CÁCH LÀM VÀ SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Tại trường TH – THCS Đinh Công Bê, Huyện Cao Lănh, Tỉnh Đồng Tháp A.phần mở đ ầu: 1.Lí do chọn sáng kiến: Một trong những nội dung quan
Trang 1CÁCH LÀM VÀ SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Tại trường TH – THCS Đinh Công Bê, Huyện Cao Lănh,
Tỉnh Đồng Tháp A.phần mở đ ầu:
1.Lí do chọn sáng kiến:
Một trong những nội dung quan trọng của đổi mới giao dục phổ thông hiện nay là đổi mới phương phap dạy học theo hướng phat huy tính tích cực, chủ động, sang tạo của học sinh Đổi mới dạy học nói chung và đổi mới dạy học lịch sử nói riêng là một qua trình được thực hiện thường xuyên và kiên trì, trong đó có nhiều yếu tố quan hệ chặt chẽ với nhau Dạy như thế nào? Học như thế nào để đạt được hiệu quả học tập tốt nhất là điều mong muốn của tất cả thầy cô giao Muốn thế phải đổi mới phương phap, biện phap dạy
và học
Trong việc dạy học, du là phương phap truyền thống, cải cach hay đổi mới thì việc
sử dụng phương tiện đồ dung dạy học là một vấn đề cần thiết, du là môn khoa học tự nhiên hay môn khoa học xa hội có sử dụng đồ dung dạy học đều mang lại hiệu quả cao Phân môn Lịch sử là một bộ môn khoa học xa hội rất quan trọng trong nhà trường Nó giup cho thế hệ trẻ hiểu được cội nguồn dân tộc, biết được qua khứ của tổ tiên Từ những hiện vật cụ thể, những sự kiện lịch sử, học sinh tự hào về truyền thống dân tộc, tiếp theo, biết kế thừa và phat huy những tinh hoa của tổ tiên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc ngày nay Muốn làm sống dậy qua khứ của lịch sử, mỗi bài dạy ở trên lớp ngoài việc cung cấp đầy đủ những kiến thức cơ bản cần phải sử dụng một cach hợp lý kheo leo
đồ dung dạy học mới tai hiện được sự việc đa qua
Để góp phần vào việc đổi mới phương phap dạy học nói chung, dạy học lịch sử nói riêng, tôi xin trình bày một số vấn đề về “ Cach làm và sử dụng bản đồ trong dạy học lịch sử”Với việc nghiên cứu sang kiến này, tôi mong muốn sẽ góp phần giup giao viên tiến hành một giờ dạy đạt hiệu quả cao hơn, biết cach làm và sử dụng đồ dung dạy học tốt hơn học sinh tích cực hơn trong việc tiếp thu, lĩnh hội kiến thức của bài học
II Mụ c đích và phương pháp nghiên c ứu:
1 Mục đích:
Với sang kiến này, tôi muốn tìm hiểu: Cach làm và sử dụng bản đồ trong dạy học lịch sử của giao viên và học sinh tại trường TH – THCS Đinh Công Bê, Huyện Cao Lanh, Tỉnh Đồng Thap ra sao? trên cơ sở đó tôi lồng ghep một số giải phap, cach làm và
sử dụng đồ dung dạy học tiết học lịch sử theo hướng tích cực giup cho giao viên và học sinh yêu thích môn lịch sử, nâng cao kiến thức hiểu biết chất lượng dạy học bộ môn
2 Phương pháp nghiên cứu:
- Muốn làm được một đồ dung dạy học chất lượng bản thân giao viên phải có năng
khiếu, thích học hỏi(như tích cực hưởng ứng cac phong trào thi đồ dung dạy học do ngành tổ chức, mỗi lần tham dự cần phải chụp hình ghi ảnh lại những đồ dung dạy học đẹp có tính sang tạo cao kĩ thuật mới, chu ý nguyên liệu và kĩ thuật làm từng loại đồ dung…tự bản thân tích lũy qua thời gian), không ngừng sang tạo( biết vận dụng sang tạo
Trang 2những kĩ thuật làm đồ dung dạy học của đồng nghiệp qua cac đợt mà ngành tổ chức triển lam đồ dung dạy học tranh thủ thời gian học hỏi kinh nghiệm), …
- Giao viên phải nắm rõ nguyên tắc làm đồ dung, những yêu cầu quan trọng để đồ dung dạy học đạt tiêu chuẩn và có chất lượng(chính xac, khoa học, đẹp, sang tạo, tiện ích, dễ làm…), sử dụng những nguyên liệu đơn giản dễ tìm để làm đồ dung
