Nâng cao vai trò, trách nhiệm của hội nông dân huyện đầm hà trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và giai cấp nông dân giai đoạn 2010 – 2020

Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Hội Nông dân Việt Nam đã có bước phát triển mới về mọi mặt trong việc tập hợp, tuyên truyền, vận động hộiviên, nông dân thực

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc Học viện thanh thiếuniên Việt Nam đã tạo điều kiện cho học viên chúng em có môi trường học tập thoảimái về cơ sở hạ tầng cũng như cơ sở vật chất

Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo bộ môn đã truyền thụ cho chúng

em những kiến thức, kinh nghiệm, kỹ năng…một cách đầy đủ và toàn diện cảm ơn

cô giáo chủ nhiệm đã luôn theo sát quann tâm và gúp đỡ chúng em trong học tậpcũng như trong suốt 18 tháng học tập và sinh hoạt tại đây

Đặc biệt em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới cô giáo: Ths Cao Thị Minh

đã hướng dẫn tận tình em trong quá trình hoàn thiện tiểu luận này Cùng với sự ủng

hộ giúp đỡ nhiệt tình của các đồng chí Huyện ủy, UBND huyện Đầm Hà và BCHHội Nông dân huyện Đầm Hà đã tạo điều kiện tốt nhất cho em trong việc thâm nhậpthực tế, cung cấp tài liệu, đóng góp ý kiến để em có thể hoàn thành tốt chuyên đềnày

Thực hiện đi đôi học với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn và xuất phát từtình hình thực tế đặt ra trước sự phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới vàgiai cấp nông dân giai đoạn 2010 – 2020, là giai đoạn quan trọng nhất trong sựnghiệp đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, đưa nước ta cơ bản trở thành một nướccông nghiệp theo hướng hiện đại Do đó đề tài “ Nâng cao vai trò, trách nhiệm củaHội Nông dân huyện Đầm Hà trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thônmới và giai cấp nông dân giai đoạn 2010 – 2020” đã được em lựa chọn để làmchuyên đề tốt nghiệp Hy vọng những giải pháp mà em đưa ra sẽ có ý nghĩa thiếtthực nhằm góp phần nâng cao vai trò, trách nhiệm của Hội Nông dân huyện Đầm

Hà trước những đòi hỏi mới của tình hình nông nghiệp nông thôn trong giai đoạnhiện nay Do trình độ, năng lực, thời gian và kinh nghiệm có hạn nên chuyên đề này

em chưa thể nghiên cứu sâu về vai trò và trách nhiệm của Hội Nông dân trong việcphát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, công tác Hội và phong trào nôngdân giai đoạn hiện nay Chuyên đề mới chỉ dừng lại với các kiến nghị, giải pháptrước mắt, còn nhiều vấn đề cần có thời gian nghiên cứu thêm Vì thế chuyên đềkhông thể tránh khỏi những thiếu sót, chưa hoàn chỉnh Rất mong các thầy cô đónggóp ý kiến chỉ bảo để em ngày một tiến bộ và chuyên đề được hoàn thiện thêm

Em xin chân thành cảm ơn!

PHÂN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Ngay từ khi ra đời (03/2/1930), Đảng ta đã có chủ trương tiến hành xây dựngcác tổ chức cách mạng của quần chúng Ngày 14-10-1930, Hội nghị lần thứ nhất BanChấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương (Đảng Cộng sản Việt Namngày nay) đã quyết định thành lập Tổng Nông hội Đông Dương (nay là Hội Nông dânViệt Nam) nhằm tập hợp giai cấp nông dân trong cuộc đấu tranh kiên cường vì độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Trải qua các thời kỳ cách mạng, tổ chức Hội vớinhững tên gọi khác nhau, đã luôn thực hiện tốt nhiệm vụ của mình; tuyên truyền, vậnđộng, tập hợp rộng rãi giai cấp nông dân - một lực lượng đông đảo và hùng hậu trongkhối liên minh công nhân, nông dân và trí thức đi theo con đường của cách mạngViệt Nam mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn; xứng đáng là người đại diện cho lợi íchchính đáng của giai cấp nông dân, cầu nối vững chắc giữa giai cấp nông dân vớiĐảng, chỗ dựa tin cậy của chính quyền nhân dân ở nông thôn; góp phần to lớn vàolịch sử vẻ vang của dân tộc, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên độclập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, thời đại mới - Thời đại Hồ Chí Minh Trong

sự nghiệp đổi mới đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Hội Nông dân Việt Nam đã

có bước phát triển mới về mọi mặt trong việc tập hợp, tuyên truyền, vận động hộiviên, nông dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước, tổ chức các phong trào nông dân, góp phần quan trọng vào thực hiệnthắng lợi các mục tiêu kinh tế- xã hội, phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thônmới

Huyện Đầm Hà là huyện trung du miền núi, có tổng diện tích đất tự nhiên414,26 km2 ( diện tích đất nổi là 309,28 km2), đơn vị hành chính gồm 09 xã và mộtthị trấn; dân số 34.334 người, trong đó: nhân khẩu hộ nông nghiệp, nông dân, nôngthôn chiếm 81,53% Cơ cấu kinh tế của huyện: Nông – Lâm – Ngư nghiệp, Côngnghiệp, dịch vụ, thương mại Lao động nông nghiệp tập trung chủ yếu ở nông thôn,các cấp ủy, chính quyền, tổ chức, đoàn thể trong hệ thống chính trị quan tâm pháttriển kinh tế, giải quyết việc làm cho nông dân, các vấn đề an sinh xã hội được đảmbảo

Cùng với đất nước đang bước vào giai đoạn cách mạng mới - giai đoạn đẩymạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Quá trình công nghiệp hóa,hiện đại hóa và hội nhập kinh tế thế giới có tác động rất lớn, nhiều mặt tới tất cả cáclĩnh vực của đời sống kinh tế-xã hội huyện Đầm Hà; vừa tạo ra thời cơ to lớn, vừa đặt

ra những thách thức lớn lao đối với sự phát triển toàn diện của huyện, trong đó cónông nghiệp, nông dân, nông thôn Những đòi hỏi đối với sản xuất và tiêu thụ sảnphẩm đang trở lên gay gắt Các vấn đề chênh lệch trong phát triển cũng như thu nhập,khoảng cách giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn; vấn đề thừa lao động, thiếu việclàm; vấn đề đô thị hóa và những bất cập trong chính sách thu hồi đất đai; vấn đề vệsinh môi trường nông thôn… cũng ngày càng bức xúc Trong bối cảnh ấy, Đảng ta

khẳng định: “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc và bảo vệ môi trường sinh thái của đất nước” (Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung

ương Đảng (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn)

Là tổ chức chính trị - xã hội của giai cấp nông dân, Hội Nông dân Việt Nam

có vai trò quan trọng trong việc tổ chức vận động hội viên, nông dân tích cực thamgia góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn Nghịquyết Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) đã xác

định: “Hội Nông dân là trung tâm và nòng cốt cho phong trào nông dân và công cuộc xây dựng nông thôn mới”.

