Đoàn TNCS hồ chí minh huyện mường la tỉnh sơn la với sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

Để tiểu luận được hoàn thiện hơn em rấtmong sự quan tâm đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, các đồng chí đồngnghiệp, để những lý luận này sớm trở thành hiện thực và có ích trong sựnghi

LỜI CẢM ƠN

Là một học viên đã từng học tập ở trường Học viện Thanh thiếu niênViệt Nam, em vô cùng biết ơn sự quan tâm, giúp đỡ, tạo điều kiện của cácthầy cô và cán bộ nhân viên nhà trường đã giúp đỡ em có sự trưởng thành nhưngày hôm nay Trong thời gian học tập ở trường dưới sự dìu dắt, dạy bảonhiệt tình của các thầy cô đã giúp ích cho em rất nhiều để có thêm những kinhnghiệm trong cuộc sống, trong học tập cũng như trong thực tế trong công tácĐoàn và phong trào thanh niên ở cơ sở

Chuyên đề này được hoàn thành với sự giúp đỡ của các đồng chíthường trực, thường vụ huyện đoàn Mường La - Sơn La, các cấp uỷ Đảng,chính quyền, cán bộ Đoàn cơ sở và các đồng chí đoàn viên thanh niên, đặcbiệt là sự chỉ bảo nhiệt tình của cô giáo Cao Thị Minh giảng viên trường Họcviện TTN Việt Nam đã giúp em hoàn thành tiểu luận tốt nghiệp này

Trong bài viết này còn có nhiều khía cạnh chưa khai thác và chưanghiên cứu được hết, do thời gian và năng lực còn hạn chế cho nên chuyên đềnày không tránh khỏi những sai sót Để tiểu luận được hoàn thiện hơn em rấtmong sự quan tâm đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, các đồng chí đồngnghiệp, để những lý luận này sớm trở thành hiện thực và có ích trong sựnghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc cho thanh niên Việt Namnói chung và thanh niên huyện Mường La - Sơn La nói riêng

Em xin chân thành cảm ơn!

Mường La, ngày tháng năm 2010

Người thực hiện

Hoàng Văn Thái

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

MỤC LỤC 2

DANH MỤC VIẾT TẮTPHẦN MỞ ĐẦU 4

PHẦN MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài: 5

2 Mục đích nghiên cứu tiểu luận: 7

3 Nhiệm vụ của tiểu luận: 7

4 Đối tượng nghiên cứu: 8

5 Phạm vi nghiên cứu: 8

6 Phương pháp nghiên cứu: 8

7 Dự kiến cấu trúc đề tài: 8

NỘI DUNG 9

Phần thứ nhất: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN 9

CỦA TIỂU LUẬN 9

I CƠ SỞ LÝ LUẬN 9

1 Khái niệm văn hoá: 9

2 Những quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam, tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc 13

II CƠ SỞ THỰC TIỄN 16

1 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc 16

2 Vai trò của Đoàn thanh niên với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc 19

Phần thứ hai: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH LÀ TỈNH SƠN LA TRONG VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA 22

DÂN TỘC 22

I VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÌNH HÌNH KINH TẾ, CHÍNH TRỊ, VĂN HOÁ XÃ HỘI CỦA HUYỆN MƯỜNG LA - TỈNH SƠN LA 22

1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên: 22

2 Tình hình kinh tế, chính trị, văn hoá: 26

II THỰC TRẠNG CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH HUYỆN MƯỜNG LA - TỈNH SƠN LA TRONG VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC 28

1 Bản sắc văn hoá dân tộc của huyện Mường La - tỉnh Sơn La 28

2.Thực trạng của Đoàn thanh niên huyện Mường La - Tỉnh Sơn La với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc 31

3 Sự hiểu biết và nhu cầu của Đoàn thanh niên huyện Mường La - tỉnh Sơn La trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. .34

III ĐÁNH GIÁ CHUNG -BÀI HỌC KINH NGHIỆM 37

1 Đánh giá chung – Nguyên nhân khách quan – Nguyên nhân chủ

quan 37

2 Bài học kinh nghiệm 42

Phần thứ ba:CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HƠN NỮA VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA DÂN TỘC Ở HUYỆN MƯỜNG LA TỈNH SƠN LA 44

I NHỮNG GIẢI PHÁP CỤ THỂ 44

1 Thứ nhất: giải pháp về xây dựng nội dung giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc 44

2 Thứ hai: giải pháp về mặt tổ chức, về cán bộ, tổ chức hoạt động theo cơ chế nào? 46

3 Thứ ba: giải pháp về các hoạt động của Đoàn nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc 48

II KIẾN NGHỊ VỚI CẤP ỦY ĐẢNG, CHÍNH QUYỀN, ĐOÀN CẤP TRÊN, NHÀ TRƯỜNG VÀ GIA ĐÌNH: 49

1 Đối với Đảng và Nhà nước 49

2 Đối với cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương: 50

3 Đối với cán bộ Đoàn trung ương 50

4 Đối với huyện Đoàn 51

5 Đối với Đoàn cơ sở và chi Đoàn 51

6 Đối với gia đình 51

7 Đối với nhà trường 52

III.KẾT LUẬN 52

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 55

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Việt Nam đất nước thân yêu! Là một đất nước đang từng bước hội nhậpquốc tế, nhưng một dân tộc muốn tồn tại và phát triển được ngoài những điềukiện kinh tế, chính trị thì dân tộc đó phải có một nền văn hoá và nền văn hoá

ấy phải mang đậm nét văn hoá truyền thống của dân tộc mình

Đất nước ta đã trải qua mấy ngàn năm lịch sử của thời kỳ dựng nước vàgiữ nước nhưng dân tộc ta vẫn giữ được cốt cách trong sáng, và những truyềnthống quý báu của dân tộc mình, nghị quyết V của Bộ chính trị (Khóa VI)ngày 28 tháng 11 năm 1978 đã tổng kết "Văn hoá Việt Nam là kết tinh tâmhồn, trí tuệ, tài năng và đạo đức làm người của nhân dân ta là sức mạnh tinhthần của dân tộc ta trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước"

Chính những cơ sở đó đã xây dựng và bồi đắp thêm cho nền văn hoácủa dân tộc ta ngày càng thêm phong phú và đa dạng Trong thời đại ngày nayvăn hoá đã trở thành một trong những mối quan tâm lớn của các quốc gia, cácdân tộc đang tìm cho mình một con đường phát triển đất nước và xã hội đượccoi là một nhân tố quyết định đến tính bền vững của sự phát triển, đồng thờitạo nên sức mạnh cho từng thế hệ con người Việt nam trong chiến đấu, xâydựng vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội,với vai trò đặc biệt như vậy văn hoá chính là "chất nhựa sống" cho cây đờimãi xanh tươi, luôn phát triển để cùng hội nhập với các cường quốc năm châutrên thế giới Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã luôn xác định văn hoá là mộttrong những mục tiêu, nhiệm vụ để xây dựng con người mới, xã hội mới, vănhoá là toàn bộ những sáng tạo phát minh về ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, phápluật, khoa học, tôn giáo, văn hoá nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạthàng ngày về ăn ở và các phương thức sử dụng đánh giá những cống hiến xuấsắc mang tầm vóc thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh, UNESCO nhấn mạnh:

"Chủ tịch Hồ Chí Minh là một biểu hiện kiệt xuất về quyết tâm của cả dân tộc

vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội" Sự đóng góp quantrọng về nhiều mặt của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực văn hoá, ggiáo dục và nghệ thuật là sự kết tinh của truyền thống văn hoá hàng ngàn nămcủa dân tộc Việt Nam, những tư tưởng của Người là hiện thân cho khát vọngcủa dân tộc trong việc khẳng định bản sắc dân tộc mình.

