SÁNG KIẾNTên đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ, CHỈ ĐẠO DUY TRÌ SĨ SỐ VÀ ĐẢM BẢO TỈ LỆ CHUYÊN CẦN HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC *Với những thực trạng nêu trên là yếu tố không nhỏ dẫn đến học
Trang 1SÁNG KIẾN
Tên đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ, CHỈ ĐẠO DUY TRÌ SĨ SỐ VÀ
ĐẢM BẢO TỈ LỆ CHUYÊN CẦN HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC
*Với những thực trạng nêu trên là yếu tố không nhỏ dẫn đến học sinh không
ham thích đến trường Với vai trò là lãnh đạo một đơn vị trường học còn gặp nhiều khó khăn về các mặt Bản thân đã tìm hiểu nguyên nhân và đã có được những yếu tố vì sau học sinh bỏ học và không thường xuyên đến trường xuất phát
từ những nguyên nhân sau:
Trang 2-Trong gia đình: Gia đỡnh là yếu tố rất cần thiết cho sự phỏt triển của trẻ Kinh
nghiệm cho thấy trẻ sống trong một gia đỡnh mà cỏc thành viờn gắn bú chặt chẽ vớinhau, đặc biệt là mối quan hệ ổn định giữa cha và mẹ để tạo cho trẻ thuận lợi tronghọc tập Nhưng cũng cú những vấn đề ngược lại với những trẻ sống trong một giađỡnh cú sự bất hũa giữa cha và mẹ Điều đỏng buồn là ngày nay theo nhịp sống củanền kinh tế thị trường, do bận rộn nhiều cụng việc Cỏc bậc cha mẹ ớt cú thời giangắn bú, chăm súc con mỡnh trong học tập Hoặc cú trường hợp trẻ sống trong mộtgia cảnh khú khăn, cha mẹ thường xuyờn đau yếu một số gia đỡnh cũn khoỏn trắng
bỏ mặt cho nhà trường và xó hội, thậm chớ cũn nuụng chiều con cỏi, dẫn đến một
số học sinh khụng võng lời ụng bà, bố mẹ, lười lao động, lười học, trốn học Từ đúdẫn đến cho trẻ bị tờ liệt về mặt cảm xỳc tinh thần, cú hành vi nụng nổi, thỏi húa,núi dối… những hành vi đú khụng phự hợp với mụi trường giỏo dục của nhàtrường vỡ thế trẻ cảm thấy mỡnh bị cụ lập, mất lũng tin và chuyện nghỉ, bỏ học làtất yếu
-Ngoài xã hội: Hỡnh ảnh một đứa trẻ sinh ra, lớn lờn, thành cụng trong học tập là
niềm vui chung của cỏc bậc cha mẹ, cho xó hội Thế nhưng, theo sự phỏt triển củanền kinh tế thời mở cửa và sự phỏt triển của giới truyền thụng (sỏch, bỏo, phimảnh), một số học sinh theo sự hiếu kỳ đó học theo cỏch núi, cỏch làm mà những gỡmỡnh đó biết, phỏt sinh tớnh ương ngạnh, thiếu lễ phộp, bất cần nhằm đỏp ứng nhucầu nhất thời Sự tỏc động của mụi trường xó hội làm cho cỏc em cảm thấy vuihơn, thớch hơn Từ đú việc nghỉ, bỏ học là khụng trỏnh khỏi
-Ngoài những nguyờn nhõn trờn cũn cú cỏc nguyờn nhõn như những biến
cố xảy ra trong gia đỡnh như cú người đau yếu qua đời hay cha mẹ ly thõn, ly dịcàng làm cho trẻ càng thờm khú khăn khi mất khả năng hội nhập vào trường học
-Trong nhà trường:
Về phớa học sinh:
Trang 3Học sinh tiểu học phần lớn là ngoan, biết vâng lời thầy cô giáo, thực hiện tốtnội quy, qui định của nhà trường đề ra Tuy nhiên học sinh không biết áp dụng kiếnthức đã học vào thực tế Chẳng hạn học sinh lớp 1 vừa được học bài “Đi học đều
và đúng giờ” nhưng lại thường xuyên đi học trể Häc sinh võa ®ưîc häc bµi “Tiếtkiệm thời giờ’’ nhưng có học sinh sử dung thời gian không hợp lí
Một số học sinh gặp khó khăn trong việc đọc chậm, mặc cảm khi phải đọctrước bạn bè và đã tỏ ra sợ sệt, e dè
