Tôi phải quan tâm đến những số này như thế nào?

Lý do của việc biết con số thứ hai là nếu bạn liên lạc với máy tính thứ hai bằng số chứ không phải bằng tên thì bạn có thể kết luận một cách hợp lý là kế hoạch đặt tên đã thất bại.

Tên, số và quy tắc

Trong bài này

 Trong số có những gì?

 Trong tên có những gì?

 Tôi phải quan tâm đến những tên và số này như thế nào?

 Các tên trên khắp thế giới

 Các quy tắc và luật lệ

Vâng, Internet có hơn một triệu máy tính nối đến nó Làm thế nào bạn tìm thấy máy tính bạn muốn? Có hai cách (không ai bảo điều này dễ đâu) Mỗi máy trên mạng được nhận diện bằng một số và một tên Trước hết, tôi nhìn vào số và sau đó nhìn vào tên

Tóm tắt công việc

Cách để gán các số và tên trên Internet thì không thể tránh khỏi mang tính chất kỹ thuật Do đó dưới đây là bản rút gọn những cách sau:

 Mỗi máy trên Internet (được gọi là một máy chủ trên Internet) có một

số được gán để nhận diện nó với những máy chủ khác, kiểu như một số điện thoại

Số gồm có 4 phần, ví dụ như 123.45.67.89 Bạn nên biết số của máy chủ bạn sử dụng nhiều nhất, ngược lại thì có thể quên các con số đi được rồi

 Hầu hết các máy chủ đều có tên, tên dễ nhớ hơn nhiều so với số Các tên có nhiều phần ngăn cách nhau bởi các dấu chấm, ví dụ như tên máy tính của tôi

là chico.iecc.com Một số máy chủ có nhiều hơn một tên nhưng bạn sử dụng tên

nào cũng được

 Có nhiều quy tắc phức tạp kiểm soát cách gán tên và số nhưng bởi vì bạn không chắc sẽ làm gì với việc gán tên này nên bạn thực ra không cần biết về chúng

 Mỗi mạng trong Internet đều có những quy tắc cho phép một số loại lưu thông Bạn nên biết những quy tắc áp dụng cho (các) mạng bạn sử dụng để tránh làm cho những người điều hành mạng nổi giận

Trong số có những gì?

Bất kỳ máy tính nào, từ nhỏ nhất cho đến lớn nhất, được gắn với Internet cũng đều được gọi là máy chủ Một số máy chủ là những máy tính mainframe lớn hoặc siêu máy tính cung ứng những dịch vụ cho hàng ngàn người sử dụng, một số máy khác là những trạm làm việc nhỏ hay các máy tính cá nhân có một người sử dụng, và một số lại là những máy tính chuyên biệùt như các máy tạo đường dẫn nối một mạng với mạng khác hoặc với những terminal server để cho các thiết bị đầu cuối đơn (dump terminal) (như các máy cá nhân chạy Procomm, Crosstalk hoặc các loại tương tự) gọi đến và nối với các máy chủ khác Nhưng theo quan điểm của Internet, tất cả đều là những máy chủ

Mỗi máy được gán cho một số, kiểu như số điện thoại Vì là máy tính nên các số này là những số nhị phân 32 bit Ví dụ, số của máy tính của tôi là

10001100101110100101000100000001

Hừm Thật không dễ nhớ chút nào Để làm cho những số này tương đối dễ nhớ hơn, nó được chia thành 4 nhóm 8 bit và rồi mỗi nhóm được chuyển thành số thập phân tương đương Do đó, số máy của tôi trở thành

140.186.81.1

cũng không phải hoàn toàn tốt hơn nhưng ít ra thì người ta cũng có thể nhớ trong vòng một vài phút

Tôi phải quan tâm đến những số này như thế nào?

