phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học tây đô nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển của nhà trường trong giai đoạn 2014 2018

Một trong những nhân tố trọng yếu ảnh hưởngmạnh mẽ đến sự phát triển của giáo dục chính là đội ngũ các nhà giáo, nhữngngười trực tiếp thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn lực con người cho xã

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐẶNG MINH NGUYỆT

MỘT SÔ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ

GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY Đổ

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN -2013

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

ĐẶNG MINH NGUYỆT

MỘT SỐ GIÁI PHÁP PHÁT TRIẾN ĐỘI NGŨ

GIÁNG VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ

Chuyên ngành Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05

LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dân khoa học:

NGHỆ AN-2013

Tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng đến Ban Giám hiệu, Phòng Sau Đạihọc, Khoa Giáo Dục của Trường Đại học Vinh và Ban Giám hiệu, Phòng Tổchức cán bộ của Trường Đại học Sài Gòn đã tận tình truyền đạt kiến thức quýbáu và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành chương trình học tập và có đượcnhững kiến thức, kỹ năng cần thiết để nghiên cứu, thực hiện Luận văn Thạc sĩcủa mình.

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đến PhóGiáo sư - Tiến sĩ Nguyễn Bá Minh - người đã tận tâm, nhiệt tình hướng dẫn

và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận văn Thạc sĩ.Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Hội đồng Quản trị, Ban Giám hiệu,Phòng Quản lý Đào tạo, Phòng Tổ chức - Hành chính, các cán bộ quản lý,giảng viên và sinh viên Trường Đại học Tây Đô đã tích cực ủng hộ và nhiệttình giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra, khảo sát, thu thập các dữ liệu liênquan đến đề tài

Cuối cùng tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đãđộng viên khuyến khích tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn này vẫn khó tránh khỏinhững thiếu sót, hạn chế Tôi kính mong nhận được những ý kiến đóng gópcủa quý Thầy Cô, các nhà khoa học, bạn bè, đồng nghiệp và những ngườiquan tâm để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Nghệ An, thảng 09 năm 2013

Tác giả ĐẶNG MINH NGUYỆT

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN 6

1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Một sổ nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Một so nghiên cứu ở trong nước 6

1.2 Một số vấn đề lý luận hên quan đến đề tài 7

1.2.1 Ouản lý nhà trường 7

1.2.2 Giảng viên và đội ngũ giảng viên trường đại học 13

1.2.3 Phát triển đội ngũ giảng viên 15

1.2.4 Giải pháp 16

1.3 Đội ngũ giảng viên trường đại học 17

1.3.1 Vị trí, vai trò của đội ngũ giảng viên 17

1.3.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ giảng viên 18

1.3.3 Yêu cầu về so lượng, cơ cấu đội ngũ giảng viên 19

1.3.4 Yêu cầu về chất lượng đội ngũ giảng viên 21

1.4 Phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học ngoài công lập 23

1.4.1 Đặc điêm đội ngũ giảng viên trường đại học ngoài công lập 23

1.4.2 Ouy hoạch, kế hoạch phát triến đội ngũ 25

1.4.3 Công tác thu hút, tuyến chọn giảng viên 26

1.4.4 Công tác bo trí, sử dụng giảng viên 27

1.4.5 Công tác đào tạo, bồi dưõng đội ngũ giảng viên 28

1.4.6 công tác đánh giá giảng viên 28

1.4.7 Chế độ, chính sách cho đội ngũ giảng viên 29

Kết luận Chương 1 29

GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ 31

2.1 Khái quát về Trường Đại học Tây Đô 31

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 31

2.1.2 Sứ mệnh, phưong hưóng hoạt động 31

2.1.3 Cơ cấu tô chức 33

2.1.4 Ngành nghề và quy mô đào tạo 33

2.1.5 Hoạt động nghiên cứu khoa học, thành tựu 37

2.1.6 Cơ sở vật chất phục vụ đào tạo 38

2.2 T hực trạng đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô 38

2.2.1 Thực trạng việc thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ giảng viên 38

2.2.2 Thực trạng về so ỉưọng của đội ngũ giảng viên 39

2.2.3 Thực trạng về cơ cấu của đội ngũ giảng viên 42

2.2.4 Thực trạng về chất tượng của đội ngũ giảng viên 47

2.3 Thực trạng công tác phát triên đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô 53

2.3.1 Thực trạng công tác lập kể hoạch phát triến đội ngũ 53

2.3.2 Thực trạng công tác tuyên dịữig giảng viên 54

2.3.3 Thực trạng công tác bo trí, sử dụng giảng viên 54

2.3.4 Thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên 55

2.3.5 Thực trạng công tác đánh giá gi ảng viên 57

2.3.6 Thực trạng chế độ chính sách cho đội ngũ giảng viên 58

2.3.7 Đánh giá chung về thực trạng công tác phát triến đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô 59

Kết luận Chương 2 61

GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY DÔ 63

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên 63

3.1.1 Đảm bảo tỉnh kế thừa 63

3.1.2 Đảm bảo tỉnh mục tiêu 63

3 ỉ 3 Đảm bảo tỉnh thực tiễn 63

3.1.4 Đảm bảo tỉnh hiệu quả 63

3.1.5 Đảm bảo tính khả thi 64

3.1.6 Đảm bảo tỉnh hệ thong và đồng bộ 64

3.2 Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô 64

3.2.1 Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức về nhiệm vụ và quyển hạn của giảng viên, ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác phát triến đội ngũ giảng viên 64

3.2.2 Giải pháp 2: Lập quy hoạch, kế hoạch xây dựng và phát triến đội ngũ giảng viên đến năm 2018 phũ hợp với yêu cầu phát tri en của nhà trường 67

3.2.3 Giải pháp 3: Xây dụng tiêu chỉ tuyến chọn giảng viên; chủ trọng việc bô sung và tuyến chọn giảng viên mới, tạo cơ chế, chính sách hợp lý thu hút giảng viên giỏi, trình độ cao về công tác tại trường 70

3.2.4 Giải pháp 4: Sử dụng dội ngũ giảng viên họp lý, khoa học, đảm bảo đủng chiỉyên môn, nghiệp vụ 73

3.2.5 Giải pháp 5: To chức tốt công tác đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng, khuyến khích giảng viên tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho giảng viên và cán bộ quản lý vươn lên đạt chuấn, vượt chuăn về chuyên môn nghiệp vụ

3.2 7 Giải pháp 7: Xây dụng các chính sách nhằm nâng cao đời song

vật chất, tỉnh thần cho đội ngũ giảng viên 82

3.3 Mối quan hệ giữa các giải pháp 85

3.4 Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 86

3.4.1 Đổi tượng khảo sát 86

3.4.2 Phương pháp khảo sát 86

Kết luận Chương 3 90

KÉT LUẬN VẢ KIẾN NGHỊ 92 TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

PHỤ LỤC 1 99

PHU LƯC 2 105

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ các chức năng quản lý 9

Sơ đồ 1.2: Tiến trình lập kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên 25

Sơ đồ 1.3: Các bước trong tiến hành thu hút tuyển chọn giảng viên 27

Sơ đồ 2.1: Bộ máy hành chính của Trường Đại học Tây Đô 33

Bảng 2.1: Quy mô đào tạo của Trường Đại học Tây Đô năm học

2012 -2013 34

Bảng 2.2: Thống kê số lượng giảng viên từ năm 2009 - 2013 40

Biếu đồ 2.1: Tình hình phát triến số lượng đội ngũ giảng viên giai đoạn 2009-2013 40

