Hiếmkhi ChưabaoDạy và học phát hiện và giải quyết vấn đề Dạy học theo phương pháp thực nghiệm 6 Kế chuyện 7 Dạy học có sự hỗ trợ của các phương tiện dạy học hiện đại STT Nội dung đánh gi
Trang 1Bộ GIÁO DỰC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG DẠI HỌC VINH
Trang 2Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG DẠI HỌC VINH
HUỲNH THỊ LẸ TRANG
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG sư PHẠM NINH
THUẬN, TỈNH NINH THUẬN
LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MẢ SÓ: 60.14.05
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGÔ SỸ TÙNG
NGHỆ AN-2013
Trang 3LÒĨ CẢM ƠN
Trong quá trình học tập và nghiên cứu tại Khoa Giáo dục trường Đại họcVinh Tôi đã được các thầy giáo, cô giáo trong nhà trường giảng dạy và giúp đỡnhiệt tình Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới các thầy giáo,
cô giáo trong nhà trường, các thầy cô trong Phòng Sau đại học
Tôi xin bày tỏ lòi cảm on chân thành và sâu sắc nhất đến PGS.TS Ngô SỹTùng - Phó Hiệu Trưởng trường Đại học Vinh, và các thầy cô giáo bộ môn đã quantâm tận tình hướng dẫn, tạo điều kiện giúp dữ tôi về mọi mặt đế tôi hoàn thành đề tàinghiên cứu
Quá trình thực hiện đề tài không thể tránh khỏi những thiếu sót, bản thânrất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy giáo, cô giáo và bạn bèđồng nghiệp đê đề tài được hoàn thiện hơn
Học viên
Huỳnh Thị Lệ Trang
Trang 4MỤC LỤC
CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ QUẢN LÝ HOẠT DỌNG DẠY
1.3 Một số vấn đề lý luận về dạy học môn tiếng Anh ở trường Cao đắng 22
1.4 Một số vấn đề về quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở
CHƯƠNG 2: THựC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỌNG DẠY HỌC MÔN TIÉNG ANH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM NINH
2.2 Thực trạng hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại Trường Cao đắng
2.3 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh 51
CHƯƠNG 3: MỘT SÓ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
DẠY HỌC MÔN TIÉNG ANH TẠI TRƯỜNG CAO ĐẢNG SƯ
3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại
3.3 Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 93
Trang 5Thứ tự Viết tắt Viết đầy đủ
Trang 624 ƯBND ủy Ban Nhân Dân
Bảng 2.5 Ket quả khảo sát thực trạng về hoạt động học tập môn tiếng Anh
Bảng 2.6 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý mức độ thực hiện mục tiêu mônhọc của GVBM
Bảng 2.7 Kết quả khảo sát về tầm quan trọng của công tác quản lý việc thựchiện nội dung, chương trình môn học
Bảng 2.8 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý mức độ thực hiện nội dung,chương trình môn học của GVBM
Bảng 2.9 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý mức độ đổi mới pp, hỉnh thức tổchức dạy học của GVBM
Bảng 2.10 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý csvc và TBDH của BGH
Bảng 2.11 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý mức độ thực hiện công tác kiểmtra, đánh giá kết quả dạy học của GVBM
Bảng 2.12 Kết quả khảo sát thực trạng công tác quản lý trình độ đội ngũGVBM
Bảng 2.13 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý nề nếp học tập của sv củaGVBM
Trang 7Bảng 2.14 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý hoạt động học tiếng Anh trên lớpcủa GVBM.
Bảng 2.15 Kết quả khảo sát thực trạng quản lý học tập tiếng Anh ngoài giờ và
Các bạn sinh viên thân mến,
Đe có cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu đề tài: “Một so biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại Trường Cao đắng Sư phạm Ninh Thuận, tỉnh Ninh Thuận ”, mong bạn vui lòng cho biết ý kiến của bạn về các câu hỏi dưới đây
bằng cách đánh dấu (x) vào ô thích hợp Nội dung trả lời của bạn chỉ được dùng chomục đích nghiên cứu, không nhằm mục đích nào khác Rất mong nhận được sự nhiệttình họp tác của bạn để nghiên cứu này đạt kết quả tốt
Câu 1: Xin Bạn cho biết việc dạy-học tiếng Anh có cần thiết đối với sinh viên hiện nayhay không?
Không cần thiết
Câu 2: Bạn thích học tiếng Anh ở mức độ nào?
□ 1 Rất thích □ 2 Thích □ 3 Bình thường □ 4 Khôngthích
Câu 3 : Theo bạn, môn tiếng Anh đối với công việc của Bạn sau này:
Không biết
Câu 4: Theo Bạn, kỹ năng nào là khó nhất khi học môn tiếng Anh?
□ 1 Nghe □ 2 Nói □ 3 Đọc □ 4 Viết
Câu 5: Xin Bạn cho biết việc thực hành Nghe - Nói tiếng Anh của bạn:
Trang 8Hiếmkhi Chưabao
Dạy và học phát hiện và giải quyết vấn đề
Dạy học theo phương pháp thực nghiệm
6 Kế chuyện
7 Dạy học có sự hỗ trợ của các phương tiện dạy
học hiện đại
STT Nội dung đánh giá Tốt Khá TB Chưa tốt
1 Thường xuyên theo dõi, quản lý nề nếp
học tập của sv trong giờ học
2
3
Quan sát sv nghe và ghi chép những vấn
đề GV giảng trên lớp
Sự tương tác giữa GV với GV, giữa sv
với sv trong giờ học
4 Đọc thêm tài liệu, giáo trình và việc chuẩn
bị bài Câu 7: Xin Bạn cho biết các phương pháp giảng dạy của GV ở lớp:
Câu 8: Theo Bạn, giảng viên quản lý nề nếp học tập của s V ở mức độ nào:
Trang 9Câu 9: Theo Bạn, cơ sở vật chất lóp học của nhà trường hiện nay:
Câu 13: Xin Bạn cho biết mức độ của các bài kiểm tra, thi:
Câu 15: Theo Bạn, cách đặt câu hỏi của đề kiểm tra, thi:
□ 1 Rõ ràng, dễ hiểu □ 2 Không rõ ràng, khó hiểu
Câu 16: Theo Bạn, hình thức đánh giá kết quả học tập của học sinh hiện nay:
□ 1 Cần được cải tiến □ 2 Nên giữ nguyên □ 3 Tiếp tục phát huyCâu 17: Theo Bạn, mức độ cần thiết và tính khả thicủa biện pháp nâng cao nhận thứccho CBQL, GV và HSSV về tầm quan trọng của môn tiếng Anh trong nhà trường là:
Xin chân thành cám ơn các ý kiến đóng góp của Bạn !