- Không ngừng ứng dụng thực tế khi giảng dạy giao viên phải thường xuyên tự mình vẽ hoặc làm đồ dung để phục vụ cho tiết dạy, không được “dạy chay”, hướng dẫn cho học sinh thường xuyên làm đồ dung dạy học dần dần hình thành kĩ năng – kỹ xao
III Giới hạn của sáng kiến:
Hiện đang ap dụng trong phạm vi bộ môn lịch sử và cac bộ môn khac của trường TH&THCS Đinh Công Bê, xa Mỹ Thọ, huyện Cao Lanh, tỉnh Đồng Thap có điều kiện tốt hơn thì áp dụng cho bộ môn Lịch sử của huyện Cao Lanh nói riêng và tỉnh Đồng Thap nói chung
Đối tượng nghiên cứu mà tôi ap dụng cho sang kiến này là tất cả giao viên và học sinh của trường
IV Kế hoạch thực hiện:
- Tổ chức kiểm tra thống kê số liệu thực tế việc làm và sử dụng đồ dung dạy học của giao viên và học sinh trong tổ
- Phân công trực tiếp từng bộ môn cụ thể làm 6 đồ dung/năm
- Hình thức: Giao viên tự làm ở nhà, phân công học sinh làm, vẽ bản đồ, mô hình, photo lược đồ…
- Thời gian: Tiến hành nghiên cứu thực hiện từ năm học 2007 đến nạy
- Ngay từ đầu năm học tổ quan triệt tinh thần nhiệm vụ trọng tâm của năm học là (Thầy dạy Tốt – học Tốt)
- Ở cấp tổ thì phân công giao viên và học sinh tự làm và sử dụng đồ dung dạy học
cụ thể theo từng môn học
- Phân công nhóm học tập và phân công nhiệm vụ làm việc theo hình thức nâng cao tìm và sưu tầm những tư liệu tự làm và sử dụng đồ dung dạy học
- Thống kê việc giao viên và học sinh tự làm và sử dụng đồ dung dạy học
B Nội dung:
I Cơ sở lư luận:
Đai-ri nhà giao dục Liên Xô cũ đa từng nói: “ Dạy sử cũng như bất cứ dạy cai gì đoi hỏi người thầy phải khêu gợi cai thông minh chứ không phải là bắt buộc cai trí nhớ làm việc, bắt nó ghi chep rồi tả lại…” Như vậy, mục đích của việc dạy học lịch sử ở trường người giao viên không chỉ giup cho học sinh hình dung được những hình ảnh của qua khứ, biết và ghi nhớ được cac sự kiện, hiện tượng của lịch sử mà quan trọng hơn là phải hiểu được lịch sử và thấm nhuần được cac gia trị, tinh hoa văn hóa nhân loại Bên cạnh đó, dạy học lịch sử có thể giao dục cho cac em tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh, thông qua đó cac em tự ren luyện bản thân mình vừa có tài vừa có đức, yêu đất nước, yêu hoa bình và biết trân trọng những thành quả đạt được
Như chung ta đa biết, dạy học là một qua trình hoạt động nhận thức, con đường
nhận thức ngắn nhất theo con đường “từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, va
Trang 3từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn” (Lê-Nin)
Đồ dung dạy học nếu được sử dụng và biết cach làm tốt sẽ huy động được sự tham gia của nhiều giac quan, sẽ kết hợp chặt chẽ được hai hệ thống tín hiệu với nhau, tai nghe mắt thấy tạo điều kiện cho học sinh dễ hiểu, nhớ lâu, gây được những mối liên hệ thần kinh tạm thời kha phong phu, phat triển ở học sinh năng lực chu ý, quan sat, hứng thu Ngược lại, nếu sử dụng không đung mức và bị lạm dụng thì dễ làm cho học sinh phân tan
sự chu ý, không tập trung vào cac dấu hiệu cơ bản chủ yếu và thậm chí hạn chế paht triển năng lực tư duy trừu tượng
Đặc biệt trong hướng dạy học mới hiện nay “hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh”yêu cầu người giao viên phải biết tạo điều kiện cho học sinh tự tìm toi, khai thac kiến thức, biết điều khiển hoạt động nhận thức của mình bằng cac phương tiện đồ dung dạy học Chính vì thế mà “đồ dung dạy học” đa trở thành một nhân tố kha quan trọng trong hoạt động dạy học vì nó vừa là phương tiện giup học sinh khai thac kiến thức, vừa là nguồn tri thức đa dạng, phong phu