Sự khẳng định bẳn sắc văn hoá dân tộc chẳng những giúp cho sựnghiệp giải phóng dân tộc mà còn cần thiết cho bảo vệ độc lập và tự do củamỗi dân tộc

Nghị quyết TW 4 khóa VIII đã đưa ra quan niệm về văn hoá Việt Nam:

"Văn hoá Việt Nam là thành quả lao động sáng tạo và đấu tranh dựng nước

và giữ nước hàng nghìn năm của cộng đồng, các dân tộc trên đất nước ViệtNam, là kết quả giao lưu quốc tế, tíêp thu những tinh hoa của nền văn hoátrên thế giới, đồng thời luôn giữ vững bản sắc văn hoá dân tộc và khôngngừng hoàn thiện từ đời này qua đời khác, văn hoá Việt Nam tạo nên tâmhồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam, góp phần làm rạng rỡ lịch sử vẻ vang củadân tộc"

Văn hoá chính là những nét truyền thống của dân tộc, đó là lòng yêunước nồng nàn, tinh thần căm thù giác, với lối sống giản dị nhân nghĩa, có ýchí vượt khó vươn lên không nản lại, không cam chịu đói nghèo lạc hậu, luôntôn trọng đạo lý làm người Bên canh đó vẫn còn có những tác động của hiệntrạng xã hội ảnh hưởng đến nền văn hoá, nó đã dẫn đến một bộ phận cán bộ,đảng viên, thanh thiếu niên suy thoái về mặt tư tưởng, đạo đức, thích sốngmột cuộc sống hưởng thụ, coi thường các giá trị truyền thống nhân văn, savào các tệ nạn xã hội gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước Đồngchí Đỗ Mười - nguyên Tổng Bí thư đã nói: "Phát triển tách khỏi cội nguồndân tộc thì nhất định sẽ lâm vào nguy cơ thoái hoá Đi vào kinh tế thị trường,hiện đại hóa đất nước mà xa rời các giá trị truyền thống sẽ làm mất bản sắcvăn hoá dân tộc, đánh mất bản thân mình trở thành cái bóng mờ của ngườikhác, của dân tộc khác" Một nhà nghiên cứu về văn hoá cũng đã viết: "Muốn

đưa đất nước từ nghèo trở thành giàu có chỉ cần vài chục năm nhưng để giữgìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc thì phải mất hàng nghìn năm", ngàynay khi cuộc sống biến đổi, phát triển nhanh chóng làm cho giá trị cũ bị lãngquên, giá trị mới đang nảy sinh trong xã hội Điêu quan trọng là cần đượcnhận thức, đánh giá lại một cách nghiêm túc để khẳng định những giá trị đúngcho phù hợp trong giai đoạn mới để giáo dục, truyền đạt định hướng cho thtế

hệ trẻ trong gia đình, nhà trường và xã hội, bởi vì một xã hội muốn ổn định vàphát triển rất cần phải có một nền văn hoá tiên tiến

Chính vì vậy việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc là vấn đềcủa cả dân tộc Nhưng với thanh niên - những người chủ tương lai nó lạimang một ý nghĩa hết sức quan trọng, từ những lý do trên là người cán bộĐoàn, người cán bộ phong trào của tổ chức chính trị - xã hội với nhiệm vụtuyên truyền và tập hợp thanh niên, em mong muốn được góp phần công sứcnhỏ bé của mình cùng với các cấp bộ Đoàn, các đoàn thể quần chúng tronghuyện Mường La - tỉnh Sơn La vào việc nghiên cứu và tìm ra những giải pháp

có tính khả thi trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc ởđịa phương Vấn đề em nghiên cứu ở đây không phải là mới mẻ, mà nó đãđược các cá nhân, các tổ chức đưa ra trong hội thảo, hội nghị khoa học, tuy

nhiên đề tài đó chưa đi sâu vào phân tích, do vậy em chọn đề tài: " Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh huyện Mường La - tỉnh Sơn La với sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc" làm tiểu luận tốt nghiệp của mình.

2 Mục đích nghiên cứu tiểu luận:

Nghiên cứu thực trạng công tác giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoádân tộc của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

3 Nhiệm vụ của tiểu luận:

- Nghiên cứu thực trạng hoạt động của Đoàn thanh niên với việc giữgìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trên địa bàn huyện Mường La - tỉnhSơn La

- Đề xuất giải pháp, kiến nghị nhằm giúp Đoàn thanh niên Cộng sản HồChí Minh huyện Mường La - tỉnh Sơn La tham gia giáo dục giữ gìn bản sắcvăn hoá dân tộc.

4 Đối tượng nghiên cứu:

- Đoàn TNCS Hồ Chí Minh với việc giữ gìn và phát huy bản sắc vănhoá dân tộc

6 Phương pháp nghiên cứu:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Tài liệu, sách báo, nghịquyết, phương pháp lịch sử, phương pháp chuyên gia

- Nhóm nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, phỏng vấn, toạ đàm, hội nghị

- Nhóm phương pháp toán học: xử lý các số liệu thu được

7 Dự kiến cấu trúc đề tài:

Tiểu luận ngoài phần mở đầu, phần kết luận thì nội dung kết cấu thành

3 phần như sau:

NỘI DUNG Phần thứ nhất: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN

CỦA TIỂU LUẬN

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Khái niệm văn hoá:

a Khái niệm văn hoá: Thuật ngữ văn hoá xuất hiện từ rất sớm trong

lịch sử loài người, ở phương Đông cũng như phương Tây Xuất phát từ nhữnggóc độ nghiên cứu khác nhau, văn hoá có thể được hiểu và định nghĩa theonhiều cách, tuỳ thuộc vào nội dung tiếp cận, góc độ nhìn nhận hoặc cấp độđánh giá mà người ta đưa ra các định nghĩa khác nhau về văn hoá

Theo từ điển Hán - Việt của giáo sư Nguyễn Lân thì: Văn hoá là toàn

bộ giá trị vật chất và tinh thần do loài người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử

và tiêu biểu cho trình độ mà xã hội đã đạt được trong từng giai đoạn về cácmặt học vấn, khoa học, kỹ thuật, văn hoá, nghệ thuật, triết học, đạo đức và sảnxuất

L.B Taylor, nhà nhân loại học người Anh trong cuốn sách "văn hoánguyên thuỷ" xuất bản tại Luân Đôn vào năm 1871 đã đưa ra một quan niệm

về văn hoá: "Văn hoá là một tổng thể phức tạp, bao gồm tri thức, tín ngưỡng,nghệ thuật, đạo đức, pháp luật, phong tục và cả những năng lực cũng như thóiquen mà con người đạt được trong xã hội"

Fedecico Mayor (nguyên tổng giám đốc UNESCO) cho rằng: "Văn hoáphản ánh và thể hiện một cách tổng quát và sống động mọi mặt của cuộc sốngcon người đã diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu thế kỷ, nó đã cấuthành nên một hệ thống các giá trị, truyền thống, thẩm mỹ, lối sống và dựatrên đó từng dân tộc tự khẳng định mình"

Theo quan niệm của Hồ Chí Minh (anh hùng dân tộc, danh nhân vănhoá thế giới): "vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích cuộc sống, loài người mớisáng tạo ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn

học nghệ thuật Những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về ăn, mặc, ở và cáphương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo đó là văn hoá.