Tuy nhiên, hiện nay các cấp Hội Nông dân Việt Nam còn có nhiều bất cập cả về

tổ chức bộ máy, cán bộ cũng như nội dung và phương thức hoạt động Hệ thống tổchức còn thiếu đồng bộ Đội ngũ cán bộ còn hạn chế về chất lượng và nhất là chưa cóqui định thống nhất và hướng dẫn của cấp có thẩm quyền về tổ chức, bộ máy, biên chếcho cấp tỉnh và huyện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8B (khóa VI) nêu quan

điểm: “Động lực thúc đẩy phong trào quần chúng là đáp ứng lợi ích thiết thực của nhân dân và kết hợp hài hòa các lợi ích, thống nhất quyền lợi với nghĩa vụ công dân”,

nhưng do Hội nông dân huyện Đầm Hà chưa tích cực đổi mới nội dung và phươngthức hoạt động và nhất là chưa có được cơ chế, chính sách trực tiếp tham gia thực hiệncác hoạt động phát triển kinh tế - xã hội cho nên cả nội dung và phương thức hoạt độngvẫn chung chung, hình thức Tình trạng tuyên truyền, vận động “chay” còn rất phổ

biến, chưa đáp ứng được những nhu cầu bức thiết của hội viên, nông dân về vốn; vật

tư, máy móc, thiết bị; khoa học kỹ thuật; thị trường tiêu thụ sản phẩm… để phát triểnsản xuất, kinh doanh Nông dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển của nôngnghiệp, nông thôn Để quá trình CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn ở Đầm Hà đi vàochiều sâu, tiếp tục đạt những thành tựu to lớn nữa Với tư cách là chủ thể trực tiếp thamgia vào công cuộc này đòi hỏi hơn nữa vai trò và trách nhiệm của tổ chức Hội Nôngdân, chính vì vậy tôi chọn đề tài:

"Nâng cao vai trò, trách nhiệm của Hội Nông dân Huyện Đầm Hà trong phát

triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và giai cấp nông dân Việt Nam giai đoạn 2010-2020”.

2 MỤC ĐÍCH

Phân tích, làm rõ vai trò trách nhiệm của Hội Nông dân trong phát triểnnông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới và xây dựng giai cấp nông dântrong giai đoạn 2010 – 2020 Và vai trò của nông dân với tư cách là chủ thể, làlực lượng nòng cốt và chủ yếu trong quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nôngthôn ở huyện Đầm Hà Đánh giá thực trạng, từ đó đề xuất những quan điểm, giảipháp nhằm phát huy vai trò của nông dân trong sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp,nông thôn ở huyện Đầm Hà hiện nay

- Phân tích làm rõ vai trò của nông dân với tư cách là chủ thể, làlực lượng nòng cốt và chủ yếu trong sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nôngthôn ở huyện Đầm Hà Đồng thời chỉ ra những nhân tố tác động và điều kiện đểphát huy vai trò của nông dân trong CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn ở ĐầmHà

- Phân tích những yêu cầu của quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thônđối với nông dân huyện Đầm Hà trên cơ sở đối chiếu và đánh giá thực trạng nêu lênnhững vấn đề đặt ra cần được giải quyết trong giai đoạn trước mắt.

- Đề xuất những quan điểm định hướng và giải pháp cơ bản nâng cao vaitrò, trách nhiệm của Hội Nông dân huyện Đầm Hà trong phát triển nông nghiệp,xây dựng nông thôn mới và xây dựng giai cấp nông dân giai đoạn 2010 – 2020

4 ĐỐI TUỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU

4.1 Đối tượng

Hoạt động của Hội Nông dân Huyện Đầm Hà, vai trò và trách nhiệm củaHội Nông dân huyện Đầm Hà trong phát triển nông nghiệp xây dựng nông thônmới và giai cấp nông dân Việt Nam giai đoạn 2010 – 2020

Những giải pháp nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm của Hội Nông dân

4.2 Khách thể nghiên cứu

Hội Nông dân huyện Đầm Hà: hoạt động của Hội Nông dân, vai trò, tráchnhiệm, tầm quan trọng của Hội trong hội viên, nông dân, những đóng góp củaHội trong đời sống nhân dân trong huyện

Sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền huyện Đầm Hà và tỉnh QuảngNinh

Nhân dân trong huyện

5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

5.1 Không gian nghiên cứu

Địa bàn huyện Đầm Hà – tỉnh Quảng Ninh

5.2 Thời gian nghiên cứu

Từ năm 2007 tới nay

6 PHƯƠNG PHÁ P NGHIÊN CỨU

Tiểu luận chủ yếu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch

sử, phương pháp phân tích - tổng hợp, lịch sử - logic, phương pháp xử lí các dữliệu, diễn giải, phương pháp thống kê, phương pháp nghiên cứu tài liệu và xử lítài liệu, phương pháp thăm dò xã hội học; sử dụng tư liệu thực thế của các côngtrình nghiên cứu đã có nhất là của các cơ quan ban ngành huyện Đầm Hà

7 KẾT CẤU CỦA TIỂU LUẬN

Tiểu luận ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo thìtiểu luận gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn

Chương 2: Thực trạng vai trò, trách nhiệm của Hội Nông dânhuyện Đầm Hà trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và xâydựng giai cấp nông dân Việt Nam giai đoạn 2010 – 2020

Chương 3: Giải pháp nâng cao vai trò, trách nhiệm của HộiNông dân huyện Đầm Hà trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới

và xây dựng giai cấp nông dân giai đoạn 2010 – 2020

-1.1.1 Những vấn đề cơ bản của Hội Nông dân Việt Nam.

Hội Nông dân Việt Nam mà tiền thân là Nông hội đỏ, được thành lập ngày

14 tháng 10 năm 1930, trải qua các thời kỳ cách mạng luôn trung thành với Đảng vàdân tộc Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa,thực hiện đường lối đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hội Nông dân Việt Namluôn là tổ chức trung tâm, nòng cốt trong các phong trào nông dân và xây dựngnông thôn mới

Mục đích của Hội là tập hợp đoàn kết nông dân, xây dựng giai cấp nông dânvững mạnh về mọi mặt, xứng đáng là lực lượng đồng minh tin cậy trong khối liênminh vững chắc công, nông, trí, bảo đảm thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệphoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn

Hội Nông dân Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động,xây dựng Hội vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động; nâng caovai trò đại diện, phát huy quyền làm chủ, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợppháp của hội viên, nông dân

Phát huy truyền thống yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, tinh thần cáchmạng, lao động sáng tạo, cần kiệm, tự lực, tự cường, đoàn kết của nông dân; tíchcực và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội,xây dựng văn hoá, giữ vững quốc phòng, an ninh, góp phần thực hiện mục tiêudân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh theo định hướng xãhội chủ nghĩa

1.1.2 Khái niệm nông nghiệp, nông thôn.

 Khái niệm nông nghiệp và những vấn đề cơ bản về nông nghiệp.

