- Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch;điều hành tổ chức, hoạt động của tố theo kế hoạch giáo dục, phân phối chươngtrình môn học của Bộ GD - ĐT và kế hoạch nă
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
TRÀN NGỌC NAM
MỘT só BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA Tồ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỐ THÔNG HUYỆN THỌ XUÂN,
TỈNH THANH HÓA
LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN-2013
Trang 2: p BỌ GIAO DỤC VA ĐAO TẠO
-TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
TRÀN NGỌC NAM
MỘT só BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA Tỏ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THỌ XUÂN,
TỈNH THANH HÓA
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.05
LUẬN VĂN THẠC sĩ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS NGUYÊN THI MY TRINH
NGHỆ AN-2013
Trang 3Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tác giả đã nhận được sự động viên, giúp dỡ tận tình của các cấp lãnh đạo, nhiều thầy giảo, cô giảo, các bạn đồng nghiệp và gia đình.
Tác giả xin chân thành cảm ơn khoa Sau Đại học, Hội đồng khoa học trường Đại học Vinh, Phòng Giáo dục Trung học Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa, Phòng Giáo dục và Đào tạo Thọ Xuân, các thầy giáo, cô giáo và đội ngũ cán bộ quản lý, củng đông đảo bạn đồng nghiệp của các trường Trung học phô thông huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ, cung cấp tài liệu, tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở thực tế, tham gia đóng góp những ỷ kiến quỷ báu cho việc nghiên cứu đề tài.
Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết on sầu sắc đến Phó giáo sư - Tiến sỹ
Nguyên Thị Mỹ Trinh, Người hướng dan khoa học cho tác giả đã tận tâm, bồi
dưỡng kiến thức, phương pháp nghiên cứu, năng lực tư duy và trực tiếp giúp
đỡ tác giả trong suốt thòi gian thực hiện và hoàn thành luận văn này.
Mặc dù đã rất nhiều cổ gắng trong quá trình nghiên cứu nhung luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, tác giả kính mong nhận được những lời chỉ dẫn của các thầy giáo, cô giáo, ỷ kiến đóng góp trao đôi của các bạn đồng nghiệp đê luận vãn dược hoàn thiện hon.
Xin chân thành cảm ơn!
Nghệ An, thủng 10 năm 2013
Tác giả
Trần Ngọc Nam
Trang 4MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cím 2
3 Khách thê và đối tượng nghiên cứu 2
4 Giả thuyết khoa học 3
5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 3
6 Các phương pháp nghiên cứu 3
7 Đóng góp mới của luận văn 4
8 Cấu trúc luận văn 4
Chương 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ QUẢN LÝ HOẠT ĐỌNG CỦA TỎ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5
1.1 Sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề 5
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 7
1.3 Một số vấn đề về hoạt động của Tổ chuyên môn ở trường THPT 15
1.4 Một số vấn đề về quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở trường THPT 21
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới hiệu quả quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở trường THPT 28
Kết luận chương 1 30
Chương 2 THựC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT DỘNG CỦA TÓ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN THỌXUÂN, TỈNH THANH HÓA 31
2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục cấp THPT của huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa 31
2.2 Giới thiệu về quá trình nghiên cứu thực trạng 37
2.3 Thực trạng hoạt động của Tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Thọ Xuân 38
Trang 52.5 Đánh giá chung về thực trạng 60Kết luận chương 2 62
Chương 3 MỘT SỚ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA
TỎ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN
THỌ XUÂN, TỈNH THANH HÓA 64
3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 643.2 Các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động
Tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Thọ Xuân, Thanh Hoá
hiện nay 653.3 Th
ăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 88Kết luận chương 3 92
Trang 6Viết tắt Viết đầy đủ
Trang 7Bảng 2.1 Mạng lưới trường, lóp, IIS và chất lượng IIS THPT 33
Bảng 2.2 Cơ sở vật chất của các trường THPT huyện Thọ Xuân 34
Bảng 2.3 Số liệu tuyển sinh đầu vào năm học 2012 - 2013 các trường THPT 35
Bảng 2.4 Số liệu tuyển sinh đầu vào năm học 2013 - 2014 các trường THPT 35
Bảng 2.5 Tỷ lệ IIS tốt nghiệp TIIPT và đậu Đại học 35
Bảng 2.6 Đội ngũ CBQL các trường TIIPT huyện Thọ Xuân 36
Bảng 2.7 Cơ cấu TCM ở các trường TIIPT huyện Thọ Xuân năm học 2012 - 2013 38
Bảng 2.8 Ket quả khảo sát việc xây dựng kế hoạch hoạt động của TCM ở các trường THPT huyện Thọ Xuân 43
Bảng 2.9 Ket quả khảo sát việc xây dựng kế hoạch giảng dạy của GV ở các trường THPT huyện Thọ Xuân 44
Bảng 2.10 Thực trạng quản lý việc soạn bài, chuẩn bị giờ lên lóp của giáo viên 45
Bảng 2.11 Thực trạng các biện pháp Iliệu trưởng quản lý giờ lên lớp của giáo viên 46
Bảng 2.12 Biện pháp quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 48
Bảng 2.13 Nhận thức của Hiệu trường về các nội dung quản lý việc bồi dưỡng giáo viên 50
Bảng 2.14 Dánh giá của Hiệu trưởng và GV về bồi dưỡng giáo viên 51
Bảng 2.15 Bảng thống kê sáng kiến kinh nghiệm cấp ngành của các trường TIIPT huyện Thọ Xuân trong 5 năm qua 53
Bảng 2.16 Thống kê giải học sinh giỏi cấp tỉnh của các trường TIIPT huyện Thọ Xuân trong 5 năm qua 55
Bảng 2.17 Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch chuyên môn 56
Bảng 2.18 Đánh giá về các biện pháp quản lý để nâng cao chất lượng hoạt động Tổ chuyên môn 58
Bảng 3.1 Ket quả thăm dò tính cần thiết của các biện pháp đề xuất 88
Bảng 3.2 Kết quả thăm dò tính khả thi của các biện pháp đề xuất 90
Trang 8là những thách thức lớn, đồng thời cũng là thòi cơ của mỗi quốc gia, có khảnăng tụt hậu hoặc vươn lên hội nhập với các nước trong khu vực và trên thếgiới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Đảng Cộng sản Việt Nam đãkhăng định “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sáchhàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” “Tập trung nâng cao chấtlượng dạy và học, sáng tạo của học sinh” (Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lầnthứ VIII Đảng Cộng sản Việt Nam).
Đại hội đại biêu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã khăng định: “ưu tiên
hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học Đôi mới chuông trình, nội dung, phirong pháp dạy và học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và tăng cường cơ sở vật chất của nhà trường, phát huy khả năng sáng tạo và độc lập suy nghĩ của học sinh, sinh viên ”.
Trong nhà trường hoạt động của các TCM có vai trò vô cùng quan trọngbởi vì TCM là đơn vị sản xuất chính và là nơi thực hiện mọi chủ trương đườnglối chính sách của Đảng, Nhà nước, địa phương, nhà trường về giáo dục Hoạtđộng của TCM trong nhà trường có vai trò quyết định đến sự phát triển của nhàtrường nói riêng và sự phát triển giáo dục nói chung Hoạt động của TCM trongnhà trường là nhân tố quyết định trực tiếp đến chất lượng dạy học của các nhàtrường hiện nay đồng thời việc quản lý của HT chủ yếu thông qua các TCM
Chất lượng hoạt động của TCM trong nhà trường phụ thuộc rất nhiềuvào công tác quản lý của BGH đối với TCM trong nhà trường Mặc dù đã cónhiều cố gắng, tuy nhiên hoạt động của tổ chuyên môn hiện nay ở một sốtrường THPT huyện Thọ Xuân vẫn còn nhiều hạn chế, như:
Trang 9- Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn còn mang tính hành chính để giảiquyết sự vụ, sự việc mà không thực hiện nhiệm vụ quy định.
