Bài giảng sinh học 9 thực hành quan sát thường biến (15)

- Thường biến: là những biến đổi về kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.. Quan sát mẫu vật và tranh thảo luận nhóm 2 phút hoàn thành phiếu học t

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Thường biến là gì ? Nêu đặc điểm thường biến?

- Thường biến: là những biến đổi về kiểu hình phát sinh trong

đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.

- Đặc điểm thường biến:

+ Biến đổi kiểu hình.

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

MAÀM KHOAI TAÂY

MẠ GIEO NGỒI SÁNG MẠ GIEO TRONG TỐI

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

Trên mặt nước

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

Lúa giữa ruộng

Lúa ven bờ

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

Quan sát mẫu vật và tranh thảo luận nhóm (2 phút) hoàn thành

phiếu học tập số 1:

Đối tượng

Điều kiện môi trường

Kiểu hình tương ứng

Nhân tố tác động Mầm

khoai tây

-Ngoài ánh sáng

-Trong tối

Cây mạ -Ngoài ánh sáng

-Trong tối Cây rau

dừa nước

-Trên cạn -Ven bờ -Trên mặt nước.

Những cây lúa

-Ven bờ -Giữa ruộng

Trên mặt nước

ven bờ

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

PHIẾU HỌC TẬP SỚ 1 NHÓM: …

trên cạn

Ngoài sáng

Trong tối Ngoài sáng

Trong tối

Giữa ruộng Ven bờ

MẦM KHOAI TÂY

NGOÀI SÁNG

MẦM KHOAI TÂY

TRONG TỐI

Đối tượng

Điều kiện môi trường Kiểu hình tương ứng Nhân tố tác độngMầm

khoai tây

- Ngoài ánh sáng

-Trong tối Cây

mạ

- Ngoài ánh sáng

-Trong tối Cây

rau dừa nước

-Trên cạn -Ven bờ -Trên mặt nước.

Cây lúa

-Ven bờ -Trong giữa ruộng

- Mầm có màu tím

- Mầm có màu tím nhạt Ánh sáng

- Lá có màu xanh nhạt

- Lá có màu xanh

- Thân, lá nhỏ

- Thân, lá lớn

- Thân, lá lớn hơn, một số rễ biến thành phao

Độ ẩm

- Thân, lá tốt hơn

- Thân, lá nhỏ hơn Dinh dưỡng

Ánh sáng

Mạ trong tối

Mạ ngoài sáng

ven bờ

Trên mặt

nước Trên cạn

Thường biến: là những biến đổi về kiểu hình phát sinh trong đời sống

cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.

PHIẾU HỌC TẬP SỚ 1

Vào mùa hè, cáo có lông màu sẫm.

đông, lông cáo chuyển sang màu trắng

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

Vào mùa hè:

lông hải cẩu màu

nâu.

Sang mùa đông:

lông hải cẩu chuyển sang

màu trắng xám

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

Cải bắp ở nhiệt độ thấp lá

Vào buổi sáng, nhiệt độ thấp

hoa phù dung có màu trắng

Vào buổi trưa, nhiệt độ cao hoa phù dung có màu hồng

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

Cây đậu trồng trong tối Cây đậu trồng ngoài sáng

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

Cây bèo tây sống trong nước

cuống lá phình to

Cây bèo tây sống trên cạn

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

II Quan sát và phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

Ven bờ

Giữa ruộng

Vụ thứ hai Vụ thứ nhất

I Quan sát và nhận biết một số thường biến:

Thường biến có di truyền hay không?

Em có nhận xét gì về sự phát triển của các cây su hào và các

cây cải ở luống chăm sóc tốt và luống ít chăm sóc?

II Quan sát và phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

CHĂM SÓC ÍT

CHĂM SÓC TỐT

CHĂM SÓC TỐT

CHĂM SÓC ÍT

Thường biến có xuất hiện đồng loạt không?