Nông nghiệp là một ngành kinh tế quan trọng trong nền kinh tế mỗi nước,đặc biệt là trong các thế kỷ trước đây khi nông nghiệp chưa phát triển và nôngnghiệp chiếm tỉ trọng cao trong nền kinh tế

Nông nghiệp là tập hợp các phân ngành như tròng trọt, chế biến nông sản

và công nghệ thu hoạch

Trong nông nghiệp cũng có hai loại chính, việc xác định sản xuất nôngnghiệ thuộc loại nào cũng rất quan trọng:

- Nông nghiệp thuần nông hay nông nghiệp sinh nhai là lĩnh vực sản xuấtnông nghiệp có đầu vào hạn chế, sản phẩm đầu ra chủ yếu phục vụ cho chính giađình của mỗi người dân Không có sự cơ giới hóa như trong nông nghiệp sinhnhai

- Nông nghiệp chuyên sâu: là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp được chuyênmôn hóa trong tất cả các khâu s ản xuất nông nghiệp, gồm cả việc sử dụng máymóc vào trồng trọt, chăn nuôi hoặc trong quá trình chế biến sản phẩm nôngnghiệp nông nghiệp chuyên sâu có nguồn đầu tư vào sản xuất lớn, bao gồm cảviệc sử dụng hóa chất diệt sâu, diệt cỏ, phân bón, chọn lọc, lai tạo giống, nghiêncứu các giống mới và mức đọ cơ giới hóa cao Sản phẩm đầu ra chủ yếu dùngvào mục đích thương mại, làm hang hóa bán trên thị trường hay xuất khẩu Cáchoạt đọng trên trong sản xuất nông nghiệp chuyên sâu là sự cố gắng tìm mọicách đểcó nguồn thu nhập tài chính cao từ ngũ cốc, các sản phẩm được chế biến

từ ngũ cốc hay vật nuôi…

- Nông nghiệp hiện đại vượt ra khỏi nông nghiệp truyền thống, loại sảnxuất nông nghiệp chủ yếu tạo ra sản phẩm cho con người hay làm thức ăn chocác con vật Các sản phẩm nông nghiệp hiện đại ngày nay ngoài lương thực, thựcphẩm truyền thống phục vụ cho con người còn có các loại khác như: sợi dệt(sợibông, lụa, sợi lanh…), chất đốt (meetan, dầu sinh học ethanol…), da thú, câycảnh, các sinh vật cảnh, chất hóa học ( tinh bột đường, mì chính, cồn, nhựa…),lai tạo giống, các chất gây nghiện cả hợp pháp và không hợp pháp ( thuốc lá,cocain, heroin…)

Thế kỷ 20 đã trải qua một sự thay đổi lớn trong sản xuất nông nghiệp vàngành sinh hóa trong nông nghiệp, gồm các hóa chất đẻ lai tạo cây giống, cácchất trừ sâu, diệt cỏ, diệt nấm, phân đạm…

 Khái niệm nông thôn và những vấn đề cơ bản về nông thôn Việt Nam

Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố,thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã.

Nông thôn Việt Nam là danh từ chỉ những vùng đất trên lãnh thổ ViệtNam, ở đó người dân sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp

 Nông thôn là vùng sinh sống và làm việc chung của cộng đồng dân cư,hoạtđộng sản xuất nông nghiệp là chủ yếu

 Cơ sở hình thành và trình độ tiếp cận thị trường,trình độ sản xuất hàng hóacòn thấp so với thành thị (Do diện tích rộng,mức đầu tư cho nông thôn không lớn)

 Trong một chừng mực nào đó thì tính dân chủ, tự do và công bằng xã hộithấp hơn thành thị

 Thu nhập và đời sống của người dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo đói thì cao

 Nông thôn trải dài trên địa bàn rộng lớn nên chịu nhiều ảnh hưởng của điềukiện tự nhiên

Ở Việt Nam, cho đến năm 2009, có đến 70,4% dân số sống ở vùng nôngthôn, trong khi tỷ lệ này vào năm 1999 là 76,5%.Con số đó những năm trước cònlớn hơn nhiều Chính vì thế cuộc sống và tổ chức nông thôn ảnh hưởng rất mạnh mẽđến toàn xã hội Ngay cả những Việt kiều sống ở các nước văn minh, tiên tiến nhấtthế giới, vẫn giữ nhiều nét đặc biệt của nông thôn Việt Nam

Vai trò của vùng nông thôn

 Nông thôn là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm cho đời sống của ngườidân

 Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu

 Cung cấp hàng hóa cho xuất khẩu

 Cung cấp lao động cho công nghiệp và thành thị

 Là thị trường rộng lớn để tiêu thụ những sản phẩm của công nghiệp và dịchvụ

 Phát triển nông thôn tạo điều kiện ổn định về mặt kinh tế - chính trị - xãhội

 Nông thôn nằm trên địa bàn rộng lớn về các mặt tự nhiên - kinh tế - xã hội

1.1.3 Những vấn đề liên quan đến nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020.

* Đặc trưng của nông thôn mới thời kỳ CNH, HĐH,giai đoạn 2010 –

- An ninh tốt, quản lý dân chủ;

- Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao…

* Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới:

Ý nghĩa của bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới:

- Là cụ thể hóa đaẹc tính của xã nông thôn mới thời kỳ đẩy mạnh CNH,HĐH

- Bộ tiêu chí căn cứ xây dựng nội dung Chương trìnhmục tiêu quốc gia vềxây dựng nông thôn mới, là chuẩn mực để các xã lập kế hoạch phấn đấu đạt chỉtiêu 19 tiêu chí nông thôn mới

- Là căn cứ chỉ đạo và đánh giá kết quả thực hiện xây dựng nông thônmới của các địa phương trong từng thời kỳ; đánh giá công nhận cấp xã, huyện,tỉnh đạt nông thôn mới; đánh giá trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền

xã trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới

* Nội dung xây dựng nông thôn mới:

được thể hiện trong chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới( Tại Quyết định số 800 ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ) bao gồm 11 nộidung sau:

1 Quy hoạch xây dựng nông thôn mới

2 Phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội

3 Chuyển dịch cơ cấu, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập

4 Giảm nghèo và an sinh xã hội

5 Đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất có hiệu quả ở nôngthôn

6 Phát triển giáo dục - đào tạo ở nông thôn

7 Phát triển y tế, chăm sóc sức khỏe cư dân nông thôn

8 Xây dựng đời sống văn hóa, thông tin và truyền thông nông thôn

9 Cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn

10 Nầng cao chất lượng tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể chính trị - xãhội trên địa bàn

11 Giữ vững an ninh, trật tự xã hội nông thôn

* Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới:

Nội dung xây dựng nông thôn mới hướng tới thực hiện Bộ tiêu chí Quốc giađược quy định tại Quyết định 491/QĐ - TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chínhphủ

- Xây dựng nông thôn mới theo phương châm phát huy vai trò chủ thể củacộng đồng dân cư địa phương là chính, nhà nước đóng vai trò định hướng, ban hànhcác tiêu chí, quy chuẩn xã đặt ra các chính sách, cơ chế hỗ trợ và hướng dẫn Cáchoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn, xã bàn bạc dân chủ để quyếtđịnh và tổ chức thực hiện