Một số học sinh gặp trở ngại trong việc làm toán như: những trục trặc ban đầu
về phát triển kỹ năng trong phép đếm, phép cộng, phép trừ, những trục trặc trongviệc lưu giữ kiến thức trong trí nhớ Từ đó, những con số, những bài toán trở thành
sự khó khăn, vất vả trong môn học và những bài kiểm tra đã trở thành bức rào ngăncách đối với các em
Một số học sinh tỏ ra tự ti khi bạn bè trêu ghẹo vì bài viết chính tả, tập làm văn
bị điểm thấp và dẫn đến cảm thấy mình thua kém bạn bè, sự mặc cảm ngày cànggia tăng
-Về phía giáo viên:
Còn coi nhẹ công tác duy tŕ sĩ số và đảm bảo tỉ lệ chuyên cần hàng ngày Một
số thầy cô giáo chỉ quan tâm đến việc dạy mà không coi trọng công tác chủ nhiệmlớp, chưa nhận thức rõ, đúng đắn, sâu sắc nội dung cũng như tầm quan trọng củaviệc duy tŕ sĩ số và tỉ lệ chuyên cần hàng ngày
Xuất phát từ mục đích yêu cầu và tầm quan trọng của việc giáo dục cho học sinh, trước tình hình thực tế, cũng như thực trạng, từ những nguyên nhân Lµ ngưêi qu¶n lý gắn với chức năng là một cơ quan giáo dục, nhà trường vẫn luôn giữ vai
Trang 4trũ chủ đạo trong việc giỳp cỏc em yờn tõm học tập mà khụng nghỉ học, bỏ học cũng như vận động thuyết phục học sinh bỏ học trở lại trường và xem việc đến trường để học cỏc mụn học là (mục tiờu) của chớnh cỏc em
- Để học sinh thực hiện tốt mục tiờu đến trường, trong những năm học
qua, bản thõn tụi đó chủ động tỡm hiểu, ỏp dụng nhiều biện phỏp, cỏch thức và bước đầu đó đạt được hiệu quả
Trong khuụn khổ hạn hẹp này, tụi xin trỡnh bày một số kinh nghiệm đó thực hiện những năm qua và ở trường TH Vừ Văn Tần xó Khỏnh Hũa, huyện U Minh.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ CHỈ ĐẠO DUY TRè SĨ SỐ VÀ TỈ LỆ CHUYấN CẦN HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC Vế VĂN TẦN
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận.
Việc mang lại cho học sinh ý thức ham học, thớch đến trường cho học sinh trongnhà trường luụn là vấn đề cần quan tõm Đồng thời với việc học sinh đến trườngđều đặng là gúp phần khụng nhỏ trong việc giảng dạy và học tập để nõng cao chấtlượng, bên cạnh đó việc tiếp thu tốt kiến thức các bộ môn văn hoá là nền tảng xõydựng những phẩm chất tốt đẹp trong tõm hồn trong sỏng của cỏc em
Duy tŕ sĩ số và đảm bảo tỉ lệ chuyờn cần trong nhà trường là nhiệm vụ chớnh trịhàng đầu gúp phần thực hiện tốt nhiệm vụ trung tõm- nhiệm vụ chuyờn mụn nhất làtrong tỡnh hỡnh hiện nay, khi chay theo kinh tế thị trường và hoàn cảnh sống, hiệntượng học sinh bỏ học và nghỉ học để phụ giỳp gia đỡnh đang là vấn đề nan giải Cấp tiểu học - cấp học cú vị trớ nền múng trong hệ thống giỏo dục quốc dõn.Nhà trường tiểu học là nơi đặt những viờn gạch đầu tiờn trong việc xõy dựng nhõncỏch toàn diện cho học sinh Giỏo dục ư thức ham học cho học sinh thế hệ mới -
Trang 5chủ nhõn tương lai của nền khoa học cụng nghệ hiện đại càng cú vị trớ quan trọngtrong mục tiờu giỏo dục toàn diện
Phải hỡnh thành cho cỏc em cú sự phỏt triển toàn diện nhõn cỏch, đú là sự thốngnhất biện chứng giữa ư thức và trỏch nhiệm hay là sự toàn vẹn về phẩm chất vànăng lực Sự hài hoà giữa ư thức và trỏch nhiệm cú ý nghĩa xó hội, cú giỏ trị xó hộicon người
Vỡ vậy việc quản lý hoạt động về duy tŕ sĩ số và đảm bảo tỉ lệ chuyờn cần trongnhà trường là một trong những biện phỏp quản lý rất quan trọng đối với ngườiquản lý
2 Cơ sở thực tiển
Trong thực tế hiện nay tỡnh trạng học sinh nghỉ học nhiều và cú dấu hiệu bỏ học
cú chiều hướng gia tăng bởi ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân:
Sự cạnh tranh của cơ chế thị trường cú mặt tớch cực là thỳc đẩy sự phỏt triển củanền kinh tế, song lại là mảnh đất tốt cho tư tưởng cơ hội, thực dụng vụ lợi phỏttriển chủ nghĩa cỏ nhõn ớch kỷ coi đồng tiền là trờn hết dẫn đến sự xuống cấp về ưthức chuyện học tập của con em từ người lớn đến trẻ em, đến mọi mặt của đời sống
xó hội cụ thể là:
Trong gia đình:
+ Một số cha mẹ học sinh thiếu ý thức trong việc quan tõm chăm lo việc họctập của con em, một số gia đỡnh cũn khoỏn trắng bỏ mặc cho nhà trường và xó hội,thậm chớ cũn nuụng chiều con cỏi thiếu văn hoỏ dẫn đến một số học sinh thiếu ýthức trong học tập, chỏn nản đến trường
+ Một số gia đ́nh nghốo khụng đất sản xuất, đời sống khụng ổn định cuộcsống chủ yếu bằng nghề làm thuờ
Trang 6+ Cha, mẹ đi làm ăn xa và lao động ở xa giao con lại cho ông bà
+Gia đình cha thật sự quan tâm đến đời sống tinh thần của con cái
+Do tác động mặt trái của cơ chế thị trường vào môi trường sống của học sinh
- Về phía giáo viên:
+ Còn coi nhẹ công tác duy tŕ sĩ số và đảm bảo tỉ lệ chuyên cần cho học sinh +Một số thầy cô giáo chỉ quan tâm đến việc truyền thụ kiến thức văn hoá, chưathực sự chú trọng đến việc giáo dục ư thức trong học tập cho các em Nếu có chỉmang tính chiếu lệ chưa quyết tâm
+Trong sinh hoạt hàng ngày chưa nêu gương và theo dơi đến nơi, đến chốn.Chưa quan tâm đến việc phân công giúp đỡ giữa học sinh và học sinh
Từ đó dẩn đến kết kết quả duy tŕ sĩ số và tỉ lệ chuyên cần năm học 2010-2011
TÌNH TRẠNG SĨ SỐ HỌC SINH VÀ TỈ LỆ CHUYÊN CẦN
NĂM HỌC 2010-2011Năm học/ Số lượng, tỉ lệ /năm Tỉ lệ HS Nghỉ học/năm
Trang 7Tỉ lệ
%
Vậnđộng
3 Biện pháp giải quyết vấn đề
Việc quản lư và chỉ đạo để thực hiện tốt công tác duy tŕ sĩ số và đảm bảo tỉ lệchuyên cần là một quá trình lâu dài liên tục, diễn ra ở nhiều môi trường khác nhau,liên quan đến nhiều mối quan hệ phức tạp Vì thế trong giáo dục cho học sinh hamthích đến trường và đi học đều, đúng giờ ở học sinh tiểu học cần phải linh hoạt,sáng tạo, biết kết hợp nhiều biện pháp Ở bài viết này tôi xin được đề cập một sốbiện pháp cơ bản:
3.1 Khảo sát tình hình học sinh.
Ngay từ đầu năm chỉ đạo cho giáo viên chủ nhiệm khảo sát tình thực tế của
học sinh như:
- Hoàn cảnh gia đình
+ Đối tượng học sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo
+ Đối tượng học sinh thuộc diện khó khăn
+ Đối tượng học sinh con mồ côi cha mẹ
+ Đối tượng học sinh cha, mẹ đi làm ăn xa sống với người thân
-Chuẩn bị đến trương
+ Chuẩn bị sách, vở, cập sách, đồ dùng học tập
+ Đồ đồng phục, dép, nón
-Đường đến trường:
+ Đối tượng Học sinh đến trường thuận lợi
+ Đối tượng học sinh đến trường khó khăn
Trang 83.2 Phối kết hợp đẩy mạnh duy tŕ sĩ số và đảm bảo tỉ lệ chuyên cần cho học sinh.
a) Phối kết hợp với hội cha mẹ học sinh và gia đình học sinh
* Thành lập hội cha mẹ học sinh.