Vâng! Văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và giá trị tinh thần.Giá trị vật chất: Là toàn bộ những vật chất tồn tại do con người sángtạo ra phục vụ cho sự phát triển của con người đều là văn hoá Ví dụ: từ gốc

do tác động của con người đã tạo thành bàn ghế, tủ, giường lúc này bànghế, tủ, giường, đã mang giá trị văn hoá Tuy nhiên những vật chất do conngười sáng tạo ra không phục vụ cho cuộc sống của con người thì không cógiá trị văn hoá mà chỉ có yếu tố văn hoá: Bom nguyên tửm, tên lửa, ma tuý

Giá trị tinh thần: được tồn tại ở hai góc độ:

Một là dưới dạng ghi chép, ấn hành như: sách, báo, phim ảnh

Hai là tồn tại trong dân gian tức là được xã hội thừa nhận và lưu truyền

từ thế hệ này sang thế hệ khác như: phong tục, tập quán, tín ngưỡng

Từ những quan niệm về văn hoá nêu trên có thể nói văn hoá là một lĩnhvực xã hội rộng lớn, nó có mặt khắp nơi trong cuộc sống của con người, nóiđến con người, nói đến xã hội là nói đến văn hoá

b Khái niệm về văn hóa dân tộc:

Văn hoá là vấn đề thuộc lĩnh vực tinh thần, ngay từ khi ra đời conngười đã bắt đầu tiếp xúc với những môi trường khác nhau do đó nảy sinhnhu cầu về mặt nhận thức, trên cơ sở nhận thức hình thành tình cảm và lý trí,

lý trí và tình cảm lại chi phối hành động của con người tác động trở lại xã hội

và tự nhiên, làm cho con người nhận thức đúng về tự nhiên, về xã hội, về bảnthân để hành động hợp với quy luật tiến hoá tự nhiên của xã hội làm cho cuộcsống của con người ngày càng tươi đẹp hơn Chính vì vậy về một phươngdiện nào đó có thể nói lịch srư phát triển của loài người là lịch sử phát triểncủa văn hoá, do đó trên thế giới mỗi một quốc gia, mỗi một dân tộc đều cómột nền văn hoá riêng biệt, đó là niềm tự hào của mỗi dân tộc - văn hoá dântộc là những đặc tính thể hiện thị hiếu của các dân tộc về lao động, ăn, mặc, ở,

đi lại, lễ hội, phong tục, tập quán của các dân tộc

Văn hoá dân tộc luôn chứa đựng hai yếu tố:

- Kế thừa những giá trị quý báu của văn hoá truyền thống

- Giao lưu học hỏi tiếp thu những tinh hoa văn hoá nhân loại, làm giàuthêm cho văn hoá dân tộc và qua đó có thể khẳng định giới thiệu với bạn bètrên thế giới về văn hoá dân tộc mình Những dân tộc nào tích cực giao lưuvăn hoá sẽ phát triển nhanh chóng, còn dân tộc, cộng đồng nào không giaolưu văn hoá sẽ không phát triển được

Như vậy văn hóa dân tộc vừa mang tính kế thừa vừa mang tính sángtạo, văn hoá còn mang tính xã hội sâu sắc, chỉ có con người khi tham gia vào

xã hội mới phát triển văn hoá, do đó giao lưu là một vấn đề không thể thiếuđược đối với văn hoá của mỗi dân tộc, thật đáng để tự hào về văn hóa dân tộc

c Khái niệm về bản sắc văn hóa dân tộc.

Bản sắc văn hoá dân tộc bao gồm những giá trị bền vững, những tinhhoa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được vun đắp lên qua lịch sử mấyngàn năm dựng nước và giữ nước Đó là lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tựcường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý chí công đồng gắn kết cá nhân- gia đình -làng xã - Tổ quốc

Lòng nhân ái khoan dung, trọng nghĩa tình đạo lý, đức tính cần cù sángtạo trong lao động, sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống Bảnsắc văn hoá dân tộc còn đậm nét cả trong các hình thức thể hiện mang tínhdân tộc độc đáo được biểu hiện qua thuần phong mỹ tục, qua quan niệm vềnhân cách, về giáo dục, ý tế với con người và cả mối quan hệ giữa cá nhânvới cộng đồng, đặc biệt lối sống có đạo lý luôn được đề cao, phát huy trongmọi thời kỳ

Cùng với quá trình dựng nước và giữ nước, nền văn hoá Việt Nam đãhình thành và phát triển bằng lao động và sáng tạo, ý chí đấu tranh bền bỉ,kiên cường mà nhân dân đã đắp xây nên một nền văn hóa dân tộc kết tinhbằng sức mạnh của sự đoàn kết luôn mang đậm bản sắc dấu ấn bản sắc củadân tộc

Vậy bản sắc văn hoá dân tộc là những đặc điểm về đời sống văn hóa,tinh thần của dân tộc ấy, là sự kết tinh giá trị truyền thống hình ảnh và tồn tạisuốt quá trình hình thành và phát triển của dân tộc, tạo thành những nét đặctrưng trong nhân cách con người với con người Bản sắc văn hoá dân tộc cònlàm cho văn hoá các dân tộc luôn giữ được sắc thái riêng, không trở thành cáibóng của các dân tộc khác trong xu thế toàn cầu.

d Nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc:

Văn hoá luôn là tài sản vô giá, thể hiện bản sắc tinh thần của mỗi dântộc, đồng thời văn hoá là lĩnh vực hết sức gần gũi, gắn bó với thanh thiếuniên, và chỉ thanh thiếu niên vừa là lớp người tiếp nhận sự trao truyền của cácthế hệ đi trước, lại vừa là chủ thể tích cực góp phần phát huy, sáng tạo ra nềnvăn hoá mới tiên tiến đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc Xuất phát từ thực trạngcủa đất nước, Đảng và Nhà nước đã xác định việc xây dựng một nền văn hoátiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc là một vấn đề cấp bách mang tính chiến lượclâu dài, đồng thời là vấn đề có ý nghĩa sống còn với quốc gia, dân tộc

Đối với thế hệ trẻ ngày nay họ được sinh ra và lớn lên trong một chế độ

xã hội mới, phát triển, họ là con em của một dân tộc mang khí phách anhhùng trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập cho Tổ quốc Phẩm chất anhhùng ấy cũng như các truyền thống cao đẹp khác của dân tộc không tự nhiênthấm sâu vào huyết quản của thế hệ trẻ mà họ phải thường xuyên được giáodục, học tập, rèn luyện qua một quá trình hệ thống cơ bản lâu dài, vì thế màvấn đề giữ gìn và nâng cao bản sắc văn hoá dân tộc trong lúc này có ý nghĩađặc biệt quan trọng, tinh thần nâng cao ý thức về bản sắc văn hoá dân tộc sẽlàm thức tỉnh những con người mơ hồ về lịch sử dân tộc, suy giảm lòng tựhào dân tộc, mơ hồ về giá trị truyền thống, bị choáng ngập bởi những thànhtựu văn minh kỹ thuật phương Tây mà mất tự tin, mất lòng tin vào dân tộc,chúng ta hãy kiên trì bồi dưỡng, trao truyền những truyền thống quý báu củadân tộc, đồng thời phát huy cao vai trò của mình trong việc giữ gìn và pháthuy nền văn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc anh hùng trong sự

nghiệp đấu tranh giành độc lập cho Tổ quốc Phẩm chất anh hùng ấy cũngnhư các truyền thống cao đẹp khác của dân tộc không tự nhiên thấm sâu vàohuyết quản của thế hệ trẻ mà họ phải thường xuyên được giáo dục, học tập,rèn luyện qua một quá trình hệ thống cơ bản lâu dài, vì thế mà vấn đề giữ gìn

và nâng cao bản sắc văn hoá dân tộc trong lúc này có ý nghĩa đặc biệt quantrọng, tinh thần nâng cao ý thức về bản sắc văn hoá dân tộc sẽ làm thức tỉnhnhững con người mơ hồ về lịch sử dân tộc, suy giảm lòng tự hào dân tộc, mơ

hồ về giá trị truyền thống, bị choáng ngập bởi những thành tựu văn minh kỹthuật phương Tây mà mất tự tin, mất lòng tin vào dân tộc, chúng ta hãy kiêntrì bồi dưỡng, trao truyền những truyền thống quý báu của dân tộc, đồng thờiphát huy cao vai trò của mình trong việc giữ gìn và phát huy nền văn hoá tiêntiến đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc

Tại Hội nghị lần thứ 10 BCH TW khoá IX khai mạc ngày 05/07/2004,tại Hà Nội, đồng chí Tổng bí thư Nông Đức Mạnh đã khẳng định việc pháttriển kinh tế xã hội của Việt Nam phải tiến hành song song: "Bởi kinh tế vàvăn hoá là hai chân của sự phát triển, chúng ta không thể đi chân ngắn, chândài, chân cao, chân thấp, không thể chăm lo phát triển nền tảng của xã hội màcòn chăm lo phát triển nền tảng tinh thần (văn hoá) của xã hội" Thật là mộtlời căn dặn thấm thía biết bao, nếu mỗi con người chúng ta ai cũng có ý thức

và hành động đúng thì sẽ có một nền văn hoá phát triển đi lên góp phần tạođộng lực tinh thần trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc

Nghị quyết TW Khoá VII Đảng Cộng sản Việt Nam chỉ rõ: "Một nềnvăn hoá đậm đà bản sắc dân tộc đương nhiên bao gồm cả tính nhân văn, tínhtiên tiến, đảm bảo dân chủ, tự do cho mọi sự sáng tạo và mọi hoạt động vănhoá"

2 Những quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam, tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.

a Quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về vấn đề giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Đảng ta đã có quan niệm hết sức đúng đắn, coi văn hoá là động lựcthúc đẩy sự phát triển của con người, phát triển đất nước, văn hoá là nền tảngtinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triểncủa kinh tế - xã hội là một quốc gia có nền nông nghiệp từ rất lâu đời, dân tộcViệt Nam có nền văn hoá đa dạng, phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc, vớinhiều nội dung và hình thức sinh hoạt văn hoá đã gắn bó chặt chẽ với tìnhcảm dân tộc, điều này được thể hiện rất rõ trong các cộng đồng từ nông thônđến thành thị, từ miền núi đến miền xuôi, từ dân tộc Kinh đến dân tộc thiểusố Nhiều sinh hoạt văn hoá đã trở thành máu thịt của mỗi dân tộc Mỗi dântộc đều mang một sắc thái riêng, có tiếng nói riêng và những phong tục tậpquán riêng, nhưng tất cả đều là con lạc cháu hồng của dân tộc Việt Nam cùngxây dựng non sông đất nước, đoàn kết giúp nhau trong cuộc đấu tranh chốngngoại xâm và công cuộc cải tạo xây dựng thanh niên.

Quan điểm của Đảng là sự thể hiện tập trung đường lối văn hoá củaĐảng, là tư tưởng chỉ đạo toàn bộ các hoạt động văn hoá ở nước ta, nó vừagiúp cho hoạt động văn hoá đi đúng phương hướng, chiến lược và giúp giảiquyết tốt những vấn đề cụ thể đặt ra trong đời sống xã hội Ngay từ năm 1943,khi chưa có chính quyền, dưới ánh sáng của cương lĩnh chính trị 1930, Đảng

ta đã xây dựng đề cương văn hoá Việt nam với phương châm "Dân tộc, khoahọc và đại chúng" Ba nguyên tắc cơ bản ấy của nền văn hoá mới, đã đượckhẳng định trong Hiến pháp 1992 của nước ta là nền văn hoá có đặc trưng dântộc - hiện đại - nhân văn Đó là định hướng của nền văn hoá tiên tiến đậm đàbản sắc văn hóa dân tộc, mà ngày nay chúng ta đang phấn đấu xây dựng, giữgìn và phát huy trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH ở nước ta

Văn hóa Việt Nam luôn gắn bó chặt chẽ với sự vận động của lịch sửdân tộc và luôn có mối liên hệ với văn hoá khu vực và thế giới để từng bướcđược mở rộng về không gian, phong phú về tầm cao nội dung

b Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luận thiên tài củacách mạng Việt Nam Toàn bộ những di sản của Người là kho báu của vănhoá dân tộc hàm chứa nhiều lĩnh vực rộng lớn, phong phú và đặc sắc, trong

đó tư tưởng về văn hoá chiếm vị trí đặc biệt quan trọng

Có thể nói rằng tư tưởng Hồ Chí Minh về văn hoá là một hệ thống quanđiểm lý luận mang tính khoa học và cách mạng, chắt lọc tổng hợp và kết tinh

từ những giá trị văn hoá của phương Đông và phương Tây, truyền thống vàhiện đại, dân tộc và quốc tế mà kết nối của nó là sự kết hợp giữa chủ nghĩaMác - Lênin với tinh hoa và bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam Thấm nhuầnsâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin tinh hoa văn hoá thế giới và các giá trị văn hóalại đắm mình trong những hoạt động thực tiễn phong phú của nhân dân HồChí Minh đã nhận thấy ý nghĩa lớn lao và vị trí đặc biệt quan trọng của vănhoá trong sự nghiệp giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, như Bác đã dạy: "Trongcuộc kiến thiết nước nhà có bốn vấn đề cần phải chú ý, đó là những vấn đềquan trọng ngang nhau: Chính trị - Kinh tế - xã hội - văn hoá" Trong đó vănhoá luôn là một trong những mục tiêu nhiệm vụ xây dựng con người mới, xãhội mới, văn hoá là toàn bộ những sáng tạo, phát minh về ngôn ngữ, chữ viết,đạo đức, pháp luật, khoa học tôn giáo, văn hoá nghệ thuật, những công cụcho sinh hoạt hàng ngày về ăn, ở và các phương tiện sử dụng

Văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con ngườisáng tạo ra trong quá trình thực tiễn xã hội - lịch sử và tiêu biểu cho trình độđạt được trong lịch sử phát triển xã hội, thích ứng với nhu cầu đòi hỏi của sựsinh tồn, như vậy xã hội theo quan điểm của Hồ Chí Minh và theo nghĩa rộngcủa văn hoá thì văn hoá dân tộc là nền tảng văn hoá gắn liền với dân tộc, cógốc rễ từ dân tộc, mang tâm hồn dân tộc và diện mạo của dân tộc chính là bảnsắc của dân tộc, hay nói cách khác bản sắc văn hoá của dân tộc thể hiện ở nềnvăn hoá của dân tộc, bao gồm những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc Việt

Nam được hun đúc lên qua hàng ngàn năm lịch sử, và cũng chính vì vậy Đảng

ta đã khẳng định xây dựng và phát triển văn hoá là sự nghiệp của toàn dân

Trong toàn bộ cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch HồChí Minh luôn dành sự quan tâm với việc chăm sóc, đào tạo, bồi dưỡng, giáodục thế hệ trẻ hướng theo lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH Người khẳngđịnh sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ là sự nghiệp trồng người, bồi dưỡng thế hệcách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết Bằng những nỗlực phi thường thông qua cuộc đời hoạt động mẫn cảm, nhạy bén vượt trướcthời gian, Hồ Chí Minh vừa là người đặt nền móng, vừa lãnh đạo quá trìnhxây dựng nền văn hoá mới Việt Nam Đây là một lĩnh vực vô cùng rộng lớnđược Người đúc kết lại thành một lý luận riêng, trong đó xây dựng một nềnvăn hoá tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc kết hợp với tiếp thu các giá trị vănhoá nhân loại là quan điểm chỉ đạo nhất quán, có ý nghĩa xuyên suốt trong disản tư tưởng Hồ Chí Minh Người nói trong Hội nghị văn hoá toàn quốc:

"Văn hoá có liên lạc với chính trị rất mật thiết, phải làm thế nào cho văn hoáthấm sâu vào trong tâm lý của quốc dân Nghĩa là văn hoá phải sửa đổi đượctham nhũng, được lười biếng, phù hoa, xa xỉ Tâm lý của ta lại còn muốn lấy

tự do độc lập làm gốc, văn hoá phải làm thế nào cho ai cũng có lý tưởng tựchủ, độc lập, tự do đồng thời văn hoá phải làm thế nào cho quốc dân, cho tinhthần vì nước, quên mình, vì lợi ích chung mà quên lợi ích riêng" Văn hoáphải làm thế nào cho mỗi người dân Việt Nam từ già đến trẻ, cả đàn ông vàđàn bà, ai ai cũng hiểu nhiệm vụ của mình, biết hưởng cái hạnh phúc củamình nên hưởng

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

1 Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Thanh niên hiện nay là nguồn lực to lớn của xã hội, họ là lớp người tẻtuổi có sức khoẻ, có trí tuệ, có trình độ học vấn cao, có những đóng góp to lớncho sự nghiệp CNH - HĐH đất nước Vâng! thanh niên họ rất nhạy bén với

những cái mới nhất là sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, nhưng cũng dễ mắcphải những sai lầm trong nhận thức của mình Trong sự phất triển của đấtnước hiện nay thanh niên đóng vai trò rất quan trong, với vị trí là người chủtrong tương lai của đất nước, vì vậy khẩu hiệu "Đâu cần thanh niên có, việc gìkhó có thanh niên" luôn luôn là khẩu hiệu của thanh niên Việt Nam trong mọihoàn cảnh lịch sử của đất nước, nhất là trong thời kỳ CNH - HĐH đất nước.