- Được thực hiện trên cơ sở kế thừa và lồng ghép các chương trình mục tiêuquốc gia, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, các chương trình, dự án khác đang triểnkhai ở nông thôn, có bổ sung dự án hỗ trợ đối với các lĩnh vực cần thiết; có cơ chế,chính sách khuyến khích mạnh mẽ đầu tư của các thành phần kinh tế; huy độngđóng góp của các tầng lớp dân cư

- Được thực hiện gắn với các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội,đảm bảo an ninh quốc phòng của mỗi địa phương ( xã, huyện, tỉnh); có quy hoạch

và cơ chế đảm bảo cho phát triển theo quy hoạch

- Là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; cấp ủy đảng, chínhquyền đóng vai trò chỉ đạo, điều hành quá trình xây dựng quy hoạch, kế hoạch, tổchức thực hiện; hình thành cuộc vận động "Toàn dân xây dựng nông thôn mới" doMặt trận Tổ quốc chủ trì cùng các tổ chức chính trị xã hội vận động mọi tầng lớpnhân dân phát huy vai trò chủ thể trong việc xây dựng nông thôn mới

* Nội lực cộng đồng trong xây dựng nông thôn mới:

Nội lực người dân bao gồm:

- Công sức, tiền của do người dân và cộng đồng tự bỏ ra để chỉnh trang nơi ởcủa gia đình mình trước như: xây dựng, nâng cấp nhà cử; xây dựng đủ 3 công trình

vệ sinh; bố trí lại các công trình phục vụ khu chăn nuôi hợp vệ sinh theo chuẩn nông

thôn mới; cải tạo lại vườn ao để có thu nhập và cảnh quan đẹp, sửa sang cổng ngõ,tường rào đẹp đẽ, khang trang.

- Đầu tư cho sản xuất ngoài đồng ruộng hoặc cơ sở sản xuất tiểu thủ côngnghiệp dịch vụ để có thu nhập cao

- Đóng góp, xây dựng các công trình công cộng của lãng xã như giao thôngthôn, xóm; kiên cố hóa kênh mương, vệ sinh công cộng

* Vai trò chủ thể của nông dân:

- Tham gia ý kiến vào đề án xây dựng NTM và bản đồ quy hoạch nông thônmới xấp xã

- Tham gia vào lựa chọn những công việc gì cần làm trước, việc gì làm sau

để thiết thực với yêu cầu của người dân trong xã và phù hợp với khả năng, điều kiệncủa địa phương

- Quyết định mức độ đóng góp trong xây dựng các công trình công cộng củathôn, xã

- Cử đại diện ( Ban giám sát) để tham gia quản lý và giám sát các công trìnhxây dựng của xã

- Tổ chức quản lý, vận hành, bão dưỡng các công trình sau khi hoàn thành

* Mục tiêu xây dựng nông thôn mới:

Xây dựng xã nông thôn mới nhằm đạt được những mục tiêu cơ bản sau:

- Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn;nâng cao dân trí, đào tạo nông dân có trình độ sản xuất cao, có nhận thức chính trịđúng đắn, đóng vai trò làm chủ nông thôn mới

- Xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững theo hướng hiện đại Nângcao năng suất, chất lượng và hiệu quả trong sản xuất Sản phẩm nông nghiệp có sứccạnh tranh cao

- Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ vàhiện đại, nhất là đường giao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế, khu dân cư; xâydựng xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, văn minh, giàu đẹp, bảo vệ môi trườngsinh thái, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc; an ninh trật tự được giữ vững theo địnhhướng xã hội chủ nghĩa

- Hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăngcường, xây dựng giai cấp nông dân, củng cố liên minh công nhân - nông dân - tríthức.

* Đặc trưng của Nông thôn mới giai đoạn 2010 – 2020:

- Kinh tế phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của cư dân nông thôn đượcnâng cao

- Nông thôn phát triển theo quy hoạch, có kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội hiệnđại, môi trường sinh thái được bảo vệ;

- Dân trí được nâng cao, bản sắc văn hóa dân tộc được giữ gìn và phát huy;

- An ninh tốt, quản lý dân chủ

- Chất lượng hệ thống chính trị được nâng cao

Sau 20 năm thực hiện đường lối đối mới dưới sự lãnh đạo của Đảng Nôngnghiệp, nông thôn nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn Tuy nhiên nhiềuthành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế:

- Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, sức cạnh tranh thấp, chuyểngiao khoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế

- Nông nghiệp, nông thôn phát triển thiếu quy hoạch, kết cấu hạ tầng nhưgiao thông, thủy lợi, trường học, trạm y tế, cấp nước còn yếu kém, môi trườngngày càng ô nhiễm

- Đời sống vật chất, tinh thần của người nông dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèocao, chênh lệch giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị còn lớn phát sinh nhiều vấn

đề xã hội bức xúc

Nội dung xây dựng nông thôn mới hướng tới thực hiện Bộ tiêu chí Quốc giađược quy định tại Quyết định 491/QĐ - TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chínhphủ

- Xây dựng nông thôn mới theo phương châm phát huy vai trò chủ thể củacộng đồng dân cư địa phương là chính, nhà nước đóng vai trò định hướng, ban hànhcác tiêu chí, quy chuẩn xã đặt ra các chính sách, cơ chế hỗ trợ và hướng dẫn Cáchoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn, xã bàn bạc dân chủ để quyếtđịnh và tổ chức thực hiện

- Được thực hiện trên cơ sở kế thừa và lồng ghép các chương trình mục tiêuquốc gia, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, các chương trình, dự án khác đang triểnkhai ở nông thôn, có bổ sung dự án hỗ trợ đối với các lĩnh vực cần thiết; có cơ chế,chính sách khuyến khích mạnh mẽ đầu tư của các thành phần kinh tế; huy độngđóng góp của các tầng lớp dân cư.

- Được thực hiện gắn với các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội,đảm bảo an ninh quốc phòng của mỗi địa phương ( xã, huyện, tỉnh); có quy hoạch

và cơ chế đảm bảo cho phát triển theo quy hoạch

- Là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; cấp ủy đảng, chínhquyền đóng vai trò chỉ đạo, điều hành quá trình xây dựng quy hoạch, kế hoạch, tổchức thực hiện; hình thành cuộc vận động "Toàn dân xây dựng nông thôn mới" doMặt trận Tổ quốc chủ trì cùng các tổ chức chính trị xã hội vận động mọi tầng lớpnhân dân phát huy vai trò chủ thể trong việc xây dựng nông thôn mới

* Tiêu chí xây dựng nông thôn mới:

1 Tiêu chí Quy hoạch và thực hiện quy hoạch

- Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nôngnghiệp hàng hoá, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ

- Quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường theo chuẩn mới.Chỉ tiêu: Đạt

- Quy hoạch phát triển các khu dân cư mới và chỉnh trang các khu dân cưhiện có theo hướng văn minh, bảo tồn được bản sắc văn hóa tốt đẹp

Nhóm 2: Hạ tầng kinh tế - xã hội

2 Tiêu chí giao thông

- Tỷ lệ km đường trục xã, liên xã được nhựa hoá hoặc bê tông hoá đạt chuẩntheo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT Chỉ tiêu: 100%

- Tỷ lệ km đường trục thôn, xóm được cứng hoá đạt chuẩn theo cấp kỹ thuậtcủa Bộ GTVT Chỉ tiêu: 75%

- Tỷ lệ km đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa Chỉ tiêu100% (70% cứng hoá)

- Tỷ lệ km đường trục chính nội đồng được cứng hoá, xe cơ giới đi lại phảithuận tiện Chỉ tiêu: 70%

3 Tiêu chí Thủy lợi

- Hệ thống thuỷ lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh Chỉ tiêu:Đạt.