- Tổ chuyên môn chưa có kế hoạch tổ chức bồi dưỡng chuyên mônnghiệp vụ cho giáo viên trong tố, giáo viên mới tuyển dụng
- Tổ chuyên môn thường không quản lý sát sao chất lượng học tập củahọc sinh để có biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục
- Tố chuyên môn thường không có quan hệ chặt chẽ với các TCM khác,với các tổ chức đoàn thể trong trường đê xây dựng và thực hiện kế hoạch giáodục đồng bộ
Vì vậy việc nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động TCM của Hiệutrưởng các trường THPT huyện Thợ Xuân, tỉnh Thanh Hóa nhằm nâng caochất lượng hoạt động TCM, góp phần tích cực vào nâng cao chất lượng giáodục của nhà trường THPT là vấn đề cấp thiết trong giai đoạn hiện nay
Xuất phát từ những lý do nêu trên tôi mạnh dạn chọn nghiên cứu đề tài:
“Một so biện pháp quản lý hoạt động của Tô chuyên môn ở các trường Trung học pho thông huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa” với mong muốn
đóng góp một phần nhỏ bé công sức của mình vào việc nâng cao chất lượnggiáo dục của các trường THPT trên địa bàn
2 Mục đích nghiên cứu
Đe xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của
Tổ chuyên môn tại các trường THPT huyện Thợ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, từ đógóp phần nâng cao chất lượng giáo dục của Nhà trường
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động của Tố chuyên môn ở trường THPT
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở các trường THPThuyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
Trang 103
-4 Giả thuyết khoa học
Neu đề xuất và thực hiện được một số biện pháp quản lý có tính khoahọc và khả thi thỉ có thể nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ chuyên môn ở cáctrường THPT huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cúu
5.1 Nhiệm vụ nghiên círu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của Tố chuyên môn ởtrường THPT
- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở cáctrường THPT huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
- Đe xuất và thăm dò tính cần thiết và khả thi của một số biện pháp quản
lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở các trường THPT của huyện Thọ Xuân, tỉnhThanh Hóa
5.2 Phạm vi nghiên cứu
- Nghiên cứu về quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn của Hiệu trưởng
ở các trường: THPT Thọ Xuân 4, THPT Lê Lợi, THPT Lê Hoàn, THPT Lê VănLinh, THPT Lam Kinh và trường THPT Thọ Xuân 5 của huyện Thọ Xuân, tỉnhThanh Hóa
- Thời gian khảo sát từ năm học 2008 - 2009 đến năm học 2012 - 2013
6 Các phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích - tổng hợp: phân loại - hệ thống hóa và cụ thểhóa các quan diêm trong các tài liệu lý luận có liên quan đê xây dựng cơ sở lýluận của đề tài
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Điều tra viết, tống kêt kinh nghiệm, phương pháp chuyên gia đê xâydựng cơ sở thực tiễn và thăm dò tính cần thiết, khả thi của các biện pháp quản
lý được đề xuất
Trang 116.3 Phương pháp thống kê toán học
Đế xử lý các số liệu thu được
7 Đóng góp mới của luận văn
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ởtrường THPT
- Làm sáng tỏ thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở cáctrường THPT huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá
- Đe xuất một số biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn nhằmđáp ứng yêu cầu đổi mới QLGD trong các trường THPT ở huyện Thọ Xuân,tỉnh Thanh Hoá trong giai đoạn hiện nay
Kết quả nghiên cứu của đề tài có thê làm tài liệu tham khảo cho CBQLcác trường THPT trong công tác quản lý hoạt động cúa tố chuyên môn
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu; kết luận; kiến nghị; tài liệu tham khảo và phụ lụcluận văn được trình bày gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở các
trường THPT
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động của Tố chuyên môn ở các
trường THPT huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động của Tổ chuyên môn ở
các trường THPT huyện Thợ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
Trang 125
-Chương 1
cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ QUẢN LÝ HOẠT ĐỌNG CỦA Tỏ CHUYÊN MÔN ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỎ THÔNG
1.1 Sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định “Đổi mớicăn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hirứng chuẩn hoá, hiện đại hoá,
xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đối mới cơ chế quản lýgiáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục là khâu thenchốt” và “Giáo dục và Đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, phát triển nguồnnhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng xây dựng đất nước, xâydựng nền văn hóa và con người Việt Nam” Chiến lược phát triển kinh tế - xãhội 2011 - 2020 đã định hướng: “Phát triẻn và nâng cao chất lượng nguồn nhânlực, nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược”
Như vậy, mục đích của giáo dục ngày nay không đơn thuần là truyềnthụ cho học sinh những tri thức mà loài người đã tích lũy được qua nhiều thế
hệ mà còn phải bồi dưỡng cho họ năng lực làm chủ bản thân, độc lập trongsuy nghĩ, tích cực tìm tòi, phát hiện ra cái mới trong học tập và nghiên cứu,biết tự giải quyết những vấn đề mới nảy sinh trong các hoạt động hằng ngàycủa bản thân Để làm được việc này, công tác QLGD phải không ngừng đượccải tiến, nâng cao chất lượng điều hành và quản lý của mình đê qua đó tácđộng một cách hiệu quả vào quá trình cải tiến chất lượng ở các khâu, các bộphận của hệ thống giáo dục Trong đó, việc quản lý hoạt động dạy và học (haynói cách khác là hoạt động chuyên môn của đội ngũ giáo viên) có vai tròquyết định đến chất lượng giáo dục của nhà trường Các nhà nghiên cứu về
QLGD Xô Viết đã khẳng định: “Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà tnròng
phụ thuộc rất nhiều vào việc tô chức đúng đan và hợp lý các hoạt động của đội ngũ giáo viên
Trang 13vấn đề quản lý giáo dục được nhiều nhà nghiên círu nước ngoài như cáctác giả: M.I.Macmutov, T.V.Kudriapxep, M.N.Scatkin, A.M.Macchiuskin,M.A.Danhilop, đã làm rõ bản chất của quá trình quản lý trong nhà trường,các nhân tố của quá trình, các con đường và giải pháp để nâng cao chất lượnggiáo dục Trong các công trình nghiên cứu, các tác giả cũng đã đề cập đến vấn
đề quản lý các tổ chức trong nhà trường, trong đó có TCM Đế quản lý tốt cầnphải xác định rõ chủ thể quản lý và khách thể quản lý Chủ thể quản lý, đó làHiệu trưởng, phó Hiệu trưởng, các TTCM Còn khách thê quản lý, đó là cácyếu tố của quá trình quản lý TCM, bao gồm: kế hoạch của tổ, nội dung, phươngpháp của tổ; hoạt động dạy của GV, hoạt động học của HS và kết quả dạy học
Ở trong nước thòi gian qua, nghiên cứu về lĩnh vực QLGD đã được sựquan tâm của nhiều tác giả như: Phạm Minh Hạc, Nguyễn Ngọc Quang, ĐặngQuốc Bảo, Hà Thế Ngữ, Hà Sĩ Hồ, Nguyễn Gia Quý, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, ĐỗVăn Chấn, Trần Kiểm Ngoài ra trên các tạp chí, các đề tài khoa học, một sốLuận án tiến sĩ, Luận văn thạc sĩ trong nước nghiên cứu về hoạt động của tổchuyên môn và đội ngũ TTCM ở các cơ sở giáo dục, các nhà trường Tại Khoađào tạo Sau đại học của trường Đại học Vinh đã có nhiều luận văn thạc sỹnghiên cứu về quản lý hoạt động chuyên môn đẻ nâng cao chất lượng dạy họctrong nhà trường, đó là:
- Một số biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạyhọc ở trường THPT huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá của tác giả Hà Trọng Tân,năm 2008
- Một số giải pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả hoạtđộng tổ chuyên môn ở các trường THPT huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hoácủa tác giả Lê Văn Bắc, năm 2009
- Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động chuyên môn ởcác trường THPT công lập tỉnh Thanh Hoá của tác giả Nguyễn Thiên Lãng,
năm 2009
Trang 147
Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng hoạt động tổchuyên môn ở các trường THPT huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá của tác giả
Lê Duy Anh, năm 2010
Trên đây là một số đề tài nghiên cứu có tính chất chuyên sâu, gắn vớinhững vấn đề công tác quản lý hoạt động CM nảy sinh trong các nhà trường ởtìmg địa phương Các nghiên cứu này đã giải quyết được một số vướng mắctrong công tác quản lý trường học nói chung và quản lý hoạt động CM nóiriêng Tuy nhiên, những biện pháp mà các tác giả đưa ra không phải lúc nàocũng phù hợp và giúp giải quyết được triệt để những bất cập trong công tácquản lý của các nhà trường ở các địa phương khác Hiện nay chưa có côngtrình nào nghiên cứu, tổng kết rút kinh nghiệm đi sâu đến việc quản lý hoạtđộng của TCM ở các trường THPT tại huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Quản lý
Quản lý xuất hiện, phát triển cùng với sự xuất hiện, phát triển của xã hộiloài người Ngày nay, quản lý đã trở thành một khoa học, một nghệ thuật, mộtnghề phức tạp nhất trong xã hội hiện tại
Hiện nay, có thể tiếp cận khái niệm quản lý bằng nhiều cách khác nhau.Theo góc độ tổ chức thì quản lý là cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, kiểm tra Dướigóc độ điều khiển học thi quản lý là điều hành, điều khiển, chỉ huy
Nhà triết học V.G.Ahanetser cho rằng: Quản lý xã hội một cách khoa học
là nhận thức, phát hiện các quy luật, các khuynh hướng phát triển xã hội vàhướng sự vận động xã hội cho phù hợp khuynh hướng ấy, phát hiện và giảiquyết kịp thời các mâu thuẫn của của sự phát triển, khắc phục trở ngại, duy trì
sự thống nhất giữa chức năng và cơ cấu của hệ thống, tiến hành một đường lốiđúng đắn dựa trên cơ sở tính toán nghiêm túc những khả năng khách quan, mốitương quan giữa những lực lượng xã hội, một đường lối gắn bó, chặt chẽ vớinền kinh tế và sự phát triến tinh thần xã hội
Trang 15Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kếhoạch của chủ thể quản lý đến những người lao động nói chung là khách thểquản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [26, tr 18].