Tại sao cả hai đoạn thân rau dừa nước khi cùng mọc trên mặt nước thì đều có đặc điểm một phần rễ biến thành phao, khi lên cạn thì không có hiện tượng này? Điều đó có ý nghĩa gì đối với sinh vật?

Đem đoạn thân rau dừa nước nằm trên mô đất cao cho mọc trên mặt nước

Đem đoạn thân rau dừa nước sống trên mặt nước cho mọc trên mô đất cao

Cây rau dừa nước mọc trên

mô đất cao, lan rộng xuống

mặt nước

II Quan sát và phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột

biến:

Thường biến có lợi, giúp sinh vật thích nghi với môi trường sống.

Thường biến không di truyền

Thường biến xuất hiện đồng loạt theo hướng xác định, tương ứng với điều kiện môi trường.

Biến đổi kiểu hình nhưng không biến đổi kiểu gen Không di truyền.

Phát sinh đồng loạt theo một hướng xác định, tương ứng với điều kiện môi trường Thường có lợi, giúp sinh vật thích nghi hơn.

Biến đổi ADN, NST dẫn đến biến đổi kiểu hình

Di truyền.

Xuất hiện với tần số thấp một cách ngẫu nhiên

Thường có hại cho sinh vật.

PHIẾU HỌC TẬP SỚ 2 NHÓM: …

II Quan sát và phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến:

Thảo luận nhóm (2 phút) hoàn thành phiếu học tập số 2:

III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng và chất lượng:

- Đo đường kính của các đoạn thân cây rau dừa nước

- Đo đường kính của các củ cà rốt và cân các củ cà rốt

Trên mặt nước

Chăm sóc tốt

Ít chăm sóc

Bài 27: Thực hành: QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN

Hình dạng củ ở hai luống có khác nhau không? Tại sao?

III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng và chất lượng:

Đối tượng Điều kiện sống Đường kính thân

( m m )

Khối lượng ( kg )

1 Cây rau dừa

nước

Trên cạn Ven bờ Trên mặt nước

2 Củ cà rốt Chăm sóc tốt

Ít chăm sóc

PHIẾU HỌC TẬP SỚ 3 NHÓM: …

III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng và chất lượng:

Các tính trạng số lượng: Các tính trạng chất lượng:

Đối tượng Điều kiện sống Đường kính thân

( m m )

Khối lượng ( kg)

1 Cây rau dừa

nước

PHIẾU HỌC TẬP SỚ 3 NHÓM: …

III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng và chất lượng:

- Các tính trạng số lượng: thường chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường tự nhiên, điều kiện trồng trọt, chăn nuôi  biểu hiện kiểu hình khác nhau.

- Các tính trạng chất lượng: phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen, ít chịu ảnh hưởng của môi trường

1 Ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng chất lượng và tính trạng

số lượng như thế nào?

Các tính trạng

chất lượng

Các tính trạng

số lượng

2 Phân biệt thường biến và đột biến

Đột biến: Thường biến:

- Biến đổi kiểu hình.

- Không di truyền.

- Phát sinh đồng loạt theo một hướng xác định ứng với điều kiện môi trường

- Có lợi, giúp sinh vật thích nghi hơn.

- Biến đổi ADN, NST.

- Di truyền.

- Xuất hiện với tầng số thấp

một cách ngẫu nhiên.

-Thường có hại cho sinh vật

BẢNG THU HOẠCH

thường chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường tự nhiên, điều kiện trồng trọt, chăn nuôi  biểu hiện kiểu hình khác

nhau.

phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen, ít chịu ảnh hưởng của môi trường

Cây ARACEA Ấn Độ neáu thiếu

Dặn dò

1 Học bài, nắm vững kiến thức đã học trong bài “Thường biến”

2 Chuẩn bị bài mới: PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU DI TRUYỀN NGƯỜI

+Tìm hiểu những hiện tượng sinh đôi

trong thực tế.

+ Trả lời câu hỏi SGK

CHÀO CÁC EM HỌC SINH