- Tỷ lệ km đường mương do xã quản lý được kiên cố hoá Chỉ tiêu 85%

4 Tiêu chí Điện

4.1 Hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỹ thuật của ngành điện Chỉ tiêu: Đạt.4.2 Tỷ lệ hộ sử dụng điện thường xuyên, an toàn từ các nguồn Chỉ tiêu:98%

5 Tiêu chí Trường học

- Tỷ lệ trường học các cấp: mần non, mẫu giáo, tiểu học, THCS có cơ sở vậtchất đạt chuẩn quốc gia Chỉ tiêu 80%

6 Tiêu chí cơ sở vật chất văn hoá

- Nhà văn hoá và khu thể thao xã đạt chuẩn của Bộ VH-TT và Du lịch Chỉtiêu: Đạt

- Tỷ lệ thôn có nhà văn hoá và khu thể thao thôn đạt quy định của Bộ VH-TT

và Du lịch Chỉ tiêu: 100%

7 Tiêu chí Chợ nông thôn

- Chợ đạt chuẩn của Bộ Xây dựng Chỉ tiêu: Đạt

8 Tiêu chí Bưu điện

- Có điểm phục vụ bưu chính viễn thông Chi tiêu: Đạt

- Có internet đến nông thôn Chỉ tiêu: Đạt

9 Tiêu chí nhà ở dân cư

- Tỷ lệ hộ nghèo dưới mức 6% Chỉ tiêu: 5%

12 Tiêu chí cơ cấu lao động

- Tỷ lệ lao động trong độ tuổi làm việc trong lĩnh vực, nông thôn, nghềnghiệp Chỉ tiêu: 35%

13 Tiêu chí hình thức tổ chức sản xuất

Có tổ hợp tác hoặc hợp tác xã sinh hoạt có hiệu quả Chỉ tiêu: Có

14 Tiêu chí giáo dục

- Phổ cập giáo dục trung học Chỉ tiêu: Đạt

- Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS được tiếp tục họcTHPT Chỉ tiêu: 85%

15 Tiêu chí Y tế

- Tỷ lệ người dân tham gia các hình thức bảo hiểm y tế Chỉ tiêu: Đạt

- Y tế xã đạt chuẩn quốc gia Chỉ tiêu: Đạt

16 Tiêu chí Văn hoá

- Xã có từ 70% số thôn, bản trở lên đạt tiêu chuẩn làng văn hoá theo quyđịnh của Bộ VH-TT&DL Chỉ tiêu: Đạt

- Tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch, hợp vệ sinh theo quy chuẩn quốc gia Chỉtiêu: 85%

17 Tiêu chí Môi trường

- Các cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn về môi trường Chỉ tiêu: Đạt

- Không có hoạt động suy giảm môi trường và có các hoạt động phát triểnmôi trường xanh - sạch - đẹp Chỉ tiêu: Đạt

- Nghĩa trang được xây dựng theo quy hoạch Chỉ tiêu: Đạt

- Chất thải, nước thải được thu gom và xử lý theo quy định Chỉ tiêu: Đạt

19 Tiêu chí An ninh - Trật tự xã hội

An ninh xã hội được giữ vững Chỉ tiêu: Đạt

1.1.4 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Những tư tưởng chỉ đạo của Đảng ta về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nôngthôn trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam và đặc biệt trong 25 năm đổi

mới vừa qua là sự kế thừa và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong điều kiện mộtnước nông nghiệp lạc hậu đi lên chủ nghĩa xã hội.

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Nước ta là một nước nông nghiệp , muốn phát

triển công nghiệp, phát triển kinh tế nói chung phải lấy nông nghiệp làm gốc Nếukhông phát triển nông nghiệp thì không có cơ sở phát triển công nghiệp vì nôngnghiệp cung cấp nguyên liệu, lương thực cho công nghiệp và tiêu thụ hàng hóa củacông nghiệp làm ra” (1)

Thấm nhuần tư tưởng của Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối phát triểnnông nghiệp, nông dân, nông thôn của Đảng ngày càng được xác định rõ nét hơnqua các kỳ Đại hội

Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III (9/1960), mặc dù chú trọng phát triểncông nghiệp nặng, coi công nghiệp nặng làm nền tảng nhưng vấn đề phát triển nôngnghiệp cũng đã được đặt ra song song với phát triển công nghiệp “ra sức phát triểnnông nghiệp và công nghiệp nhẹ, nhằm biến nước ta từ một nước nông nghiệp lạchậu thành một nước công nghiệp và nông nghiệp hiện đại” (2)

Đại hội VI (12/1986) cùng với sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước, đườnglối lãnh đạo của Đảng về nông nghiệp, nông thôn được xác định phù hợp hơn so vớiđiều kiện của đất nước thời kỳ này Đó là, chuyển từ ưu tiên phát triển công nghiệpnặng sang tập trung thực hiện 3 chương trình kinh tế lớn: lương thực - thực phẩm,hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu, trong đó chương trình lương thực - thực phẩm làquan trọng nhất nhằm đảm bảo lương thực cho xã hội và từng bước có dự trữ lươngthực

Nghị quyết 10 ngày 5/4/1988 của Bộ Chính trị về chuyển đổi cơ chế quản lýnông nghiệp, là một bước có tính đột phá trong phát triển nông nghiệp

Nghị quyết số 6-NQ-TW, ngày 10/11/1998 của Bộ Chính trị về một số vấn

đề phát triển nông nghiệp, nông thôn xác định vai trò của nông nghiệp, nông thôn,coi đó là nhiệm vụ quan trọng cả trước mắt và lâu dài Coi trọng thực hiện côngnghiệp hóa, hiện đại hóa trong phát triển nông nghiệp (bao gồm cả lâm nghiệp, ngưnghiệp, diêm nghiệp) và xây dựng nông thôn, đưa nông nghiệp và kinh tế nông thônlên sản xuất lớn là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng cả trước mắt và lâu dài, là cơ sở để

ổn định tình hình kinh tế, chính trị, xã hội…

Đại hội X của Đảng (2006) cũng nêu rõ vấn đề nông nghiệp, nông dân vànông thôn có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng Phải luôn coi trọng đẩy mạnh

công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn; hướng tới xây dựng một nềnnông nghiệp hàng hóa lớn, đa dạng, phát triển nhanh và bền vững, có năng suất,chất lượng và khả năng cạnh tranh cao.

Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy BCH TW khóa X về nông nghiệp, nôngdân, nông thôn (Nghị quyết 26 ngày 5/8/2008) được coi là bước phát triển đánh dấu

sự thay đổi cơ bản trong tư duy nhận thức về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nôngthôn, tạo đà cho sự phát triển của nông nghiệp, nông thôn “Nông nghiệp, nông dân,nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xâydựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lượng quan trọng để phát triển kinh tế - xãhội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh quốc phòng” (3) Trongnghị quyết, trên cơ sở khẳng định công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nôngthôn là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước, Đảng ta đã xác định rõ giữa nông nghiệp, nông dân, nông thôn có mốiquan hệ mật thiết với nhau, trong mối quan hệ đó nông dân được coi là “chủ thể”của quá trình phát triển, vì vậy trước hết “phải khơi dậy tinh thần yêu nước, tự chủ,

tự lực tự cường vươn lên của nông dân.” Việc xác định đúng chủ thể sẽ là cơ sở đểhoạch định hàng loạt các vấn đề khác đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Có thể thấy từ khẳng định nông nghiệp, nông thôn có vai trò quan trọng đếnkhẳng định nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa là một bước phát triển mới về tư duy lãnh đạo pháttriển nông nghiệp, nông dân, nông thôn của Đảng ta

Đại hội lần thứ XI (2011) là sự tiếp tục phát triển tư duy lãnh đạo của Đảng

về vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Từ định hướng phát triển nông - lâm - ngư nghiệp toàn diện theo hướng côngnghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với giải quyết tốt vấn đề nông dân, nông thôn và mụctiêu “Phấn đấu giá trị gia tăng nông nghiệp bình quân 5 năm đạt 2,6 - 3%/năm Tỉtrọng lao động nông nghiệp năm 2015 chiếm 40 - 41% lao động xã hội Thu nhậpcủa người dân nông thôn tăng 1,8 - 2 lần so với năm 2010” (4), Đại hội Đảng toànquốc lần thứ XI đã làm rõ những giải pháp cơ bản để phát triển nông nghiệp, nôngdân, nông thôn trong 5 năm 2011 - 2015

Một là, về mục tiêu, giải pháp phát triển nông nghiệp

Đảng ta nhận thức về mục tiêu phát triển nông nghiệp trong điều kiện sự biếnđổi về môi trường sống trên hành tinh đang diễn ra hết sức phức tạp, đe doạ sự sống

của hàng tỷ người, nhất là đối với các nước nghèo Sự phát triển của nông nghiệptrong điều kiện như vậy phải phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại,hiệu quả, bền vững Phát triển nông nghiệp đòi hỏi phải chú ý đến tất cả các mặt,các bộ phận của nông nghiệp (theo nghĩa hẹp nông nghiệp bao gồm: trồng trọt, chănnuôi, sơ chế nông sản) Hiện nay, cần chú ý phát triển nông nghiệp chuyên sâu,chuyên môn hoá các khâu của sản xuất nông nghiệp, tích cực ứng dụng khoa họccông nghệ trong trồng trọt, chăn nuôi, từ đó nâng cao hiệu quả của nông nghiệp.Tính hiệu quả trong nông nghiệp còn là sự phát triển bền vững, nghĩa là sự pháttriển của nông nghiệp gắn liền với sự phát triển của khoa học công nghệ, của kinh tếtri thức Sự phát triển nông nghiệp toàn diện bền vững là bền vững về sinh thái; lợiích về kinh tế; lợi ích xã hội đối với nông dân và cộng đồng.

Về cơ cấu trong nông nghiệp Đảng ta xác định phát triển nền nông nghiệphiện đại sản xuất hàng hóa góp phần nâng cao hiệu quả của nông nghiệp nhiệt đới

Một nền nông nghiệp hiện đại đòi hỏi phải thực hiện một loạt các giải pháp,trong đó phải khắc phục tình trạng manh mún đất đai, “đẩy mạnh cơ giới hoá, ápdụng công nghệ hiện đại (nhất là công nghệ sinh học); bố trí lại cơ cấu cây trồng,vật nuôi; phát triển kinh tế hộ, trang trại, tổ hợp tác, hợp tác xã nông nghiệp, vùngchuyên môn hoá, khu nông nghiệp công nghệ cao, các tổ hợp sản xuất lớn” (5)

Đặc biệt, để phát huy những lợi thế của nông nghiệp nhiệt đới, để đẩy mạnhsản xuất nông nghiệp theo hướng sản xuất lớn, hiện đại đòi hỏi phải thực hiện tốtliên minh công - nông, trong đó có vai trò nòng cốt của Nhà nước và đẩy mạnh pháttriển công nghiệp, dịch vụ, cũng như các tổ chức chính trị - xã hội Đại hội XIkhẳng định phải thực hiện tốt việc gắn kết chặt chẽ “bốn nhà” (nhà nông, nhà khoahọc, nhà doanh nghiệp, nhà nước) và phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,dịch vụ ở khu vực nông thôn Phát triển các hiệp hội nông dân và các tổ chứckhuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, tạo điều kiện để các tổ chức này hoạt độngthiết thực, có hiệu quả

Hai là, về phát triển lâm nghiệp, thủy sản

Trên cơ sở khẳng định vai trò của lâm nghiệp đối với việc bảo vệ môi trườngsinh thái và phát triển công nghiệp, Đại hội XI đã nhấn mạnh cần phải phát triểntoàn diện và bền vững lâm nghiệp, xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ để “ngườidân có thể sống, làm giàu từ trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng” Trong lâm nghiệp, cầnphải phát triển lâm nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hình thành các tổ hợp trồng

rừng nguyên liệu gắn với công nghiệp chế biến lâm sản và phát triển các vùng rừngchuyên môn hoá bảo đảm đáp ứng ngày càng nhiều hơn nguyên liệu trong nước chocông nghiệp chế biến gỗ và các sản phẩm từ gỗ, giấy.

Đối với nuôi trồng thủy sản, đại hội Đảng XI đã cụ thể hóa các nội dung cầnphát triển theo hướng hiện đại, coi trọng phát triển các lợi thế của từng vùng, đápứng yêu cầu của thị trường

Ba là, về vấn đề xây dựng nông thôn mới

Một trong những nội dung được Đảng ta quan tâm chỉ đạo trong quá trìnhCNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là vấn đề xây dựng nông thôn mới Mặc dù đã

có nhiều văn kiện, nghị quyết chỉ đạo và đã được chính phủ cụ thể hóa trong bộ tiêuchí quốc gia xây dựng nông thôn mới theo Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ, Đại hội XI tiếp tục nhấn mạnh các nộidung của việc xây dựng nông thôn mới Theo đó, xây dựng nông thôn mới phải cócác bước đi cụ thể, vững chắc trong từng giai đoạn, phù hợp với đặc điểm từngvùng, phải kết hợp chặt chẽ việc xây dựng nông thôn mới với việc giữ gìn và pháthuy truyền thống văn hóa tốt đẹp của nông thôn Việt Nam Xây dựng nông thônmới phải chú trọng tới xây dựng phát triển kết cấu hạ tầng nông thôn để tạo môitrường thuận lợi cho thu hút và khai thác các đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn,tạo cơ hội việc làm cho nông dân, theo mục tiêu đào tạo nghề cho 1 triệu lao độngnông thôn mỗi năm Xây dựng nông thôn mới còn phải chú ý tới thực hiện chế độchính sách, bảo đảm công bằng cho người nghèo và có phương án dự phòng thiêntai cho người dân