Theo Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tácđộng có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) trong một
tổ chức nhằm làm cho tố chức vận hành và đạt được mục đích đề ra” [8, trl9]
Theo Phan Văn Kha, khái niệm quản lý trong hoạt động giáo dục đượchiểu là: “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức lãnh đạo và kiểm tra côngviệc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc sử dụng các nguồnlực phù hợp đê đạt được các mục đích đã định” [16, tr6]
Quản lý là tác động chỉ huy, điều khiến, hướng dẫn các quá trình xã hội
và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích đề ra Sự tác độngcủa quản lý bằng cách nào đó đế người bị quản lý luôn tự giác, phấn khởi đemhết năng lực trí tuệ đê sáng tạo ra lợi ích cho bản thân, cho tổ chức và cho cả
xã hội
Như vậy có thê khái quát: Quản lý là một quá trình tác động gây ảnhhưởng của chủ thẻ quản lý đến khách thê quản lý nhằm đạt được mục tiêuchung Bản chất của quản lý là một loại lao động đế điều khiển lao động xã hộingày càng phát triển, các loại hình lao động phong phú, phức tạp thì hoạt độngquản lý càng có vai trò quan trọng
Chức năng quản lỷ
Theo lý luận quản lý hiện đại thì quản lý có 4 chức năng sau đây:
+ Chức năng kế hoạch: Là chức năng đầu tiên quan trọng nhất của quátrình quản lý Ke hoạch được hiểu là việc xác định và thực hiên hệ thống mụctiêu, chỉ tiêu bằng các biện pháp cụ thể trong những điều kiện xác định
+ Chức năng tố chức: Là sắp xếp, bố trí một cách khoa học và phù hợpnhững nguồn lực (nhân lực, vật lực và tài lực) của hệ thống thành một hệ toànvẹn nhằm đảm bảo cho chúng tương tác với nhau đế đạt được mục tiêu của hệthống một cách tối ưu nhất, hiệu quả nhất
Trang 16-9-Đây là một chức năng quan trọng, đảm bảo tạo thành sức mạnh của tổ chức
để thực hiện thành công kế hoạch Như Lê nin nói: “Tố chức là nhân tố sinh ra hệthống toàn vẹn, biến một tập hợp các thành tố rời rạc thành một thể thống nhất”.+ Chức năng chỉ đạo: có tính chất tác nghiệp, điều chỉnh, điều hành hoạtđộng của hệ thống nhằm thực hiện đúng kế hoạch đã định đê biến mục tiêu dựkiến thành kết quả hiện thực Trong quá trình chỉ đạo phải thường xuyên bámsát các hoạt động, các trạng thái vận hành của hệ thống đúng tiến trình, đúng kếhoạch đã định Đồng thời phát hiện ra những sai sót đê kịp thời sửa chữa, điềuchỉnh không làm thay đổi mục tiêu, hướng vận hành của hệ thống nhằm giữvững mục tiêu chiến lược mà kế hoạch đã đề ra
+ Chức năng kiêm tra, đánh giá: Thu thập những thông tin ngược từ đốitượng quản lý trong quá trình vận hành của hệ thống để đánh giá mục tiêu dựkiến ban đầu và toàn bộ kế hoạch đã đạt đến mức độ nào? Trong quá trình kiêmtra kịp thời phát hiện những sai sót trong quá trình hoạt động để kịp thời điềuchỉnh, sửa chữa mục tiêu, đồng thời tìm ra nguyên nhân thành công, thất bạigiúp cho chủ thẻ quản lý rút ra được kinh nghiệm đê thực hiện cho quá trìnhquản lý tiếp theo
Tống hợp tất cả các chức năng quản lý tạo nên nội dung của quá trìnhquản lý Điều đáng chú ý là trong quá trình quản lý người quản lý thực hiện mộtdãy chức năng kế tiếp nhau một cách logic, bắt buộc Bắt đầu từ việc xác địnhmục tiêu và nhiệm vụ quản lý cho đến khi kiêm tra kết quả đạt được và tổng kếtquá trình quản lý Mỗi quá trình quản lý xảy ra trong một thời gian cụ thể củamột chu trình quản lý nhất định Trong một chu trình quản lý các chức năng kếtiếp nhau và độc lập với nhau chỉ mang tính tưcmg đối bởi vì một số chức năng
có thể diễn ra đồng thời hoặc kết hợp với việc thực hiện các chức năng khác
Ngoài 4 chức năng nêu trên trong chu trình quản lý, chủ thê quản lý phải
sử dụng thông tin như là một công cụ hay chức năng đặc biệt để thực hiện cácchức năng trên
Trang 171.2.2 Quản lý giáo dục
Theo M.I Kônđacốp: Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp kếhoạch hoá nhằm đảm bảo vận hành bình thường của cơ quan trong hệ thống giáodục đê tiếp tục phát triển, mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng.Tác giả Nguyễn Sinh Huy - Nguyễn Hữu Dũng cho rang QLGD là tácđộng một cách có mục đích và có kế hoạch vào toàn bộ các lực lượng giáo dụcnhằm tố chức và phối hợp các hoạt động của tất cả các lực lượng này, sử dụngmột cách đúng đắn đến các nguồn lực và phương tiện, bảo đảm thực hiện có kếtquả những chỉ tiêu phát triển về số lượng và chất lượng của sự nghiệp giáo dụctheo phương hướng của mục tiêu giáo dục [15; tr289] “Sự thực khái niệmQLGD có nhiều cấp độ, ít nhất có 2 cấp độ chủ yếu: cấp vĩ mô và cấp vi mô.Đối với cấp vĩ mô: QLGD được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, cómục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể Quản lý đến tất
cả các mắt xích của hệ thống (Từ cấp cao nhất đến các cơ sở GD là nhà trường)nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triến giáo dục, đào tạothế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành GD Đối với cấp vi mô: QLGD được hiểu
là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệthống, hợp qui luật) của chủ thể Quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên,tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhàtrường” [17, tr36, 37, 38]
Dựa vào phạm vi QL, người ta chia QLGD ra 2 loại:
- Quản lý hệ thống giáo dục: QLGD được diễn ra ở tầm vĩ mô, trongphạm vi toàn quốc, trên địa bàn lãnh thổ địa phương (tỉnh, thành phó)
- Quản lý nhà trường: QLGD ở tầm vi mô, trong phạm vi một đơn vị,một cơ sở giáo dục
Nói chung, quản lý giáo dục được hiểu là sự tác động của chủ thể quản
lý đến khách thể quản lý trong lĩnh vực giáo dục Nói một cách rõ ràng hơn,đầy đú hơn, QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợpqui luật của chủ thể quản lý trong hệ thống giáo dục, là sự điều hành hệ thống
Trang 1811
-giáo dục quốc dân, các cơ sở -giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao dântrí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Quản lý giáo dục là hoạt động điềuhành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục theoyêu cầu phát triển xã hội
1.2.3 Tô chuyên môn
Theo quy định của Điều lệ trường trung học, Giáo viên trong một trườngTHPT được tổ chức thành các tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm môn học
a) Cơ cẩu tô chức
- về số lượng: Mỗi tổ chuyên môn có ít nhất 5 thành viên trở lên Nếukhông đủ 05 giáo viên cùng bộ môn, Hiệu trưởng thành lập tố chuyên mônghép gồm những giáo viên bộ môn có chuyên môn được đào tạo gần nhau(thường chia ra tổ như: tổ Toán - Tin, tổ Lý - Công nghệ, tổ Hoá - Sinh, tổ Ngữvăn, tố Sử - Địa - Giáo dục công dân ) Mỗi tổ chuyên môn có 01 tố trưởng,
01 hoặc 02 tổ phó do Hiệu trưởng bố nhiệm và giao nhiệm vụ
- về lề lối làm việc của các tổ chuyên môn: Tổ chuyên môn sinh hoạt 02lần/1 tháng Mỗi lần từ 03 đến 04 tiết
b) Chức năng của tô chuyên môn
- Giúp Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liênquan đến dạy và học;
- Trực tiếp quản lý giáo viên trong tố theo nhiệm vụ quy định
- Tổ chuyên môn là đầu mối đê Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưngchủ yếu vẫn là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường
- Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch;điều hành tổ chức, hoạt động của tố theo kế hoạch giáo dục, phân phối chươngtrình môn học của Bộ GD - ĐT và kế hoạch năm học của nhà trường; tố chứcbồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuấtkhen thưởng, kỉ luật giáo viên thuộc tổ mình quản lý
- Do đó, tố chuyên môn phải là người có phẩm chất đạo đức tốt; có năng lực,trình độ, kinh nghiệm chuyên môn; có uy tín đối với đồng nghiệp, học sinh TTCM
Trang 19phải là người có khả năng tập hợp giáo viên trong tổ, biết lắng nghe, tạo sự đoàn kếttrong tổ, gương mẫu, công bằng, kiên trì, khéo léo trong giao tiếp, ứng xử.