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một tổ chức chính trị xã hội của thanhniên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sánglập lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, tựnguyện phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liềnvới chủ nghĩa xã hội, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vănminh

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có vai trò to lớn trong công cuộc xây dựng

và bảo vệ tổ quốc, Đoàn luôn luôn là lĩnh vực đi đầu trong mọi lĩnh vực

Đối với Đảng, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của ĐảngCộng sản Việt Nam Vì Đoàn là tổ chức trực tiếp do Đảng sáng lập, lãnh đạo

và rèn luyện, Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, tự nguyện, phấn đấu

vì mục tiêu lý tưởng của Đảng Đoàn thường xuyên chăm lo, giáo dục về lýluận, chính trị, tư tưởng, phẩm chất cách mạng cho Đoàn viên thanh niên,nhằm hình thành lớp thanh niên sống có lý tưởng Đoàn tích cực tham gia xâydựng Đảng, giáo dục, tuyên truyền về Đảng cho thanh niên, giới thiệu đoànviên ưu tú cho Đảng, góp ý kiến phê bình Đảng viên làm cho ĐẢng trongsạch, vững mạnh, Đoàn còn là đội xung kích cách mạng của Đảng đi đầutrong mọi lĩnh vực: "Kinh tế, văn hoá, chính trị, xã hội"

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là môi trường giáo dục, rèn luyện địnhhướng giá trị cho thanh niên theo lý tưởng của Đảng và Chủ tịch Hồ ChíMinh đã chọn

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đại diện, chăm lo bảo vệ lợi ích chính đángcho tuổi trẻ Đoàn tạo mọi điều kiện tối thiểu từng bước đáp ứng nhu cầu

chính đáng về đời sống vật chất và tinh thần cho đoàn viên, giúp đoàn viênthực hiện tốt quyền lợi và nghĩa vụ, đảm bảo cho đoàn viên sự công bằngtrong học tập, lao động, công tác trước pháp luật và công luận Đoàn cónhiệm vụ khuyến khích, bảo vệ và phát huy những mặt tốt của đoàn viênthanh niên giúp họ trưởng thành về mọi mặt, đồng thời chống những biểuhiện tiêu cực, tệ nạn xã hội (ma tuý, nghiện ngập, cờ bạc ) Đặc biệt tronggiai đoạn CNH - HĐH đất nước ta hiện nay thì đoàn luôn có vai trò quantrọng trong việc định hướng cho thanh niên phát triển về mọi mặt, đồng thờibảo vệ nhân cách và sự phát triển về thể chất và tinh thần của đoàn viên thanhniên.

Với chức năng như vậy Đoàn TNCS Hồ Chí Minh mang nhiệm vụ rấtnặng nề nhưng vô cùng vinh quang và tự hào đó là:

Thứ nhất, đoàn kết, tập hợp rộng rãi các tầng lớp thanh thiếu nhi nhằm

đưa thanh thiếu nhi vào trong các tổ chức để họ có thể phấn đấu xây dựngnước Việt Nam độc lập, dân chủ, giàu mạnh, công bằng xã hội và văn minhtheo định hướng XHCN

Thứ hai, giáo dục, lý tưởng XHCN cho thanh niên thông qua tổ chức

và bằng tổ chức để giáo dục cho đoàn viên thanh niên với nhiều nội dung,hình thức và biện pháp khác nhau, đoàn tham gia giáo dục thanh niên trên mọilĩnh vực: giáo dục, chính trị, tư tưởng, truyền thống, pháp luật, tâm lý lốisống, giáo dục quốc phòng, giáo dục giới và dân số

Thứ ba, đưa thanh niên vào hành động cách mạng, tham gia phát triển

kinh tế xã hội, lập thân, lập nghiệp, bảo vệ tổ quốc

Thứ tư, Đoàn phụ trách thiếu niên, nhi đồng Đảng và Nhà nước trực

tiếp giao cho Đoàn thanh niên nhiệm vụ giáo dục, chăm sóc, bảo vệ thiếuniên, nhi đồng vì tổ chức Đoàn phải bắt đầu từ việc xây dựng tổ chức độimạnh, hướng dẫn và tạo mọi điều kiện cho đội hoạt động, cử các cán bộ Đoànviên có phẩm chất, năng lực sang phụ trách thiếu niên nhi đồng đoàn làm tốt

công tác thiếu nhi để khẳng định vai trò của Đoàn trong sự nghiệp giáo dục,đào tạo thế hệ mai sau cho đất nước.

Thứ năm, Đoàn tham gia xây dựng Đảng, Đoàn luôn tuyên truyền,

giáo dục về Đảng cho mọi đoàn viên thanh niên hiểu sâu sắc về Đảng Cộngsản Việt Nam tham gia đóng góp ý kiến phê bình cán bộ đảng viên, lựa chọnnhững đoàn viên ưu tú giới thiệu cho Đảng kết nạp, tham mưu đề xuất với cáccấp uỷ Đảng để có những chương trình nghị quyết về công tác thanh niên

2 Vai trò của Đoàn thanh niên với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Kế thừa truyền thống vẻ vang của dân tộc, hơn nửa thế kỷ qua dướingọn cờ của Đảng do Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu sáng lập và rèn luyện,các thế hệ thanh niên nước ta luôn luôn là lực lượng đi đầu trong mọi lĩnhvực, là nguồn chủ chốt của đất nước và có vai trò rất quan trọng trong côngtác Đoàn đồng thời cũng là người kế tục sự nghiệp cách mạng của dân tộctương lại văn hoá nước nhà Nghị quyết 04 của BCH TW Đảng đã khẳng địnhvai trò của thanh niên đối với cách mạng Việt Nam: "Sự nghiệp đổi mới cóthành công hay không, đất nước ta có bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứngđáng trong cộng đồng thế giới hay không là tluỳ thuộc vào thanh niên vàoviệc bồi dưỡng rèn luyện thanh niên" "công tác thanh niên là vấn đề sống còncủa dân tộc, quyết định sự thành bại của cách mạng Việt Nam" vai trò củathanh niên đã được khẳng định, họ thật xứng đáng là người gánh vác sựnghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, hãy sống với nhiệt huyết

và hành động dám nghĩ, dám làm, dám phát huy cái mới, song không phảiphát huy những cái mới mà loại bỏ cái cũ, có cái cũ thì mới có cái mới, vì thếphải biết sàng lọc loại bỏ những cái xấu, giữ lại cái tốt Trong văn hoá cũngvậy, dân tộc nào cũng có những bản sắc riêng, chúng ta hãy gìn giữ, phát huy

tự hào về bản sắc dân tộc mình nhé

Nhà nước ta đã đưa ra nghị quyết 05 chuyên bàn về văn hóa trong sựnghiệp giữ gìn và phát triển bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam và đề ra mục

tiêu, phương hướng, nhiệm vụ cho thanh niên vì thanh niên họ là những người

có vai trò dân tộc Việt Nam hiện nay Có thể khẳng định thế hệ trẻ Việt Namluôn là niềm tự hào của Đảng, của toàn dân, họ đã bộc lộ được bản tính củamaình, dám nghĩ, dám làm, không ngại khó khăn, gian khổ, tham gia tích cựcvào các hoạt động, để hoàn thành tốt vai trò của mình, thật đúng với nghịquyết 26 của Bộ chính trị đã nhấn mạnh: "Thanh niên nước ta ngày nay đượclớn lên trong thời kỳ lịch sử vĩ đại của dân tộc, được Đảng và chế độ mới đàotạo, bồi dưỡng và phát huy truyền thống anh hùng của dân tộc, có những cốnghiến xuất sắc và trưởng thành nhanh chóng nhiều tấm gương tiêu biểu vềchủ nghĩa cách mạng Việt Nam đã xuất hiện trên các lĩnh vực cả trong sựnghiệp xây dựng XHCN"