Cho đến giờ, bạn vẫn chưa biết bất kỳ số máy chủ nào vì trong hầu hết các trường hợp, bạn sẽ sử dụng thường xuyên hơn các tên sẽ được mô tả trong chương

này Tuy nhiên, đôi khi chương trình kiểm soát tên bị sự cố Trong trường hợp như vậy, viết ra hai số như sau cũng là 1 điều hữu ích:

 Số máy bạn sử dụng

 Số của một máy khác gần đó mà bạn tiếp cận

Lý do của việc biết con số thứ hai là nếu bạn liên lạc với máy tính thứ hai bằng số chứ không phải bằng tên thì bạn có thể kết luận một cách hợp lý là kế hoạch đặt tên đã thất bại Nếu bạn không thể liên lạc với nó bằng cả hai cách thì chắc rằng mạng, hay ít ra là liên kết mạng của bạn đã thất bại hoàn toàn có thể do bạn đã sơ ý đá vào một sợi dây cáp lỏng lẻo Oops !!

Các mạng cũng có số sao?

Tôi e rằng như vậy Hãy thử xét trường hợp số điện thoại của bạn, kiểu như 202-653-1800 Sáu chữ số đầu chỉ định nơi đặt tổng đài - trong trường hợp này là Washington D.C Bốn chữ số cuối là số điện thoại riêng trong tổng đài đó - trong trường hợp này là số điện thoại chính của US Naval Observatory

Các số máy chủ trong Internet cũng được chia làm 2 phần: phần đầu là số của mạng (hãy nhớ Internet bao gồm rất nhiều mạng khác nhau nhưng có thể liên kết được với nhau) và phần hai, phần cục bộ là số máy chủ trên mạng đó Trong trường hợp máy của tôi, 140.186.81.1 có nghĩa số của mạng là 140.186 còn số máy chủ cục bộ (trên mạng đó) là 81.1 Đôi khi, để làm rắc rối thêm, người ta viết số của mạng thành 4 phần bằng cách thêm vào những số 0 như 140.186.0.0

Vì một số mạng có nhiều máy chủ trên đó hơn những mạng khác nên các mạng được chia thành 3 loại: lớn, trung bình và nhỏ Trong những mạng lớn (Nhóm A), số đầu trong 4 số là số của mạng, còn 3 số kia là phần cục bộ Trong những mạng trung bình (Nhóm B), hai số đầu là số của mạng, còn 2 số kia là phần cục bộ Trong những mạng nhỏ (Nhóm C), ba số đầu là số của mạng, còn số cuối là phần cục bộ

Số đầu tiên trong bốn số sẽ cho bạn biết mạng thuộc loại nào Bảng 2-1 tóm tắt các nhóm và quy mô của chúng

Bảng 2-1: Số của mạng và quy mô mạng

NhómSố đầu Độ dài số của mạng Số lượng máy chủ tối đa

A 1-126 1 16,387,064

Những tổ chức lớn (hoặc ít ra là những tổ chức có rất nhiều máy tính) có xu hướng có những mạng loại A Ví dụ, IBM có mạng 9, AT&T có mạng 12, do đó số máy chủ của IBM có thể là 9.12.34.56 còn AT&T là 12.98.76.54 Những tổ chức

có quy mô trung bình, bao gồm hầu hết các trường đại học, có các mạng nhóm B Rutgers University có mạng 128.6, Goldman Sachs (một công ty môi giới đầu tư sử dụng rất nhiều máy tính để theo dõi những khoản tiền mà công ty quản lý) có mạng 138.8 Các mạng nhóm C được sử dụng bởi những tổ chức nhỏ và đôi khi bởi những bộ phận nhỏ trong các tổ chức lớn Ví dụ mạng 129.65.175 được sử dụng bởi một phòng nghiên cứu của IBM (Tại sao họ lại không sử dụng số mạng của IBM? Ai mà biết được)

Một vài số của mạng và máy chủ được dành cho những mục đích đặc biệt Đặc biệt, bất kỳ số nào có thành phần là 0 hoặc 255 (hai con số có ý nghĩa huyền thoại đối với máy tính) là số đặc biệt và không thể được sử dụng như số của một máy chủ (điều này hơi cường điệu nhưng nó đủ gần gũi cho hầu hết các mục đích)