Bảng 2.3: Thống kê số lượng giảng viên cơ hữu theo khoa 40

Bảng 2.4: Thống kê số lượng giảng viên thỉnh giảng theo khoa 41

Bảng 2.5: số lượng giảng viên Trường Đại học Tây Đô phân chia theo độ tuổi năm học 2012-2013 42

Bảng 2.6: số lượng giảng viên Trường Đại học Tây Đô phân chia theo thâm niên giảng dạy năm học 2012-2013 44

Biểu đồ 2.2: Cơ cấu giảng viên Trường Đại học Tây Đô phân chia theo giới tính 45

Bảng 2.7: Thống kê phân bố giảng viên theo khoa của Trường Đại học Tây Đô năm học 2012-2013 46

Bảng 2.8: Thống kê trình độ chuyên môn của đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô năm học 2012-2013 47

Bảng 2.9: Thống kê trình độ tin học, ngoại ngữ của đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô năm học 2012-2013 49

Bảng 2.10: Tổng hợp ý kiến đánh giá của cán bộ quản lý và sinh viên về chất lượng đội ngũ giảng viên nhà trường 50

Bảng 2.11: Đánh giá công tác lập kế hoạch phát triển đội ngũ 53

Bảng 2.12: Thống kê số lượng giảng viên Trường Đại học Tây Đô được đào tạo trong giai đoạn 2010 -2013 55

Bảng 3.1: Tổng hợp kết quả khảo sát tính cần thiết của giải pháp 87

Biểu đồ 3.1: Kết quả khảo sát tính cần thiết của giải pháp 88

Bảng 3.2: Tổng hợp kết quả khảo sát tính khả thi của giải pháp 88

Biểu đồ 3.2: Kết quả khảo sát tính khả thi của giải pháp 89

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 về mặt lý luận

Nhân loại đang sống trong thời đại của nền kinh tế tri thức, thời đại của

sự bùng nổ các thành tựu khoa học công nghệ, kỹ thuật Để có thể tồn tại vàphát triển trong nền văn minh trí tuệ này, mỗi con người phải ý thức đượctầm quan trọng của việc trang bị cho mình và cho thế hệ mai sau một nền tảnggiáo dục vững chắc, tiên tiến, chất lượng cao, phù hợp với yêu cầu và tínhchất của nền kinh tế - xã hội thời đại Giáo dục có chất lượng ở thời đạingày nay chính là linh hồn của một xã hội tri thức mà Việt Nam cũng nhưnhân loại đang kỳ vọng hướng tới

Tại Việt Nam, giáo dục từ lâu đã được Đảng và Nhà nước xem là quốcsách hàng đầu Trong Văn kiện Đại hội lần thứ IX, Đảng ta khẳng định:

"Phát triến giáo dục - đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đấy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện đế phát huy nguồn lực con người - yếu to cơ bản đế phát triến xã hội, tăng trưỏng kinh tể nhanh và bền vững".

Đế có thể thực hiện được nhiệm vụ phát triển giáo dục nói trên, ViệtNam cần phải có chiến lược hợp lý, lâu dài nhằm tạo ra các chuyển biến cơbản và toàn diện về giáo dục Một trong những nhân tố trọng yếu ảnh hưởngmạnh mẽ đến sự phát triển của giáo dục chính là đội ngũ các nhà giáo, nhữngngười trực tiếp thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn lực con người cho xã hội.Chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15/06/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng đã

nhấn mạnh: “Mục tiêu của chiến lược phát triến giáo dục đào tạo là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuân hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về so lượng, đồng bộ FAvề cơ cấu, đặc biệt chủ trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phâm chất, loi song, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông

qua việc quản lý, phát triền đúng định hướng và cỏ hiệu quả sự nghiệp giảo dục đê nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ủng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước ” Chỉ

thị này được cụ thể hóa trong Giải pháp 2: Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán

bộ quản lý giáo dục trong Chiến lược phát triển giáo dục 2011 - 2020 củaThủ tướng Chính phủ ký ngày 13/06/2012

Từ những định hướng trên, ở tất cả các bậc đào tạo của hệ thống giáodục quốc dân, yêu cầu xây dựng và phát triên đội ngũ giáo viên, giảng viên lànhiệm vụ cấp thiết của ngành giáo dục và của tất cả các đon vị giáo dục

1.2 về mặt thực tiên

Trường Đại học Tây Đô ra đời ngày 09/03/2006 theo quyết định số54/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính phủ và là trường đại học tư thục đầu tiêncủa vùng Đồng bằng sông Cửu Long Tuy còn khá non trẻ nhưng trong nhữngnăm hoạt động vừa qua, Hội đồng Quản trị, Ban Giám hiệu cũng như tất cảcác cán bộ quản lý và đội ngũ giảng viên của nhà trường đã không ngừngphấn đấu nhằm hoàn thành mục tiêu và sứ mệnh của trường trong công tácđào tạo nguồn nhân lực cho Đồng bằng sông Cửu Long, một trong nhữngvùng trũng về giáo dục của cả nước Đe có thẻ hoàn thành được nhiệm vụnày, trường đã đề ra nhiều chiến lược phát triển, trong đó có các chiến lượcphát triển đội ngũ giảng viên Tính đến thời điểm hiện nay, công tác xây dựngđội ngũ giảng viên của trường đã đạt được một số kết quả nhất định Tuynhiên, quá trình phát triển đội ngũ giảng viên vẫn chưa được tiến hành khoahọc, hiệu quả và vẫn còn nhiều bất cập: số lượng giảng viên chưa đủ đáp ứngcho giảng dạy; chất lượng của đội ngũ giảng viên chưa cao; cơ cấu giảng viên

ở các ngành nghề đào tạo chưa được phân bổ hợp lý .Một trong nhữngnguyên nhân của tình trạng trên là do nhà trường vẫn còn bị động trong côngtác tuyển dụng và bố trí giảng viên, chưa xây dựng được kế hoạch phát triển

đội ngũ giảng viên hợp lý, khoa học Để có thể đáp ứng kịp thời nhu cầu đàotạo và phát triển của trường trong những năm tới, việc xây dựng và phát triểnmột đội ngũ giảng viên đủ về số lượng, chuẩn về chất lượng và hợp lý về cơcấu là nhiệm vụ hàng đầu của trường hiện nay.

Xuất phát từ các cơ sở lý luận và thực tiễn trên, việc nghiên cứu đề tài

“Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô”mang tính thiết thực cả về mặt giá trị khoa học và thực tiễn, góp phần pháttriển đội ngũ giảng viên và nâng cao chất lượng đào tạo của trường

2 Mục đích nghiên cứu

Đe xuất một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Trường Đại họcTây Đô nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển củanhà trường trong giai đoạn 2014-2018

3 Khách thể và đối tượng nghiên cúu

3.1 Khách thế nghiên cím

Công tác phát triển đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên của Trường Đại học Tây Đô

4 Giả thuyết khoa học

Nếu đề xuất và thực hiện được những giải pháp có cơ sở khoa học, phùhợp với thực tiễn, thiết thực, có tính khả thi thì sẽ góp phần nâng cao chấtlượng đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở ỉỷ luận về cồng tác phát triến đội ngũ giảng viên trong đào tạo Đại học — Cao đắng.

5.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên và công tác phát triến đội ngũ giảng viên ở Trường Đại học Tây Đô.

5.3 Đề xuất và thăm dò một sổ giải pháp phát triến đội ngũ giảng viên

ở Trường Đại học Tây Đô.