c) Nhiệm vụ của tô chuyên môn trong trường THPT
Tổ chuyên môn của trường chuyên được thành lập và thực hiện các nhiệm
vụ quy định tại Điều lệ trường trung học, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Xây dựng chương trình, tài liệu dạy học môn chuyên; nghiên cứu, ápdụng các phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra - đánh giá tiên tiến vàogiảng dạy, đánh giá kết quả học tập của học sinh;
- Phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu; bồi dưỡng học sinhtham
gia các kỳ thi học giỏi và các cuộc thi về năng khiếu khác liên quan đến chuyênmôn của tổ;
- Xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoahọc sư phạm ứng dụng; tổng kết, áp dụng sáng kiến kinh nghiệm, tự làm thiết
bị dạy học hàng năm của giáo viên, nhân viên và hoạt động nghiên cứu khoahọc, sáng tạo kỹ thuật của học; hướng dẫn học sinh làm quen vói nghiên cứukhoa học;
- Hỗ trợ giáo viên, học sinh tham gia nghiên cứu khoa học, tổng kết, ápdụng sáng kiến - kinh nghiệm, tự làm thiết bị dạy học, sáng tạo kỹ thuật;
- Xây dựng đội ngũ giáo viên cốt cán của tổ, nhóm chuyên môn làmnòng cốt cho các hoạt động chuyên môn của nhà trường;
- Tố chức việc bồi dưỡng phát triển năng lực chuyên môn, nghiệp vụ củacác thành viên trong tổ;
- Đe xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên;
1.2.4 Hoạt động của To chuyên môn
Hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THPT bao gồm:
- Xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ, kế hoạch dạy học bộ môn; Xemxét kế hoạch báo giảng của từng GV trong tố
- Tố chức dạy học trên phân môn chính của tố mà các thành viên đã đượcđào tạo Hoạt động dạy học của tổ chuyên môn phải bám sát nội dung chươngtrình kế hoạch dạy học theo quy định của Bộ GD, Sở GD và Nhà trường
Trang 20-
13 Bồi dưỡng đội ngũ GV trong tổ
- Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo, kèm cặp học sinh yếu kém về mônhọc mà tổ phụ trách
- Tố chức kiẻrn tra, đánh giá kết quả dạy học bộ môn, chất lượng dạy họccủa đội ngũ GV
Đê đánh giá kết quả hoạt động của TCM, chúng ta có thể tiến hành đánhgiá việc quản lý tổ của tổ trưởng chuyên môn, kế hoạch tổ, kế hoạch cá nhân,biên bản sinh hoạt tổ, các sáng kiến kinh nghiệm; kiểm tra công tác bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ của tổ, thực hiện các chuyên đề, hội giảng, hội thi; kiểmtra việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy học, vào quản lý
1.2.5 Quản lý hoạt động của tô chuyên môn
- Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là những tác động có tổ chức, có địnhhướng của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) đến đối tượng quản lý (tổ chuyên môn)nhằm đảm bảo cho hoạt động của tổ chuyên môn đi vào nề nếp đạt hiệu quả vàphù họp vói điều kiện thực tế của trường, trong đó sử dụng và khai thác có hiệuquả nhất các tiềm năng, các cơ hội đẻ nâng cao chất lượng giảng dạy - giáo dụctrong nhà trường theo ý chí của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) [2], [30]
Quản lý hoạt động tổ chuyên môn là hoạt động của chủ thể quản lý (Hiệutrưởng) nhằm tác động vào các hoạt động của tố chuyên môn và các yếu tố ảnhhưởng để tổ chuyên môn thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ được giao, gópphần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường
Quản lý hoạt động tổ chuyên môn chủ yếu là tác động đến tổ trưởngchuyên môn và tập thể giáo viên trong TCM để tổ chức và phối hợp hoạt độngcủa họ trong quá trình giáo dục học sinh theo mục tiêu đào tạo Dạy học - giáodục là hoạt động trung tâm của nhà trường Mọi hoạt động đa dạng và phức tạptrong nhà trường đều hướng vào tiêu điểm này Vì vậy, quản lý hoạt động tổchuyên môn của Hiệu trưởng thực chất là quản lý quá trình dạy học - giáo dụctrong nhà trường
Như vậy, quản lý hoạt động Tổ chuyên môn trong trường THPT là một
loại lao động để điều khiển lao động Đó là quá trình tác động có định hướng
Trang 21của Hiệu trưởng đến các tô chuyên môn và các yếu tố khác nhằm giúp tô chuyên môn đạt được mục tiêu, kế hoạch đề ra.
Nội dung quản lý hoạt động To chuyên môn trong trường THPT
a) Theo chức năng quản lý
Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn có thể là:
- Quản lý công tác kế hoạch và thực hiện kế hoạch dạy học của các tổchuyên môn và giáo viên
- Quản lý công tác nhân sự và bồi dưỡng giáo viên theo yêu cầu của hoạtđộng chuyên môn
- Quản lý công tác kiểm tra đánh giá và việc thực hiện kế hoạch dạy họccủa tổ chuyên môn, kế hoạch dạy học của giáo viên
- Quản lý công tác cải tiến hoạt động dạy học của tổ chuyên môn và củagiáo viên
b) Theo nội dung hoạt động của Tô chiĩyên môn
Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng là:
- Quản lý việc xây dựng kế hoạch dạy học môn học và các hoạt độnggiáo dục thông qua dạy học do tố chuyên môn phụ trách
- Quản lý việc thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học của giáo viên
- Quản lý hoạt động bồi dưỡng nâng cao chất lượng học sinh
- Quản lý bồi dưỡng giáo viên và tổ chức sinh hoạt chuyên đề theo yêucầu của quá trình dạy học và các hoạt động giáo dục ngoài môn học
- Quản lý kiêm tra đánh giá kết quả dạy học của giáo viên
Trong đề tài này chúng tôi sử dụng phối hợp các cách tiếp cận nói trên đêquản lý hoạt động của tổ chuyên môn
1.2.6 Biện pháp quản lý hoạt động của Tô chuyên môn
a) Biện pháp
Biện pháp được hiểu là cách làm, cách giải quyết một công việc, một vấn
đề cụ thể Trong hoạt động, biện pháp là yếu tố hợp thành phương pháp, phụthuộc vào phương pháp Trong nhiều tình huống cụ thê, biện pháp là phương
Trang 22nhiệm; kế hoạch nhiệm; kế hoạchcông tác công tác
Ke hoạch giảng Ke hoạch giảng Kế hoạch tự Ke hoạchdạy; kế hoạch dạy; kế hoạch học, tự bồi giảng dạyGiáo viên
chuyên môn: kế chuyên môn; kế dưỡng và viếthoạch chủ hoạch chủ sáng kiếnnhiệm; kế hoạch nhiệm; kế hoạch kinh nghiệmcông tác công tác
Trang 231.3.1 Tô chức dạy học theo phân môn chỉnh của tô mà các thành viên
đã được đào tạo
Hoạt động dạy học của TCM phải bám sát nội dung chương trình kếhoạch dạy học theo quy định của Bộ GD, Sở GD và Nhà trường
Việc phân công giáo viên dạy học phải dựa trên các nguyên tắc và tiêuchuẩn cụ thể về trình độ được đào tạo, năng lực, điều kiện riêng, định mức laođộng đối với giáo viên theo từng cấp học đã được quy định và điều kiện riêngcủa mỗi giáo viên để đảm bảo phát huy tối đa năng lực của nhà giáo gắn vớiyêu cầu nâng cao chất lượng dạy học Đồng thời phải chú ý phân công và bồidưỡng lực lượng phục vụ hoạt động dạy học (cán bộ phụ trách phòng học,thiết bị, thí nghiệm, thư viện ) để đảm bảo hoạt động dạy học được diễn rathuận lợi
1.3.2 Bồi dưỡng đội ngũ GVtrong to