II.Cơ s ở thực tiễn:
Trong điều kiện hiện nay, học sinh cac trường trường trung học cở sở đa sớm được tiếp cận với những tranh vẽ, ảnh màu, mô hình y như thật, thậm chí được trực tiếp tiếp xuc với vật thật như cây đậu, con ếch và những hóa chất…
Tuy vậy, đối với môn Lịch sử học sinh ít có cơ hội tiếp xuc với nhiều phương tiện
đồ dung dạy học khac nhau Học sinh chỉ tiếp cận với những tấm bản đồ, những hình ảnh, những tư liệu ở sach giao khoa, đồng thời ít được giải thích kĩ nội dung, và cũng ít hấp dẫn Như chung ta biết, do lịch sử là hiện thực qua khứ nên học sinh không được trực tiếp tiếp xuc với cac sự kiện, hiện tượng, nhân vật, qua trình lịch sử Mặt khac, do lịch sử là qua khứ gần hoặc xa và nội dung của những thời đại xa xưa ấy lại có nhiều điều khac với thời đại hiện nay, nên học sinh không dễ gì hình dung và cắt nghĩa được những gì đa từng xay ra trước kia Để giup học sinh chủ động, sang tạo trong việc lĩnh hội kiến thức đồng thời nâng cao chất lượng giao dục, người giao viên cần phải đổi mới phương phap dạy học cho phu hợp với hướng dạy học “lấy học sinh làm trung tâm” Một trong những phương phap đặc trưng của bộ môn Lịch sử là phương phap sử dụng phương tiện đồ dung dạy học trong giảng dạy
Từ thực tế cho thấy chuẩn bị đồ dung dạy học, làm dụng cụ trực quan, phương tiện thiết bị dạy học là công tac rất khó khăn, rất công phu và rất tốn kem nhưng:
Sử dụng đồ dung dạy học như thế nào và làm đồ dung dạy học ra sao cho hiệu quả cao trong giảng dạy lịch sử lại là một vấn đề càng khó khăn hơn Đó cũng chính là vấn đề mà mỗi người giao viên lịch sử đa và đang quan tâm hiện nay
III Thực trạng và mâu thuẫn:
Từ nhiều năm nay cac bộ môn đa thực hiện chương trình đổi mới phương phap giảng dạy, trong đó có môn lịch sử Trên thực tế giao viên chỉ đi sâu vào nội dung sach giao khoa Như vậy vô tình giáo viên đa quên một việc làm thường xuyên của đặc thu của
bộ môn lịch sử: Bản đồ dung trong cac nhà trường, cụ thể từng bài dạy phải sử dụng triệt để
Bản đồ đóng vai tṛo quan trọng trong tiết dạy và cả khóa trình của năm học Nếu
Trang 4bài học đó có yêu cầu bản đồ, nhưng giao viên không sử dụng xem như tiết dạy đó không đạt yêu cầu
Thực trạng hiện nay, nhiều trường trung học cơ sở trong Tỉnh lại không tận dụng triệt để bản đồ có sẵn ở trường hoặc để hư rach, mất mat Thậm chí có nơi lưu trong kho Nhiều loại bản đồ do điều kiện nào đó chưa thể ấn hành, giao viên cũng không vẽ mới Nhiều thư viện trường chưa giới thiệu hoặc thiếu ý thức bảo quản, trưng bày chủ yếu làm mẫu, chứ thực chất không sử dụng hoặc sử dụng không triệt để Điều đó đa gây lăng phí lớn cho nhà trường và xa hội Điều kiện cung cấp kiến thức cho học sinh bị giới hạn rất nhiều Điều quan trọng chính là giao viên“dạy chay” đi ngược lại phương phap giảng dạy hiện đại
Lên lớp không có bản đồ, sơ đồ đồng nghĩa với “nói suông” thuần lý thuyết Mức
độ khắc sâu kiến thức hạn chế nhiều Bài dạy không sinh động hay đung hơn không thể làm lịch sử sống lại trong ḷong học sinh
Qua thực tế giảng dạy tại trường và xem lại hướng dẫn giảng dạy bộ môn lịch sử thì yêu cầu sử dụng bản đồ là rất lớn đối với cấp học Trung học cơ sở và Trung học phổ
thông
* Thống kê minh họa một số bài cấp Trung học cơ sở.