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cún lý luận

Sử dụng các phương pháp:

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;

- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

Thu thập các tài liệu có liên quan, nghiên cứu (phân tích - tổng họp) và

xử lý các thông tin thu được từ những tài liệu đó

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiên

Sử dụng các phương pháp:

- Phương pháp quan sát sư phạm: quan sát và tổng kết thực tiễn cáchoạt động quản lý, giảng dạy và học tập trong trường Từ đó rút ra một số kếtluận có hên quan đến vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên cho trường

- Phương pháp điều tra: sử dụng các Phiếu câu hỏi, Phiếu trimg cầu ýkiến, Phiếu khảo sát để thu thập thông tin về thực trạng đội ngũ giảng viên,thực trạng phát triến đội ngũ giảng viên hiện nay cũng như đẻ đánh giá tínhcấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: xin ý kiến chuyên gia về các giảipháp phát triển đội ngũ giảng viên đề xuất

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: nghiên cứu các tài liệu,báo cáo của các trường cùng hệ đào tạo về vấn đề phát triển đội ngũ giảngviên, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm

6.3 Phương pháp thống kê toán học

7 Những đóng góp mói của đề tài

- Hệ thống được những vấn đề lý luận về phát triến đội ngũ giảng viên cáctrường đại học, cao đẳng

- Phản ánh được thực trạng công tác phát triển giảng viên và đề xuất giảipháp phát triển đội ngũ giảng viên Trường Đại học Tây Đô

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Ket luận và Khuyến nghị, nội dung luận văn gồm 3chương:

- Chương 1: Cơ sở lý luận của công tác phát triển đội ngũ giảng viên

- Chương 2: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giảng viên tại

Trường Đại học Tây Đô

- Chương 3: Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên Trường

Đại học Tây Đô

Cuối luận văn là phần Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục

CHƯƠNG 1

Cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN

DỘI NGŨ GIẢNG VIÊN 1.1 Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Một sổ nghiên cứu ở nước ngoài

Là một lĩnh vực của công tác quản lý và phát triển nguồn nhân lực, côngtác nghiên cứu phát triển đội ngũ giảng viên là một vấn đề hết sức quan trọngđối với các cơ sở giáo dục đại học trong giai đoạn hiện nay, không chỉ riêng ởViệt Nam mà ngay cả những nước có nền giáo dục phát triên như Liên minhChâu Âu, Hoa Kỳ, ủc, Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản và một số nướckhác

Giáo sư Philip G.Altbach, Đại học Boston (Hoa Kỳ) với bài tham luận

“Trường đại học và toàn cầu hóa — Thực tế trong một thế giới bất bình đẳng”

đã đưa ra những sáng kiến về công tác quản lý và trao đối giữa giảng viên củacác trường đại học trên thế giới

Giáo sư John Murray, Đại học Caliíòrnia State Long Beach (Hoa Kỳ),với đề tài “Sự phát triển và đổi mới đội ngũ giảng viên” đã xác định nhữngbước thực hiện cụ thể như là chìa khóa dẫn đến thành công

Tiến sĩ Analy Scorsone, Giám đốc hệ thống Giáo dục toàn cầu và Hợptác Quốc tế của Hệ thống Cao đắng cộng đồng và Công nghệ Kentucky (HoaKỳ) công bố đề án “Nâng cao hiệu quả hoạt động trong các trường đại học vàcao đăng” tại Hội nghị khu vực Châu Á và Quốc tế cũng đề cập đến vấn đềphát triển đội ngũ như một bước tiến tất yếu trong chiến lược phát triến củamột cơ sở giáo dục

1.1.2 Một so nghiên cívu ở trong nước

Trong Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam, ngành Giáo dục —Đào tạo đã rất coi trọng công tác xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo

ở các cấp học, bậc học Những năm gần đây, có nhiều bài viết của nhiềutác giả đã đề cập đến vấn đề xây dựng đội ngũ nhà giáo, vai trò của độingũ nhà giáo cũng như những yêu cầu về chất lượng của đội ngũ nhà giáotrong công tác đào tạo thế hệ trẻ và đã đưa ra một số giải pháp đê thựchiện công tác xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo.

Có thê thấy, ở nhiều cơ sở giáo dục đã có những tác giả của các luậnvăn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý Giáo dục như: Lâm Văn Koan, TháiHuy Bảo, Nguyễn Hồng Anh, Nguyễn Văn Dung, đã đề cập đến côngtác xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên trong các trường từ phổthông đến cao đẳng, đại học Song các đề tài khoa học của các tác giả nóitrên đều mang tính đặc thù ở từng cơ sở giáo dục nhằm đáp ứng yêu cầuphát triển của sự nghiệp giáo dục Riêng ở Trường Đại học Tây Đô chođến nay theo những tài liệu mà chúng tôi bao quát được chỉ có các đánhgiá chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và thực tiễn, chưa có tác giả nào đề cậpđến công tác xây dựng và phát triến đội ngũ giảng viên một cách đầy đủ

Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong

và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý Cho đến nay,

có rất nhiều cách hiểu và định nghĩa về quản lý Đặc biệt là kế từ thế kỷ 21,các quan niệm về quản lý lại càng phong phú

Theo nguồn “Cẩm nang quản lý” của tác giả Nguyễn Hoàng Phương cácnhà quản lý học nước ngoài đã đưa ra các định nghĩa về quản lý:

- Harold Koontz: "Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúpcon người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định Quản lý cũng là mộthoạt động thiết yếu nó đảm bảo phối hợp những nổ lực các nhân nhằm đạt đượcnhững mục đích của nhóm Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường

mà con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vậtchất và sự bất mãn ít nhất Vói tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật,còn với kiến thức thì quản lý là một khoa học"

- Peter F Drucker: "Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn Bản chất của nókhông nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sựlogic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích"

- Karl Marx: “Bất cứ lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào

mà tiến hành trên một quy mô khá lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo đểđiều hòa những hoạt động cá nhân, sự chỉ đạo đó phải là những chức năngchung, tức là những chức năng phát sinh từ sự khác nhau giữa sự vận độngchung của cơ thế sản xuất với những vận động cá nhân của những khí quanđộc lập hợp thành cơ thể sản xuất đó Một nhạc sĩ độc tấu thì tự điều khiển lấymình, nhưng một dàn nhạc thì cần có một nhạc trưởng”

Cũng theo nguồn “Câm nang quản lý” của tác giả Nguyễn HoàngPhương, các nhà quản lý học Việt Nam cũng đưa ra những định nghĩa khácnhau về thuật ngữ quản lý:

- Quản lý là hoạch định, tổ chức, bố trí nhân sự, lãnh đạo và kiêm soátcông việc và những nỗ lực của con người nhằm đạt được những mục tiêu đặt ra

- Quản lý là sự tác động, chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn hành vi, quátrình xã hội đê chúng phát triển hợp quy luật, đạt được mục đích đã đề ra vàđúng ý chí của người quản lý

- Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo kiểm tra công việccủa các thành viên thuộc hệ thống đơnvị và việc sử dụng các nguồn lực phùhợp đế đạt được mục đích đã định.