Các mạng con, siêu mạng, siêu siêu mạng

Thảo luận này đặc biệt mang tính kỹ thuật Đừng nói rằng tôi không báo trước

Thông thường, một tổ chức có một số hiệu của mạng đơn muốn cài đặt những máy tính nội bộ của mình trên nhiều mạng Ví dụ, toàn bộ máy tính trong một phòng ban thường được gắn với một mạng đơn cùng với một loại kết nối nào

đó gắn các mạng giữa các phòng lại với nhau (Có những lý do cả về quản lý lẫn kỹ thuật cho sự dàn xếp này nhưng tôi sẽ không giải thích để bạn khỏi buồn chán) Nhưng nếu theo cách mà Internet được cài đặt ban đầu có nghĩa là một bộ gồm 25 mạng nội bộ sẽ phải có 25 số khác nhau dành cho chúng

Đây là một điều không hay vì nhiều lý do Nó có nghĩa là mỗi lần một công

ty cài đặt một mạng nội bộ mới thì công ty đó phải xin một số hiệu mạng mới Tệ hơn nữa, phần còn lại của thế giới Internet cũng phải đưa số hiệu mạng mới này vào bảng để họ biết cách gửi thông điệp đến đó

Rõ ràng phải làm một điều gì đó Điều đó được gọi là mạng con (subnet) Nó

có nghĩa là một mạng có thể được chia thành những phần nhỏ gọi là các mạng con bằng cách xử lý phần lẽ ra là một số chủ như một phần của số mạng Ví dụ, trong mạng 140.186, con số thứ ba trong số chủ là số của mạng con, đối với máy 140.186.81.1 thì số mạng con là 140.186.81 và số máy chủ là 1 Điều này cho phép cài đặt rất nhiều mạng cục bộ (hiện chúng tôi mới sử dụng 90 trong số 254 mạng con có thể được) và đối với phần còn lại của thế giới thì họ chỉ cần biết đến số 140.186

Trên thực tế, tất cả các mạng chỉ trừ những mạng nhỏ nhất đều có thể tạo mạng con Cũng trên thực tế, bạn gần như không bao giờ phải quan tâm đến các mạng con Khi máy tính của bạn lần đầu được nối với mạng thì người cài đặt sẽ thiết lập cho nó một mặt nạ mạng con (subnet mask) phản ảnh đúng những quy ước tạo mạng con hiện tại Nếu mặt nạ này bị sai bạn có thể gặp phải những vấn đề kỳ

quái, ví dụ như chỉ có thể liên lạc với một nửa số phòng ban trong công ty (như chỉ liên lạc được với các máy có số chẵn)

Một số tổ chức lại gặp phải vấn đề ngược lại Họ có quá nhiều máy tính so với mạng nhóm C (nhiều hơn 254) nhưng lại không có nơi nào đủ gần để cài đặt mạng nhóm B Hoặc một công ty đang phát triển có thể có quá nhiều máy tính đối với mạng nhóm B (hơn 64.000) nhưng lại không thể có một số mạng nhóm A vì nhóm này có rất ít nên không thể xin thêm nữa Trong trường hợp này, tổ chức có thể lấy một dãy các số mạng kế tiếp và xử lý bộ phận của số mạng như một số máy

chủ, tiến trình này được gọi là tạo siêu mạng.

(Sau đó số siêu mạng lại được tạo mạng con, một tính chất phụ thêm mà chúng ta sẽ không xem xét đến) Tạo siêu mạng hiện nay không phổ biến nhưng sẽ được sử dụng rộng rãi hơn khi nhiều công ty đưa rất nhiều máy tính vào Internet Tương tự như tạo mạng con, bạn không phải quan tâm đến nó trừ phi ai đó làm rối loạn cấu hình của hệ thống của bạn

Máy chủ có nhiều số

Sự rắc rối thêm vào sau cùng trong việc đánh số là một số máy chủ có nhiều

số Lý do thực ra rất đơn giản: một số máy chủ thuộc về nhiều hơn một mạng, do

đó chúng cần một số riêng cho mỗi mạng gắn tới Nếu bạn cần liên hệ một máy tính có nhiều số thì bạn có thể sử dụng bất kỳ số nào

Trong tên có những gì?