Trang 10STT Nội dung đánh giá Tốt Khá TB Chưa tốt
1 Nắm vững nội dung chương trình dạy học.
2 Xây dụng kế hoạch giảng dạy theo đúng nội dung
chương trình, đúng tiến độ
3 Chuân bị đề cương chi tiết học phần và duyệt trước
khi đến lớp
4 Soạn giáo án theo hướng đổi mới
5 Lên lóp đúng giờ, giảng dạy đúng nội dung chương
trình, đúng tiến độ
6 Sử dụng các ừang thiết bị đồ dùng dạy học.
7 Tham gia thao giảng, dự giờ, rút kinh nghiệm
8 Sinh hoạt chuyên môn.
9 Kiếm tra, đánh giá kết quả học tập của HSSV
10 Tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ
STT
1
Phưong pháp dạy họcThuyết trình
Tốt Khá TB Chưa tốt
2 Vấn đáp, đàm thoại
3 Dạy và học họp tác trong nhóm nhỏ
4 Dạy và học phát hiện và giải quyết vấn đề
5 Dạy học theo phương pháp thực nghiệm
Trang 11STT Nội dung đánh giá Tốt Khá TB Chưa tốt
1 Thường xuyên theo dõi, quản lý nề nếp học tập của sv
Trang 12STT Nội dung đánh giá Tốt Khá TB Chưa tốt
1 Phân công GV coi thi, chấm thi và giám sát kỳ ứii
2 Phô biến quy chế thi theo quy định
3 Bảo quản và sao chép đề thi bảo đảm tính bí mật
4 Kiểm tra việc thực hiện quy chế thi của cán bộ coi thi và
Trang 13Cầnthiết Khôngcần
thiết
Rấtkhảthi
Khảthi Khôngkhả thi1
2
Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV và HSSV về tầm
quan trọng của môn tiếng Anh trong nhà trường
Quản lý tốt mục tiêu, nội dung, chương trình
3 Tăng cường quản lý đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn,
nghiệp vụ cho đội ngũ GV tiếng Anh của nhà trường
4 Tăng cường chỉ đạo đối mới PPDH tiếng Anh
5 Nâng cao chất lượng sinh hoạt tố chuyên môn
6 Tăng cường đầu tư, quản lý và sử dụng
CSVC-TBDH
7 Đổi mới công tác quản lý kiểm tra, đánh giá chất
lượng giảng dạy tiếng Anh
8 Cải tiến công tác quản lv các kv thi
Trang 14STT Nội dung đánh giá Tốt Khá TB Chưa tốt
1 Nắm vững nội dung chương trình dạy học.
2 Xây dụng kế hoạch giảng dạy theo đúng nội dung
chương trình, đúng tiến độ
3 Chuân bị đề cương chi tiết học phần và duyệt trước khi
đến lớp
4 Soạn giáo án theo hướng đối mới
5 Lên lớp đúng giờ, giảng dạy đúng nội dung chương
trình, đúng tiến độ
6 Sử dụng các trang thiết bị đồ dùng dạy học.
7 Tham gia thao giảng, dự giờ, rút kinh nghiệm
8
9
Sinh hoạt chuyên môn
Kiếm tra, đánh giá kết quả học tập của HSSV
10 Tự học, tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn
Trang 154 Dạy và học phát hiện và giải quyết vấnđề
5 Dạy học theo phương pháp thực
nghiệm
7 Dạy học có sự hỗ trợ của các phương
tiện dạy học hiện đại
STT Nội dung đánh giá Tốt Khá TB Chưa tốt
1 Phù hợp với mục tiêu đào tạo do Bộ GD&ĐT đề ra
2 Hoàn thiện các kỹ năng cơ bản cho sv
3 Cung cấp những kiến thức cơ bản cho sv có thể tự
Câu 9: Xin Thầy/Cô cho biết ý kiến đánh giá về việc thực hiện nội dung, chương trìnhmôn học của GV tiếng Anh ở mức độ nào?
Trang 16STT Nội dung đánh giá Tốt Khá TB Chưa tốt
1 Thường xuyên theo dõi, quản lý nề nếp học tập của
4 Đọc thêm tài liệu, giáo trình và việc chuấn bị bài
Câu 14: Xin Thây/Cô cho biêt ý kiên đánh giá vê công tác quản lý loạt động học tiêngAnh trên lớp của G V tiếng Anh:
□ 1 Giáo dục tinh thần, động cơ, mục đích, ý thức thái độ học tập môn tiếng Anhđúng đắn cho sv
□ 2 GV bộ môn quản lý sv trên lóp chặt chẽ nhưng đúng tinh thần phương pháp học
Trang 17STT Nội dung đánh giá Tốt Khá TB Chưa tốt
1 Công tác lập kế hoạch của Bộ môn theo học kỳ,
năm học
2
Ke hoạch cá nhân thực hiện nội dung chương
hình; tiến độ; soạn giáo án; đánh giá kết quả học
tập của sv
3 Kế hoạch sinh hoạt tô chuyên môn
4 Ke hoạch bồi dưỡng GV
5 Kế hoạch làm đồ dùng dạy học, sử dụng thiết bị
dạy học
6 Kế hoạch chỉ đạo GV bộ môn kết họp với phòng
TC-7 Ke hoạch tự học, tự bồi dưỡng
8 Kế hoạch xây dựng nề nếp học tập, hưởng ứng các
phong trào thi đua
1 Kiến thức chuyên môn
2
3
Phương pháp giảng dạy
Kỹ năng soạn giáo án theo phương pháp mới
4
5
Kỹ năng kiếm tra, đánh giá kết quả học tập của sv
Kỹ năng sử dụng các phương tiện kỹ thuật, thiết bị
dạy học và tự làm đồ dùng dạy học
1 Phân công GV coi thi, chấm thi và giám sát kỳ thi
2 Phô biến quy chế thi theo quy định
3 Bảo quản và sao chép đề thi bảo đảm tính bí mật
4 Kiếm tra việc thực hiện quy chế thi của cán bộ coi
cầnthiết
Cẩnthiết Khôngcầnthiết
Rấtkhăthi
Khảthi Khôngkhă thi
1
Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV và HSSV
về tầm quan trọng của môn tiếng Anh trong
nhà trường
2 Quản lý tốt mục tiêu, nội dung, chương trình
3
Tăng cường quản lý đào tạo, bồi dưỡng chuyên
môn, nghiệp vụ cho đội ngũ GV tiếng Anh của
nhà trường
4 Tăng cường chỉ đạo đối mới PPDH tiếng Anh
5 Nâng cao chất lượng sinh hoạt tố chuyên môn
Câu 16: Xin Thầy/Cô cho biết ý kiến đánh giá về việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡngcho các GV dạy tiếng Anh tại nhà trường ở mức độ nào?
Câu 17: Xin Thây/Cô cho biêt ý kiên đánh giá vê công tác tố chức các kỳ thi củaPhòng ĐT&NCKH ở mức độ nào?
Câu 18: Xin Thầy/Cô cho biết ý kiến về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện phápquản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh của nhà trường hiện nay:
Trang 186 Tăng cường đầu tư, quản lý và sử dụng TBDH
CSVC-7 Đối mới công tác quản lý kiếm tra, đánh giáchất lượng giảng dạy tiếng Anh
8 Cải tiến công tác quản lv các kv thi
Trang 19Xin chân thành cám ơn các ý kiến đóng góp của quý Thầy/Cô!
CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS NGÔ SỸ TỪNG
“Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực,bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xây dựng nền vănhóa và con người Việt Nam” Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 2011-2020 đã
Trang 20định hướng: “Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồnnhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược” Chiến lược phát triên giáodục 2011-2020 nhằm quán triệt và cụ thể hóa các chủ trương, định hướng đổimới giáo dục và đào tạo, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảngtoàn quốc lần thứ XI và Chiến lược phát triên kinh tế-xã hội 2011-2020 của đấtnước.