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung làkhách thé của chủ thé quản lý nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến”

Nhóm tác giả Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc thì cho rằng:

“Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản

lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tố chức vận hành vàđạt được mục đích dự kiến của tổ chức”

Như vậy, một cách tống quát nhất quản lý là sự điều khiển, chỉ đạo một

hệ thống hay một quá trình, căn cứ vào những quy luật, nguyên tắc tương ứngcho hệ thống hay quá trình ấy vận động theo ý muốn của nhà quản lý nhằmđạt được mục đích đặt ra từ trước

Quản lý có 04 chức năng cơ bản sau: Lập kế hoạch; Tổ chức; Lãnh đạo,chỉ đạo và Kiểm tra Các chức năng này có mối liên hệ mật thiết với nhau, cóthể khái quát thành Sơ đồ 1.1 như sau:

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ các chức năng quản lý

1.2.1.2 Ouản lý nhà trường

Quản lý nhà trường là quản lý mọi hoạt động giảng dạy và học tập, cơ sởvật chất và tất cả các lĩnh vực liên quan đến hoạt động quản lý, giảng dạy vàhọc tập trong một trường học đế tạo điều kiện cho nhà trường phát triển

Như vậy các lĩnh vực cần phải được quản lý trong nhà trường bao gồm:

- Quản lý giảng viên

- Quản lý cán bộ

- Quản lý cơ sở vật chất

- Quản lý tài chính

- Quản lý trang thiết bị dạy học

- Quản lý các hoạt động xã hội của giảng viên và sinh viên

- Quản lý sinh viên

1.2.1.3 Quản lý giáo dục

Giáo dục là một dạng hoạt động đặc biệt có nguồn gốc từ xã hội Bảnchất của hoạt động giáo dục là quá trình truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệmlịch sử - xã hội của các thế hệ loài người, nhờ có giáo dục mà các thế hệ nốitiếp nhau phát triển, tinh hoa văn hóa dân tộc, nhân loại được kế thừa, bổsung, hoàn thiện và trên cơ sở đó không ngừng phát triển

Giáo dục là một bộ phận của kinh tế - xã hội, hệ thống giáo dục, mạnglưới nhà trường là bộ phận kết cấu hạ tầng xã hội Do vậy, quản lý giáo dục làquản lý một quá trình kinh tế - xã hội nhằm thực hiện đồng bộ, hài hòa sựphân hóa xã hội đê tái sản xuất sức lao động có kỹ thuật phục vụ các yêu cầuphát triển kinh tế xã hội

Quản lý giáo dục đã được các nhà lý luận và quản lý thực tiễn đưa ra một

số định nghĩa dưới các góc độ khác nhau:

- Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tống quan

là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh côngtác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội”

- Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thốngnhững tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lýnhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục củaĐảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa ViệtNam, mà tiêu điểm tụ hội là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệthống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất”.

Thực tế cho thấy, quản lý giáo dục là quá trình tác động có ý thức, kếhoạch, tố chức và hợp quy luật của các cơ quan quản lý giáo dục tới các khâucủa hệ thống giáo dục nhằm làm cho các cơ sở giáo dục vận hành bình thường

và đạt tới các mục tiêu giáo dục đề ra

Như vậy, quan niệm về quản lý giáo dục có thể có những cách diễn đạt khácnhau, song trong mỗi cách định nghĩa đều đề cập tới các yếu tố cơ bản sau:

- Chủ thể quản lý giáo dục

- Khách thể quản lý giáo dục

- Mục tiêu quản lý giáo dục

- Ngoài ra còn phải kể tới cách thức (phương pháp) và công cụ (hệthống văn bản quy phạm pháp luật) quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục có những đặc điểm riêng biệt như sau:

- Quản lý giáo dục gắn với việc điều hành quá trình đào tạo con người,đặc biệt là lao động sư phạm của các nhà giáo Đặc thù lao động của ngườigiảng viên mà đối tượng lao động sư phạm là người học với những đặc diêmtâm sinh lý lứa tuổi hết sức phức tạp Người học vừa là đối tượng của hoạtđộng giáo dục, vừa là chủ thế của hoạt động giáo dục, do đó kết quả giáo dụckhông chỉ phụ thuộc vào bản thân nhà giáo mà còn phụ thuộc vào thái độ củangười học Đây chính là đặc điếm khác biệt của quản lý giáo dục với các lĩnhvực quản lý khác

- Phương tiện lao động của giảng viên chủ yếu là phương tiện tinh thầnbằng lời, bằng tấm gương, bằng thái độ, bằng điểm tựa, bằng cảm hóa Thờigian lao động của người giảng viên cũng khác, nó không được tách bạch, rạchròi với thời gian không lao động sư phạm Với bất kỳ lúc nào, ngay cả khi nghỉngơi, giải trí hay làm việc gia đình người giảng viên vẫn có thể nghĩ về côngviệc sư phạm của mình Vì vậy, trong công tác quản lý giáo dục cần tạo điềukiện thuận lợi về môi trường sư phạm và đáp ímg nhu cầu chính đáng về vật chất

và tinh thần cho giảng viên, đặc biệt là tạo điều kiện đê nâng cao tiềm lực chođội ngũ nhà giáo để họ có động lực lao động tốt nhất

- Quản lý giáo dục được gắn liền với quyền lực Nhà nước trong việcđiều hành, điều chinh các hoạt động giáo dục, thông qua việc xây dựng, banhành và chấp hành các văn bản như luật, điều lệ và các quy định, quy chếchuyên môn sư phạm Do đó quản lý giáo dục có tính chất kết họp chặt chẽgiữa quản lý hành chính nhà nước với quản lý chuyên môn sư phạm

- Sản phẩm của giáo dục có tính đặc thù là hình thành và phát triểnnhân cách cho người học, nên quản lý giáo dục phải chú ý phòng ngừa, ngănchặn những sai sót trong công việc tạo ra “phế phâm'5 trong giáo dục

- Quản lý giáo dục gắn liền với phát triển quan điểm quần chúng, xã hộibởi vì hoạt động giáo dục là hiện tượng của xã hội, do đó cần kết hợp nhân tốbên trong và bên ngoài, trong đó nhân tố bên trong có tính chất quyết định.Nhà trường và hệ thống các cơ quan quản lý giáo dục phải chủ động phối hợpchặt chẽ và đồng bộ gia đình và các lực lượng xã hội trong việc điều hành vàđiều chỉnh các hoạt động giáo dục và đào tạo

- Quản lý giáo dục là hoạt động mang tính nhân văn sâu sắc, nó khaithác được các nhân tố tích cực của học sinh, sinh viên và người học trên cơ sở

đó phát huy và lan tỏa những nhân tố tích cực từ học sinh, sinh viên và cácngười học tới các khối dân cư khác nhau trong cộng đồng xã hội

1.2.2 Giảng viên và đội ngũ giảng viên trường đại học

1.2.2.1 Khái niệm giảng viên

Tại Điều 70 Luật Giáo dục của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa ViệtNam năm 2005 đã đưa ra định nghĩa pháp lý đầy đủ về Nhà giáo và nhữngtiêu chuẩn của một Nhà giáo:

"1 Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường hoặc các cơ sở giáo dục khác.

2 Nhà giáo phải có những tiêu chuẩn sau dây:

a Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt;

b Đạt trình độ chuân được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ;

c Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp;

d Lý lịch bản thân rõ ràng.

3 Nhà giáo dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giảo dục phô thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên; ở cơ sở giáo dục đại học gọi là giảng viên ".

Như vậy, có thể hiểu giảng viên là những người làm nhiệm VỊ1 giảngdạy, giáo dục tại các cơ sở giáo dục đại học

Tại Điều 54 Luật Giáo dục Đại học của nước Cộng hoà xã hội chủnghĩa Việt Nam năm 2012 cũng nêu rõ khái niệm và các yêu cầu, quy địnhđối với một giảng viên:

“ỉ Giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học là người có nhân thân rõ ràng; có phấm chất, đạo đức tốt; cỏ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; đạt trinh dộ về chuyên môn, nghiệp vụ quy định tại điếm e khoản 1 Điều 77 của Luật giáo dục.

2 Chức danh của giảng viên bao gồm trợ giảng, giảng viên, giảng viên chỉnh, phó giáo sư, giáo sư.

3 Trình độ chuân của chức danh giảng viên giảng dạy trình độ đại học

là thạc sĩ trở lên Trường hợp đặc biệt ở một so ngành chuyên môn đặc thù do

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định.

Hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học ưu tiên tuyến dụng người có trình độ

từ thạc sĩ trở lên làm giảng viên.

4 Bộ trưởng Bộ Giảo dục và Đào tạo ban hành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, quy định việc bồi dưỡng, sử dụng giảng viên ”.

1.2.2.2 Khái niệm đội ngũ

Từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa: "Đội ngũ là khối đôngngười cùng chức năng hoặc nghề nghiệp thành lực lượng"

hoặc: "Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông người cùng chức năng,nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, hợp thành lực lượng hoạt động trong một hệthống (tổ chức)" Ví dụ : Đội ngũ của trường học bao gồm:

- Cán bộ quản lý các cấp trong trường học

- Nhà giáo (giảng viên, giáo viên)

- Nhân viên phục vụ các hoạt động giáo dục trong trường học

Từ đó ta có thê hiểu hơn về đội ngũ:

- Đó là sự gắn kết những cá thể với nhau, hoạt động qua sự phâncông, hợp tác lao động

- Là những người có chung mục đích, lợi ích và ràng buộc với nhaubằng trách nhiệm pháp lý

1.2.2.3 Khái niệm đội ngũ giảng viên

Đội ngũ giảng viên là một tập hợp những người làm nghề dạy học,giáo dục, được tổ chức thành một lực lượng, cùng chung một nhiệm vụ làthực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra cho tập hợp đó Họ làm việc có

kế hoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thầntrong khuôn khổ quy định của pháp luật, thể chế xã hội

Nói cách khác theo nghĩa hẹp, đội ngũ giảng viên là những thầy côgiáo, những người làm nhiệm vụ giảng dạy và quản lý giáo dục trong cáctrường đại học và cao đắng.

Theo Quyết định số 538/TCCP-TC ngày 18/12/1995 của Ban Tồchức - Cán bộ Chính phủ (nay là Bộ Nội vụ), đội ngũ giảng viên cáctrường đại học và cao đắng được xếp ở 03 ngạch: giảng viên, giảng viênchính, giảng viên cao cấp

1.2.3 Phát triên đội ngũ giảng viên

1.2.3.1 Phát triển

Phát triển là sự thay đổi, sự tăng lên về số lượng Trong Triết học, theophép biện chứng duy vật thì phát triển là khái niệm dùng đẻ khái quát quátrình vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ hoàn thiện đếnhoàn thiện hơn

1.2.3.2 Phát triền đội ngũ giảng viên

Đội ngũ giảng viên là nguồn lực cơ bản của các cơ sở giáo dục đại học.Phát triển đội ngũ giảng viên chính là phát triển nguồn lực trong nhà trường,

là tạo ra sự tăng trưởng cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu Tùy theo cáchtiếp cận khác nhau về phát triển đội ngũ giảng viên dẫn đến những quan niệm

về phát triển đội ngũ giảng viên

Theo tác giả Nguyễn Quang Truyền: “Xây dựng và phát triển đội ngũgiảng viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, loại hình, đoàn kết nhất trí trên

cơ sở đường lối giáo dục của Đảng và ngày càng vững mạnh về chính trị,chuyên môn nghiệp vụ, đủ sức thực hiện chất lượng mục tiêu và kế hoạch đàotạo”

Như vậy, phát triến đội ngũ giảng viên là phải tăng số lượng, không ngừngnâng cao chất lượng và có cơ cấu hợp lý đế nhằm mục đích thực hiện mục tiêuđào tạo của nhà trường Phát triển đội ngũ giảng viên thực hiện được tốt khi gắn

kết việc đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng họp lý với các yếu tố chính sách đãi ngộvật chất, tinh thần cho người giảng viên, tạo động lực điều kiện môi trường sưphạm đê người giảng viên đóng góp, gắn bó lâu dài với nhà trường.

Đế hiểu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt với một sốkhái niệm tương tự như: phương pháp, biện pháp

Theo Nguyễn Văn Đạm: “Phương pháp được hiểu là trình tự cần theotrong các bước có quan hệ với nhau khi tiến hành một công việc có mục đíchnhất định” Còn theo Hoàng Phê: “Phương pháp là hệ thống các cách sử dụng

để tiến hành một công việc nào đó ”

về khái niệm biện pháp, theo Từ điển tiếng Việt, đó là “cách làm, cáchgiải quyết một vấn đề cụ thể”

Điếm giống nhau của các khái niệm này đều nói về cách làm, cách tiếnhành, cách giải quyết một công việc, một vấn đề Còn điểm khác nhau ở chỗ,biện pháp chủ yếu nhấn mạnh đến cách làm, cách hành động cụ thể, trong khi

đó phương pháp nhấn mạnh đến trình tự các bước có quan hệ với nhau đế tiếnhành một công việc có mục đích

Như vậy, khái niệm giải pháp tuy có những điểm chung với các kháiniệm trên nhưng nó cũng có điếm riêng Điếm riêng cơ bản của thuật ngữ này

là nhấn mạnh đên phương pháp giải quyết một vân đề, với sự khắc phục khókhăn nhất định Trong một giải pháp có thể có nhiều biện pháp

1.3 Đội ngũ giảng viên trường đại học

1.3.1 Vị trí, vai trò của đội ngũ giảng viên

Ngay từ những năm đầu hoà bình mới lập lại ở miền Bắc, tại lớp đàotạo hướng dẫn viên các trại hè cấp I ngày 12 tháng 06 năm 1956, Bác Hồ

đã nói : "Nhiệm vụ giáo dục rất quan trọng và vẻ vang, vì nếu không có thầy giáo thì không có giảo dục" Trong lần về thăm Trường Đại học Sư

phạm Hà Nội ngày 21 tháng 10 năm 1964, Bác đã nói về tầm quan trọngcủa người thầy giáo và phấm chất người thầy giáo trong sự nghiệp giáodục: "Thầy cũng như trò, cán bộ cũng như nhân viên, phải thật thà yêunghề mình, thật thà yêu trường mình Có gì vẻ vang hơn là đào tạo nhữngthế hệ sau này tích cực xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản.Người thầy giáo tốt - thầy giáo xứng đáng là thầy giáo - là người vẻ vangnhất Dù là tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân

chương, song những người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh Đây

là một điều rất vẻ vang Neu không có thầy giáo dạy dỗ con em nhân dân,thì làm sao mà xây dựng chủ nghĩa xã hội được? Vì vậy nghề thầy giáo làrất quan trọng, rất vẻ vang Ai có ý kiến không đúng về thầy giáo, thì phảisửa chữa"

Ngày nay đội ngũ giảng viên trong trường đại học, cao đắng được coi

là một nguồn lực quan trọng thực hiện đổi mới giáo dục đại học, phục vụyêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước, vì:

- Thứ nhất: giảng viên chính là những người trực tiếp thực hiện vàquyết định việc đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoahọc trong nhà trường

- Thứ hai: trong bối cảnh xã hội đầy biến động như hiện nay, ngàycàng nhiều yêu cầu đặt ra cho nhà trường, thì nhà trường đại học, caođẳng chỉ có thể đáp ứng được nhanh nhạy các yêu cầu đó nếu có một đội

ngũ giảng viên đủ mạnh, luôn sẵn sàng điều chỉnh thích ứng trong điềukiện mới.

- Thứ ba: chính đội ngũ giảng viên, bằng năng lực thực sự, lòng yêunghề, say mê nghiên cứu khoa học, mới có thể cung cấp cho xã hội loạisản phẩm có giá trị nhất, quyết định sự phát triên đó là nguồn nhân lựcđược đào tạo, nguồn nhân lực có chất lượng cao

Trong Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII, Đảng ta đã khẳng định:

"Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng và được xã hội tôn vinh »

Vai trò của nhà giáo được Quốc hội nước ta khẳng định trong Điều

15 Luật Giáo dục năm 2005:

"Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giảo dục Nhà giáo phải không ngừng học tập, rèn luyện, nêu gương tổt cho người học.