*Lớp 6
co Đa vẽ Bài 8: Thời nguyên
thủy trên đất nước ta
Bài 14: Nước Âu Lạc
Bài 15: Nước Âu Lạc
(tiếp theo)
Bài 17: Cuộc khởi
nghĩa Hai Bà Trưng
(năm 40)
Bài 19: Từ sau Trưng
Vương đến trước Lí
+ Địa điểm khảo cổ tại Việt Nam + Cac di chỉ đồng thau
+ Thành Cổ Loa và đồng bằng sông Hồng TK III TCN
+ Sơ đồ khu di tích Cổ Loa + Cuộc khang chiến chống xâm lược Tần và xâm lược của Triệu Đà thời An Dương Vương
+ Khởi nghĩa Hai Bà Trưng và cuộc khang chiến chống quân xâm lược Han 40-43
+
+
+
+ +
+
+
+
+
+
+
Trang 5Nam Đế (Giữa thế kỉ I
– Giữa thế kỉ VI)
Bài 21: Khởi nghĩa Lí
Bí Nước Vạn Xuân
(542 – 602)
Bài 22: Khởi nghĩa Lí
Bí Nước Vạn Xuân
(542 – 602), (tiếp theo)
Bài 26: Cuộc đấu
tranh giành quyền tự
chủ của họ Khuc, họ
Dương
Bài 27: Ngô Quyền và
chiến thắng Bạch
Đằng 938
+ Châu Giao và Cham-pa giữa TK.IV
+ Khởi nghĩa Lý Bí khang chiến bảo vệ chủ quyền
+ Cuộc khang chiến chống quân Lương xâm lược
+ Nước ta thời thuộc Đường(TK.VII-IX)
+ Khang chiến chống Nam Han lần
I (930-931)
+ Chiến thắng Bạch Đằng 938 + Khởi nghĩa Mai Thuc Loan và khởi nghĩa Phung Hưng
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
*Lớp 7
co
Đa vẽ
Bài 8: Nước ta buổi
đầu độc lập
Bài 9: Nước Đại Cồ
Việt thời Đinh – Tiền
Lê
Bài 11: Cuộc khang
chiến chống quân xâm
lược Tống (1075 –
1077)
Bài 14: Ba lần khang
chiến chống quân xâm
lược Mông – Nguyên
+ Mười hai sứ quân và Đinh Bộ lĩnh qua trình thống nhất 930-931 + Khang chiến chống Tống 981 + Đại Việt thời Lý Trần thế kỉ X
+ Khang chiến chống Tống 1075-1077
+ Chống quân Mông Cổ lần I (1258)
+ + + +
+
+ + + +
+
Trang 6(thế kỉ XIII).
Bài 16: Sự suy sụp của
nhà Trần cuối thế kỉ
XIV
Bài 18: Cuộc khang
chiến của nhà Hồ và
phong trào khởi nghĩa
chống quân Minh ở
đầu thế kỉ XV
Bài 19: Cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn
(1418 – 1427)
+ Khang chiến lần II chống quân Nguyên 1285
+ Khang chiến lần III chống Nguyên- Mông 1287-1288
+ Trận Bạch Đằng 1288
+ Khởi nghĩa nông dân nửa sau
TK XIV
+ Khởi nghĩa Trần Ngỗi, Trần Quý Khoáng
+ Khởi nghĩa Lam Sơn 1418-1427 + Chiến thắng Tốt Động- Chuc Động
+ Chiến thắng Chi Lăng- Xương Giang
+Lanh thổ Đại Việt thế kỉ XV
+ + +
+
+ + +
+ + +
+
+ +
+
+
+
+
*Lớp 8
Tên bài Yêu cầu bản đồ Đa in Hiện co Chưa co Đa vẽ
* Phần I: LỊCH SỬ
THẾ GIỚI
Bài Mở đầu
Bài 1: Những cuộc
cach mạng tư sản đầu
tiên
Bài 2: cach mạng tư
sản Phap (1789 –
1794)
Bài 3: Chủ nghĩa tư
bản được xac lập trên
phạm vi thế giới
+ Con người xuất hiện ở châu A,
Âu, Phi
+ Cach mạng tư sản Anh TK XVII + Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
cuối TK XVIII + Nước Phap 1789-1794
+ Chính trị Mỹ latinh Đầu TK
XIX
+
+
+
+
+ +
+
+
+
Trang 7Bài 5: Công xa Pari
1871
Bài 7: Phong trào
công nhân quốc tế cuối
thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX
Bài 12: Nhật Bản giữa
thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX
Bài 13: Chiến tranh
thế giới thứ nhất (1914
– 1918)
Bài 15: Cach mạng
thang Mười Nga 1917
và cuộc đấu tranh bảo
vệ cach mạng
(1917-1921)
*PhầnII: LỊCH SỬ
VIỆT NAM
Bài 24: Cuộc khang
chiến từ năm 1858 đến
năm 1873
Bài 26: Phong trào
khang Phap trong
những năm cuối thế kỉ
XIX
Bài 27: Khởi nghĩa
Yên Thế và phong trào
chống Phap của đồng
bào miền nui cuối thế
kỉ XIX
Bài 29: Chính sach
khai thac thuộc địa của
thực dân Phap và
những chuyển biến
kinh tế xa hội ở Việt
Nam
Bài 30: Phong trào
+ Nam A và Đông Nam A giữa
TK XIX + Công xa Pari 1870 + Thành phố Pê -tec -bua
+ Đế quốc Nhật Bản
+ Chiến tranh thế giới I (1914-1918)
+ Khởi nghĩa vũ trang ở Pê - tơ -rô -grat
+ Cuộc khang chiến chống thực dân Phap 1858-1885
+ Chiến trường Hà Nội 1873-1882 + Kinh thành Huế 1885
+ Công sự phong thủ Ba Đình
+ Căn cứ Bai Sậy + Căn cứ Hương Khê
+ Phong trào nông dân Yên Thế 1884-1913
+ Tổ chức cai trị của thực dân Phap tại Việt Nam
+ Hành trình cứu nước của Nguyễn
+ + +
+ + +
+ +
+ + + +
+
+
+ +
+ + +
+ +
+ + + +
+
+ +
+ + +
+
+
Trang 8yêu nước chống Phap
từ đầu thế kỉ XX đến
năm 1918
Ai Quốc 1911-1925
*Lớp 9
A.Lịch sử thế giới :
Bài 1: Liên Xô và cac
nước Đông Âu từ 1945
đến giữa những năm 70
của thế kỉ XX
Bài 3: Qua trình phat
triển của phong trào
giải phóng dân tộc và
sự tan ra của hệ thống
thuộc địa
B.LỊCH SỬ VIỆT
NAM
Bài 14: Việt Nam sau
Chiến tranh thế giới
thứ nhất
Bài 16: Những hoạt
động của Nguyễn Ai
Quốc ở nước ngoài
trong những năm 1919
– 1925
Bài 19: Phong trào
cach mạng trong những
năm 1930 – 1935
Bài 22: Cao trào cach
mạng tiến tới Tổng
khởi nghĩa thng Tm
1945
Bài 24: Cuộc đấu tranh
bảo vệ và xây dựng
chính quyền dân chủ
+ Bản đồ Liên Xô 1917-1941
+ Phong trào cach mạng thế giới trước chiến tranh thế giới thứ II + Cach mạng Trung Quốc 1919-1939
+ Cach mạng Châu A trước chiến tranh thế giới thứ II
+ Việt Nam trong cuộc khai thac thuộc địa lần II
+ Hành trình cứu nước của Nguyễn
Ai Quốc1911-1925
+ Xô Viết Nghệ -Tĩnh 1930-1931 + Khởi nghĩa Bắc Sơn, Nam kỳ và binh biến Đô Lương
+ Cach mạng thang Tam 1945
+ Tình hình Việt Nam sau cach mạng thang Tam 1945
+
+ + +
+ +
+
+ + +
+
+
+
+ + +
+
+ +
+
+ + +
+ +
+
Trang 9nhân dân (1945 –
1946)
Bài 25: Những năm
đầu của cuộc khang
chiến toàn quốc chống
thực dân Phap (1946 –
1950)
Bài 27: Cuộc khang
chiến toàn quốc chống
thực dân Phap xâm
lược kết thuc (1953 –
1954)
Bài 29: Cả nước trực
tiếp chống Mĩ cứu
nước (1965 – 1973)
Bài 30: Hoàn thành
giải phóng miền Nam
thống nhất đất nước
(1973 – 1975)
+ Chiến dịch Việt Bắc 1947 + Chiến dịch biên giới 1950
+ Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954
+ Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954 + Tình hình Việt nam sau Hiệp định Giơnevơ 1954
+ Miền Bắc đanh thắng chiến tranh pha hoại của Đế quốc Mỹ
+ Trận Vạn Tường 1965
+ Lược đồ chiến dịch Hồ Chí Minh 1975
+ +
+ +
+
+
+ +
+ +
+
+
+
+
Trước thực trạng kể trên nếu cải tiến phương phap giảng dạy mà thiếu đồ dung dạy học đặc biệt là bản đồ, sơ đồ đối với bộ môn lịch sử, nghĩa là không cải tiến Thực tế nhiều năm, giao viên bộ môn, Ban giam hiệu và cac cấp quản lý có chu ý việc này, nhưng
ở chừng mực nhất định Vì nhiều lý do như thiếu kinh phí, chờ đợi bản đồ từ trên Bộ rót xuống và đặc biệt là xem thường bộ môn Giao viên đứng lớp lại không chủ động đề ra
kế hoạch làm mới bổ sung Theo đanh gia tình hình hiện nay giao viên bộ môn Lịch Sử
sử dụng bản đồ chiếm tỉ lệ chưa cao
Do thực tế trên, nên nỗi bức xuc cho giao viên dạy môn lịch sử cần làm ngay đồ dung dạy học chủ yếu và trước hết là bản đồ, sơ đồ cho phu hợp tình hình cải tiến phương phap hiện nay
IV.Các biện pháp giải quyết vấ n đ ề:
1 Một số cách sử dụng bản đồ:
- Trước tiên giao viên phải biết cach phân loại bản đồ thành 3 nhóm chính:
+ Đồ dung trực quan hiện vật bao gồm những di tích lịch sử và cach mạng(như thành nhà Hồ, hang Pắc Bó, nhà số 5D Hàm Long…)những di vật khảo cổ và cac di vật thuộc cac thời đại lịch sử(như công cụ đồ đa cũ Nui Đọ, trống đồng Đông Sơn, cọc gỗ Bạch Đằng…)
Trang 10+ Nhóm đồ dung trực quan tạo hình gồm cac loại phục chế mô hình, sa bàn, tranh ảnh lịch sử…
+ Đồ dung trực quan quy ước, bao gồm cac loại: bản đồ lịch sử, đồ thị, sơ đồ, niên biểu…
- Khi sử dụng đồ dung dạy học giao viên cần chu ý cac nguyên tắc sau:
+ Căn cứ vào nội dung yêu cầu giao dưỡng, giao dục của bài học để lựa chọn đồ dung trực quan tương ứng thích hợp Vì vậy cần xây dựng một hệ thống đồ dung trực qun phong phu, phu hợp với cac bài học lịch sử
+ Có phương phap thích hợp đối với việc sử dụng mỗi loại đồ dung trực quan Phải đảm bảo được sự quan sat đầy đủ đồ dung trực quan của học sinh
+ Phat huy tính tích cực của học sinh khi sử dụng đồ dung trực quan(không chỉ để
cụ thể hóa kiến thức mà con đi sâu phân tích bản chất sự kiên)
+ Đảm bảo kết hợp lời nói với việc trình bày cac đồ dung trực quan, đồng thời ren luyện kĩ năng thực hành cho học sinh khi xây dựng cà sử dụng đồ dung trực quan
- Tuy theo yêu cầu của bài học và loại hình đồ dung trực quan mà có cach sử dụng
đồ dung khac nhau:
+ Cach sử dụng đồ dung trực quan treo tường được sử dụng nhiều nhất trong dạy học lịch sử hiện nay là bản đồ, sơ đồ, đồ thị, bảng niên biểu…Trước khi sử dụng chung cần chuẩn bị thật kĩ nắm chắc nội dung bản đồ, ý nghĩa của từng loại phục vụ cho nội dung nào của giờ học
+ Trong khi tiến hành xac định đung thời điểm để treo bản đồ, sơ đồ…Không nên treo trên bảng đen, vì bảng con dung để viết, phải treo chỗ cao ở góc bên phải bảng, nơi
có đủ anh sang cho tất cả học sinh nhìn thấy rõ Giao viên phải đứng bên phải bản đồ, dung que chỉ cac địa điểm cho thật chính xac Khi xac định một vị trí giao viên không nên nói một cach mơ hồ rằng vị trí này ở “phía trên”hay “phía dưới” ở “bên phải” hay
“bên trai”mà phải chỉ phương hướng của vị trí “phía tây hay phía đông…” Nếu là một khu vực, căn cứ quân sự…thì giao viên phải chỉ đung kí hiệu trên bản đồ, nếu là con sông thì phải chỉ từ thượng lưu xuống hạ lưu theo dong chảy của sông
+ Giao viên phải luôn theo dõi để kiểm tra thu nhận của học sinh, giup học sinh phân tích, nêu kết luận khai quat về sự kiện được phản anh trên bản đồ, sơ đô, biểu đồ…
ví dụ khi giới thiệu cho học sinh đồ thị “về tốc độ phat triển kinh tế của cac nước đế quốc Anh, Phap, Đức, Mĩ cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX” giao viên hướng dẫn cho học sinh nêu lên quy luật phat triển không đều của cac nước đế quốc: cac nước đế quốc già(Anh, Phap) dần dần mất vị trí hàng đầu trong công nghiệp và nhường chỗ cho cac nước đế quốc trẻ(Mĩ, Đức) từ đó học sinh hiểu được mâu thuẫn giữa cac tập đoàn đế quốc là không tranh khỏi mâu thuẫn này tất yếu sẽ dẫn đến cuộc chiến tranh đế quốc
+ Đối với học sinh việc sử dụng bản đồ, sơ đồ, đồ thị… không những để chỉ ghi nhớ, xac định vị trí cac địa điểm lịch sử mà con để hiểu rõ nội dung của bản đồ Hiểu bản
đồ, sơ đồ, đồ thị không chỉ biết cac chu dẫn, cac kí hiệu…mà cần thấy sau cac điều quy ước ấy, những hiện tượng lịch sử sinh động, tính chất phức tạp của những quan hệ kinh
tế, chính trị, xa hội Phải dạy cho học sinh biết “đọc”bản đồ như người ta đọc sach lịch sử vậy
+ Về cach sử dụng tranh ảnh lịch sử treo tường, chung ta cần lưu ý học sinh quan