Ngay từ đầu năm học, BGH nhà trường thống nhất với các TCM, bànbạc lên kế hoạch tự học, tự bồi dưỡng cho giáo viên theo chương trình bồidưỡng thường xuyên của Vụ Giáo dục thường xuyên Bộ GD - ĐT ban hànhhàng năm, tuỳ theo tình hình đội ngũ của nhà trường để bố sung nội dung họctập, đảm bảo thiết thực, hiệu quả Gồm có:
1.3.3.1 Bồi dưỡng về soạn bài, giảng bài
- Chỉ đạo giáo viên nghiên cứu kỹ bài dạy trước khi lên lớp, khi soạn cầnphải bám sát mục tiêu, nội dung chương trình của Bộ, nắm chắc được yêu cầu
và đề ra phương pháp dạy học phù hợp Giáo viên nào còn yếu về năng lựcsoạn bài thì giao cho TCM tìm hiểu rõ về nguyên nhân, lý do đẻ có biện phápbồi dưỡng cụ thể, phù hợp
- Chỉ đạo PHT phụ trách chuyên môn duyệt bài hàng tuần, mỗi tuần cóthê tập trung kiếm tra đột xuất một nội dung Tống hợp báo cáo kêt quả duyệtbài về hiệu trưởng để có biện pháp tháo gỡ, bồi dưỡng giúp đỡ kịp thời đối vớicác đồng chí giáo viên đó
Trang 24-
17 Tổ chức thống nhất phương pháp soạn giảng trong từng tổ, nhómchuyên môn
- Quy định nền nếp chuyên môn CỊ1 thể cho khâu soạn, giảng
- Dà soát mua bổ sung tài kiệu tham khảo cho giáo viên khi soạn bài
- Tổ chức kiểm tra thường xuyên, đột xuất việc soạn, giảng của giáo viêndưới nhiều hình thức khác nhau như Thi giáo án, dự giờ đột xuất, dự giờ báotrước, kiểm tra việc thực hiện nội dung chương trình
1.3.3.2 Bồi dưỡng qua tiết dạy, hội thi
- Chỉ đạo TCM lập kế hoạch xây dựng cụ thể đội ngũ giáo viên tham giacác hội thi trong năm do Sở GD - ĐT tố chức đê tránh bị động về con người dựthi Giao nhiệm vụ cho cá nhân giáo viên có trách nhiệm tự học, tự bồi dưỡngtrau dồi kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân
- Tố chức cho giáo viên dự giờ thăm lớp của giáo viên dạy giỏi, đầu tưxây dựng các tiết dạy mẫu ở đa dạng các phân môn cho giáo viên học tập
- Tăng cường dự giờ theo định kỳ, đột xuất, báo trước từ đó phân loạigiáo viên để có biện pháp giúp đỡ giáo viên yếu, giáo viên trẻ mới vào ngành
- Thường xuyên thăm lớp dự giờ giúp đỡ các giáo viên yếu, phát hiệnnhững tồn tại giáo viên còn hay mắc từ đó tìm ra nguyên nhân đẻ có biện phápgiúp đỡ khắc phục những yếu kém về phương pháp giảng dạy, trong tổ chứchoạt động khác
- Khi được giao nhiệm vụ yêu cầu cá nhân giáo viên phải tự chuân bị bài,tiến hành dạy thử, đồng nghiệp dự giờ, góp ý kiến xây dựng, BGH thống nhấtquy trình, cách thức tiến hành, phương pháp dạy học có hiệu quả nhất
- Bồi dưỡng giáo viên tham gia các hội thi đạt kết cao tạo được niềm tintrong giáo viên, phụ huynh học sinh, giúp giáo viên mạnh dạn, tự tin hơn tronggiảng dạy và tham gia các hoạt động khác
- Tổ chức tốt các hội thi trong nhà trường có tác dụng thúc đẩy sự phấnđấu vươn lên của giáo viên, tạo cho giáo viên có cơ hội đế khẳng định mìnhtrước tập thê, trước lãnh đạo
Trang 251.3.3.3 Tô chức chĩtyên đề, hội thảo
- Bồi dưỡng qua chuyên đề, hội thảo, hội giảng là biện pháp tích cực và
có tính hiệu quả cao trong việc nâng cao tay nghề cho giáo viên Muốn tổ chứctốt chuyên đề người quản lý phải lập kế hoạch bồi dưỡng cụ thể theo tháng, kỳ,năm học và từng thời điểm tích họp
- Nội dung chuyên đề, hội thảo tập trung chủ yếu vào bồi dưỡng năng lực
CM nghiệp vụ, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện Khi tổ chức chuyên đềchỉ đạo GV phải xây dựng kế hoạch cụ thể, đảm bảo các yêu cầu sau:
I Mục tiêu của chuyên đề
+ Nội dung hoạt động
+ Các biện pháp
+ Thời gian thực hiện và kiểm tra sau chuyên đề
+ Kinh phí tổ chức thực hiện chuyên đề
- Tổ chức triển khai lần lượt từng chuyên đề, hội thảo đến giáo viên theođúng kế hoạch đề ra
- Hình thức tổ chức: Tập trung toàn trường hoặc cấp tổ
- Trong quá trình thực hiện chuyên đề phải coi trọng khâu soạn giáo án,chuấn bị các thiết bị phương tiện hỗ trợ dạy học Giáo án chuyên đề phải đượcBan giám hiệu duyệt trước khi dạy (báo cáo) chuyên đề
- Tố chức cho GV dạy mẫu cho giáo viên khác dự giờ Tổ nghiệp vụ vàTCM của nhà trường phải có sự chuẩn bị kỹ càng trong tiết dạy chuyên đề Saukhi dự xong BGH cùng TCM thống nhất quy trình, phương pháp dạy học chotìmg môn học cụ thể, chi tiết, để người dự được học tập, rút kinh nghiêm vàvận dụng vào lớp giảng dạy hiệu quả
- Xây dựng lớp chất lượng cao, lớp toàn diện về mọi mặt nề nếp học tập,
vệ sinh chất lượng đồ dùng
- Bồi dưỡng chuyên môn qua lớp điểm, thông qua đó bồi dưỡng cá nhân.Phân công giáo viên dạy lóp diêm là giáo viên có năng lực, nhiệt tình, nhàtrường đầu tư cơ sở vật chất cho lớp điểm đầy đủ
Trang 26-
19 Tổ chức kiểm tra, đánh giá rút kinh nghiệm sau tổ chức chuyên đề, hộithảo Kết thúc chuyên đề có tổng kết, tổ chức thi GV giỏi chuyên đề đồ dùng
1.3.3.4 Bồi dưỡng công nghệ thông tin
- Tố chức bồi dưỡng kỹ năng sử dụng máy tính, kỹ năng soạn thảo vănbản, kỹ năng soạn bài
- Bồi dưỡng cách soạn bài và trình chiếu Powerpoint
- Bồi dưỡng lập gmail và sử dụng thư điện tử qua gmail
- Chỉ đạo hiệu phó chuyên môn lập 1 địa chỉ gmail dành riêng cho CMnhà trường để GV có thể vào email của trường lấy thông tin cần thiết và GV cóthê gửi báo cáo, thông tin cần thiết về nhà trường một cách thuận tiện
1.3.3 Bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo, kèm cặp học sinh yếu kém về môn học mà tô phụ trách
Đây là công việc không thế thiếu được trong các nhà trường Cán bộ quản
lý và GV đã nhận thức rõ công tác bồi dưỡng HS giỏi, phụ đạo HS yếu kém làthực hiện mục tiêu GD - ĐT của Đảng và Nhà nước “Nâng cao dân trí, đào tạonhân lực, bồi dưỡng nhân tài”, cùng với việc phụ đạo kèm cặp học sinh yếu kém
để nâng cao chất lượng đại trà là một trong những thước đo chất lượng hoạt động
CM, chất lượng giáo dục trong các nhà trường THPT nên việc lập hồ sơ theo dõi
HS giỏi, yếu kém lóp đầu kỳ, giữa kỳ, cuối kỳ trên cơ sở kết quả của năm họctrước, kết quả khảo sát chất lượng đầu năm và kết quả kiểm tra đồng loạt
Thực hiện kế hoạch giảng dạy và soạn bài khi nhà trường bố trí bồi dưỡnghọc sinh giỏi; phụ đạo, kèm cặp học sinh yếu kém
Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm trong công tác nâng cao chất lượnggiờ dạy
Thực hiện bài soạn đảm bảo 2 yêu cầu cần tối thiểu là kiến thức và kĩnăng đê học sinh tiếp nhận
Giảng dạy trên lớp ở tìmg phần của mỗi tiết học cần lựa chọn hình thứchoạt động cho học sinh cả lớp một cách phù hợp, tiết kiệm được thời gian để
Trang 27tranh thủ tạo ra cơ hội cần thiết cho giáo viên tiếp cận học sinh giỏi, học sinhyếu kém nhằm kèm cặp, hướng dẫn, tiếp sức cần thiết trong mỗi tiết dạy Đốivới học sinh giỏi cần lựa chọn phương pháp và kiến thức phù hợp đế nâng caothành tích Mỗi học sinh yếu kém phải hoạt động tối thiểu như nhắc lại địnhnghĩa, định lý, quy tắc, đọc đoạn văn và cần có động viên khuyến khích kịpthời Nội dung này được coi là biện pháp trọng tâm chủ yếu nhất trong công tácnâng cao chất lượng học sinh yếu kém do đó cần quan tâm thường xuyên vàtriến khai liên tục.