Nhà nước tô chức đào tạo, bồi dưỡng nhà giáo, có chính sách sử dụng, đãi ngộ, đảm bảo các điều kiện cần thiết về vật chất và tinh thần đế nhà giáo thực hiện vai trò và trách nhiệm của mình; giữ gìn và phát huy truyền thong quỷ trọng nhà giáo, tôn vinh nghề dạy học".

Ngành Giáo dục và Đào tạo cũng đã khẳng định: "Đội ngũ cán bộgiảng dạy giữ vai trò quyết định chất lượng đào tạo và là lực lượng chủcông thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ củanhà trường"

1.3.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ giảng viên

Theo Điều 55 Luật Giáo dục Đại học thì Giảng viên có những nhiệm vụ

và quyền sau đây:

“ỉ Giảng dạy theo mục tiêu, chương trình đào tạo và thực hiện đầy đủ,

có chất lượng chương trình đào tạo.

2 Nghiên cứu, phát Men ứng dụng khoa học và chuyến giao công nghệ,

bảo đảm chất lượng đào tạo.

3 Định kỳ học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chỉnh trị, chuyên môn nghiệp vụ và phương pháp giảng dạy.

4 Giữ gìn phâm chất, uy tín, danh dự của giảng viên.

5 Tôn trọng nhân cách của người học, đoi xử công bằng vói người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học.

6 Tham gia quản lý và giám sát cơ sở giáo dục đại học, tham gia công tác Đảng, đoàn thế và các công tác khác.

7 Được ký họp đồng thỉnh giảng và nghiên cứu khoa học với các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở nghiên cứu khoa học theo quy định của pháp luật.

8 Được bô nhiệm chức danh của giảng viên, được phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu tủ và đirợc khen thưởng theo quy định của pháp luật.

9 Các nhiệm vụ và qityền khác theo quy định của pháp luật ”.

1.3.3 Yêu cầu về so lượng, cơ cẩu đội ngũ giảng viên

1.3.3.1 Đảm bảo sổ lượng

Phát triển đội ngũ giảng viên là quá trình chuẩn bị lực lượng để đáp ứngvới sự phát triển của nhà trường Trong đó phải chú ý đảm bảo đủ số lượnggiảng viên giảng dạy tương ứng với sự quy đổi số lượng sinh viên Căn cứvào số giảng viên hiện có, xây dựng kế hoạch phát triển lực lượng giảng viênqua từng thời kỳ, từng giai đoạn, phù hợp với sự phát triển, quy mô đào tạocủa nhà trường

1.3.3.2 Đảm bảo chất lượng

Yêu cầu phát triển đội ngũ đảm bảo về số lượng phải đi đôi với đảm bảonâng cao về chất lượng Phải xây dựng được một cơ cấu trình độ hợp lý, mỗichuyên ngành đào tạo cần phải có cơ cấu hợp lý ở các trình độ Tiến sĩ, Thạc sĩ

tạo động lực cho sự phát triển, phân bố đồng đều ở các ngành, các chuyênngành đào tạo.

về nghiệp vụ sư phạm: đảm bảo cân đối, hài hòa, mỗi bộ môn chuyênmôn đều phải có giảng viên có kỹ năng nghiệp vụ sư phạm vững vàng nhằmtạo điều kiện, giúp đỡ, bồi dưỡng cho lớp giảng viên trẻ, còn thiếu kinhnghiệm và phương pháp sư phạm

Phẩm chất nghề nghiệp: xây dựng đội ngũ giảng viên có phẩm chất đạođức và lương tâm nghề nghiệp Giảng viên có trình độ chuyên môn cao, phongcách giảng dạy và quản lý tiên tiến, hiện đại Theo Nghị quyết số 14/NQ-CPngày 02 tháng 11 năm 2005 về đối mới toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giaiđoạn 2006 - 2020 của Chính phủ đảm bảo đến năm 2015 có ít nhất 87% giảngviên có trình độ Thạc sĩ, 29% có trình độ Tiến sĩ; đến năm 2020 có ít nhất 95%giảng viên có trình độ Thạc sĩ, và 40% có trình độ Tiến sĩ

1.3.3.3 Đảm bảo cơ cấu

♦♦♦ Cơ cấu độ tuối, giói tính

Phát triển đội ngũ còn cần phải chú ý đến độ tuổi và giới tính, cần pháttriển đội ngũ giảng viên trẻ năng động, nhiệt huyết tận tâm giảng dạy Duy trì

và phát triển cơ cấu giới tính họp lý

1.3.4 Yêu cầu về chất lượng đội ngủ giảng viên

1.3.4.1 về phẩm chất

Phâm chất của đội ngũ giảng viên trước hết được biêu hiện ở phẩmchất chính trị Phẩm chất chính trị là yếu tố rất quan trọng giúp cho ngườigiảng viên có bản lĩnh vững vàng trước những biến động của xã hội Trên

cơ sở đó thực hiện hoạt động giáo dục toàn diện, định hướng xây dựngnhân cách cho học sinh - sinh viên có hiệu quả Chủ tịch Hồ Chí Minh đãchỉ rõ: “Chính trị là linh hồn, chuyên môn là cái xác, có chuyên môn màkhông có chính trị thì chỉ là cái xác không hồn Phải có chính trị rồi mới

có chuyên môn Nói tóm lại, chính trị là đức, chuyên môn là tài, có tài

mà không có đức là hỏng”

Trong xã hội hiện đại, với sự phát triển như vũ bão của công nghệthông tin và truyền thông, sinh viên các trường đại học, cao đăng đã vàđang trực tiếp đón nhận nhiều luồng tri thức, nhiều luồng văn hoá khácnhau Sự nhạy cảm cũng như đặc tính luôn thích hướng tới cái mới củatuổi trẻ rất cần có sự định hướng trong việc tiếp cận và tiếp nhận cácluồng thông tin đó Việc không ngừng nâng cao nhận thức chính trị chođội ngũ giảng viên là rất cần thiết, đảm bảo tính định hướng xã hội chủnghĩa của giáo dục đại học Việt Nam, kết hợp một cách hài hoà giữa tínhdân tộc và quốc tế, truyền thống và hiện đại trong đào tạo, đáp ứng nhucầu phát triển của nền giáo dục đại học ở Việt Nam

Phẩm chất đạo đức mẫu mực cũng là một trong những tiêu chuẩnhàng đầu của nhà giáo nói chung và đội ngũ giảng viên nói riêng Cùngvới năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức được coi là yếu tố tất yếunền tảng của nhà giáo Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Người cáchmạng có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi đến mấy cũng khônglãnh đạo được nhân dân” Trong sự nghiệp “trồng người” phẩm chất đạo

đức luôn có vị trí nền tảng Nhà giáo nói chung và đội ngũ giảng viên nóiriêng phải có phẩm chất đạo đức trong sáng, phải “chí công, vô tư, cần,kiệm, liêm, chính” để trở thành tấm gương cho thế hệ trẻ noi theo, đế giáodục đạo đức và xây dựng nhân cách cho thế hệ trẻ.