Xứng đáng với những công lao của các thế hệ đi trước, tuổi trẻ ViệtNam luôn tích cực phát huy với ý chí viên lên trong mọi lĩnh vực trong đó cólĩnh vực văn hoá nghệ thuật, đạo đức lối sống, bởi họ là những người giữ vaitrò to lớn trong sự nghiệp bảo vệ tổ quốc, trong lĩnh vực xây dựng kinh tế,văn hoá mà còn đi sâu trong việc xây dựng lối sống của đất nước Đoàn thanhniên là lực lượng nhạy bén trong việc tiếp thu những tinh hoa văn hoá của cácnước trên thế giới nhằm xây dựng thêm nền văn hoá Việt Nam ngày càngphong phú, đa dạng, tiên tiến, nhưng rất đậm đà bản sắc dân tộc

Với vai trò đặc biệt như vậy trong thời đại CNH - HĐH đất nước thanhniên chính là hiện thân của một đời sống văn hoá lớn trong những sáng tạo vậtchất tinh thần cao đẹp Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, liệunhững cái mới mà tuổi trẻ đang say mê tiếp nhận có xa lạ với truyền thốngdân tộc? Liệu những tiến bộ về khoa học, công nghệ có gắn với những tiến bộ

về đạo đức, lý tưởng trong tuổi trẻ? Lòng hăng hái vươn tới, những giá trị củathời đại có đánh mất ý thức cội nguồn, bản sắc văn hoá dân tộc? Đó là nhữngvấn đề, những thách thức đối với duy trì và phát triển nền văn hoá Việt Namtiên tiến, đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc trong xu thế toàn cầu hoá một cáchmạnh mẽ, nhiệm vụ thanh niên ở đây là phải nhận thức đúng đắn về văn hoá

là yêu cầu về việc xây dựng nền văn hoá Việt Nam trong thời đại ngày nay

Văn hoá dân tộc là cái mà nhờ đó chúng ta phân biệt được dân tộc này vớidân tộc khác, con người có thể giống nhau về màu da, về nhu cầu vật chất,tinh thần, về sở thích, nhưng con người thuộc các dân tộc khác nhau không dễ

gì giống nhau ở văn hoá truyền thống Chính con người vừa là chủ thể vănhoá, vừa là sản phẩm của văn hoá luôn mang đậm những nét truyền thốngđược lưu truyền từ đời này qua đời khác Thanh niên những người chủ của đấtnước họ luôn sẵn sàng phát huy hết khả năng của mình vào việc xây dựng nềnvăn hoá, bởi họ nghĩ rằng mọi hành động văn hoá, văn nghệ đều luôn nhằmxây dựng phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc đồng thờixây dựng lên con người Việt Nam đặc biệt là thế hệ trẻ có một môi trườngvăn hoá lành mạnh trong tư tưởng, đạo đức, tâm hồn, tình cảm lối sống

Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh luôn là các thế hệ kế thừa vàphát huy các giá trị tinh thần, đạo đức thẩm mỹ, các di sản văn hoá, nghệthuật của dân tộc như bảo tồn và tôn tạo các di tích lịch sử, văn hoá và danhlam thắng cảnh của đất nước Trong điều kiện kinh tế thị trường đang mởrộng giao lưu quốc tế thì phải đặc biệt quan tâm, gìn giữ, nâng cao bản sắcvăn hóa dân tộc, kế thừa và phát huy truyền thống đạo đức, tập quán tốt đẹp,lòng tự hào dân tộc, tiếp thu tinh hoa của các dân tộc trên thế giới làm giàuđẹp thêm nền văn hoá Việt Nam Hãy luôn đấu tranh chống sự xâm nhập củacác loại văn hoá độc hại, những khuynh hướng sùng ngoại, lai căng, mất gốc,

mà phải quan tâm khắc phục sùng bái đồng tiền, bất chấp đạo lý, coi thườngcác giá trị văn hoá

Để phát huy tốt vai trò của mình thì Đoàn phải thường xuyên ra sứccủng cố, tăng cường mạng lưới văn hoá cơ sở, quản lý tốt các hoạt động vănhoá, văn nghệ, khai thác phát triển mọi sắc thái giá trị văn hoá, nghệ thuật củacác dân tộc trên đất nước ta để tạo ra sự thống nhất trong tính đa dạng, phongphú của nền văn hoá Việt Nam

Nâng cao hiểu biết và mức hưởng thụ văn hoá trong thanh niên, bảođảm dân chủ, tự do cho mọi sự sáng tạo các hoạt động văn hoá, đồng thờiluôn cổ vũ những cái tốt, phê phán cái sai, lên án cái xấu, cái ác hướng tớichân, thiện, mỹ

Phần thứ hai: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH SƠN LA TRONG

VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA

DÂN TỘC

I VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÌNH HÌNH KINH TẾ, CHÍNH TRỊ, VĂN HOÁ XÃ HỘI CỦA HUYỆN MƯỜNG

LA - TỈNH SƠN LA.

1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên:

Ai đã một lần đặt chân đến thăm mảnh đất Huyện Mường La - tỉnh Sơn

La, chắc hẳn sẽ không bao giờ quên được mảnh đất huyện Mường La - tỉnhSơn La yêu dấu - mảnh đất thật hùng vĩ với phong cách đồi núi trùng trùng,điệp điệp

Trải rộng giữa muôn trùng của sông núi biên cương miền Tây Bắc củađất nước, cao nguyên của Mường La - tỉnh Sơn La, với độ cao trung bình650m so với mực nước biển Huyện Mường La - tỉnh Sơn La có vùng đất cổ,nơi thượng nguồn lưu vực của một con sông Đà, miền đất chứa đựng bao dáutích lịch sử từ thời dựng nước và giữ nước của dân tộc, miền đất Mường latỉnh Sơn La đã đi vào tâm tưởng của mỗi người dân Việt Nam như là sự khởinguyện của các giá trị văn hoá

Để góp phần xây dựng công cuộc đổi mới của đất nước ngày nay cácthế hệ trẻ Mường La - tỉnh Sơn La đang ra sức chung lòng xây dựng Mường

La - tỉnh Sơn La ngày một tươi đẹp hơn, với phương châm đoàn kết, giúp đỡ,hội nhập cùng đất nước, cùng huyện bạn đặc biệt luôn giữ vững, phát huy bảnsắc văn hóa, tập quán của dân tộc mình

Mường La - tỉnh Sơn La là một huyện miền núi cao biên giới nằm ởphía Tây Bắc bộ của tổ quốc, có toạ độ địa lý từ 19038' đến 21o5 vĩ bắc,

102o15 đến 104o01' kinh đông, phía Bắc giáp với huyện Quỳnh Nhai, ThuậnChâu (90km), phía Nam giáp với Huyện Sông Mã (100km), phía Tây giáp với

huyện Phù Yên, Bắc Yên (85km), phía Đông giáp với các huyện Mai Sơn,Yên Châu, Mộc Châu (140km), Mường La - Sơn La nằm trên trục đườngquốc lộ 06 của tỉnh Sơn La - Hà Nội - Điện Biên, tuyến đường giao thônghuyết mạch chính của vùng Tây Bắc, Mường La - Sơn La nằm án ngữ ở phíaTây Bắc của thủ đô Hà Nội, dân số khoảng 96 vạn người, có gần 12 dân tộcanh em cùng sinh sống Trong quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước,huyện Mường La luôn giữ vị trí chiến lược quan trọng về chính trị, kinh tế -văn hoá - xã hội và an ninh quốc phòng.

