Bài giảng bài cân bằng hóa học hóa học 10 (5)

thuận nghịch và cân bằng hóa học. Phản ứng chỉ xảy ra theo một chiều xác định được gọi là phản ứng một chiều.. Cân bằng hóa học:Xét phản ứng thuận nghịch: H2k + I2k 2HIk t v vt=vn vn vt

CÂN BẰNG HÓA

HỌC

HÓA HỌC 10

thuận nghịch và cân bằng hóa học.

 Phản ứng chỉ xảy ra theo một chiều xác định được gọi là phản ứng một chiều

KClO3 KCl + O2

 Trong cùng điều kiện, phản ứng có thể xảy ra theo hai chiều trái ngược nhau gọi là phản ứng thuận nghịch

Cl2 + H2O HCl + HClO

to

Cân bằng hóa học:

Xét phản ứng thuận nghịch:

H2(k) + I2(k) 2HI(k)

t

v

vt=vn

vn

vt

 Cân bằng hóa học là trạng thái của phản ứng thuận

nghịch khi tốc độ phản ứng thuận bằng tốc độ phản ứng nghịch

 Cân bằng hóa học là cân bằng động

II Sự chuyển dịch cân bằng hóa học

Sự chuyển dịch cân bằng hóa học là sự di

chuyển từ trạng thái cân bằng này sang trạng

thái cân bằng khác do tác động của các yếu tố

từ bên ngoài lên cân bằng

 Những yếu tố làm chuyển dịch cân bằng là

nồng độ, áp suất và nhiệt độ Chúng được gọi là các yếu tố ảnh hưởng đến cân bằng hóa học

III Cỏc yếu tố ảnh hưởng đến cõn

bằng húa học.

1 Ảnh hưởng của nồng độ.

Xột cõn bằng: C(r) + CO2(k) 2CO (k) (1)

 Thờm CO2, cõn bằng chuyển dịch theo chiều

thuận

 Bớt CO, cõn bằng chuyển dịch theo chiều thuận

 Bớt CO2 hoặc thờm CO, cõn bằng chuyển dịch theo chiều nghịch

KẾT LUẬN: Khi tăng hoặc giảm nồng độ

của một chất trong cân bằng, thì cân bằng

bao giờ cũng chuyển dịch theo chiều làm

giảm tác dụng của việc tăng hoặc giảm

nồng độ của chất đó.

2 Ảnh hưởng của áp suất

N2O4 (khí khôngmàu ) 2NO2(khí màu nâu đỏ) (2)

 Tăng áp suất, cân bằng chuyển dịch theo chiều

nghịch (làm giảm số mol khí)

 Giảm áp suất, cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận (làm tăng số mol khí)

Kết luận: Khi tăng hoặc giảm áp suất chung của hệ cân bằng, thì cân bằng bao giờ cũng

chuyển dịch theo chiều làm giảm tác dụng của việc tăng hoặc giảm áp suất đó.

3 Ảnh hưởng của nhiệt độ.

 Phản ứng tỏa nhiệt: Là phản ứng hóa học có kèm theo giải phóng năng lượng dưới dạng nhiệt

 Phản ứng thu nhiệt: Là phản ứng hóa học cần

được cung cấp năng lượng dưới dạng nhiệt để có thể xảy ra

Để chỉ lượng nhiệt kèm theo một phản ứng hóa học, người ta dùng đại lượng nhiệt phản ứng, kí hiệu là H

Dấu của H:

H =  65 kJ.

CaCO3  CaO + CO2

H = + 178 kJ.

Xột lại cõn bằng:

N2O4 (khí không màu) 2NO2 (khí màu nâu đỏ) 

=+58kJ

 Tăng nhiệt độ, cõn bằng chuyển dịch theo chiều

thuận (chiều phản ứng thu nhiệt)

 Giảm nhiệt độ, cõn bằng chuyển dịch theo chiều

nghịch (chiều phản ứng tỏa nhiệt)

Kết luận: Khi thay đổi nhiệt độ của một hệ cõn bằng, cõn bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm tỏc dụng của việc thay đổi nhiệt độ đú.

Nguyên lí Lơ Sa-tơ-li-ê:

“Một phản ứng thuận nghịch đang ở

trạng thái cân bằng khi chịu một tác động từ bên ngoài như biến đổi nồng

độ, áp suất, nhiệt độ thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều làm giảm tác động bên ngoài đó.”

4 Vai trò của chất xúc tác

làm tốc độ phản ứng thuận và nghịch đều tăng như nhau.

chuyển dịch cân bằng.

nghịch nhanh chóng đạt đến trạng thái cân bằng.

bằng hoá học trong sản xuất hoá học

Trong công nghiệp, amoniac được tổng hợp theo phản ứng:

N2 (k) + 3H2 (k) 2NH3 (k) ;  < 0

Để đạt được hiệu suất tổng hợp cao, ta cú thể dựng những cỏch nào?

a, Tăng nhiệt độ

b, Tăng áp suất

c, Hóa lỏng NH3 để tách amoniac ra khỏi hỗn hợp

d, Giảm thể tích của hỗn hợp phản ứng

e, Tăng nồng độ của N2 và H2

Điều chế Amoniac

2N2 + 3H2 t 2NH3 H = -92 KJ

o ,xt

Bài tập củng cố

Ý nào sau đây đúng:

A Bất cứ phản ứng nào cũng phải đạt đến cân

bằng hóa học

B Khi phản ứng thuận nghịch ở trạng thái cân

bằng thì phản ứng dừng lại

C Chỉ có những phản ứng thuận nghịch mới có

trạng thái cân bằng hóa học

D Ở trạng thái cân bằng, khối lượng các chất ở

hai vế của phương trình hóa học phải bằng nhau

Ý nào sau đây đúng:

A Bất cứ phản ứng nào cũng phải đạt đến cân

bằng hóa học

B Khi phản ứng thuận nghịch ở trạng thái cân

bằng thì phản ứng dừng lại

C. Chỉ có những phản ứng thuận nghịch mới có

trạng thái cân bằng hóa học

D Ở trạng thái cân bằng, khối lượng các chất ở

hai vế của phương trình hóa học phải bằng nhau

Bài tập về nhà

Các bài tập từ 1  8 trong sách giáo khoa và các bài tập trong sách bài tập.