Đảng và nhà nước luôn khắng định phát triển giáo dục là quốc sách hàngđầu; đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển; giáo dục vừa là mục tiêu vừa
là động lực để phát triển kinh tế-xã hội Cùng với sự phát triển chung nền giáodục của đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế về giáo dục đãtrở thành xu thế tất yếu Sự phát triển của đất nước sẽ tạo ra nhiều cơ hội vàthuận lợi to lớn, đồng thời cũng phát sinh nhiều thách thức đối với sự nghiệpphát triển giáo dục Vậy, làm thế nào đê tiếp nhận và phát triển giáo dục tronglàn sóng toàn cầu hóa? Đây chính là câu hỏi mà nhiều người đang đặt ra đối vớicác nhà lãnh đạo và các cán bộ quản lý giáo dục hiện nay Đê thực hiện chiếnlược này thì công tác quản lý giáo dục và đào tạo mà cụ thê là quản lý việc dạyhọc là một trong những vấn đề quan trọng được quan tâm Vì quản lý giáo dục
và đào tạo chính là quản lý việc thực hiện các chủ trương chính sách giáo dụcquốc gia, nâng cao hiệu quả đầu tư cho giáo dục, chú ý thực hiện các mục tiêugiáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục Đặc biệt quản lý giáo dục và đào tạođược COI là khâu then chốt nhằm bảo đảm thắng lợi của mọi hoạt động giáo dục.Ngày nay quá trình toàn cầu hoá đang đặt ra cho giáo dục nước ta những tháchthức lớn, trong đó việc dạy và học ngoại ngữ giữ vị trí và vai trò quan trọng.Ngoại ngữ là một công cụ giao tiếp, là phương tiện đế thực hiện đây mạnh hợptác quốc tế Việc dạy và học ngoại ngữ được Đảng và Nhà nước ta quan tâm vàđầu tư từ nhiều năm nay Ở các trường phổ thông, trung học chuyên nghiệp, caođẳng và đại học, ngoại ngữ trở thành một trong những môn không thể thiếutrong chương trình Tại các trường cao đẳng, đại học, bên cạnh các ngànhchuyên ngữ, ngoại ngữ không chuyên được đưa vào giảng dạy cho các ngành
Trang 21khoa học khác Ngoại ngữ được các giáo viên và sinh viên sử dụng như phươngtiện học tập và nghiên cứu trong lĩnh vực chuyên môn của mình, là phương tiệngiao tiếp đế mở rộng sự hiểu biết và hội nhập quốc tế.
Trong nhiều năm qua, Trường Cao đăng Sư phạm Ninh Thuận đã đào tạohàng ngàn sinh viên có trình độ cử nhân đáp ứng phần nào nhu cầu nguồn nhânlực cho tỉnh nhà, môn ngoại ngữ mà Trường Cao đẳng Sư phạm Ninh Thuận sửdụng để giảng dạy và học tập là môn tiếng Anh, đây là môn học có tầm đặc biệtquan trọng vỉ nó là ngôn ngữ mà phần lớn mọi người trên thế giới sử dụng và nótrở thành ngôn ngữ quốc tế Tuy nhiên, sinh viên chuyên ngữ sau khi ra trườngvẫn còn một số chưa đáp ứng được nhu cầu giảng dạy, những sinh viên khôngchuyên ngữ thì phần lớn chưa sử dụng được tiếng Anh Cộng vào đó, NinhThuận hiện nay đang trên đà phát triển, để chuẩn bị cho việc sắp xây dựng côngtrình quốc gia đó là hai nhà máy điện hạt nhân và Tỉnh cũng đang chú trọng, đầu
tư cho phát triển du lịch Hiện tại có nhiều du khách trong và ngoài nước đếntham quan Ninh Thuận và càng ngày càng nhiều hơn, chính vì thế nhà trườngđang có định hướng mở các lóp tiếng Anh du lịch, tiếng Anh thương mại, tiếngAnh khách sạn - nhà hàng
Tuy nhiên, hiện nay chúng tôi nhận thấy có quá ít công trình chuyên sâunghiên cứu về công tác đào tạo tiếng Anh nói chung và đặc biệt chưa có côngtrình nào nghiên cứu về công tác quản lý giảng dạy tiếng Anh trên địa bàn tỉnhNinh Thuận, mà muốn nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học môn tiếngAnh thì công tác quản lý giảng dạy tiếng Anh là một khâu cực kỳ’ quan trọng.Đặc biệt tại Trường Cao đắng Sư phạm Ninh Thuận là đơn vị tôi đang công táctôi mong muốn chất lượng dạy và học môn tiếng Anh của nhà trường ngày càngcao và công tác quản lý giảng dạy tiếng Anh ngày càng tốt Vì vậy chúng tôi
chọn đề tài: “Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại Trường Cao đăng Sư phạm Ninh Thuận, tỉnh Ninh Thuận.” làm luận văn
của mình
2 Mục đích nghiên cứu
Trang 22Đe xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt độngdạy học môn tiếng Anh tại Trường Cao đăng Sư phạm Ninh Thuận.
3 Khách thế và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh của Trường Cao đẳng
Sư phạm Ninh Thuận
3.2 Dối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại Trường Cao đắng
Sư phạm Ninh Thuận
4 Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất và thực hiện được các biện pháp quản lý có tính khoa học vàkhả thi thì sẽ nâng cao chất lượng hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại TrườngCao đắng Sư phạm Ninh Thuận, tỉnh Ninh Thuận
5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
5.1 Nhiệm vụ nghiên cúu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý họat động dạy học nói chung vàquản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở Trường Cao đẳng nói riêng
- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tạiTrường Cao đẳng Sư phạm Ninh Thuận, tỉnh Ninh Thuận
- Đe xuất và thăm dò tính cần thiết và khả thi của một số biện pháp quản
lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại Trường Cao đắng Sư phạm Ninh Thuận,tỉnh Ninh Thuận
5.2 Phạm vi nghiên cứu
Đe tài tập trung nghiên cứu công tác quản lý hoạt động dạy học môn tiếngAnh tại Trường Cao đẳng Sư phạm Ninh Thuận năm học 2011-2012 và 2012-
2013 Các biện pháp được đề xuất áp dụng cho giai đoạn 2013-2016 và kế tiếp
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Trang 23Phương pháp phân tích-tổng hợp tài liệu; phân loại hệ thống hóa và cụ thểhóa các tài liệu lý luận có hên quan nhằm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra; phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý;phương pháp nghiên cứu các sản phấm hoạt động; phương pháp lấy ý kiếnchuyên gia nham xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài
6.3 Phương pháp thống kê toán học.
Sử dụng xác suất thống kê trong việc xử lí số liệu và trong việc tính phầntrăm tỷ lệ các thông số
7 Nhũng đóng góp của đề tài
- về mặt ìỷ luận: Đề tài góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận của quản lý,
quản lý hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh ở cáctrường Cao đẳng
- về mặt thực tiễn: Đề tài đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy
học môn tiếng Anh tại Trường Cao đẳng Sư phạm Ninh Thuận, giúp cho côngtác quản lý dạy học môn tiếng Anh tại Trường Cao đắng Sư phạm Ninh Thuận,tỉnh Ninh Thuận đáp ứng nhu cầu xã hội trong thời kỳ hội nhập
8 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anhtại Trường Cao đắng
- Chương 2: Thưc trang quản lý hoat dông day hoc môn tiếng Anh taiTrường Cao đắng Sư phạm Ninh Thuận, tỉnh Ninh Thuận
- Chương 3: Môt số biên pháp quản lý hoat đỏng day hoc môn tiếng Anhtai Trường Cao đắng Sư phạm Ninh Thuận, tỉnh Ninh Thuận
Trang 24Chương 1
Cơ SỞ LÝ LUÂN VẺ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
MÔN TIÉNG ANH Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG
1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài
ơ phương Tây cổ đại cũng có nhiều nhà triết học quan tâm đến vấn đềquản lý (QL) Tiêu biểu trong số đó có Socrate (thế kỷ IV-III tr.CN), Platon(427-347 tr.CN) Ông cho rằng, muốn cai trị nước phải biết đoàn kết dân lại vàphải vi dân Tiêu chuẩn của người đứng đầu phải là người ham hiểu biết, trungthực, tự chủ, điều độ, ít tham vọng về vật chất và phải được đào tạo kỹ lưỡng;
Thời kỳ cận đại chứng kiến sự bùng nổ của các nhà nghiên cứu khoa họcquản lý và làm cho nó ngày càng hoàn thiện mà tiêu biểu có Chales H.Fayol(1841-1925), Elton Mayor (1850-1947) Được mệnh danh “Ông tổ của nền sưphạm cận đại ”, J.A Cômenski, người đã đặt nền móng cho lý luận dạy học tiêntiến, đã trở thành nhà thiên tài lỗi lạc về giáo dục của mọi thời đại Những quanđiếm, tư tưởng về xã hội, về giáo dục, về tự do, bình đắng, nhân văn và hòabình của ông vẫn còn nguyên giá trị và tính thuyết phục rất cao cho chúng tahôm nay;
Những công trình ở ngoài nước về lĩnh vực này có thể kê đến: V.AXukhomlinxki trong “Một số kinh nghiêm lãnh đạo của hiệu trưởng trường phổthông”; laxapob trong “Tổ chức lao động của người hiệu trưởng”; P.V.Zimin,M.I.Kôndakốp, N.I.Saxerđôlốp trong “Những vấn đề quản lý trườnghọc” Các nhà nghiên cứu giáo dục Nga khẳng định: Kết quả toàn bộ hoạt
Trang 25động QL của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn vàhợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ GV;
Tác giả P.V.Zimin, M.I.Kônđakốp, N.I.Saxerđôlốp đi sâu nghiên cứu lãnhđạo công tác giảng dạy, giáo dục nhà trường và xem đây là khâu then chốttrong hoạt động QL;
Tác giả V.A.Xukhomlinxki, V.P.Xtrezicondin, Jaxapob đã nghiên cứu và
đề ra một số vấn đề quản lý của hiệu trưởng trường phổ thông như phân cônggiữa hiệu trưởng và phó hiệu trưởng Các tác giả thống nhất khăng định ngườihiệu trưởng là người lãnh đạo toàn diện và chịu trách nhiệm trong công tácquản lý nhà trường Điều đó sẽ tránh được sự giẫm đạp lên công việc của nhauđồng thời tránh được tình trạng buông lơi một số công việc trong hoạt động củanhà trường V.A.Xukhomlinxki đặc biệt coi trọng sự trao đối giữa hiệu trưởng
và phó hiệu trưởng để tìm ra biện pháp quản lý tốt nhất Tác giả cho rằng:
“Trong những cuộc trao đổi này như đòn bẩy đã nảy sinh ra những dự định màsau này trong công tác quản lý được phát triển trong lao động sáng tạo củatập thể sư phạm”;
Có rất nhiều nhà khoa học ở nước ngoài đã công bố những công trìnhnghiên cứu, sách, giáo trình về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường Có thê kêđến những tác giả như Fred c Lunenburg và AI lan c Ornstein với cuốn
“Educational Administration - concepts and Practices” đã đi sâu phân tích cáckhái niệm quản lý giáo dục, các khái niệm và thực hành quản lý giáo dục(QLGD); [29]
Hai tác giả Peter Earley và Dick Weindling với “Ưnderstanding SchoolLeadership” đã dẫn dắt chúng ta hiểu về sự lãnh đạo trong nhà trường, lãnh đạogiáo dục; [34]
Tác giả J Dunham với “Developing Effective School Management”, tácgiả đề cập đến những vấn đề cơ bản nhất của quản lý giáo dục như khái niệmquản lý giáo dục, lãnh đạo giáo dục, các nguyên tắc và phương pháp quản lýgiáo dục hiệu quả; [31]
Trang 26Nick Foskett và Jacky Lumby với “Leading and Managing Education International Dimensions” tác phâm này khái quát hầu hết các nội dung, các lĩnhvực trong quản lý giáo dục Bên cạnh đó các tác giả cũng đã có đề cập khá sâuđến công tác quản lý nhà trường, quản lý học sinh, quản lý và lãnh đạo giáo dụccác phương diện quốc tế [32]
-1.1.2 Các nghiên cứu trong nước
Nói đến giáo dục Việt Nam không thể không nói đến Chủ tịch Hồ ChíMinh (1890-1969), một trong những danh nhân văn hóa kiệt xuất của nhân loại
Ke thừa và phát huy tinh hoa tư tưởng giáo dục tiên tiến với truyền thống vănhóa quý báu của nhân loại, đồng thời vận dụng sáng tạo phương pháp luận củachủ nghĩa Mac-Lenin, Người đã đê lại cho chúng ta một kho báu về những lýluận về vai trò của giáo dục, định hướng phát triển giáo dục, vai trò của QL vàQLGD làm nền tảng cho nền lý luận giáo dục Cách mạng Việt Nam;
Nền giáo dục hiện đại Việt Nam còn chứng kiến sự xuất hiện của nhiềunhà giáo dục với những công trình nghiên cứu, giáo trình, xã luận về tố chức QLquá trình giáo dục như Phạm Minh Hạc, Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Đặng Bá
Lãm, Nguyễn Gia Quý, Trần Kiểm, Bùi Minh Hiền đã thể hiện được bản chấtcủa hoạt động QL, QLGD, những định hướng phát triển giáo dục Việt Namđương đại
- Đôi mới biện pháp quản lý dạy học của trung tâm ngoại ngữ Học viện
C.T.O.G Hồ Chỉ Minh của tác giả Nguyễn Thiện Chí, trường Đại học sư phạm
Hà Nội năm 2006;
- Một so biện pháp quản lý hoạt động dạy học ngoại ngữ của chủ nhiệm
bộ môn trường Cao đắng sư phạm trung ương của tác giả Bùi Phi Yến, trường
Đại học sư phạm Hà Nội năm 2006;
- Biện pháp quản lý hoạt dộng dạy học tiếng Anh của hiệu trưởng các
trường trung học cơ sở quận Hoàn Kiếm-Hà Nội của tác giả Nguyễn Thị Mai
Anh, trường Đại học sư phạm Hà Nội năm 2007;
Trang 27Các công trình nghiên cứu trên đã góp phần nêu bật đuợc những tồn tại,khó khăn và bất cập về nội dung chirơng trình, phuơng pháp dạy học (PPDH)tiếng Anh và cả QL dạy học tiếng Anh hiện nay Các công trình trên cũng đã đềxuất đuợc nhiều biện pháp QL dạy học tiếng Anh hiệu quả và thiết thục Tuynhiên, do tính chất mới mẻ của nội dung clnrơng trình, PPDH tiếng Anh, côngtác kiểm tra đánh giá v.v nên có rất ít công trình nghiên círu đi sâu vào QL dạyhọc tiếng Anh ở truờng CĐ hiện nay Chính vì vậy, việc nghiên cứu công tác