Mường La tỉnh Sơn La có diện tích đất tự nhiên trên 13.055km2 là mộttrong những huyện lớn, bằng 4,0% diện tích đất của tỉnh, trong đó đất lâmnghiệp chiếm 70% toàn huyện có 12.000 ha đất ruộng Địa hình Mường La -Sơn La phức tạp, có núi đá vôi xen lẫn đồi, thung lũng, lòng chảo, bồn địa vàcao nguyên Địa hình bị chia cắt bởi núi cao, suối sâu, các dãy núi lớn và caođều tập trung ở vùng giáp biên giới giữa Mường La - Thuận Châu, QuỳnhNhai, dải phía Tây và dãy núi Hoàng Liên Sơn án ngữ phía Đông Bắc củahuyện, vì vậy vùng núi cao chiếm tới 3/5 diện tích đất tự nhiên toàn Huyệnvới độ cao trung bình 650 - 1000m, so với mặt nước biển, nhưng độ cao có sựchênh lệch lớn giữa các vùng (đỉnh Ngọc chiến của huyện Mường La cao2.879m, còn vùng ven sông Đà của Mường La giáp với tỉnh Hoà Bình chỉ cao50m so với mặt nước biển) Đặc điểm nổi bật của địa hình Mường La - tỉnhSơn La là độ dốc lớn và mức độ chia cắt sâu, chia cắt ngang mạch, cho nênđại bộ phận đồng ruộng của huyện rất nhỏ hẹp, chủ yếu là ruộng bậc thang.Mường La - Sơn La là huyện có diện tích trống, đồi trọc khá lớn, chiếm gần50% diện tích đất tự nhiên của huyện

Trải theo chiều dài của huyện là những cao nguyên lớn: cao nguyênNgọc Chiến (còn gọi là cao nguyên Mường La có độ cao trung bình 600m vàcao nguyên Nặm Păm có độ cao trung bình 1050m Những cao nguyên nàyđều nằm tên trục đường quốc lộ 06, đất đai tương đối bằng phẳng màu mỡthuận lợi cho việc phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả, chăn nuôi đại gia

súc Và đặc biệt thuận lợi cho việc phát triển du lịch sinh thái Xen kẽ giữanhững cao nguyên lớn là những vùng lòng chảo, thung lũng màu mỡ Ở hầuhết các xã trong huyện đều có những cánh đồng rộng lớn, vừa và nhỏ do bùđắp phù xa của những con sông, suối như thung lũng (Huối Quảng, NặmChiến, Sông Đà của huyện Mường La cánh đồng Ngọc Chiến của huyệnMường La là một trong những cánh đồng lớn nhất của các xã trong huyện, lànơi sản xuất lương thực tập trung của huyện.

Khí hậu Mường La - Sơn La thuộc loại khí hậu nhiệt đới gió mùa chítuyến, và chia cắt làm 2 mùa rõ rệt Mùa hè trùng với mùa mưa thường từtháng tư đến tháng chín âm lịch, mưa nhiều, độ ẩm cao, lượng mưa mùa nàychiếm 80% lượng mưa cả năm, lượng mưa trung bình phổ biến từ 1300mm -1700mm, mùa đông trùng với mùa khô lạnh, ít mưa, khô hanh từ tháng mườinăm trước cho đến tháng ba năm sau Tuy nhiên khí hậu Mường La - Sơn Lalại có sự phân hoá không gian rất phức tạp tạo thành những vùng tiền khí hậu

có đặc điểm riêng do ảnh hưởng của vị trí địa lý và địa hình Khí hậu Mường

La - Sơn La nói chung là rất mát mẻ, nhiệt độ trung bình hàng năm phổ biến

từ 19 - 240C, nhiệt độ cao nhất từ 29 - 340C, thậm chí có nơi đến 370C, nhiệt

độ thấp từ 10 - 150C, ở những nơi núi cao xuống 50C

Các điều kiện địa lý, đặc biệt khí hậu, địa hình đã ảnh hưởng trực tiếp,đặc điểm và chế độ thủy sản của huyện, Mường La có sông suối dày đặc,nhưng phân bố không đồng đều, mặt nước thấp hơn mặt nước canh tác.Mường La - Sơn La có một con sông lớn chảy qua lãnh thổ đó là sông Đàchảy theo hướng Tây Bắc, Đông Nam, sông Đà chảy qua địa phận huyệnMường La - Sơn La khoảng 239km, chạy theo dọc các huyện như: QuỳnhNhai, Mường La, Phù Yên, Bắc Yên, Mộc Châu, với đặc điểm là độ dốc lớn,lắm thác ghềnh, dòng chảy mạnh nhất vào mùa lũ Sông Đà chảy trong huyệnMường La, tỉnh Sơn La dài 93km, diện tích lưu vực khoảng 3000km2 với 10

vụ lũ lớn Trong lịch sử chiến đấu và xây dựng huyện Mường La tỉnh Sơn La.Sông Đà là huyết mạch giao lưu kinh tế giữa các vùng, là đường vận chuyển

lương thực, vũ khí đảm bảo cho lực lượng vũ trang tác chiến trên địa bànhuyện, góp phần chi viện quốc tế với nước bạn Lào, đảm bảo cho chiến lượcphòng thủ miền Tây Bắc của Tổ quốc Theo chủ trương của Đảng và Nhànước ta như công trình thuỷ điện Mường La - Sơn La đang được xây dựng têndòng sông Đà, đây là điều kiện thuận lợi để Mường La - Sơn La phát triểnmạnh về kinh tế - văn hoá - xã hội của huyện Sông suối Mường La - Sơn Larất giàu tiềm năng thủy điện, trong đó có 3 điểm xây dựng được thủy điện và

là một trong những thuỷ điện lớn nhất của Việt nam đang được xây dựng trêndòng sông Đà thuộc địa bàn huyện Mường La tỉnh Sơn La Đây sẽ là cơ hội tolớn để Mường La - Sơn La vươn lên cùng các huyện bạn trong tỉnh

Trước cách mạng tháng Tám 1945, Mường La - Sơn La nổi tiếng làvùng "nước độc rừng thiêng" nên hệ thống đường giao thông Mường La - Sơn

La kém phát triển, trình độ dân trí thấp, đời sống của nhân dân Mường La Sơn La còn khó khăn cực khổ Từ kháng chiến chống Pháp đến nay Mường

-La - Sơn -La đã phát triển thêm nhiều tuyến đường giao thông, hiện nayMường La - Sơn La có 2.572km đường ô tô, trong đó có 4 tuyến đường quốc

lộ dài 414km, 12 tuyến Huyện lộ dài 668km, có 110km đường đô thị, đườnggiao thông nông thôn dài 1.235km Bên cạnh việc phát triển giao thông đường

bộ và một phần đường sông

Hệ thống đường giao thông phát triển tạo điều kiện cho Mường La Sơn La phát triển kinh tế - xã hội giao lưu giữa các vùng trong tỉnh RừngMường La - Sơn La có nhiều lâm thổ sản quý hiếm, hàng năm cung cấpnguyên liệu cho xây dựng, cho sản xuất công nghệ và công nghiệp chế biến,nhiều nguồn dược liệu quý hiếm cũng được khai thác từ đây Tài nguyên thiênnhiên trong lòng đất Mường La - Sơn La có nhiều khoáng sản như: Đồng, chì,vàng, bạc, đất sét sóng chưa có điều kiện thăm dò về trữ lượng, chất lượng,công nghiệp khai khoáng cũng mới được bắt đầu thực hiện nhưng với quy mônhỏ