Từ những định hướng trên, để giải quyết tốt các vấn đề nông nghiệp, nôngdân và nông thôn hiện nay, giải pháp quan trọng nhất là tổ chức quán triệt và triểnkhai thực hiện tốt Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI của Đảng vào thựctiễn phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn; đồng thời tiếp tục triển khaithực hiện tốt Nghị quyết Trung ương bảy (khoá X), và các nghị quyết của Đảng vềvấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn; từ đó, nhận thức đầy đủ hơn về vai trò, vịtrí của nông dân trong toàn xã hội Nông nghiệp phải được coi là nền tảng để ổnđịnh phát triển kinh tế xã hội Muốn vậy, chính sách đối nông dân phải được coi làtrung tâm trong hệ thống chính sách của Đảng và Nhà nước Biểu hiện của nhậnthức đó phải được thể hiện bằng các biện pháp phát triển nông nghiệp, nông thôn

bền vững, thu hẹp về khoảng cách và tốc độ phát triển giữa khu vực nông thôn vàthành thị, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nông dân.

Chúng ta tin rằng với sự thay đổi về nhận thức, sự đồng lòng quyết tâm củatoàn xã hội chắc chắn sẽ giải quyết một cách triệt để vấn đề “tam nông” hướng tớithực hiện thành công mục tiêu trở thành nước công nghiệp vào năm 2020 như Nghịquyết Đại hội XI đề ra./

1.2 Cơ sở thực tiễn

1.2.1 Tình hình nông nghiệp, nông dân, nông thôn và các nhân tố ảnh hưởng tới vai trò, trách nhiệm của Hội Nông dân trong phát triển nông nghiệp nông thôn, xây dựng nông thôn mới và giai cấp nông dân giai đoạn

2010 – 2020.

Huyện Đầm Hà là huyện trung du miền núi, có tổng diện tích đất tự nhiên414,26 km2 ( diện tích đất nổi là 309,28 km2), đơn vị hành chính gồm 09 xã và mộtthị trấn; dân số 34.334 người, trong đó: nhân khẩu hộ nông nghiệp, nông dân, nôngthôn chiếm 81,53% Cơ cấu kinh tế của huyện: Nông – Lâm – Ngư nghiệp, Côngnghiệp, dịch vụ, thương mại Lao động nông nghiệp tập trung chủ yếu ở nông thôn,các cấp ủy, chính quyền, tổ chức, đoàn thể trong hệ thống chính trị quan tâm pháttriển kinh tế, giải quyết việc làm cho nông dân, các vấn đề an sinh xã hội được đảmbảo

Trong 5 năm thực hiện nghị quyết Đại hội đại biểu Hội Nông dân tỉnh QuảngNinh lần thứ VI, nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Đầm Hà lần thứ XXII, cán bộ hộiviên nông dân các dân tộc trong huyện thực hiện tốt các nhiệm vụ phát triển kinh tế,nông nghiệp nông thôn của huyện đã đạt được những thành tựu nhất định Huyện đã

có chủ trương chính sách quan tâm hỗ trợ, khuyến khích nông dân tham gia phát triểnkinh tế xã hội nông thôn như:

Chính sách đầu tư cơ sở hạ tầng, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, phổbiến khoa học kỹ thuật và chuyển giao công nghệ hiện đại, cho vay vốn ưu đãi,hỗ trợlãi xuất, tiêu thụ sản phẩm, hỗ trợ giống – vật tư, trợ giá cước vận chuyển những mặthàng thiết yếu cung cấp cho nông dân vùng cao, miền núi, chuyển nhiều dự án,chương trình kinh tế - xã hội cho vùng khó khăn, vùng 135…, đã tạo môi trường vàđiều kiện thuận lợi để thi đua phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói, giảm nghèo va làm

giàu chính đáng, phát huy tiềm năng thế mạnh, sức lao động, đất đai rừng, biển, vốn

để phát triển kinh tế - xã hội nông thôn đạt đượcnhững thành tựu, đó là:

 Về sản xuất nông – lâm – ngư nghiệp:

- Nông nghiệp: Trong năm qua các cấp Hội đã quan tâm chỉ đạo, tuyêntruyền, vận động cán bộ, hội viên, nông dân tích cực chuyển dịch cơ cấu cây non,mùa vụ, cơ cấu sử dụng đất, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp,thực hiện các chương trình phát triển kinh tế của huyện như: cấy lúa lai, ngô lai,chương trình chuyển đổi đất trũng trồng lúa kém hiệu quả sang nuôi cá nước ngọt,chương trình mở rộng diện tích lúa màu trung vụ, trương trình phát triển cây chè,chương trình phát triển chăn nuôi để góp phần làm tăng giá trị sản xuất nông ghiệphằng năm 10,7% sản lượng lương thực đạt 16.088 tấn năm 2006 lên 17.223 tấn năm

2010 lương thực bình quân đạt 500kg/người/năm Giá trị trên ha canh tác đạt 25,22triệu đồng, tăng 7 triệu đồng so với năm 2002 một số mô hình chăn nuôi gia súc, giacầm phát triển ổn định và tăng nhanh về số lượng giá trị ngành chăn nuôi đạt 25, 1 tỉđồng năm 2006 lên 51,69 tỉ năm 2010

- Sản xuất lâm nghiệp: có tiến bộ với sự tham gia của các cấp hội, hội viênnông dân trong việc trồng rừng, bảo vệ, tu bổ rừng, đã nâng tỉ lệ che phủ rừng từ 39%năm 2002 lên 47,5% năm 2006 giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp đạt từ 6,32 tỉ đồngnăm 2006 lên 13,17 tỉ năm 2010

- Sản xuất ngư nghiệp: Nhiều hội viên nông dân dẫ chủ động, mạnh dạnđầu tư vốn, lao động – khoa học kỹ thuật vào nuôi trồng thủy sản, đến nay toànhuyện có 347 ha nuôi trồng thủy sản, trong đó nuôi tôm 147ha, nuôi cá nướcngọt 72ha, nuôi nhuyễn thể khác 124ha, nuôi cá lồng bè 420 ô lồng, tổng giá tringành thủy sản đạt 38,6 tỉ đồng năm 2006 lên 74,97 tỉ đồng năm 2010

 Tình hình nông dân, nông thôn:

Trong nhiệm kì qua các cấp Hội Nông dân trong huyện luôn tin tưởng vàođường lối đổi mới và sự lãnh đạo của Đảng, sự điều hành của Nhà nước nông dâncác dân tộc huyện Đầm Hà phát huy tinh thần đoàn kết, tinh thần yêu nước của gaicấp nông dân, khắc phục mọi khó khăn để phát triển sản xuất, đầu tư vốn, lao động,ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, khai thác có hiệu quả tài nguyên đấtđai, rừng, biển để tạo ra của cải vật chất cho gia đình và xã hội; đóng góp công sức

vào kinh tế - xã hội huyện Đầm Hà Bộ mặt nông thôn ngày càng được cải thiện, đỏimới, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được đầu tư nâng cấp và xây mới đến nay toàn

bộ huyện đã có 10/10 xã có đường bê tong liên thôn, bản đến trụ sở UBND xã, 100%các xã trong huyện có điện lưới quốc gia, trường tiể học, trung học cơ sở, trạm y tế,bưu điện văn hóa xã, 100% có máy vi tính tại trụ sở xã và máy điện thoại hệ thốngthủy lợi được quan tâm, đã đầu tư kiên cố hóa hang trăm kênh mương nội đồng điềukiện đi lại, ăn ở của người dân ngày càng được cải thiện đời sống vật chất tinh thầncủa nhân dân ngày càng được nâng lên, ổn định và phát triển, 85% hộ nông dân đượcdung nước sạch, số hộ nghèo giảm còn 24,23%

1.2.2 Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của Hội Nông dân trong phát

triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và giai cấp nông dân giai đoạn 2010– 2020

 Vị trí, vai trò của Hội nông dân Việt Nam:

Hội Nông dân Việt Nam là một thành viên trong hệ thống chính trị, đóngvai trò rất quan trọng trong hệ thống chính trị, được thể hiện:

- Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam: Hội có vai trò tập tập hợp, tuyêntruyền, giáo dục vận động hội viên, nông dân thực hiện chủ trương, đường lốicủa Đảng, góp phần quan trọng vào việc tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng

- Đối với Nhà nước: Hội là cơ sở chính trị, có vai trò tham gia quản lýNhà nước và xã hội:

+ Tham gia xây dựng chính sách, pháp luật, bộ máy tổ chức của Nhànước

+ Tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vận động hội viên nông dântham gia xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội củng cố quốc phòng an ninh, xâydựng nông thôn mới chăm lo bảo vệ lợi ích cho người dân

- Đối với nông dân và phong trào nông dân:

+ Hội có vai trò đại diện chăm lo quyền và lợi ích hợp pháp, chính dángcủa hội viên, nông dân

+ Giám sát hoạt động của các cơ quan Nhà nước, cán bộ công chức Nhànước

+ Vận động cán bộ, hội viên, nông dân đấu tranh chống mọi âm mưa thủđoạn của các thế lực thù địch, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa

- Với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân: Hội quan hệ bình đẳng

và phối hợp tổ chức phong tròa nông dân là người đại diện, thực hiện quyền làmchủ của giai cấp nông dân

 Chức năng của Hội Nông dân Việt Nam:

1 Tập hợp, vận động, giáo dục hội viên, nông dân phát huy quyền làm chủ,tích cực học tập nâng cao trình độ, năng lực về mọi mặt

2 Đại diện giai cấp nông dân tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và khối đại đoànkết toàn dân tộc

3 Chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của nông dân; tổchức các hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ nông dân trong sản xuất và đời sống

 Nhiệm vụ của Hội Nông dân Việt Nam:

1 Tuyền truyền, giáo dục cho cán bộ, hội viên, nông dân hiểu biết đườnglối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước; nghị quyết, chỉ thị của Hội,khơi dậy và phát huy truyền thống yêu nước, ý chí cách mạng, tinh thần tự lực, tựcường, lao động sáng tạo của nông dân

2 Vận động, tập hợp và làm nòng cốt tổ chức các phong trào nông dân pháttriển kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh Chăm lo đời sống vật chất vàtinh thần của hội viên, nông dân

3 Các cấp Hội là thành viên tích cực trong hệ thống chính trị thực hiện cácchính sách, pháp luật, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của Nhà nước ởnông thôn Hướng dẫn phát triển các hình thức kinh tế tập thể trong nông nghiệp

Tổ chức các hoạt động dịch vụ, tư vấn, hỗ trợ và dạy nghề giúp nông dân phát triểnsản xuất, nâng cao đời sống, bảo vệ môi trường

4 Đoàn kết, tập hợp đông đảo nông dân vào tổ chức Hội, phát triển và nângcao chất lượng hội viên Xây dựng tổ chức Hội vững mạnh về mọi mặt; đào tạo, bồidưỡng cán bộ Hội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ thời kỳ công nghiệp hoá - hiện đại hoáđất nước

5 Tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh Tham gia giámsát và phản biện xã hội theo quy chế Kịp thời phản ánh tâm tư nguyện vọng của nông dânvới Đảng và Nhà nước; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng hợp pháp của hội viên, nôngdân Thực hiện Pháp lệnh Dân chủ cơ sở, giữ gìn đoàn kết trong nội bộ nông dân; góp phầnxây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; chốngquan liêu, tham nhũng, lãng phí và các tệ nạn xã hội

6 Mở rộng hoạt động đối ngoại theo quan điểm, đường lối của Đảng, tăng cườnghợp tác, trao đổi, học tập kinh nghiệm, tiến bộ khoa học kỹ thuật, quảng bá hàng hoánông sản, văn hoá Việt Nam với tổ chức nông dân, tổ chức quốc tế, các tổ chức chínhphủ, phi chính phủ trong khu vực và trên thế giới.

CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM CỦA HỘI NÔNG DÂN HUYỆN ĐẦM HÀ TRONG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP, XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI VÀ XÂY DỰNG GIAI CẤP NÔNG DÂN VIỆT NAM

2.1 THỰC TRẠNG VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM CỦA HỘI NÔNG DÂN HUYỆN ĐẦM HÀ TRONG PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP

Từ sau Đại hội đại biểu nông dân toàn quốc lần thứ nhất (tháng 3/1988),

Hội Nông dân huyện Đầm Hà đã phát động “Phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau xoá đói giảm nghèo và làm giàu” trong hội

viên, nông dân toàn huyện Phong trào đã thu hút, tập hợp, vận động nông dânchuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với từng xã, thôn, bản; ứng dụng cáctiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phát triển kinh tế hộ gia đình Sau hơn 20năm triển khai thực hiện, đã có hàng triệu hộ đăng ký phấn đấu và hàng triệu hộnông dân đạt danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi các cấp Để thúc đẩy phong tràophát triển, Hội Nông dân huyện Đầm Hà đã chủ động liên kết, phối hợp với các bộ,ngành, chính quyền, các đoàn thể địa phương, các nhà khoa học, các doanh nghiệp

hỗ trợ, giúp đỡ nông dân thông qua các hoạt động cụ thể sau:

2.1.1 Hỗ trợ nông dân vay vốn và hướng dẫn sử dụng vốn vay có hiệu quả trong phát triển sản xuất, kinh doanh

Nhu cầu có vốn cho phát triển sản xuất, kinh doanh dịch vụ nhằm xóađói giảm nghèo và làm giàu là một đòi hỏi chính đáng và trở nên bức xúc của nôngdân huyện Đầm Hà Để đáp ứng nguyện vọng của nông dân, trong những năm vừaqua Hội Nông dân huyện Đầm Hà đã tập trung có các biện pháp hỗ trợ giải quyếtvốn cho nông dân

Được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, Hội Nông dân Tỉnh Quảng Ninh,

Hội Nông dân huyện Đầm Hà đã thành lập Quỹ Hỗ trợ nông dân Từ năm 1996 đến nay,