để vận dụng trực tiếp vào hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa họccủa mình Mặt khác, trong xu thế phát triển của xã hội hiện đại, Ngoạingữ và Tin học cũng là những công cụ rất quan trọng giúp người giảngviên tiếp cận với tri thức khoa học tiên tiến của thế giới, tăng cường hợptác và giao lưu quốc tế đế nâng cao trình độ, năng lực giảng dạy và nghiêncứu khoa học

1.3.4.3 I T ề năng lực

Giảng dạy và nghiên cứu khoa học là hai hoạt động cơ bản, đặc trưngcủa người giảng viên đại học, cao đắng Vì vậy, nói đến năng lực của độingũ giảng viên, cần phải xem xét trên hai góc độ chủ yếu là năng lựcgiảng dạy và năng lực nghiên cứu khoa học

Năng lực giảng dạy của người giảng viên là khả năng đáp ứng yêucầu học tập, nâng cao trình độ học vấn của đối tượng; là khả năng đáp ứng

sự tăng quy mô đào tạo; là khả năng truyền thụ tri thức mới cho sinhviên Điều này phụ thuộc rất lớn ở trình độ, kỹ năng của người giảng

viên và được thể hiện ở chất lượng sản phẩm do họ tạo ra, đó chính làchất lượng và hiệu quả đào tạo Năng lực giảng dạy của người giảng viênđược thể hiện ở chỗ họ là người khuyến khích, hướng dẫn, gợi mở các vấn

đề để học sinh - sinh viên phát huy tư duy độc lập và khả năng sáng tạocủa mình trong học tập và tìm kiếm chân lý khoa học Thị trường sức laođộng phát triển rất năng động đòi hỏi người giảng viên bằng trình độ,năng lực, kinh nghiệm và nghệ thuật sư phạm tạo điều kiện cho học sinh -sinh viên phát triển nhân cách, định hướng cho họ những con đường đêtiếp cận chân lý khoa học, giúp học sinh - sinh viên phát huy tích cực, chủđộng, sáng tạo, bồi dưỡng năng lực học tập và năng lực thích nghi chohọc sinh - sinh viên

Công tác nghiên cứu khoa học trong các trường đại học, cao đẳngkhông chỉ tạo điều kiện để nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực giảngdạy, chất lượng bài giảng và rèn luyện năng lực xử lý tình huống chongười giảng viên trước những vấn đề bức xúc của thực tiễn mà còn làmtăng tiềm lực khoa học và công nghệ quốc gia Nghiên cứu khoa học trongcác trường đại học, cao đẳng chủ yếu là nghiên cứu cơ bản, nghiên cứutriển khai Vì vậy, người giảng viên phải có trình độ cao và năng lực tốtmới có thể giải quyết được các vấn đề đặt ra Việc đánh giá chất lượng vànăng lực nghiên cứu khoa học của giảng viên không chỉ căn cứ vào sốlượng các công trình khoa học mà chủ yếu căn cứ vào giá trị và hiệu quảcủa các công trình đó

1.4 Phát trien đội ngũ giảng viên trường đại học ngoài công lập

1.4.1 Đặc điêm đội ngũ giảng viên trường đại học ngoài công lập

Theo Điều 20 của Quy chế tố chức và hoạt động của trường đại học tưthục thì đội ngũ giảng viên trường đại học tư thục có những đặc diêm sau đây:

- Giảng viên (cơ hữu và thỉnh giảng) của trường đại học tư thục phải có

đú các tiêu chuẩn quy định về phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn và sứckhoẻ, có nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định của Điều lệ trường đại học vàcác quy định khác của pháp luật

- Từ năm học đầu tiên số giảng viên cơ hữu của trường phải đảm bảothực hiện không dưới 20% và trong vòng 05 năm phải đảm bảo thực hiệnkhông dưới 40% khối lượng giảng dạy các môn học của trường và sau 10 nămnhà trường phải có đủ giảng viên cơ hữu theo quy định

- Giảng viên cơ hữu của trường đại học tư thục không ở trong biên chếnhà nước; được tuyển dụng và thực hiện các chế độ theo quy định của phápluật; được hưởng chế độ tiền công, tiền lương tối thiểu theo quy định củapháp luật và theo kết quả hoạt động của trường, được đóng bảo hiểm xã hội,bảo hiêm y tế; có quyền tham gia các hoạt động của các tổ chức xã hội vàđoàn thể theo quy định của pháp luật

Những giảng viên đang trong biên chế nhà nước chuyển sang làm việc

ở trường đại học tư thục hưởng theo chế độ hợp đồng và thời gian làm việcvẫn được tính là thời gian công tác hên tục để hưởng các chế độ bảo hiểm xãhội với điều kiện trường đại học tư thục phải tiếp tục nộp bảo hiểm xã hộitheo quy định của Nhà nước

- Giảng viên trường đại học tư thục phải nghiêm chỉnh chấp hành chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Thực hiệnđầy đủ các quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Điều lệ trường đại học, Quychế tổ chức hoạt động của trường và các quy định do Hiệu trưởng ban hành

- Giảng viên các trường đại học tư thục đảm bảo đủ các điều kiện theoquy định hiện hành của Nhà nước thì được xét phong tặng các danh hiệu nhàgiáo ưu tú, nhà giáo nhân dân và các chức danh giáo sư, phó giáo sư nhưgiảng viên các trường công lập

- Giảng viên thỉnh giảng của trường đại học tư thục được hưởng quyền

và nghĩa vụ như quy định đối với giảng viên thỉnh giảng tại các trường đạihọc công lập

1.4.2 Quy hoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ

Ke hoạch hóa đội ngũ giảng viên là nội dung quan trọng đảm bảo việcphát triển đội ngũ giảng viên một cách liên tục, phù hợp nhất với nhu cầu cả

về quy mô (số lượng, chuyên môn ), chất lượng và cơ cấu Nội dung này baogồm nhiều vấn đề đã được quy định, nhưng hiệu quả lại tùy thuộc vào việc ápdụng một cách cụ thể cho từng đối tượng

Dựa trên chức năng, nhiệm vụ và kế hoạch phát triển của từng đơn vị cụthế, nhà trường xác định cơ cấu, trình độ, chuyên môn, học hàm, học vị vàtiến hành quy hoạch đội ngũ giảng viên sao cho đảm bảo sự ốn định và pháttriển cho từng đơn vị và nhà trường

Sơ đồ 1.2: Tiến trình lập kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên

Các trường đại học tư thục có những sự khác biệt nhất định so với cáctrường đại học truyền thống đó là chất lượng đầu vào của thí sinh không caoảnh hưởng rất lớn đến quy mô và năng lực sư phạm của đội ngũ giảng viên.Ngoài ra, việc áp dụng các chương trình đào tạo theo hướng ứng dụng và nhucầu sử dụng các chuyên gia có kỹ năng nghề nghiệp cao từ các doanh nghiệptham gia giảng dạy cũng ảnh hưởng đến quy mô của đội ngũ giảng viên.