-Huyện Mường La - tỉnh Sơn La được thành lập từ 1895, lúc ấy lấy tên

là Vạn Bú Huyện Lị đặt ở Vạn Bú, đến năm 1904 huyện Lỵ được chuyển vềMường La - Sơn La và đổi thành huyện Mường La - tỉnh Sơn La, tính đếnnay Sơn La có một thị xã, 10 huyện, trong đó huyện Mường La có 16 xã dân

số của huyện Mường La - tỉnh Sơn La hiện có khoảng 96 vạn người Mật độtrung bình là 66 người trên 1km2, bao gồm 12 dân tộc anh em cùng chugnsống, trong đó dân tộc Thái chiếm nhiều nhất 54,7%, dân tộc Kinh chiếm17,4%, dân tộc Mông chiếm 13%, dân tộc Mường chiếm 8,16%, dân tộc XinhMun chiếm 1,89%, dân tộc Khơ Mú chiếm 8,12%, dân tộc Dao chiếm 1,82%,dân tộc kháng chiếm 0,74%, dân tộc La Ha, Tày, Hoa chiếm 2,1% dân số.Đặc điểm cư trú của dân tộc huyện Mường La tỉnh Sơn La là sống xen kẽ vàtập trung thành Bản, mường, tuy nhiên cũng có bản thuần tuý là dân tộc Thái,Mông, Mường, Dao sự phân bổ dân cư không đồng đều, dân số tập trungđông ở các xã, thị trấn, còn các vùng biên giới, núi cao, vùng sâu, vùng xa,dân cư tập trung thưa thớt, có những bản chỉ có trên 15 hộ và nằm cách xanhau hàng chục cây số Theo kết quả các nhà khảo cổ học tìm thấy ở hầu hếttrên địa bàn xã, thị trấn trong huyện Mường La là vùng đất cổ, là địa bàn cóngười cư trú từ rất sớm, các nhả khảo cổ học đã phát hiện ở Mường La - Sơn

La có 14 địa điểm thuộc thời kỳ đồ đá cũ tương đương với nền văn hoá Sơn

Vi - thưở bình minh của lịch sử

2 Tình hình kinh tế, chính trị, văn hoá:

Huyện Mường La Sơn La là một huyện lỵ của trung tâm văn hoá kinh tế - chính trị với diện tích tự nhiên là 27,5ha, trong đó đất nông nghiệp

-có khả năng nông nghiệp chiếm gần 17% đất lâm nghiệp khả năng lâm nghiệpchiếm trên 60% tổng diện tích đất tự nhiên Huyện Mường La - tỉnh Sơn Lagồm có 16 xã: Ít Ong, Nặm Păm, Ngọc Chiến, Pi Toong, Mường Trai, ChiềngLao, Hoa Trai, Chiềng Công, Chiềng Ân, Nặm Dôn, Chiềng Muôn, MườngChim, Mường Bú, Chiềng San, Chiềng Hoa, Tạ Bú

Từ một nền kinh tế tự cung, tự cấp trong những năm qua Mường Sơn La không ngừng phát triển với tốc độ nhanh, hiệu quả bền vững Mường

La-La - Sơn La-La đã trở thành một trong những vùng kinh tế phát triển nhất củahuyện, nhiều công trình đã được khởi công trên địa bàn huyện Mường La -Sơn La như: Thủy điện Sông Đà, thuỷ điện Nặm Chiến, thủy điện HuổiQuảng đã được khởi công và được đưa vào sử dụng, các nhà máy, xí nghiệpđang dần được nâng cấp và tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao

Hiện nay Mường La - Sơn La đã dần chuyển sang hướng kinh tế hànghoá nhiều thành phần gắn với thị trường trên cơ sở phát huy lợi thế từng vùng,

về nông nghiệp người dân trong huyện Sơn La chủ yếu là trồng màu, cây ănquả và chăn nuôi gia súc, gia cầm theo đàn nhỏ, nhưng còn rất nhiều khó khănthiếu cơ sở vật chất - kỹ thuật và thị trường tiêu thụ

Lâm ngư nghiệp là một trong những thế mạnh của huyện Mường La tỉnh Sơn La với diện tích rừng khá lớn và dòng suối Nặm Păm chảy qua Sông

-Đà, không chỉ thế mà hoạt động giao lưu buôn bán của người dân trong huyệnngày càng được mở rộng để giao lưu cùng với các huyện bạn và cả tỉnh làmthúc đẩy nền kinh tế phát triển

Về công nghiệp, Mường La - Sơn La có ngành công nghiệp đang pháttriển, chủ yếu các nhà máy, xí nghiệp tập trung ở trong huyện Mường La -tỉnh Sơn La như: nhà máy xi măng, nhà máy dâu tơ tằm, nhà máy gạch tuynen, nhà máy mía đường nhà máy giấy các khu công nghiệp chế biến thựcphẩm như: chè, cà phê tài nguyên khoáng sản cũng đang được chú trọngkhai thác, ngoài ra còn có các mỏ diêm tiêu

Về giao thông: các tuyến giao thông ở trong huyện Mường La - Sơn Lakhá phát triển, có tuyến đường quốc lộ 06, các tuyến đường giao thông liênhuyện, lên xã dài 1316, trong đó có hơn 30km đường nhựa, hơn 30km đườngcấp phối

Về danh lam thắng cảnh của huyện Mường La - tỉnh Sơn La mang một

vẻ đẹp huyền bí, độc đáo, thơ mộng của rừng núi ngút ngàn màu xanh với các

địa danh nổi tiếng như: rừng dẻ, hồ tiền phong cùng với các danh lam thắngcảnh của Mường La - Sơn La còn có nhiều di tích lịch sử - cách mạng gắn vớitên tuổi các bậc tiền bối cách mạng: Trường Chinh, Tô hiệu, chiến sỹ Lò VănGiá, nhưng di tích lịch sử đáng chú ý nhất là nhà tù Mường La - Sơn La vớicây đào Tô Hiệu được nhà nước xếp hạng vào năm 1962, bên cạnh đó còn cócác di tích lịch sử quan trọng như: cây đa Bản Hẹo, văn bia Quế Lâm ngự chế,núi hài

Huyện Mường La - Sơn La còn là địa bàn rộn ràng của nhiều lễ hội,nhất là vào mùa xuân, lễ hội hoa của người Thái vào tháng 2 âm lịch diễn rakhi hoa ban nở trắng rừng, rồi tèo tung còn tìm bạn của người Tày, hội Pang -Cẩu Nô cảu người Khơ Mú, Xinh Mun và cả những nhịp điệu xoè hoa củanhững thiếu nữ lấp lãnh trong trang phục áo cóm, với âm thanh tiếng khèn dudương của các chàng trai đang tìm bạn Hàng năm ngành du lịch huyệnMường La - tỉnh Sơn La đã đón trên 35,7 nghìn khách trong nước và gần 3nghìn khách quốc tế đến thăm quan, với ngành du lịch hiện nay thì huyệnMường La - tỉnh Sơn La đang có rất nhiều triển vọng để phát triển

II THỰC TRẠNG CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH HUYỆN MƯỜNG LA - TỈNH SƠN LA TRONG VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HOÁ DÂN TỘC.

1 Bản sắc văn hoá dân tộc của huyện Mường La - tỉnh Sơn La.

Các bạn thân mến! thế kỷ 21 đã tới nhiều vận hội mới và thách thứcmới đang được chờ đón các bạn, chờ đón chúng ta Vận mệnh của dân tộc, sựthăng tiến của đất nước đang đòi hỏi ở thế hệ trẻ chúng ta rất lớn Đảng ta đãcảnh tỉnh về những nguy cơ tụt hậu của đất nước trong sự hoà nhập với cácnước trong khu vực và trên thế giới Từ khi cách mạng tháng Tám năm 1945thành công nước Việt nam dân chủ cộng hoà ra đời - nhà nước công nông đầutiên ở Đông Nam Á, đã đánh dấu một bước son lịch sử đối với tổ quốc ViệtNam thân yêu Nước ta từ một nước thuộc địa nửa phong kiến đã được độc