Đầu mỗi năm học tiến hành họp cha mẹ học sinh bầu chi hội trưởng cha mẹ họcsinh các lớp đến đại hội cha mẹ học sinh và bầu ban chấp hành hội
Tạo điều kiện và hổ trợ cho hội cha mẹ học sinh thực hiện tốt nhiệm vụ của hội
và mỗi thành trong ban chấp hành thường xuyên nắm bắt t́nh h́nh sĩ số và tỉ lệchyên cần của nhà trường, vận động tuyên truyền kịp thời đến từng bậc cha mẹ họcsinh về ư nghĩa thiết thực của việc duy tŕ sĩ số không có hiện tượng học sinh ngoàinhà trường và đảm bảo tỉ lệ chuyên cần của học sinh giúp các em nắm được kiếnthức và học tốt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường
Phối hợp với nhà trường tuyên truyền và vận động đến gia đình học sinh bỏ họcnghỉ học trở lại lớp
* Thông qua sổ liên lạc.
- Chỉ đạo mỗi giáo viên sử dụng có hiệu quả tác dụng của sổ liên lạc hàng năm(4 lần) giáo viên thông báo tới các bậc cha mẹ học sinh về tình hình học tập, rènluyện, ý thức từng em trong thời gian đến đến lớp Ngược lại giáo dục cũng thôngqua sổ liên lạc ghi lại nhận xét tình hình của con em mình ở nhà Qua đó ngườigiáo viên có những biện pháp giáo dục phù hợp với từng học sinh
-Thông báo tỉ lệ chuyên cần của từng học sinh hàng tháng
* Thông qua các buổi họp phụ huynh.
Trang 9- Tiến hành họp nghiêm túc, đầy đủ thành phần của nhà trường và nội dung của
cuộc họp
- Tại các buổi họp phụ huynh Nhà trường thông báo tới các bậc phụ huynh nộiquy, qui định về học tập, nề nếp của nhà trường tới các bậc phụ huynh cùng đônđóc học sinh thực hiện
- Thông qua với gia đình ư nghĩa thiết thực và tầm qua trọng của việc duy tŕ sĩ
số không có hiện tượng học sinh ngoài nhà trường và đảm bảo tỉ lệ chuyên cần củahọc sinh giúp các em nắm được kiến thức và học tốt góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục trong nhà trường Phụ huynh trao đổi với giáo viên về việc đảm bảo tỉ lệchuyên cần Với những học sinh nghỉ học nhiều, giáo viên cần trao đổi cụ thể vớigia đình nắm được lí do Kết hợp với gia đình có các biện pháp cụ thể: cã thÓ mÒmdÎo nhưng thËt kiªn quyÕt víi nh÷ng em nghỉ học nhiều ngày và nghỉ học thời giandài
- Nghỉ học phải xin phép và có xác nhận của cha mẹ học sinh Không nghỉ họcvới lí do không thiết thực
- Nhà trường tuyên truyền cho các bậc cha mẹ học sinh cần quan tâm hơn nữađến việc học đều của con em Tạo cho các em có góc học tập: Có tủ sách, có mộtmôi trường sống lành mạnh Cha mẹ anh chị em có mối quan hệ thân thiết, quantâm đến nhau nhắc nhở nhau từ đó có tác dụng tới việc hình thành nhân cách và ưthức đến trường không bỏ học, nghỉ học
b Thông qua các đoàn thể
- Học sinh tiểu học ở lứa tuổi đội và sao nhi đồng Ngoài hoạt động ở trườngcác em còn tham gia những tổ chức đoàn thể Đoàn thể trực tiếp quản lý các em làđoàn thanh niên Chính và vậy phải xây dựng kế hoạch chỉ đạo và cần có mối liên
hệ chặt chẽ với tổ chức này để tổ chức các hoạt động ngoại khoá mang ý nghĩagiáo dục: chăm sóc Bia tưởng niệm liệt sĩ, giúp đỡ người cô đơn không nơi nương
Trang 10tựa, bà mẹ Việt Nam anh hùng, giúp đỡ gia đình thương binh liệt sĩ Phối kết hợpvới hội CCB mời các Bác, các Chú kể chuyện về các anh Bộ đội Cụ Hồ, nhữngthiếu nhi dũng cảm, những tấm gương anh hùng của các chiến sĩ cách mạng Phốikết hợp với công đoàn nhà trường tổ chức các hoạt động vui chơi, thể dục thể thao,văn nghệ Với học sinh tiểu học việc ngoài giờ học trên lớp tổ chức nhiều h́nh thứchoạt động ở lớp là hoạt động không nhỏ và cũng là yếu tố không nhỏ của việc các
em đến trường và mong muốn được đến trường Từ đó hình thành và rèn luyện cáchành vi, thói quen cho học sinh và đóng vai trò quan trọng trong quá trình pháttriển nhân cách Nó giúp cho các em phát triển thành những con người có nhâncách toàn diện
c Thông qua các buổi sinh hoạt dưới cờ.