Tăng cường công tác kiểm tra, chấm chữa bài của giáo viên đối với họcsinh trong các tiết luyện tập, bài kiểm tra của học sinh cần sửa lỗi thật kĩ, tạomẫu về bài làm đồng thời nắm chắc những chỗ học sinh giỏi, học sinh yếu kém
để bố sung kịp thời Giáo viên dạy tự chọn theo chủ đề bám sát, củng cố ônluyện xem đây là nội dung chủ đạo
Giáo viên bộ môn lưu trữ theo dõi hồ sơ học sinh yếu kém trong suốt nămhọc Cuối năm học nộp lại cho chuyên môn đế làm cơ sở chủ yếu để chuyênmôn giao chất lượng giữa các bộ môn giữa các lớp cho năm học sau Đối vóihọc sinh giỏi để tiếp tục bồi dưỡng làm cơ sở sở cho các kỳ thi tiếp theo
1.3.4 Tô chức kiêm tra, đánh giá kầ quả dạy học bộ môn, chất ĩượng dạy học của đội ngũ GV
- Tố chức kiểm tra, đánh giá nhằm nắm bắt thông tin liên hệ ngược mộtcách đầy đủ, khách quan Nhận biết được thực trạng dạy học trong từng giaiđoạn Đánh giá đúng kết quả dạy học, phát hiện kịp thời để động viên, khuyếnkhích các nhân tố tích cực, giúp đỡ, điều chỉnh, uốn nắn sai lệch cho người dạy
và cả người quản lý
- Việc kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học phải có kế hoạch, đảm bảođúng quy định, huy động được các lực lượng phù hợp tham gia kiêm tra; đadạng hóa hình thức kiểm tra và áp dụng các phương pháp kiểm tra hợp lý Chútrọng kiểm tra phòng ngừa, kiểm tra ngay từ đầu năm học để đảm bảo hoạt
Trang 2821
-động dạy học được thực hiện đúng chương trình và các hướng dẫn của Bộ, của
Sở phù họp với điều kiện nhà trường
- Quan tâm đến việc kiêm tra, đánh giá hoạt động dạy học của TCM;thông qua TCM để kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy học
- Đảm bảo tính pháp lý, công khai, dân chủ, khách quan, công bằng trongkiểm tra, đánh giá dạy học:
+ Dựa vào chuẩn để đánh giá
+ Thực hiện đánh giá theo quy trình
+ Xác định kết quả, phân loại mức độ đạt được
+ Cung cấp thông tin phản hồi có tính xây dựng để giúp giáo viên cảithiện việc dạy học theo đúng yêu cầu
+ Cung cấp thông tin xác đáng cho việc xếp loại, khen thưởng, kỷ luậtđối với giáo viên
1.4 Một số van đề về quản lý hoạt động của Tố chuyên môn ở truờng THPT
1.4.1 Xảy dựng kế hoạch hoạt động của To chuyên môn
a) Hiệu trưởng quản ỉỷ việc xây dựng kế hoạch của tô chuyên môn
Trên cơ sở phương hướng nhiệm vụ năm học của Ngành, tình hình cụ thểcủa nhà trường, Hiệu trưởng hướng dẫn Tổ chuyên môn biết cách xác định mụctiêu, nhiệm vụ đúng đắn, đề ra biện pháp rõ ràng, hợp lý Giúp giáo viên xâydựng hoạt động của cá nhân, của tổ chuyên môn, của lớp chủ nhiệm, đê họ cócác điều kiện đạt được mục tiêu
Ket quả của Hoạt động giáo dục nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào khảnăng của Hiệu trưởng biết bố trí cán bộ, biết phân phối chức năng của họ, tổchức sự liên hệ, tác động qua lại của họ với nhau được đúng đắn và hợp lý
Đê tố chuyên môn lập được kế hoạch đáp ứng với mục tiêu, sát với tìnhhình thực tế và có tính khả thi thì hiệu trưởng cần:
- Nâng cao nhận thức cho đội ngũ TTCM và GV
Trang 29- Lập kế hoạch sơ bộ.
- Lập kế hoạch chính thức
Tố chuyên môn phải xây dựng một bản kế hoạch chung về hoạt động
CM trong năm học dựa vào kế hoạch hoạt động chung của nhà trường, nộidung hoạt động chung của TCM, mỗi tổ phải vạch ra được kế hoạch hoạt độngchuyên môn của tổ
- Trong một năm học có bao nhiêu buổi sinh hoạt và mỗi buối sinh hoạtgiải quyết một chuyên đề về chuyên môn nghiệp vụ gì
- Mỗi chuyên đề cần tổ chức mấy tiết thực tập thể nghiệm và vào thòigian nào
- Lịch tiến hành thực tập quay vòng để kiêm tra, phân loại giáo viên
- Lịch khảo sát chất lượng, kiểm tra học kỳ, hoàn thành hồ sơ sổ sách,kiểm tra hồ sơ giáo viên, báo cáo
- Lịch soạn bài và làm đồ dùng dạy học
Ke hoạch của tổ phải thật cụ thể, nêu rõ nội dung công việc, yêu cầu,thời gian, phân công công việc, lề lối làm việc
1.4.2 To chức thực hiện kế hoạch hoạt động của to chuyên môn
- Thống nhất nội dung quy trình làm việc với TTCM và các PHT đượcchỉ đạo và nắm tình hình đơn vị tổ phụ trách
- Tổ trưởng chỉ đạo trực tiếp các hoạt động theo quy trình thống nhất.Quy trình này bao gồm:
+ Quán triệt yêu cầu về mục tiêu, nội dung của hoạt động theo địnhhướng của Hiệu trưởng tới các tố viên, gắn với tình hình tố
Trang 30-23+ Phân công công việc cụ thể cho các tổ viên và lịch hoạt động cụ thể.
-+ Tổ chức thực hiện các nội dung cụ thể theo những phương pháp tươngứng, sáng tạo phù hợp đặc điếm tổ
+ Ghi chép quá trình thực hiện bằng các hình thức nhật ký, biên bản
+ Đơn vị tố tự tống kết ưu khuyết điểm, nêu kiến nghị và báo cáo HT saukhi quá trình hoàn thiện
+ Duy trì hoạt động báo cáo đột xuất (về các thông tin) và định kỳ (vềkết quả)
- Trong quá trình thực hiện, HT sử dụng các thanh tra chuyên môn thựchiện kiêm tra đánh giá khối lượng chất lượng công việc của tổ chuyên môn vàbáo cáo thông tin Trong những hoạt động kéo dài thời gian và quan trọng, hoặc
ở đơn vị tổ có vấn đề, HT sẽ tham gia trực tiếp thu nhận và xử lý thông tin, sau
đó ra các quyết định quản lý kịp thời
1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động của Tô chuyên môn
a) Chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học và giáo dục của các thành viên trong tô
Xây dựng kế hoạch chi tiết các hoạt động trong cả năm học; Kiểm traviệc soạn bài, các hồ sơ chuyên môn khác, ký duyệt trước khi thực hiện; Dựgiờ, kiểm tra việc thực hiện chương trình, tiến độ thực hiện chương trình Kiểmtra việc thực hiện đồ dùng dạy học, thiết bị thực hành, thí nghiệm của giáo viênkhi giảng dạy; Xây dựng chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi, khá, trung bình,yếu, kém, ôn thi tốt nghiệp, ôn thi đại học, bồi dưỡng đội tuyển thi học sinhgiỏi thành phố; Thống nhất nội dung ôn tập sau mỗi chương, mỗi kỳ, xây dựngngân hàng đề để phục vụ việc kiểm tra đánh giá học sinh
b) Chỉ đạo đôi mới phương pháp dạy học
Tố chức và chỉ đạo có hiệu quả quá trình đối mới phương pháp dạy họccủa GV theo hướng phù hợp từng nhóm đối tượng HS, tránh lối dạy rập khuôn,
áp đặt; chỉ đạo việc tăng cường quản lý, khai thác và sử dụng có hiệu quả thiết
Trang 31bị dạy học; chỉ đạo việc cải tiến phưotig pháp kiểm tra, đánh giá và kiếm địnhchất lượng đối với HS, qua đó để thấy rõ được ưu điểm và hạn chế của quátrình dạy học, từ đó đề ra các biện pháp cải thiện thực trạng, nâng cao chấtlượng và hiệu quả dạy học.