QL hoạt động dạy học tiếng Anh ở các truờng CĐ ngày càng trở nên cấp thiếtbởi vì muốn nâng cao chất lirợng dạy học môn tiếng Anh tại các truờng CĐ thìcông tác quản lý là khâu then chốt nếu quản lý tốt và có những giải pháp hữuhiệu thì sẽ giải quyết đuợc rất nhiều vấn đề tồn tại khác đua chất luợng dạy họcmôn tiếng Anh ngày càng cao
Có một số tác giả đề cập đến những vấn đề, nội dung đổi mới nhu nhóm
tác giả Nguyễn Hải Châu, Nguyễn Thanh Hà và Vũ Thị Lợi với cuốn “Những
vẩn để chung về đôi mới giảo dục Trung học cơ sở môn tiếng Anh” đã góp
phần giải quyết các vuớng mắc trong quá trình thục hiện chuơng trình SGK mớidựa trên những căn cứ cơ bản và tính khả thi của chuơng trình phải đặt trongmối tirơng quan giữa trình độ giáo dục cơ bản của Việt Nam, các nirớc trongkhu vực và trên thế giói, giữa giai đoạn truớc mắt và khoảng thời gian của 10hay 20 năm tới
Nghiên cứu về QL nhà truờng, QL hoạt động dạy và học đuợc nhiều tácgiả quan tâm nhu Nguyễn Ngọc Quang, Hoàng Chúng, Hà Sĩ Hồ - Lê Tuấn,Nguyễn Văn Lê, Võ Quang Phúc, Nguyễn Thế Hữu, Nguyễn Văn Lê - NguyễnHữu Thanh Bình (1983) Công tác QL truờng học; Hà Sĩ Hồ (1987), Những bàigiảng về QL truờng học; Trần Kiểm (1997), QL giáo dục và truờng học cũng đã có những giáo trình, công trình đi sâu vào việc nghiên cứu tìmg lĩnhvực của công tác QL truừng học nhu: Nguyễn Trung Hàm (1999), (2001), Chỉđạo QL dạy và học trong nhà truờng; cơ sở vật chất - kĩ thuật, QL tài chính,công tác hành chính - văn phòng truờng trung học; Cao Duy Bình (1999), Ke
Trang 28hoạch hóa hoạt động nhà trường; về hoạt động dạy học tiếng Anh lớp 6 ởcác trường THCS tại thành phố Hồ Chí Minh có Đỗ Hạnh Nga, Vũ ThịPhương Anh các tác giả nghiên cứu và đi sâu ở những bình diện khác nhaunhưng đều nhằm giải quyết mối quan hệ giữa GV và người QL: những nội dung
QL hoạt động dạy học của hiệu trưởng
Tập thể cán bộ giảng viên trường CBQL và nghiệp vụ Bộ GD&ĐTnghiên cứu nghiệp vụ QL của hiệu trưởng đã rất chú trọng tới QL hoạt độngdạy học của hiệu trưởng
Tác giả Nguyễn Văn Lê chú ý tới công tác bồi dưỡng GV về tư tưởngchính trị, về chuyên môn nghiệp vụ đê nâng cao năng lực giảng dạy cho họ;
Tác giả Mai Quốc Liên cũng có ý kiến: “Cần cấp bách có một chiến lượcngoại ngữ đế phủ khắp tiếng Anh trong các trường học toàn quốc.”;
Đề tài cấp Bộ “Khảo sát phương pháp kiếm tra, đánh giá môn tiếng Anh
láp 6- THCS tại Thành phổ Hồ Chí Minh” do tác giả Đỗ Hạnh Nga, đã nghiên
cứu vai trò kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn tiếng Anh học sinh THCS vàcho rằng kiểm tra đánh giá là một thành phần không thể thiếu được trong hoạtđộng dạy học Cũng như sự cần thiết về việc thay đổi việc kiểm tra đánh giákết quả học tập của học sinh trong giai đoạn thay đổi chương trình dạy học,sách giáo khoa, phương pháp cũng như trang thiết bị phục vụ giảng dạy
Trong kỷ yếu hội thảo khoa học do trường Đại học Sư phạm Thành Phố
Hồ Chí Minh tổ chức vào tháng 11/2005, có nhiều bài tham luận nêu lênthực trạng giảng dạy ngoại ngữ không chuyên, những thuận lợi cũng nhưnhững khó khăn từ việc giảng dạy của giáo viên (GV) và học tập của họcsinh (HS) Một số bài tham luận như:
“Phấn đấu giảng dạy đạt yêu cầu của ngoại ngữ không chuyên trongcác trường Đại học”, TS Vũ Văn Thành, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội;
“Hướng tới nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh không chuyên”,Trần Thị Nga, Đại học Quốc gia Hà Nội;
“Việc dạy và học ngoại ngữ cho sinh viên không chuyên ngữ ở trường
Trang 29đại học Hải Phòng”, Ths Lê Thị Hồng, Trường Đại học Hải Phòng;
“Thách thức và triển vọng của giảng dạy ngoại ngữ tại các trường Đạihọc không chuyên ngữ ở Việt Nam” Đào Thị Tạo, Trường Đại học kiến trúc HàNội;
“Thực trạng và một số giải pháp nhằm cải thiện tình trạng dạy và học chosinh viên khối không chuyên Anh Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội”, Ths.Nguyễn Thị Bích Liên, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nội;
Tác giả Châu Kim Lang trong “Tố chức quản lý quá trình đào tạo” đã
hệ thống hóa và phân tích khá sâu sắc về tổ chức quá trình đào tạo và quản lýhoạt động đào tạo trong nhà trường, trong đó có đề cập đến quản lý hoạt độngdạy học và những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học;
Tác giả Võ Tiến Quang năm 2004 thực hiện đề tài “Mọ/ so biện pháp
tăng cường quản lý hoạt động dạy học của khoa Tự nhiên của trường Cao đăng
sư phạm Ouảng Ninh
Trần Thanh Hoàng (2007) “Một sổ biện pháp của hiệu trưởng đổi vói
hoạt động giảng dạy môn tiếng Anh ở trường Cao đăng Sư phạm Bà Rịa - Vũng Tàu ”, Luận vãn thạc sĩ giáo dỉic học, Hà Nội;
Năm 2008, tác giả Huỳnh Thị Liên với đề tài “Biện pháp quản lý hoạt
động dạy học của hiệu trưởng các trường cao dăng ngoài công lập khu vực miền trung Việt Nam”
Tóm lại, có rất nhiều tác giả trên thế giới cũng như ở Việt Nam đã nghiêncứu và đưa ra nhiều biện pháp quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường Có
nhiều luận văn thạc sĩ quan tâm tới đề tài biện pháp quản lý hoạt dộng dạy học
môn tiếng Anh trong nhà trường với nhiều cách tiếp cận về vấn đề quản lý khác
nhau, ở những địa phương khác nhau với phạm vi nghiên cứu rộng, hẹp khácnhau Tuy nhiên cho đến nay vẫn chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu về cácbiện pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh tại trường CĐSP NinhThuận và tại tỉnh Ninh Thuận nên đề tài này là hoàn toàn mới mẻ
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài
Trang 301.2.1 Quản lý và quản lý giáo dục
* Quản ĩỷ
Quản lý là một hoạt động cần thiết cho tất cả các lĩnh vực của đời sốngcon người Ở đâu con người tạo lập nên nhóm xã hội là ở đó cần đến quản lý.Quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật trong việc điều khiên hệ thống xã hội
ở mọi cấp độ Quản lý xuất hiện như một yếu tố cần thiết đế phối hợp những nỗlực cá nhân hướng tới mục tiêu chung;
Thuật ngữ “quản lý” (Việt gốc Hán) gồm hai quá trình tích hợp vào nhau:quá trình “quản” gồm coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái “ổn định”; quátrình “lý” gồm sửa sang, sắp xếp, đối mới đưa hệ vào thế “phát triển” Nếungười đứng đầu chỉ quan tâm đến việc “quản” thì tổ chức dễ bị trì trệ, còn nếuchỉ dùng “lý” trong công việc thì sự phát triển cũng không bền Do vậy, ngườiđứng đầu phải biết cách phối hợp nhịp nhàng là trong “quản” phải có “lý” vàngược lại, như thế mới có thể làm cho hệ ở thế cân bằng, vận động phù hợp và
có hiệu quả trong mỗi trường tương tác giữa các nhân tố bên trong và các nhân
tố bên ngoài;
Khái niệm quản lý được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khoa học
Từ đó, có nhiều cách định nghĩa về khái niệm quản lý Các nhà nghiên cứunhiều góc độ tiếp cận đế có những quan niệm khác nhau về khái niệm này:
Theo tác giả Hà Sỹ Hồ, nếu như ở tầm vĩ mô, nói đến quản lý xã hội thì
“Quản lý là sự tác động hên tục, có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lýlên khách thể quản lý về mặt chính trị, văn hoá, kinh tế, xã hội, bằng một hệthống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và biện pháp
cụ thể, nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triên của đối tượng”;
Theo tác giả Bùi Trọng Tuân, nếu xét trên phương diện hoạt động của một
tổ chức thì “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thê quản
lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơhội của hệ thống đê đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môitrường”;
Trang 31Theo tác giả Đặng Quốc Bảo “Quản lý là quá trình gây tác động của chủthể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung”; [1]
Theo tác giả Phạm Minh Hạc “Quản lý là tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động (nói chung là khách thểquản lý), nhằm thực hiện các mục tiêu dự kiến”;
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc “Quản lý là quátrình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng tối ưu các chức năng kếhoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiếm tra”;
Theo F.w Taylor cho rằng: “Quản lý là biết được chính xác điều bạnmuốn người khác làm và sau đó khiến họ hoàn thành công việc tốt nhất và rẻnhất”;
Theo Henry Fayol (1841- 1925) và Max Weber (1864- 1920) của Đức đềukhăng định: “Quản lý là một khoa học, đồng thời là một nghệ thuật thúc đây sựphát triển của xã hội”;
Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình địnhhướng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống nhằm đạt được những mụctiêu nhất định”;
Theo Nguyễn Ngọc Quang “Quản lý là động tác có mục đích, có kế hoạchcủa chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nhằm thực hiện đượcnhững mục tiêu dự kiến”; [22]
Theo Thái Văn Thành: “Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạchcủa chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra”; [24]
Như vậy, các định nghĩa về quản lý đều tập trung vào hiệu quả công tácquản lý, phụ thuộc vào nhiều yếu tố: chủ thể quản lý, khách thế quản lý và mụcđích công tác quản lý, bằng tác động từ chủ thể đến khách thể quản lý nhờ công
cụ và phương pháp quản lý Mục đích hay mục tiêu chung của hoạt động quản lý
có thể do chủ thể quản lý áp đặt, do yêu cầu khách quan của xã hội hay do có sựcam kết, thỏa thuận giữa chủ thể và khách thê quản lý, từ đó nẩy sinh các mốitác động tương hỗ với nhau giữa chủ thế và khách thẻ quản lý
Trang 32Tóm lại, cho dù với cách tiếp cận nào thì quản lý là cách thức tác độngthông qua các chức năng: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra nhằm làm cho tổchức vận hành theo một kình tự nhất định khoa học và logic đạt hiệu quả mongmuốn và đạt mục tiêu đề ra.
nêu trên, về thuật ngữ “quản lý giáo dục”, có nhiều quan niệm khác nhau, cụ thể
như sau:
Theo P.V.Khuđôminxky: “QLGD là tác động có hệ thống, có kế hoạch,
có ý thức của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệthống giáo dục nhằm đảm bảo việc giáo dục cộng sản chủ nghĩa cho thế hệ trẻ,đảm bảo sự phát triển toàn diện và hài hoà của họ trên cơ sở nhận thức và sửdụng các quy luật chung của xã hội cũng như các quy luật khách quan của quátrình dạy học và giáo dục, của sự phát triển thể chất và tâm lý trẻ em”;
Theo M.M.Mechiti Zade: “QLGD là tập hợp những biện pháp tổ chức,phương pháp, cán bộ giáo dục, kế hoạch hoá, tài chính, cung tiêu nhằm đảmbảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, đảm bảo
sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả mặt số lượng cũng như chấtlượng”;
Theo tác giả Phạm Minh Hạc cho rằng: “QLGD là tổ chức các hoạt độngdạy học và giáo dục Có tố chức được các hoạt động dạy học và giáo dục, thựchiện được các tính chất của nhà trường Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN) là
Trang 33cụ thể hóa đường lối của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứngnhu cầu của nhân dân, của đất nước”;
Theo tác giả Trần Kiểm: “QLGD là hoạt động tự giác của chủ thể quản lýnhằm huy động, tổ chức, điều phối, điều chỉnh, giám sát một cách có hiệu quảcác nguồn lực giáo dục (nhân lực, vật lực, tài lực) phục vụ cho mục tiêu pháttriển giáo dục, đáp ímg yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội”;
Theo Đặng Quốc Bảo: “QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điềuhành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ công tác đào tạothế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội”; [1]
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang “QLGD là hệ thống những tác động cómục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thế quản lý (hệ giáo dục), nhằmlàm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiệnđược tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam mà điểm hội tụ là quá trình dạyhọc giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng tháimới về chất”; [22]
Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoáVIII cũng đã viết “QLGD là sự tác động của chủ thể quản lý tới khách thế quản
lý nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mongmuốn”
Từ các khái niệm trên về quản lý giáo dục, ta có thể hiểu quản lý giáo dục
là quản lý hệ thống giáo dục, là sự tác động có mục đích, có hệ thống, có kếhoạch, khoa học,có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý, theo nhữngquy luật khách quan, nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tớikết quả mong muốn QLGD là một dạng hoạt động quản lý chuyên biệt, thôngqua đó chủ thể quản lý tác động vào khách thể quản lý nhằm thực hiện một mụctiêu QLGD nhất định Như thế, sự tác động từ chủ thể quản lý đến khách thểquản lý có thê từ người quản lý đơn vị cơ sở giáo dục đến các đối tượng quản lý
là người dạy, người học, cơ sở vật chất thiết bị hoặc là sự tác động giữa các cấpQLGD từ trung ương đến địa phương có thể xét dưới nhiều góc độ khác nhau
Trang 34xong quản lý phải được hiểu sự tác động nó bao hàm toàn bộ nội hàm của mộthoạt động.