Những người bình thường sử dụng tên, chứ không dùng số nên các máy chủ Internet thường được tham chiếu bằng tên chứ không bằng số Ví dụ, máy của

chúng tôi với số 140.186.81.1 có tên là chico Vào những thời kỳ đầu của

ARPANET, các máy có những tên đơn giản chỉ gồm một thành phần và có một

danh sách chủ các tên Máy tại Harvard được gọi là HARVARD v.v Nhưng với 1

triệu máy trên Internet thì khó có thể có những tên khác nhau cho tất cả các máy

Để tránh một sự khủng hoảng trong việc tạo tên, giải pháp là các tên có

nhiều thành phần, một kế hoạch được biết đến một cách rộng rãi là Domain Name System hoặc DNS Các tên chủ là một chuỗi các từ (hoặc ít ra là những thứ tương tự

như từ) được phân cách bằng những dấu chấm Trong chế độ này, tên thực của chico là CHICO.IECC.COM (Cách đặt tên này rõ ràng được tạo ra bởi những người THíCH VIếT MọI THứ BằNG CHữ HOA May thay, chữ thường trong tên máy chủ luôn được xem như tương đương chữ hoa, do đó ta sẽ tránh được việc đặt tên bằng chữ thường)

Các khu vực, lãnh vực

Bạn phải giải mã một tên Internet từ phải sang trái Điều này có vẻ ngược đời nhưng trên thực tế nó tiện lợi hơn những cách khác tương tự như lý do ta đặt tên gia đình sau tên riêng (tại Anh, nơi người ta lái xe bên trái thì họ viết tên máy chủ từ trái sang phải)

Phần bên phải nhất của một tên gọi là khu vực (zone) Nếu ta xem xét tên

đầy đủ của chico thì phần cực phải là com có nghĩa là commercial site (địa điểm

thương mại, trong lãnh vực thương mại), trái với các loại khu vực giáo dục, quân sự mà tôi sẽ bàn đến trong chương này

Phần kế tiếp của tên chico là tên công ty I.E.C.C Phần bên trái của tên công

ty là tên chiếc máy trong công ty Công ty của tôi hóa ra là một công ty khá nhỏ với chỉ có 6 máy tính, do đó các bạn của chico là milton, astrud và xuxa được viết là

milton.iecc.com, astrud.iecc.com và xuxa.iecc.com.

Thực ra kế hoạch đặt tên mà tôi sử dụng có logic của nó Chúng được đặt tên theo các ngôi sao nhạc pop Braxin mà tôi ưa thích Chico là Chico Buarque, người hoàn toàn có tính chính trị Milton là Milton Masiemento, người có tính thi sĩ và

âm nhạc hơn Xuxa là một loại pha trộn giữa Madonna và Mr.Rogers Astrud (Astrud "Girl from Ipanema" Gilberto) là liên kết giữa mạng của tôi và phần còn lại của Internet

Hệ thống đặt tên máy chủ hoàn toàn bình đẳng Trong đó iecc.com, một công

ty có 2 nhân viên thì ngang hàng với ibm.com, một công ty với hàng trăm ngàn

nhân viên Các tổ chức lớn hơn thường có thêm các tên máy được chia nhỏ thêm theo địa điểm hoặc phòng ban, ví dụ một máy điển hình tại khoa Computer Science

tại Yale University có tên là bulldog.cs.yale.edu Mỗi tổ chức có thể thiết lập tên

của mình tùy ý nhưng trên thực tế các tên với nhiều hơn 5 thành phần thì hiếm thấy

vì nó khó nhớ và khó đưa vào

Nếu bạn đánh vào một tên đơn giản mà không có các dấu chấm thì máy tính của bạn có thể cho rằng phần còn lại của tên tương tự như của máy mà bạn đang sử dụng Do đó, nếu tôi login vào là milton và liên lạc với chico thì tôi có thể chỉ cần

đánh vào chico thì có nghĩa là chico.iecc.com.

Các khu vực

Các khu vực tên được chia làm 2 loại chính: loại 3 ký tự và loại 2 ký tự Các

khu vực 3 ký tự được thiết lập theo loại tổ chức Chúng ta đã thấy com dùng cho

commercial (thương mại) Bảng 2-2 liệt kê các loại

Bảng 2-2: Các tên khu vực ba ký tự

Khu vực ý nghĩa

edu Các tổ chức giáo dục

gov Các bộ và cơ quan chính quyền

int Các tổ chức quốc tế (hiện chủ yếu gồm NATO)

mil Các địa điểm quân sự

net Các tổ chức mạng

org Các loại khác, ví dụ như các tổ chức chuyên môn

Tại Hoa Kỳ hầu hết các địa điểm Internet đều có các tên với một trong các khu vực trên ở những nơi khác, việc sử dụng tên theo khu vực địa lý, sẽ được thảo luận tiếp theo, là phổ biến hơn

Vanuatu ở đâu?

Các tên khu vực hai ký tự được tổ chức về địa lý Mỗi khu vực tương ứng với một quốc gia hoặc một Thực thể Chính trị được công nhận Có một danh sách tiêu chuẩn chính thức trên quốc tế gồm các mã quốc gia hai chữ số được sử dụng hầu như nhưng không phải hoàn toàn không thay đổi như một danh sách các khu vực hai ký tự Mã quốc gia cho Canada là CA, do đó một địa điểm tại York

University tại Canada được gọi là nexus.yorku.ca Các nhà điều hành mạng tại mỗi

quốc gia có thể gán cho các tên mà họ thấy thích hợp Một số quốc gia có những sự phân chia nhỏ hơn ở mức độ tổ chức, ví dụ một địa điểm ở một trường đại học úc

được gọi là sait.edu.au Các tên khác được gán một cách tùy ý.

Tại Hoa Kỳ, tương đối ít máy tính có tên trong khu vực địa lý Hoa Kỳ, được

tổ chức theo tiểu bang và thành phố Vì I.E.C.C ở Cambridge, Massachusetts nên

chico.iecc.com từng được biết đến như iecc.cambridge.ma.us (Lúc đó tôi chưa gọi

tên nó là chico vì lúc đó nó là máy tính duy nhất mà tôi có) Tại Hoa Kỳ, việc chọn lựa các tên theo khu vực địa lý hay theo tổ chức khá là tùy ý Nếu bạn có một hay hai máy thì tên địa lý là dễ hơn Nếu bạn có nhiều hơn số đó thì tên tổ chức là dễ hơn, cho phép bạn quản lý tên ngay trong tổ chức của bạn (Xem chương 6 để biết thêm chi tiết về cách đăng ký tên)

Bảng 2-3 liệt kê một số tên khu vực địa lý phổ biến Có một danh sách đầy

đủ các khu vực địa lý trong Phụ lục A

Bảng 2-3: Một số tên khu vực có hai ký tự

Khu vực Quốc gia

FR Pháp

SU Liên xô cũ (lạc hậu về mặt chính thức nhưng vẫn còn sử dụng)

Bạn có cần một con số để có tên hay không?

Không Hoàn toàn có thể đăng ký một địa điểm như Mail Exchange hoặc

MX, nghĩa là nó không thực sự ở trên Net nhưng bạn có thể gửi thư điện tử đến đó Nhiều địa điểm trên các mạng khác, kể cả những địa điểm trên các mạng giải trí đều có tên MX Để gửi thư, bạn có thể xử lý tên MX cũng giống như bất kỳ tên nào khác

Tuy nhiên không có các dịch vụ Internet nào khác cho các máy MX Nếu bạn cố gắng liên hệ với chúng bằng mọi cách thì hoặc bạn sẽ thất bại hoặc bạn sẽ