c) Chỉ đạo thực hiện kế hoạch bồi dưõng giáo viên; bồi duõng học sinh
Hàng năm, TTCM, HT phải đánh giá, phân loại năng lực của GV trong
tố để có kế hoạch bồi dưỡng GV Việc đánh giá, phân loại GV phải chính xác
Đê phân loại GV một cách khách quan, Tổ trưởng phải thu thập và phân tíchthông tin từ nhiều kênh, như: dự giờ thăm lớp, có thể dùng phiếu thăm dò họcsinh, thông qua tổ, nhóm chuyên môn, lấy ý kiến từ phía cha mẹ học sinh Đây là việc làm rất cần thiết đối với TTCM cũng như HT nhà trường trongcông tác quản lý GV Việc phân loại đúng GV, giúp HT phân công giảng dạyphù họp, tổ chức bồi dưỡng GV đúng năng lực làm cho công tác giảng dạy của
GV đáp ứng được yêu cầu của người học, từ đó nâng cao chất lượng dạy và họctrong nhà trường Cùng với TTCM, HT cần cân nhắc xem trong TCM, ai cókhả năng đi đào tạo trên chuẩn và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ Phải coivấn đề bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao nghiệp vụ là quyền lợi và nghĩa vụđối với mọi GV
Hiệu trưởng chỉ đạo các TCM bàn bạc đê lên kế hoạch cụ thế về vấn đềbồi dưỡng của tổ mình qua việc phân công cụ thể cho tìmg GV nghiên cứunhững vấn đề cần thiết để thảo luận trước tổ trong buổi họp chuyên môn như:những nội dung dạy học khó, PPDH mới, những chuyên đề về đổi mới PPDH
Từ đó, các GV được phân công chịu trách nhiệm báo cáo chuyên đề trong cácbuổi họp để cả tổ cùng bàn bạc thảo luận đi đến thống nhất chung HT có kếhoạch phân công GV tư vấn giúp đỡ lẫn nhau trong chuyên môn: GV có nănglực giúp đỡ GV yếu đặc biệt là tư vấn giúp đỡ GV trẻ mới ra trường đang trongthời gian tập sự Trong bản kế hoạch của mình, mỗi cá nhân đều phải đăng ký’nội dung bồi dưỡng Tất cả GV trong nhà trường đều phải có số tự học, tự bồidưỡng, đây là một loại hồ sơ bắt buộc đối với GV
Trang 32-Đế tạo điều kiện tốt cho GV trong công tác bồi dưỡng thì HT bàn bạctrong BGH, ủy quyền cho PHT phụ trách chuyên môn có kế hoạch thườngxuyên tổ chức các chuyên đề, hội thi trong nhà trường, như: chuyên đề đổi mớiPPDH, chuyên đề bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu kém,chuyên đề trao đổi kinh nghiệm luyện thi đại học, hội thi thao giảng GV giỏicấp trường để chọn giáo viên thi GV giỏi cấp tỉnh, phong trào dự giờ thăm lớp,hội thi làm đồ dùng dạy học, các chuyên đề ngoại khóa Tất cả các hoạt động
đó đều có tác dụng nâng cao năng lực dạy học của giáo viên Vì thế nhà trườngphải có kế hoạch cụ thể để tất cả các GV tham gia Sau mỗi lần tổ chức các hộithi đều phải rút kinh nghiệm, tống hợp khen - chê đúng lúc, đúng chỗ đẻ độngviên khuyến khích mọi người
Trong công tác bồi dưỡng HS căn cứ vào kết quả đã khảo sát tình hìnhthực tế nhà trường HT giao cho PHT chuyên môn cùng với các tổ trưởng, nhómtrưởng chuyên môn sắp xếp lớp học theo khối với các đối tượng HS và tiếnhành cử GV có năng lực CM và có phẩm chất đạo đức tốt trực tiếp tham gia bồidưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém Đồng thời phân công GV thamgia ôn luyện đế nâng cao chất lượng đại trà đối với các lớp học sinh có học lựctrung bình và trung bình khá Từ đó thống nhất kế hoạch bồi dưỡng nâng caochất lượng học tập của học sinh, thông qua thời khoá biểu
d) Chỉ đạo thực hiện kế hoạch viết sáng kiến kinh nghiệm, làm NCKH
Ngay từ đầu năm học Hiệu trưởng chỉ đạo các TCM bàn bạc cho các cánhân trong tổ chọn đề tải sáng kiến kinh nghiêm trong năm và xây dựng kếhoạch bảo vệ đề cương, bảo vệ chính thức Phải coi việc viết sáng kiến kinhnghiệm là việc làm bắt buộc đối với tất cả các GV và là tiêu chí xếp loại thi đuađối với cá nhân và tố
1.4.4 Kiêm tra, đánh giá việc thực hiện kê hoạch hoạt động của Tô chuyên môn
Nội dung kiểm tra, đánh giá:
Trang 33a) Kiếm tra hoạt động của giáo viên: Yêu cầu đi sâu vào các nội dung
công việc cụ thể và năng lực sư phạm của từng giáo viên, giúp họ làm tốt côngtác chuyên môn, đồng thời xây dựng được không khí sư phạm, thực hiện mụctiêu giáo dục một cách đồng bộ Công tác kiểm tra đó là: Kiẻrn tra kế hoạchgiảng dạy, kiểm tra kế hoạch chủ nhiệm, kế hoạch tự bồi dưỡng chuyên mônnghiệp vụ, kế hoạch triển khai, thực hiện các hoạt động giáo dục
b) Kiếm tra hoạt động của tô chuyên môn: Công tác này giúp cho HT
thấy được toàn bộ hoạt động sư phạm của tập thể GV và mối tương tác của cácthành viên trong tập thể HT có thế kiểm tra toàn diện hoặc tìmg phần hoạtđộng của TCM như:
- Kiểm tra tổ trưởng về nề nếp quản lý của tổ, nhận định của tổ trưởng vềtìmg thành viên trong tố, uy tín của tổ trưởng
- Kiểm tra hồ sơ chuyên môn: Kế hoạch của tổ, của các cá nhân, biênbản sinh hoạt tổ, các sáng kiến kinh nghiệm
- Kiểm tra công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của tổ, thực hiệncác chuyên đề, hội giảng, hội thi
- Kiểm tra việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình giảng dạy
- Kiêm tra công tác đảm bảo cơ sở vật chất cho hoạt động giáo dục, cơ sởvật chất phòng học, đồ dùng và các thiết bị trong quá trình giáo dục
Đê đánh giá, xếp loại việc thực hiện kế hoạch hoạt động của Tổ chuyênmôn có thê dựa vào các tiêu chí sau:
- Thực hiện chương trình giảng dạy của tổ, nhóm CM
- Việc chuẩn bị bài của các giáo viên trong tổ, nhóm CM
- Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học của các giáo viên trong tổ
- Tố chức làm đồ dùng dạy học và tố chức nghiên cứu sử dụng có hiệuquả các đồ dùng, phương tiện dạy học hiện có của trường cũng như đồ dùngdạy học tự làm
Trang 342 7
Tổ chức việc ra đề, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Chất lượng dạy học bộ môn trong điều kiện thực tế của trường
- Nề nếp sinh hoạt chuyên môn
- Chất lượng sinh hoạt chuyên môn (nội dung, hình thức)
- Chất lượng sáng kiến kinh nghiêm của các giáo viên và của TCM
- Công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ
- Công tác chỉ đạo phong trào học tập của học sinh, bồi dưỡng học sinhgiỏi, phụ đạo học sinh kém
- Tổ chức các hoạt động ngoại khóa cho học sinh theo đặc thù bộ môn
- Hồ sơ số sách và chế độ báo cáo của tổ chuyên môn
- Công tác quản lý của TTCM: vai trò, tác dụng, uy tín, khả năng lãnhđạo chuyên môn
- Sự phối hợp, hợp tác giúp đỡ nhau về chuyên môn giữa các thành viêntrong tổ Sự phối hợp, hợp tác với các tổ, các bộ phận khác của trường
- Bầu không khí tâm lý, đoàn kết, kỷ cương trong tổ chuyên môn
- Kết quả giáo viên trong tổ đạt danh hiệu giáo viên giỏi các cấp trongđiều kiện thực tế của tổ
- Kết quả học sinh giỏi bộ môn theo tình hình thực tế
- Hạ thấp tỉ lệ học sinh yếu kém môn học do tổ phụ trách
- Thực hiện cuộc vận động do ngành Giáo dục phát động (ví dụ, cuộcvận động “Hai không” với 4 nội dung ) của các giáo viên trong TCM
Như vậy, đánh giá hoạt động của tổ chuyên môn có 20 tiêu chí Mỗi tiêuchí được đánh giá theo 5 mức độ từ thấp đến cao: 1, 2, 3, 4, 5 Cụ thể là:
Mức độ 1: Không thực hiện hoặc kết quả thực hiện ở mức độ kém, có vi
phạm ở mức độ nặng, có tính chất cố ý, gây hậu quả xấu nghiêm trọng
Mức độ 2: Có thực hiện nhưng thực hiện qua loa, mang tính hình thức,
kết quả ở mức độ yếu hoặc có vi phạm ở mức độ vừa phải, có thể gây hậu quảxấu nhưng không nghiêm trọng
Trang 35Mức độ 3: Thực hiện ở mức độ trung bỉnh Đảm bảo thực hiện tương đối
đầy đú các yêu cầu của công việc theo qui định Có thể có vi phạm, gây tác hạikhông tốt nhưng ở mức độ nhẹ
Mức độ 4: Thực hiện ở mức độ khá Thực hiện đầy đủ, tích cực các yêu
cầu của công việc theo qui định Có thể có sơ xuất nhỏ, lần đầu và không gâytác hại nào
Mức độ 5: Thực hiện ở mức độ tốt Thực hiện đầy đủ, tích cực, tự giác
các yêu cầu hoặc vượt mức các yêu cầu của công việc theo qui định
Trên cơ sở tự đánh giá của tổ chuyên môn, đánh giá ban kiểm tra đế xếploại tổ chuyên môn ở các mức sau:
Tốt: Có ít nhất % số tiêu chí đạt ở mức độ 5, các tiêu chí còn lại ở mức độ 4 Khá: Có ít nhất % số tiêu chí đạt ở mức độ 5 và 4, các tiêu chí còn lại đạt
1.5.1.1 Nhu cầu nâng cao chất lượng giáo dục THPT
Hoạt động giáo dục là hoạt động rất quan trọng, góp phần to lớn thúc đẩy
xã hội loài người phát triển vì nó tác động đến mọi hoạt động khác trong xãhội Đặc biệt sự phát triển kinh tế của xã hội, nhất là sự hội nhập vào WTOchúng ta rất cần đội ngũ nhân lực có chất lượng cao, sáng tạo và tự chủ trongcông việc Sự trì trệ của giáo dục phố thông trong thời gian qua đã đặt ra yêucầu cấp thiết phải đổi mới về chương trình, nội dung và phương pháp, từ đóthúc đẩy đối mới giáo dục phổ thông và nâng cao chất lượng của bậc học này
Trang 36-29Những vấn đề đó đã thúc đẩy TCM trong trường THPT phải không ngừng đổimới nâng cao chất lượng hoạt động mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ củagiáo dục THPT.