Trang 351.2.2 Dayhocvà quản lý hoat đỏng dav-hoc
* Dạy học
Theo Phạm Minh Hạc: “Dạy học là chức năng xã hội nhằm truyền đạt vàlĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích luỹ được, nhằm biến kiến thức,kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá nhân”;
Theo Nguyễn Thị Hường “Dạy học là một khái niệm chỉ hoạt động chungcủa người dạy và người học Hai hoạt động này song song tồn tại và phát triểntrong cùng một quá trình thống nhất Trong đó, hoạt động dạy giữ vai trò chủđạo còn hoạt động học giữ vai trò tích cực chủ động”;
Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1997) cho rằng “Dạy học là mộtquá trình trong đó dưới tác động chủ đạo (tổ chức, điều khiên, lãnh đạo) củathầy, học sinh tự giác tích cực tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức nhằmthực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học”;
Theo Nguyễn Ngọc Bảo: “Quá trình dạy học là quá trình dưới sự lãnhđạo, tổ chức, điều khiên của giáo viên, người học tự giác, tích cực, chủ động biết
tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức-học tập của mình nhằm thực hiệnnhững nhiệm vụ dạy học, đó là:
- Điều khiến, tổ chức HS nắm vững hệ thống tri thức phổ thông cơbản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn của đất nước về tự nhiên, xã hội-nhânvăn, đồng thời rèn luyện cho họ hệ thống kỹ năng kỹ xảo tương ứng
- Tổ chức, điều khiến HS hình thành, phát triên năng lực và những phẩmchất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy độc lập, sáng tạo
- Tổ chức, điều khiển HS hình thành cơ sở thế giới quan khoa học, nhữngphẩm chất đạo đức nói riêng và phát triển nhân cách nói chung”
Theo Đặng Vũ Hoạt - Hà Thế Ngữ: “Quá trình dạy học là một quá trình
sư phạm bộ phận, một phương tiện để trau dồi học vấn, phát triển giáo dục vàgiáo dục phâm chất, nhân cách thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy vàngười học nhằm truyền thụ và lĩnh hội một cách có hệ thống những tri thức khoahọc, những kỹ năng, kỹ xảo, nhận thức và thực hành”
Trang 36Vậy chúng ta có thể hiểu: “Dạy học là quá trình tác động qua lại giữa GV
và HS nhằm truyền thụ và lĩnh hội những tri thức khoa học, những kỹ năng và
kỹ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn, trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo và xây dựng các phăm chất nhăn cách người học theo mục đích giảo dục” Quá trình dạy học là một hệ vẹn toàn bao gồm hoạt
động dạy là hoạt động tổ chức hirớng dẫn, điều khiển của GV và hoạt độnghọc là hoạt động chủ động tích cục, tự giác của HS Hai hoạt động này luôntương tác với nhau, thâm nhập vào nhau, sinh thành ra nhau, sự tương tác giữadạy và học mang tính chất cộng tác (cộng đồng và hợp tác), trong đó hoạt độngdạy đóng vai trò chủ đạo
* Hoạt động dạy
Là hoạt động của người GV, không những là hoạt động truyền thụ chongười học những nội dung đáp ứng các mục tiêu đề ra mà còn là hoạt động giúp
đỡ, chỉ đạo và hướng dẫn người học trong quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành
kỹ năng, kỹ xảo Vai trò chủ đạo của hoạt động dạy được biêu hiện với ý nghĩa
là tổ chức và điều khiến hoạt động học của trò, giúp trò nắm được kiến thức,hình thành và phát triển nhân cách của trò Hoạt động dạy có chức năng kép làtruyền đạt và điều khiển Nội dung, chương trình dạy học theo một quy định bắtbuộc và được thống nhất trong mỗi cấp học Để hoạt động học đạt kết quả nhưmong muốn, người GV cần nắm bắt được những điều kiện bên trong (hiểu biết,năng lực và hứng thú) của người học, trên cơ sở đó đưa ra những tác động sưphạm phù hợp
Ngày nay, với xu thế dạy học “lấy người học làm trung tâm”, GV cần biếttạo cho người học một không khí học tập mang tính chủ động, linh hoạt và sángtạo Tức là dạy cho người học cách học, cách tư duy và tác động của người thầy
là tác động bên ngoài, hướng dẫn, thúc đấy và tạo điều kiện cho người học tựhọc
* Hoạt động học
Trang 37Là quá trình trong đó dưới sự định hướng của người dạy, người học tựgiác, tích cực, độc lập, tiếp thu tri thức, kinh nghiêm từ môi trường xung quanhbằng các thao tác trí tuệ và chân tay nhằm hình thành cấu trúc tâm lý mới đêbiến đối nhân cách của mình theo hướng ngày càng hoàn thiện Cũng như hoạtđộng dạy, hoạt động học có hai chức năng kép là lĩnh hội và tự điều khiên Nộidung của hoạt động học bao gồm toàn bộ hệ thống khái niệm của môn học, bằngphương pháp đặc trưng của môn học, của khoa học đó, với phương pháp nhậnthức độc đáo, phương pháp chiếm lĩnh khoa học đê biến tri thức của nhân loạithành học vấn của bản thân Muốn vậy, người học phải xác định rõ mục đích,động cơ học tập có sự say mê, tích cực, tiếp thu một cách tự giác, sáng tạonhững thông tin và biết sử dụng những thông tin đó với kinh nghiệm riêng củabản thân.
Nhưng đê học đạt được hiệu quả và tránh được những sai lầm thì họccàng cần phải có sự hướng dẫn, tổ chức, chỉ đạo của thầy Như vậy học cần phảidiễn ra trong mối quan hệ thống nhất biện chứng vói hoạt động dạy của thầy,mối quan hệ này có thể diễn ra trực tiếp hoặc gián tiếp tuỳ theo mức độ tự lựccủa người học, đế đạt được mục đích cuối cùng của người học, đó là:
- Nắm vững tri thức khoa học
- Phát triển tư duy và năng lực hoạt động
- Hình thành thái độ, đạo đức và nhân cách, lý tưởng sống
Như vậy, hoạt động dạy và học là hai hoạt động thực tiễn có tính chấttương tác, trong đó cả GV và HS là người cùng tham gia với sự năng động chủquan cộng với sự khách quan tác động của thực tiễn giáo dục Đây là đặc diêmnổi bật của hoạt động dạy học so với các hoạt động thực tiễn khác HS vừa làngười được giáo dục vừa là chủ thể của hoạt động học tập Chính vì vậy, muốnhoạt động dạy học đạt mục đích dự kiến, không những HS phải phát huy sựnăng động, sáng tạo, tự giác, có phương pháp và thủ thuật tốt trong quá trìnhnhận thức mà cả GV, với tư cách là người chủ đạo, người tổ chức, hướng dẫnhoạt động dạy học, cũng phải năng động, sáng tạo, tự giác và còn phải đặc biệt
Trang 38nghiên cứu, nhận thức được một cách toàn diện quy luật của thực tiễn giáo dạy học và biết vận dụng các qui luật đó một cách triệt đế mới có thể thu đượcnhững kết quả tốt đẹp.