1.4.3 Công tác thu hút, tuyển chọn giảng viên

Tuyển chọn là nội dung quan trọng để phát triển số lượng giảng viênđảm bảo yêu cầu về chuyên môn, trình độ và năng lực theo yêu cầu Cáctrường đại học tư thục được chủ động hoàn toàn trong toàn bộ quy trình tuyênchọn giảng viên nên nhà trường cần xây dựng các tiêu chuẩn tuyên chọn và tổchức hình thức tuyến chọn phù hợp với từng vị trí và chuyên môn công tác.Quy trình đánh giá tuyển chọn phải được thực hiện công khai minh bạch,công bằng

Tuy nhiên quá trình tuyển chọn phải tuân thủ theo các quy định chungcủa Luật Công chức như công khai kế hoạch tuyển dụng trên các phương tiệnthông tin đại chúng với các tiêu chuẩn chuyên môn, nghiệp vụ, vị trí công tác,chế độ ưu tiên, thời gian địa điểm dự tuyển

Sơ đồ 1.3: Các bước trong tiến hành thu hút tuyến chọn giảng viên

1.4.4 Công tác bố trí, sử dụng giảng viên

Đội ngũ giảng viên là một bộ phận của đội ngũ công chức làm việctrong lĩnh vực giáo dục và đào tạo của đất nước Việc sử dụng cán bộcông chức nói chung và sử dụng đội ngũ giảng viên nói riêng bao gồmnhiều công việc khác nhau như: bố trí, phân công công tác; chuyển ngạch;nâng ngạch, nâng bậc lương; điều động, bổ nhiệm, miễn nhiệm, luânchuyển, biệt phái

Quá trình sử dụng đội ngũ giảng viên là yếu tố đảm bảo cá nhân giảngviên phát huy tối đa năng lực, phát triển về chuyên môn nghiệp vụ và đáp ứng

tốt nhất yêu cầu của nhà trường Do vậy quá trình sử dụng giảng viên phảihợp lý, đúng chuyên môn, nghiệp vụ và vị trí đã dự tuyển, phải tạo điều kiện

để giảng viên hòa nhập tốt với đơn vị

1.4.5 Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên

Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên được hiểu là các hoạt độnghọc tập nhằm giúp cho đội ngũ giảng viên có thể thực hiện có hiệu quảhơn chức năng, nhiệm vụ của mình trong công tác giáo dục và đào tạo họcsinh, sinh viên Đó chính là quá trình học tập và tự học tập, rèn luyệnnhằm giúp đội ngũ giảng viên nắm vững hơn về công việc của mình, lànhững hoạt động học tập đê nâng cao trình độ, kỹ năng của mình để thựchiện nhiệm có hiệu quả hơn

Mục tiêu của đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên là nhằm sửdụng tối đa nguồn lực hiện có của mỗi giảng viên và nâng cao tính hiệuquả của nhà trường thông qua việc giúp giảng viên hiểu rõ hơn về côngviệc, nắm vững hơn về nghề nghiệp của mình và thực hiện chức năng,nhiệm vụ của mình một cách tự giác hơn, với thái độ tốt hơn, cũng nhưnâng cao khả năng thích ứng của bản thân trong xu thế phát triển mạnh

mẽ của xã hội hiện đại

Để thực hiện kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cần phải có các điều kiện

cơ bản như sau:

- Thời gian đẻ thực hiện được công tác đào tạo, bồi dưỡng

- Điều kiện cơ sở vật chất, tài chính

- Lực lượng tham gia đào tạo, bồi dưỡng

1.4.6 Công tác đánh giá giảng viên

Đánh giá giảng viên cũng như đánh giá cán bộ thuộc bất kỳ chuyên mônnào khác phải thỏa mãn hai nhóm lợi ích: lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể.Việc đánh giá giảng viên phải nhằm ủng hộ, thúc đẩy cho sự phát triển của cá

nhân giảng viên; do vậy việc đánh giá phải khách quan, công bằng và phải cóphương hướng, biện pháp phát triến cán bộ Đánh giá giảng viên cũng phảigiúp cho sự phát triên và tiến bộ của nhà trường, từ kết quả đánh giá có các kếhoạch, giải pháp sắp xếp, cơ cấu, phát triển nguồn lực một cách phù hợp nhất.

1.4 7 Chế độ, chỉnh sách cho đội ngũ giảng viên

Chính sách đãi ngộ đội ngũ giảng viên là một hoạt động quan trọng trongnội dung phát triển đội ngũ giảng viên, cần có những chính sách nhằm thuhút các giảng viên có trình độ năng lực về công tác tại đơn vị; cần có nhữnghình thức khen thưởng, động viên và có chính sách đãi ngộ kịp thời đối vớinhững giảng viên có kết quả lao động tốt tạo điều kiện cho các giảng viên đó

có điều kiện phát triển năng lực của mình Những người đạt thành tích thấpcần có các chế tài hoặc hình thức kỷ luật tương xứng

Ngoài ra nhà trường cần tạo môi trường làm việc thuận lợi và phù hợpvới nhu cầu của giảng viên để giảng viên có điều kiện thuận lợi nhất trongviệc tiếp cận với sinh viên, đồng nghiệp và các công nghệ, tri thức mới

Dựa trên quyền tự chủ về tài chính nhà trường cần xây dựng quy chế chitiêu nội bộ thuận lợi cho việc ban hành các chính sách đãi ngộ đội ngũ giảngviên

Kết luận Chương 1

Qua nghiên cứu lý luận chúng tôi rút ra một số kết luận sau:

- Công tác xây dựng, phát triển đội ngũ giảng viên tại các cơ sở giáodục đại học có vai trò vô cùng quan trọng và có tầm ảnh hưởng rất lớnđến sự phát triển chung của tổ chức Vì thế việc nghiên cứu cơ sở lý luậnliên quan đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên sẽ là cơ

sở vững chắc và là định hướng cho việc định ra các chiến lược, kế hoạchphát triển đúng đắn, phù hợp với giai đoạn phát triển mới của đất nước,

của ngành giáo dục cũng như nhu cầu thực tiễn của Trường Đại học Tây

Đô trong tiến trình nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, khắng định

vị thế và tạo lập uy tín của nhà trường

- Trong quá trình nghiên cứu cơ sở lý luận đã giúp làm rõ bản chấtmột số khái niệm liên quan đến vấn đề cần nghiên cứu như: quản lý; độingũ giảng viên; xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên Đồng thờinhững nội dung nghiên cứu về công tác xây dựng và phát triển đội ngũgiảng viên tại các trường đại học ngoài công lập và những yếu tố tác độngđến công tác này được nêu ở Chương 1 sẽ tạo cơ sở khoa học để đề xuấtcác giải pháp cho công tác xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viênnhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, góp phần thúc đẩy chất lượng giáodục và đào tạo

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỌI NGỮ GIẢNG VIÊN

TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ 2.1 Khái quát về Trường Đại học Tây Đô

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triên

Trường Đại học Tây Đô được thành lập ngày 09/03/2006 theo Quyếtđịnh số 54/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Trường hoạt động theo Quychế tổ chức và hoạt động của trường đại học tư thục và là trường đại học học tưthục đầu tiên của vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Hiện nay, Thành phố cần Thơ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long đangđẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp theo hướng công nghiệp,xây dựng, thương mại, dịch vụ và du lịch Trường Đại học Tây Đô được BộGiáo dục và Đào tạo giao những ngành đào tạo trọng điểm của vùng theo yêucầu chuyển dịch kinh tế nói trên và những ngành xã hội có nhu cầu, nhữngngành thuộc các lĩnh vực ưu tiên như: Dược sĩ, Điều dưỡng, Du lịch, Tin học,Nuôi trồng thủy sản, Ngoại ngữ, Tài chính - Ngân hàng, Ke toán, Quản trịkinh doanh - Marketing phần nào đã đáp ứng được mục tiêu “Đào tạonguồn nhân lực cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung và Thành phốCần Thơ nói riêng; Đào tạo theo nhu cầu xã hội” mà Nhà trường đã và đang

nỗ lực đê đạt được những kết quả ngày càng cao hơn

2.1.2 Sứ mệnh, phương hướng hoạt động

2.1.2.1 Sứ mệnh

Đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao theo nhu cầu của xã hội phục

vụ phát triên kinh tế cho đồng bằng sông Cửu Long nói chung và Thành phốCần Thơ nói riêng

2.1.2.2 Phương hướng hoạt động

Phương hướng hoạt động của Trường Đại học Tây Đô trong giai đoạn

2011 - 2020 có một số nội dung quan trọng sau: