Trước tình hình đó, việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non là một trong những yêu cầu cấp bách cần phải làm và thường xuyên làm, xuất phát từ cơ sở lý luận, căn cứ vào
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do –Hạnh Phúc
Cà Mau, ngày 26 tháng 02 năm 2013
Tên sáng kiến: “TIẾP TỤC THỰC HIỆN MỘT SỐ BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG MẦM NON”
Tên cá nhân: Cao Hồng Loan
Thời gian đã được triển khai thực hiện : tháng 9 năm 2011đến tháng 02 năm
2013.
1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, sự đổi mới của chương trình giáo dục các cấp học, đặc biệt ở bậc tiểu học đòi hỏi giáo dục mầm non cần tạo ra sự tiếp nối có hiệu quả, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 phổ thông và cho việc học suốt đời
Việc đổi mới chương trình chăm sóc, giáo dục mầm non là hết sức cần thiết và cấp bách đáp ứng với xu thế đổi mới giáo dục nói chung ở các nước trong khu vực
và trên thế giới và trong nước, để đáp ứng nhiệm vụ trong giai đoạn đầu chuẩn bị nguồn nhân lực có chất lượng phục vụ cho công cuộc phát triển đất nước, phục vụ cho sự nghiệp, công nghiệp hóa hiện đại hóa nước nhà
Chính vì thế nhân tố quyết định chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ trong nhà trường, đội ngũ giáo viên quyết định cho sự phát triển của giáo dục mầm non, trong điều kiện khó khăn về nhiều mặt nếu có đội ngũ giáo viên mầm non tốt vẫn có thể
Trang 2đảm bảo được yêu cầu và giải quyết được những vấn đề cơ bản của bậc học, vì vậy việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên được xem như là “ một nút bấm tạo sự chuyển biến cho cả hệ thống giáo dục quốc dân”
Trước tình hình đó, việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên mầm non là một trong những yêu cầu cấp bách cần phải làm và thường xuyên làm, xuất phát từ cơ sở lý luận, căn cứ vào tình hình thực tiễn, từ nhận thức về tầm quan trọng của việc bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, tôi đã quyết định khảo sát tham khảo ý kiến của đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường cũng như các bạn đồng nghiệp để đưa
Phố Cà Mau
2 Phạm vi triển khai thực hiện:
Phạm vi triển khai thực hiện cho tất cả đội ngũ giáo viên của trường Mầm non Phường 4 và có thể triển khai rộng trong ngành giáo dục mầm non
3 Mô tả sáng kiến :
a Thuận lợi:
- Được sự quan tâm và chỉ đạo trực tiếp của Phòng Giáo dục đào tạo, Ủy ban nhân dân Phường 4, Trường Mầm Non Phường 4 Thành Phố Cà Mau
- Đội ngũ giáo viên luôn an tâm công tác, yêu nghề mến trẻ, đa số giáo viên trong nhà trường khỏe, nhiệt tình có kinh nghiệm chăm sóc và nuôi dạy cháu, luôn
có tinh thần cố gắng học tập phấn đấu để vươn lên tự khẳng định mình
b Khó khăn:
Trường Mầm non Phường 4, là năm học thứ 2 thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới, nên giáo viên còn gặp một số khó khăn sau
- Giáo viên đang còn bỡ ngỡ khi lập kế hoạch hoạt động giáo dục
Trang 3- Giáo viên chưa nắm vững các lĩnh vực phát triển của trẻ trong giáo dục mầm non
- Đối với chương trình này giáo viên phải nắm được khả năng của từng trẻ để lập kế hoạch cho sát với yêu cầu, tuy nhiên hiện nay do nhu cầu cần gởi trẻ của phụ huynh ở Thành phố Cà Mau rất cao, các trường thuộc các phường đều quá tải đông cũng là một ảnh hưởng rất lớn trong việc dạy dỗ và chăm sóc các cháu cho đội ngũ giáo viên
- 100% đội ngũ giáo viên Mầm non của Thành phố Cà Mau nói chung, và đội ngũ giáo viên của nhà trường đều là nữ, các cô vừa làm mẹ, vừa là cô, vừa làm vợ, nên trong quá trình nghiên cứu tài liệu về chuyên môn, cập nhật các thông tin liên quan đến chuyên môn, nhất là chương trình đổi mới giáo dục Mầm non mới ,nhất là
sử dụng giao án điện tử sử dụng cho chương trình đổi mới, gặp rất nhiều khó khăn
* Các biện pháp giải quyết vấn đề:
Cuộc sống thực của mỗi giáo viên trong nghề nghiệp là dòng chảy liên tục các hoạt động Chính trong hoạt động ngành nghề của mỗi giáo viên sẽ hình thành và phát triển năng lực chuyên môn của mình Chính vì vậy hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên chỉ có hiệu quả khi nào khơi dạy, được động lực bên trong của mỗi con người
Trong công tác bồi dưỡng nghề nghiệp của mỗi giáo viên phải coi trọng động lực cơ bản là sự tự giác phấn đấu tay nghề nghiệp của mỗi giáo viên, mỗi giáo viên cần thấy rõ mục tiêu phấn đấu về chuyên môn của mình Nhưng phần định hướng lại
là người quản lý của nhà trường, cần tổ chức giáo dục quán triệt tiến tới sự nhận thức trong mỗi giáo viên Chính vì thế mà người hiệu trưởng phải tìm ra những “ biện pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên” phù hợp với điều kiện thực tế của trường nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
* Biện pháp a: Lập kế hoạch giảng dạy, kế hoạch giáo dục:
Trang 4a Lập kế hoạch giảng dạy:
- Bác Hồ kính yêu dặn “làm phải có kế hoạch, có từng bước, việc gì cũng từ nhỏ đến to, từ dễ đến khó, từ thấp đến cao”
- Kế hoạch giảng dạy, soạn giáo án, kế hoạch giáo án là phần quan trọng không thể thiếu được của mỗi giáo viên đây là yêu cầu bắt buộc, việc đầu tư tâm trí cho khâu thiết kế bài dạy có chất lượng là một trong những điều kiện cơ bản để thực hiện thành công cho bài dạy, chính vì vậy tôi đã chỉ đạo phó hiệu trưởng chuyên môn và
tổ chuyên môn hướng dẫn cho giáo viên chuẩn bị tốt kế hoạch , giáo án phải đảm bảo nội dung mục đích yêu cầu, trong kế hoạch, giáo án, phải thể hiện tính sáng tạo, phải dựa vào sự tiếp thu của học trò từ đó giáo viên lập ra kế hoạch giáo án mới đạt được kết quả cao
Để kế hoạch giáo án của giáo viên sát với điều kiện thực tế của trường, của lớp tôi đã chủ động có những hình thức yêu cầu giáo viên bổ sung kiến thức, tìm tài liệu đổi mới phương pháp dạy học
Cử giáo viên nồng cốt xây dựng giáo án mẫu, dạy trên lớp cho giáo viên dự giờ rút kinh nghiệm để học tập
Tôi cùng với phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, và tổ trưởng chuyên môn, kiểm tra bài soạn của giáo viên, rút kinh nghiệm cải tiến khâu thiết kế bài dạy của giáo viên
b Lập kế hoạch giáo dục:
- Đối với chương trình giáo dục mầm non mới, kế hoạch giáo dục là cực kì quan trọng đối với từng giáo viên, vì nếu xây dựng được kế hoạch này cô giáo mới định hướng đưa ra được mục tiêu, phát triển trên các lĩnh vực, để xây dựng chính xác kế hoạch chăm sóc các cháu đạt kết quả tốt, chính từ những tầm quan trọng đó tôi đã chỉ đạo:
Trang 5- Năm học 2011 - 2012 là năm học thứ hai Trường Mầm non Phường 4 thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới Tôi đã chỉ đạo phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch giáo dục, khi lập kế hoạch phải dựa vào các căn cứ để xây dựng kế hoạch giáo dục như sau:
- Khi lập kế hoạch giáo dục giáo viên phải cụ thể hóa nội dung và các hoạt động giáo dục phù hợp với đặc điểm của trẻ trong trường, trong lớp, phù hợp với điều kiện vật chất của trường, của lớp mình đang phụ trách
- Hướng dẫn cho giáo viên lập kế hoạch năm học: Giáo viên phải bao quát chương trình giáo dục trong một năm học, gồm mục tiêu, nội dung hệ thống chủ đề, các sự kiện được thực hiện trong một năm học
- Kế hoạch tháng/ kế hoạch chủ đề: Giáo viên phải biết cụ thể hóa nội dung giáo dục nhằm đáp ứng với mục tiêu giáo dục theo các lĩnh vực phát triển, được thực hiện qua các hoạt động học, khám phá, trải nghiệm, vui chơi của trẻ trong một tháng hoặc một chủ đề cụ thể
- Kế hoạch tuần/ ngày: Giáo viên phải biết sắp xếp các hoạt động học, khám phá, trải nghiệm, vui chơi của trẻ (ở các lĩnh vực phát triển) và các ngày trong tuần,
và các thời điểm trong ngày nhằm triển khai một hai nội dung của tháng, của chủ đề,
để xây dựng kế hoạch cho phù hợp
+ Tôi chỉ đạo phó hiệu trưởng phải kiểm tra, đôn đốc, và chỉnh sửa kịp thời hàng tháng, để giúp giáo viên và xây dựng kế hoạch của mình phù hợp, và chính xác
+ Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên kiểm tra và đánh giá
- Hàng tháng ban giám hiệu dự giờ mỗi giáo viên ít nhất 1 – 2 tiết, những giáo viên yếu kếm thường được dự thêm giờ để kịp thời uốn nắn và điều chỉnh
Trang 6- Khi nhận xét đánh giá toàn diện tùy theo mức độ và tính chất của giáo viên
mà góp ý bồi dưỡng cho phù hợp, chủ yếu nhìn vào sự cố gắng và khả năng vươn lên của từng người, có như vậy người giáo viên mới cảm thấy thích được kiểm tra đồng thời hạn chế được những tư tưởng xấu có thể xảy ra Việc đánh giá công bằng
vô tư, chính xác có tác dụng động viên rất nhiều khi cố gắng của họ được đánh giá đúng mức, được trân trọng
* Biện pháp b: Hướng dẫn cho giáo viên xây dựng các lĩnh vực:
Tôi chỉ đạo phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn và tổ trưởng chuyên môn hướng dẫn cho đội ngũ giáo viên xác định được các lĩnh vực giáo dục ở lứa tuổi mầm non
- Hàng tháng trong cuộc họp đánh giá công tác tháng qua, đồng thời triển khai công tác tháng tới, tôi dành thời gian cho phó hiệu trưởng chuyên môn sinh hoạt chuyên môn, qua đó nắm bắt được những yêu cầu kiến nghị của các thành viên trong hội đồng xoay quanh vấn đề trao đổi về chuyên môn, học tập rút kinh nghiệm lẫn nhau trong quá trình thực hiện công tác giáo dục mầm non mới Thông qua buổi họp phó hiệu trưởng hướng dẫn giáo viên xác định được các lĩnh vực phát triển giáo dục mầm non 24 – 72 tháng
VD: Đối với đề tài: (Thuộc lĩnh vực phát triển ngôn ngữ), đề tài “giờ ăn” của
khối nhà trẻ giáo viên phải xác định thật kỹ yêu cầu của từng bài, của từng lĩnh vực giáo viên phải đưa ra yêu cầu cho sát với sự nhận biết của các cháu
+ Trẻ phải thuộc thơ và đọc diễn cảm theo cảm xúc của trẻ, biết tên bài thơ + Trẻ biết chú ý lắng nghe cô đọc thơ
+ Trẻ biết trả lời các câu hỏi của cô
+ Trẻ có khả năng cảm nhận vần điệu, nhịp điệu của các câu thơ và ngữ điệu của lời nói
Trang 7VD: Đề tài: “Thử tài của bé” khối lá ( lĩnh vực phát triển ngôn ngữ ) giáo viên
phải đưa ra mục đích yêu cầu để truyền thụ kiến thức chính xác cho trẻ
+ Qua bài hát, câu đố trẻ nhận biết và phát âm đúng chữ e, ê
+ Trẻ biết tìm tiếng, từ có chứa âm e, ê
+ Biết so sánh những đặc điểm giống và khác nhau giữa các chữ e, ê
+ Cho trẻ chơi trò chơi để nhận biết, khám phá chữ e, ê
Tất cả các đề tài, thuộc trong các lĩnh vực, muốn một giờ học đạt được kết quả cao, giáo viên phải xác định sát với nội dung yêu cầu của từng bài để từ đó giáo viên mới truyền thụ kiến thức tốt cho cháu đạt hiệu quả cao trong các môn học
- Tôi đề ra kế hoạch năm, học kì, tháng, phó hiệu trưởng căn cứ vào đó để cụ thể hóa kế hoạch chuyên môn, trong đó chú trọng đến việc triển khai tổ chức các chuyên đề mà phòng giáo dục đào tạo và Sở giáo dục đào tạo đã chỉ đạo kế hoạch
VD: Đối với chuyên đề giáo dục mầm non mới, sau khi tiếp thu qua đợt tập
huấn của Sở giáo dục, Phòng giáo dục và đặt biệt là dự lớp bồi dưỡng kiến thức nâng cao năng lực quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới do Trường đại học sư phạm Sài Gòn phối hợp với vụ giáo dục tổ chức tại Thành phố Nha Trang ( tháng 7/2010)
- Đầu năm do nhu cầu các cháu mầm non đến trường quá tải so với qui chế của trường mầm non, cơ sở vật chất nhà trường không phát triển, các cháu của từng lớp lại rất đông so với qui định, tôi đã mạnh dạn tham mưu với lãnh đạo Phòng giáo dục xin thêm giáo viên để thực hiện theo nghị định 71 của bộ giáo dục, mỗi lớp đông cháu phân công 3 cô để từ đó khâu chăm sóc và nuôi dạy các cháu đảm bảo đúng qui chế trường mầm non
- Đội ngũ giáo viên 100% là nữ, chính vì thế ngay từ đầu năm khi phân công giáo viên đứng lớp, tôi và các phòng ban của nhà trường ngồi lại để bàn bạc thống
Trang 8nhất phõn cụng cụ thể hoàn cảnh của từng giỏo viờn, cho hợp tỡnh, hợp lý, để làm sao trong một năm học cỏc cụ vừa đảm được việc nhà, giỏi được việc nước
VD: Cụ cú con nhỏ tụi cho đứng lớp chung với cụ cú con lớn, hay cụ cú gia
đỡnh gần trường, đứng chung với cụ cú gia đỡnh xa trường, cụ cú chuyờn mụn vững kốm cặp với cụ chuyờn mụn cũn hạn chế v.v
Nhờ vậy mà trong quỏ trỡnh chỉ đạo tổ chức cỏc chuyờn đề, tụi gặp rất nhiều thuận lợi Từ đú mà việc bồi dưỡng chuyờn mụn cho giỏo viờn ở trường tụi đi vào nề nếp, mang tớnh thường xuyờn và liờn tục
* Bieọn phaựp c: Boài dửụừng chuyeõn moõn:
* Chỉ đạo thực hiện lớp điểm (bồi dỡng qua lớp điểm):
Bồi dỡng từng giáo viên tuy có nhiều kết quả nhng mất nhiều thời gian và ít
có sức thuyết phục Xây dựng lớp điểm và phát huy tác dụng của lớp điểm là phơng thức chỉ đạo có kết quả cao Trong quá trình triển khai chuyên đề, cần chọn lớp điểm
để chỉ đạo thử, rút kinh nghiệm trớc khi chỉ đạo đại trà Tụi đưa ra những yêu cầu của lớp điểm để mọi ngời trong trờng lựa chọn hoặc tự đối chiếu khaỷ naờng baỷn thaõn vaứ ủaởc ủieồm tỡnh hỡnh cuỷa lụựp (Chuự yự ủeỏn khaỷ naờng cuỷa treỷ trong lụựp)
+ Giáo viên nhiệt tình yêu nghề mến trẻ
+ Đạt trình độ trờn chuẩn s phạm mầm non 100%
+ Có khả năng tiếp thu những ý kiến giúp đỡ của tổ chuyên môn, ban giám hiệu và các đồng nghiệp, vận dụng phù hợp, biết vơn tới đích bằng chính khả năng của mình
+ Cơ sở vật chất đồ dựng dạy học tương đối đủ theo qui đinh
+ Có khả năng phối hợp với phụ huynh học sinh để cùng nhau bổ sung thêm cơ sở vật chất và phối hợp chăm sóc giáo dục trẻ Ban đại diện cha mẹ trẻ nhiệt tỡnh giúp đỡ lớp’
Trang 9+ Giao cho tổ chuyên môn lựa chọn lớp điểm Ban giám hiệu có kế hoạch bồi dỡng lớp điểm, kế hoạch phải đợc trao đổi với giáo viên lớp điểm để điều chỉnh cho phù hợp với tình hình lớp Kế hoạch định rõ nội dung bồi dỡng, công việc đợc tiến hành trong từng giai đoạn Yêu cầu giáo viên phải nghiêm túc thực hiện theo đúng tiến độ, nếu không sẽ ảnh hởng đến tiến độ chung của toàn trờng
+ Tạo ra mô hình mẫu về chất lợng chăm sóc, nuôi dỡng, giáo dục trẻ phù hợp với thực tế địa phơng để giáo viên các lớp khác đến tham quan học tập
+ Lớp điểm là lụựp đi đầu trong việc thực hiện những nội dung, phơng pháp mới ,để rút kinh nghiệm học tập lẫn nhau ,để cuứng nhau naõng cao tay ngheà
Nh vậy chỉ đạo lớp điểm sẽ cho chúng ta kinh nghiệm, tạo ra bớc đi vững chắc cho toàn trờng, thực hiện mục tiêu trong vieọc boài dửụừng chuyeõn moõn, toồ chửực caực chuyeõn ủeà theo keỏ hoaùch cuỷa ngaứnh, cuỷa trửụứng
+ Chọn giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có năng lực s phạm, nhiệt tình để đảm nhiệm lớp điểm
+ Cho giáo viên đi tham quan, trao đổi kinh nghiệm với mô hình mẫu
+ Giải quyết các điều kiện thuận lợi cho lớp điểm: Đầu t cơ sở vật chất, bổ sung tài liệu chuyên môn, đồ dùng, đồ chơi cho lớp
+ Hàng tháng họp với giáo viên lớp điểm rút kinh nghiệm mặt nào đã đạt đợc, mặt nào chc đạt đợc ? Nguyên nhân ? Hớng khắc phục ?
+ Bồi dỡng cho lớp điểm có khả năng thực thi các yêu cầu nhiệm vụ kịp thời + Thờng xuyên theo dõi việc thực hiện các yêu cầu chỉ đạo để kịp thời uốn nắn, bổ sung và giải quyết những khó khăn, những vấn đề nảy sinh, để thực hiện tốt
kế hoạch
* Phát huy tác dụng của lớp điểm :
việc thực hiện tốt lớp điểm
Trang 10+ Các giáo viên khi tham quan, dự giờ, nghe báo cáo từ đó rút ra những kinh nghiệm về thực hiện ở lớp mình
+ Phát động phong trào thi đua trong toàn trờng học tập lớp điểm
+ ẹoọng vieõn khen thửụỷng kũp thụứi
* Bồi dỡng thụng qua hoạt động của tổ chuyên môn:
Muốn nâng cao chất lợng giáo dục trong nhà trờng, không thể không nói đến bồi dỡng qua hoạt động tổ chuyên môn Là hiệu trởng tôi đã chỉ đạo tổ chuyên môn
Tập trung bồi dỡng về kiến thức chuyên môn, những nội dung mà giáo viên còn yếu và các chuyên đề thực hiện trong năm học, về đổi mới phơng pháp dạy học, các thiết kế đồ dùng dạy học, kiến thức tin học
Bồi dỡng thờng xuyên: Tổ chuyên môn nhà trờng sinh hoạt vào thứ bảy của tuần thứ hai và thứ ba hàng tháng và tiến hành theo những nội dung sau:
+ Trao đổi mới về phơng pháp dạy học, về thiết kế bài học (giáo án); về đổi mới nội dung đổi mới hình thức tổ chức hoạt động cho trẻ Trao đổi những kinh nghiệm của bản thân trong quá trình thu thập đợc từ sách báo, tài liệu, tập san của ngành
+ Giáo viên trao đổi những vớng mắc về chuyên môn đã nảy sinh trong quá trình giảng dạy hoặc qua dự giờ đã phát hiện đợc Đặc biệt đi sâu thảo luận những
đề tài mà đa số giáo viên cho là khó, từ đó đa ra những phơng pháp, biện pháp giúp giáo viên vững vàng hơn về chuyên môn hay phân công giáo viên chuẩn bị, trình bày, tổ góp ý kiến, rút kinh nghiệm để dạy trên lớp
+ Phân công giáo viên có năng lực chuyên môn nghiệp vụ vững vàng kèm cặp giúp đỡ giáo viên mới ra trờng hoặc giáo viên còn non yếu về chuyên môn nghiệp vụ
+ Sắp xếp thời gian để giáo viên dự giờ dạy của các giáo viên có kinh nghiệm,
để học tập, những giáo viên lớn tuổi thiếu linh hoạt trong tổ chức hoạt động cần th-ờng xuyên đợc dự giờ, phấn đấu đăng ký giờ dạy tốt để đồng nghiệp góp ý
Để làm tốt việc bồi dỡng chuyên môn thì không phải chỉ bồi dỡng những kiến thức về chuyên môn mà phải bồi dỡng khả năng làm đồ dùng dạy học, đồ chơi cho giáo viên