-1.5.1.2 Các chủ trương chính sách đỉa Đảng, Nhà nước và của Bộ GD - ĐT
- Theo định hướng và chính sách phát triển xã hội: Đảng cộng sản ViệtNam đã nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của giáo dục trong sự nghiệp côngnghiệp hoá hiện đại hoá đất nước Hội nghị lần II Ban chấp hành TW Đảng
khoá VIII đã nêu rõ: “Đê thực hiện được mục tiêu chiến lược mà Đại hội nu
đã đề ra cần phải khai thác và sử dụng nhiều nguồn nhân lực khác nhau, trong
đó nguồn nhân lực con người là quý báu nhất, cỏ vai trò quyết định, đặc biệt là đổi với nước ta khi nguồn lực tài chỉnh và nguồn lực vật chất còn hạn hẹp Nguồn lực đó là nguồn lực lao động có trí tuệ cao, có tay nghề thành thạo, có phấm chất tốt đẹp, được đào tạo bồi dưỡng và phát hĩty bởi một nền giáo dục tiên tiến gan liền với nền khoa học công nghệ hiện đại Giáo dục phải làm tốt nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước, đội ngũ lao động cho khoa học
và công nghệ ” Những quan diêm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đã ảnh hưởng
rất lớn đến việc nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục phổ thông nói chung
và hoạt động của TCM trong trường THPT hiện nay nói riêng
1.5.2 Yeu tố chủ quan
1.5.2.1 Nhận thức của Hiệu trưỏng và cán bộ tô chuyên môn
Trong xu thế phát triến giáo dục hiện nay thì các HT trong các trườngTHPT nói riêng, các nhà QLGD nói chung đều đã nhận thức được rằng phảikhông ngừng cải tiến nâng cao chất lượng điều hành và quản lý hoạt độngTCM của mình đẻ qua đó tác động một cách có hiệu quả vào quá trình nângcao chất lượng giáo dục trong nhà trường
1.5.2.2 Năng lực của Hiệu trưởng và TTCM
Hiệu trưởng và các TTCM cần có năng lực quản lý, có trình dộ và phẩmchất chính trị đê nắm vững và thực hiện tốt mục tiêu và nhiệm vụ của ngành,của trường và của tổ mình phụ trách
Trang 37- Phải giỏi về chuyên môn nghiệp vụ; phải nắm vững khoa học và nghệthuật quản lý để xác định được và thực hiện có hiệu quả các biện pháp quản lý;phải có nhân cách quản lý, từ đó mới tổ chức tốt quá trình quản lý nhà trường,
tổ chuyên môn mà mình phụ trách
1.5.2.3 Các điều kiện khác
Đế nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn trong nhà trường thìcác điều kiện khác như: Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy
và học phải được tăng cường và liên tục bổ sung, nhất là các thiết bị thực hành
và thiết bị đế ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Điều này phải được
sự ủng hộ của cán bộ quản lý và cán bộ giáo viên trong các nhà trường
Ket luận chương 1
Trong chương 1, chúng tôi đã trình bày một cách khái quát những vấn đề
lý luận cơ bản về các khái niệm như quản lý, quản lý giáo dục, tổ chuyên môntrong nhà trường, hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trường, đặc biệt lànhững nội dung quản lý hoạt động của Tố chuyên môn trường THPT Đây lànhững vấn đề rất cơ bản, điều kiện cần thiết đê hiệu trưởng thực hiện các chứcnăng kế hoạch, tố chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá hoạt động tố chuyên môntrong các trường THPT Từ đó, có cơ sở đê nghiên cứu, đề xuất một số biệnpháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong các nhà trường THPT, nhằm nângcao chất lượng dạy và học của nhà trường
Trang 383 1
-Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỎ CHUYÊN MÔN
Ở CÁC TRƯỜNG TRƯNG HỌC PHỎ THÔNG HUYỆN THỌ XUÂN,
TỈNH THANH HÓA 2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục cấp THPT của huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa
2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tình hình phát triến kinh tế
-xã hội
Thọ Xuân nằm về phía Tây Bắc thành phố Thanh Hoá với tọa độ địa lí19°50' - 20°00' vĩ độ Bắc và 105°25' - 105°30' kinh độ Đông với diện tích tựnhiên toàn huyện là 30.035,58 ha
Phía Đông giáp huyện Thiệu Hoá, phía Đông nam và phía Nam giáphuyện Triệu Sơn, phía Tây nam giáp huyện Thường Xuân, phía Tây bắc giáphuyện Ngọc Lặc, phía Đông bắc giáp huyện Yên Định
Ở vào vị trí cửa ngõ nối liền đồng bằng với trung du miền núi, lại códòng sông Chu - con sông lớn thứ hai của tỉnh đi qua từ đầu huyện tới cuốihuyện, có Cảng hàng không Thợ Xuân, đường Hồ Chí Minh và Quốc lộ 47chạy qua Từ Thọ Xuân cũng có đường đi tắt qua Triệu Sơn - Như Xuân để vàoNghệ An rồi từ Thọ Xuân có thể qua đất bạn Lào theo tuyến đường đi ThườngXuân - Bát Mọt hoặc đi Ngọc Lặc - Lang Chánh - Bá Thước - Quan Hóa đêsang sang tỉnh Hủa Phăn Từ Thợ Xuân cũng có thể đi được đến tỉnh Hòa Bìnhtheo con đường qua Ngọc Lặc - cấm Thủy và đến tỉnh Ninh Bình theo conđường Yên Định - Vĩnh Lộc đi phố Cát (Thạch Thành) Nếu theo đường sôngChu, gặp sông Mã ở Ngã Ba Giàng (Thiệu Hóa) chúng ta có thể đi được hầuhết các vùng trong và ngoài tỉnh
Từ thành phố Thanh Hóa, theo trục đường 47 đến huyện Thọ Xuân là 36
km Từ Thọ Xuân đến biên giới Na Mèo gần 150 km và ra thủ đô Hà Nội theocon đường Hồ Chí Minh chỉ hơn 120 km
Trang 39Huyện Thọ Xuân có truyền thống lịch sử văn hóa lâu đời và đặc sắcmang đậm chất dân tộc Việt Nam Trên địa bàn huyện còn lưu giữ và tồn tại rấtnhiều các khu di tích lịch sử các giá trị văn hoá đặc sắc Đó chính là một lợi thếcho huyện mở rộng phát triển du lịch văn hoá.
Toàn huyện có 38 xã và 3 thị trấn nằm dọc đôi bờ hữu ngạn và tả ngạnsông Chu Chính vị trí địa lí đặc biệt như vậy đã tạo cho Thọ Xuân nhiều thếmạnh và sắc thái riêng mà nhiều vùng đất khác không có Trong suốt trường kỳ
lịch sử, vùng đất của “Thiên thời, địa lợi, nhân hoà ” này đã trở thành điếm hẹn
lý tưởng để các dòng ngưừi từ khắp mọi phương đố về khai phá, lập nghiệp,sinh tồn và phát triển thành một huyện Thọ Xuân giàu đẹp như hôm nay
Dân số tính đến năm 2009 là 233.752 người, thuộc ba dân tộc Kinh,Mường, Thái cùng sống hoà thuận bên nhau Tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên0,5 - 0,6%
Thọ Xuân có 143.354 người trong độ tuổi lao động, chiếm 59,5% dân số.Tổng số người trong độ tuổi đi học đang đi học ước tính năm 2010 là 45326.0người chiếm 95,4% số xã đạt phổ cập giáo dục THCS là 100%
Có thế nói Thọ Xuân là nơi có nền kinh tế - văn hoá, chính trị ổn định vàphát triển, là vùng đất, lịch sử, văn hoá giàu truyền thống cách mạng
Theo báo cáo chính trị của BCH Đảng bộ huyện Thọ Xuân lần thứ XXIVtrình Đại hội đại biểu Đảng bộ huyện Thọ Xuân lần thứ XXV thì:
- Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân trong huyện đạt 13%/năm
- GDP bình quân đầu người: 940 USD/năm
- Bình quân lương thực: 495 kg/người/năm
về giáo dục, Thợ Xuân là huyện có truyền thống khoa cử với nhiều ngườitài giỏi đã đi vào lịch sử và đóng góp lớn cho sự phát triển của đất nước quacác thời kì Giai đoạn 2006 - 2010 huyện đã hoàn thành việc phố cập giáo dụctiểu học, 100% số xã đạt chuẩn về phổ cập THCS số học sinh tiểu học đạt14,215 nghìn người, số học sinh trung học đạt 13,200 nghìn người, số học sinh
Trang 402008
-2009 6 183 8.974 80,1 14,7 4,7 0,5 2,4 45,4 47,1 5,1
2009
-2010 6 182 8.454 79,5 15,3 4,6 0,6 2,3 43,4 49,8 4,52010-2011 6 180 8.364 80,0 15,0 4,0 1,0 3,0 49,0 44,0 4,0
2011 -2012 6 165 7.225 79,2 15,6 4,6 0,4 2,2 47,9 46,4 3,32012-2013 6 154 6.507 79.1 15.5 4.6 0.8 2.1 45.7 48.6 3.8