Phối hợp với giáo viên tổng phụ trách đội đẩy mạnh và có hiệu quả các buổichào cờ đầu tuần
-Kể chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
+Tìm hiểu ý nghĩa của câu chuyện
+Đọc những bài văn, bài thơ, lời dạy của Bác Hồ dành cho các em thiếu nhi -Thông qua buổi sinh họat này nhầm đánh giá những mặt là được và những mặthạn chế, biểu dương nêu gương điển hình những cá nhân đi học đều, đúng giờ, lớpđạt tỉ lệ chuyên cần cao, chỉ rỏ những hành vi sai trái nhầm khắc phục sữa chữa đểthực hiện và phát huy tốt hơn đi học đều
3.3 Các hoạt động chỉ đạo trong nhµ trường
a) Nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên:
Để làm tốt điều này tôi luôn chỉ đạo cho cán bộ giáo viên thấy được tráchnhiệm của mình trong việc giáo dục ư thức cho học sinh về trách nhiệm được đihọc và đến trường Người giáo viên không chỉ thực hiện nội dung bài giảng mà
Trang 11phải rèn cho học sinh ý thức trong học tập Học sinh tiểu học rất nghe lời và thầy
cô giáo Các em coi thầy cô giáo là thần tượng và luôn đúng Chính vì vậy mỗigiáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh học tập và noi theo Mổi giáo viêncần có thái độ kiên quyết với những học sinh có biểu hiện nghỉ học, bỏ học và cùng
có trách nhiệm phối kết hợp cộng đồng trong việc duy tŕ sĩ số và đảm bảo tỉ lệcuyên cần
b) Nâng cao chất lượng sinh hoạt đầu tuần và sinh hoạt tập thể
* Chỉ đạo việc thực hiện tốt nội dung sinh hoạt lớp
Chỉ đạo và thực hiện có hiệu quả các tiết sinh hoạt đầu tuần và sinh hoạt tập thể
ở từng lớp là việc làm cần thiết của người cán bộ quản lý Thông qua các nội dungsinh hoạt hình thành cho các em những chuẩn mực về ư thức và trách nhiệm Từ đócác em có thể thực hiện trong thời gian học tập Như vậy ngươì quản lý phải:
+ Giám sát chặt chẽ việc thực hiện các qui định đối với giáo viên, học sinh
+Tham gia dự các tiết sinh hoạt tập thể luân phên theo từng lớp.
-Với giáo viên:
Qui định về soạn kế hoạch sinh hoạt khi lên lớp trước một tuần, ký duyệt đúnglịch sinh hoạt chuyên môn Bài soạn phải chi tiết thể hiện rõ mục đích yêu cầu củabài Phải nêu rõ được công việc của thầy- trò trên lớp, thể hiện được định hướngnhững khó khăn của lớp, tháo gở những khó khăn của từng đối tượng học sinh cóhiện tượng nghỉ học, bỏ học
Trong giảng dạy không áp đặc và luôn tạo đều kiện để học sinh đạt được chuẩnkiến thức, kỷ năng qua từng môn học
Luôn tạo đều kiện để học sinh được phát huy khả nặng của mình trước tập thể
Từ đó các em tự tin hơn trong học tập và yêu thích, ham học mong muốn được
đến trường