dục-* Quán lý hoat đông dav-hoc
Từ các quan niệm khác nhau về quản lý và hoạt động dạy học, chúng ta
có thể hiểu quản lý hoạt động dạy học theo một số cách tiếp cận sau đây:
- Quản lý hoạt động dạy học là quá trình quản lý hoạt động dạy của GV
và quản lý hoạt động học của HS
- QL hoạt động dạy học là sự tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quiluật của chủ thể QL đến khách thê QL trong quá trình dạy học nhằm đạt đượcmục tiêu đề ra Nhiệm vụ của QL dạy học là lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức, địnhhướng hoạt động dạy học Nội dung của QL hoạt động dạy học trong nhà trườngthường bao gồm các hoạt động sau:
+ QL hoạt động dạy của GV
I QL hoạt động học của HS
+ QL môi trường dạy học
+ QL các nguồn lực phục vụ yêu cầu dạy học
- Quản lý hoạt động dạy học là việc thực hiện các chức năng cơ bản củanhà quản lý: kế hoạch; tổ chức; chỉ đạo; kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học
Để QL tốt hoạt động dạy học trong nhà trường, hiệu trưởng cần phải tậptrung vào hai việc: một là, nâng cao nhận thức về bản chất của hoạt động dạyhọc; hai là QL đổi mới hoạt động dạy học Nhiệm vụ của hiệu trưởng vừa đổimới tư duy của chính mình, vừa tạo điều kiện cho tập thể GV cũng đối mới tưduy về hoạt động dạy học Đe làm chuyển biến nhận thức về bản chất của dạyhọc trong GV, hiệu trưởng không thể nói suông mà phải tố chức để GV đượcnghe, được bàn bạc, thảo luận trên cơ sở được trang bị những tri thức cập nhật
về những thành tựu của khoa học giáo dục hiện đại Phải để cho GV tự nhậnthức, tự thay đổi quan niệm về đổi mới tư duy dạy học và phải cho họ biết rằngđây là đòi hỏi mang tính tất yếu khách quan, là điều kiện cho sự tồn tại và phát
Trang 39triển của chính họ Đây cũng là điều kiện tiên quyết để đổi mói QL hoạt độngdạy học trong nhà trường.
1.2.3 Biên pháp và biên pháp quản lý
* Khải niệm về biện pháp
Theo “Từ điển tiếng Việt” (1992) thì biện pháp là: “Cách làm, cách giảiquyết một vấn đề cụ thể”;
Biện pháp là một bộ phận của phương pháp, điều đó có nghĩa là đê sửdụng một phương pháp nào đó phải sử dụng nhiều biện pháp khác nhau Cùngmột biện pháp có thể sử dụng trong nhiều phương pháp khác nhau
* Khái niệm về biện pháp quản lý
Biện pháp quản lý là tổ hợp các cách thức tiến hành của chủ thể quản lýtác động lên đối tượng quản lý để giải quyết những vấn đề cụ thê của hệ quản lýnhằm làm chơ hệ vận hành phát triển đạt đến mục tiêu mà chủ thê quản lý đề raphù hợp với quy luật khách quan;
Từ đó chúng ta suy ra rằng: Các biện pháp quản lý trong nhà trường làcách thức mà người quản lý nhà trường tiến hành để tác động vào đội ngũgiáo viên, nhân viên và học sinh sinh viên (HSSV) nhằm đạt được mục tiêunhà trường đề ra
1.3 Một số vấn đề lý luận về dạy học môn tiếng Anh ở trường Cao
đăng 1.3.1 Mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp và phương tiện dạy học
1.3.1.1 Mục tiêu của bộ môn tiếng Anh ở trường Cao đắng
Mục đích chủ yếu của quá trình dạy-học tiếng Anh là trang bị cho ngườihọc một công cụ giao tiếp mới, một khả năng mới, hiện đại và cần thiết trongthực tiễn tại các trường Cao đẳng hoặc các trường chuyên nghiệp thuộc hệ thốnggiáo dục quốc dân Qua từng giai đoạn phát triển của đất nước, trong giáo dục vàđào tạo của nước ta, có thê thay đổi nhiều hay ít về tầm quan trọng và vị thế của
Trang 40môn tiếng Anh, về thời lượng dành cho môn học, về mức độ, yêu cầu sử dụngtiếng Anh trong nhà trường hay trong cuộc sống của chúng ta.
Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và sự hội nhập quốc tế,ngoại ngữ trở thành một trong hai công cụ quan trọng nhất của mỗi quốc gia,mỗi dân tộc, nhất là tiếng Anh Tin học và ngoại ngữ chính là hai chìa khoá đê
mở cánh cửa đến với thế giới, với nền văn minh nhân loại, với khoa học côngnghệ, với kinh tế toàn cầu và kinh tế tri thức
Đối với bậc CĐ, ĐH, không chỉ dạy-học tiếng Anh cơ sở thông thường,
mà quan trọng hơn là phải dạy và học tiếng Anh chuyên ngành Tiếng Anhchuyên ngành dành cho mục đích giao tiếp nghề nghiệp cụ thể: dạy tiếng Anhchuyên ngành Kinh tế, Thương mại, Du lịch v.v Trên cơ sở kiến thức tiếng Anh
cơ bản đã được trang bị ở trường phố thông, các trường cao đắng củng cố, ôn tậpnhững kiến thức tiếng Anh mà HS đã được học và từ đó giúp người học pháttriển ở mức độ cao hơn, thiết thực hơn cho công việc sau khi ra trường Ngoài
ra, theo tiêu chí đánh giá của Bộ GD&ĐT thì hệ thống giáo dục Cao đăng, Đạihọc đều thực hiện chương trình hợp tác với nước ngoài trong việc đào tạo, nhất
là việc đào tạo tiếng Anh cho tất cả các HSSV kể cả những HSSV không chuyênngữ Bên cạnh đó, HSSV còn có thêm cơ hội rèn luyện, phát huy khả năng nhạybén, tư duy độc lập, sáng tạo, tinh thần làm việc theo nhóm
Mục tiêu của môn học là còn nhằm tiếp tục hoàn thiện các kỹ năng nghe,nói, đọc, viết; đi sâu vào chuyên ngành, giúp sv có thể mở rộng kiến thứcchuyên ngành bằng tiếng Anh, cung cấp những kiến thức cơ bản cho sv có thể
tự nghiên cứu, tự học, tiếp thu các thông tin từ nhiều nguồn: sách, báo, tạp chí,
những chương trình tiếng Anh trên truyền hình cố Thủ tướng Xingapo Lý
Quang Diệu cũng đã nói: “Nen biết tiếng Anh, chủng ta có thể tìm kiếm tất cả
các dữ liệu và thông tin mà mình muốn
1.3.1.2 Nội dung, chương trình bộ môn tiếng Anh ở trường Cao đăng
Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nội dung, chương trình dạyhọc môn ngoại ngữ nói chung và môn tiếng Anh nói riêng ở trình độ cao đắng