Bài giảng sinh học 9 thực hành quan sát thường biến (26)

Khái niệm thường biến  Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của mơi trường.. Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh

Thế nào là thể đa bội? Cho ví dụ Có thể nhận biết thể

đa bội bằng mắt th ờng qua những dấu hiệu nào? Có thể ứng dụng các đặc điểm của chúng trong chọn giống cây trồng nh thế nào?

- Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh d ỡng có số NST là bội số của n( nhiều hơn 2n)

- Có thể nhận biết thể đa bội bằng mắt th ờng qua những dấu hiệu: tăng kích th ớc tế bào, cơ quan sinh d ỡng, cơ quan sinh sản.

- ệÙng duùng : Tăng kích th ớc thân, cành, lá, củ, quả Tăng sản l ợng Tạo giống có năng suất cao.

Traỷ lụứi:

Hoa liên hình

Caây Luïc Bình

Cây biến đổi trong các mùa

Bài 25 Bài 25

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



 Lá hình mũi mác

Nước

Quan sát hình dạng lá Cây rau mác:

Mọc trong nước Mọc trên cạn Mọc trên mặt nước

Đúng kĩ thuật Không đúng kĩ thuật

Đối tượng QS

Kiểu gen

Điều kiện môi trường

Kiểu hình tương ứng Nhân tố ảnh

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường.

Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường.

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường

Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường

2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

Mạ gieo ngoài ánh sáng Mạ gieo trong bóng râm

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường

Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường

2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo

hướng xác định

- Thường biến khơng di truyền được

Thường biến cĩ di truyền cho đời sau khơng? Vì sao?

Thường biến cĩ di truyền cho đời sau khơng? Vì sao?

Khơng Vì đây chỉ là biến đổi kiểu hình, khơng phải

là biến đổi kiểu gen

Khơng Vì đây chỉ là biến đổi kiểu hình, khơng phải

là biến đổi kiểu gen

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường

Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường

2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo

hướng xác định

- Thường biến khơng di truyền được

3 Ý nghĩa thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

Quan sát bộ lông Chó sói:

Vào mùa Đông Vào mùa Hè

Em có nhận xét gì về bộ lông của Chó sói ở 2 mùa?

Sự biến đổi bộ lông của chó sói có ý nghĩa gì đối với đời sống?

Sự biến đổi bộ lông của chó sói có ý nghĩa gì đối với đời sống?Thường biến là loại biến dị có lợi hay có hại? Vì sao?Thường biến là loại biến dị có lợi hay có hại? Vì sao?

Thường biến thích nghi sự thay đổi môi trường

Ví dụ

Thường biến thích nghi môi trường để tự vệ và săn mồi

Ví dụ

BH

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường

Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình

phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng

trực tiếp của mơi trường

2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo

hướng xác định

- Thường biến khơng di truyền được

- Thường biến biểu hiện đồng loạt theo

hướng xác định

- Thường biến khơng di truyền được

3 Ý nghĩa thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

Giúp cho sinh vật thích nghi với điều kiện

sống của mơi trường

Giúp cho sinh vật thích nghi với điều kiện

sống của mơi trường

+ Khác nhau

Thường biến Đột biến

- Chỉ làm thay đổi kiểu hình, không

làm thay đổi vật chất di truyền ( NST

và AND).

- Xuất hiện

- Không di truyền cho thế hệ sau

-Phần lớn gây hại cho bản thân sinh

vật.

Lá nguồn nguyên liệu cho quá trình chọn giống do di truyền được

+ Giống nhau:

Thảo luận theo bàn(2 phút)

So sánh thường biến và đột biến?

-……… -……….

- Đều có liên quan đến tác động của môi trường.

- Đều làm biến đổi kiểu hình của cơ thể.

+ Giống nhau:

+ Khác nhau

Thường biến Đột biến

- Chỉ làm thay đổi kiểu hình,

không làm thay đổi vật chất di

- Xuất hiện đồng loạt tương ứng

với môi trường

- Di truyền cho thế hệ sau

- Giúp cơ thể thích nghi với sự

thay đổi của môi trường sống

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

và kiểu hình

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

và kiểu hình

P: ×

F 1 :

 Bố mẹ không truyền cho con một tính trạng đã hình thành

sẵn, mà truyền cho con kiểu gen quy định cách phản ứng

trước môi trường

Ví dụ 1:

Kiểu gen Môi trường Kiểu hình

BH KH

Cùng kiểu gen

>kiểu hình khác

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

và kiểu hình

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

và kiểu hình

- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu

gen với mơi trường

- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu

gen với mơi trường

Kiểu gen Môi trường Kiểu hình

Giống

cà rốt

Củ to Đúng kĩ thuật

Sai kĩ thuật

Củ nhỏ Giống

VD1 VD2 BH QH

Các loại tính trạng

VD: Về tính trạng chất l ợng

1 Giống lúa nếp cẩm trồng ở miền núi hay đồng bằng

đều cho hạt gạo bầu tròn và màu đỏ

2 Lợn ỉ Nam Định nuôi ở miền Bắc hay miền Nam và

ở các v ờn thú của nhiều n ớc Châu Âu vẫn có màu lông đen

3 Hàm l ợng lipit trong sữa bò không chịu ảnh h ởng

rõ ràng của kỹ thuật nuôi d ỡng

kiểu gen kiểu gen kiểu gen

kiểu gen

KH

VD :VÒ tÝnh tr¹ng sè l îng

1 Sè h¹t lóa trªn mét b«ng cña mét gièng lóa

phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn trång trät

2 L îng s÷a v¾t ® îc trong mét ngµy cña mét

gièng bß phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn ch¨n nu«i.

M«i tr êng

M«i tr êng

M«i tr êng

KH

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

và kiểu hình

II Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

và kiểu hình

- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu

gen với mơi trường

- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác giữa kiểu

gen với mơi trường

- Cĩ hai loại tính trạng:

+ Tính trạng số lượng( phụ thuộc vào mơi trường)

- Cĩ hai loại tính trạng:

+ Tính trạng số lượng( phụ thuộc vào mơi trường)+ Tính trạng chất lượng( phụ thuộc vào kiểu gen)+ Tính trạng chất lượng( phụ thuộc vào kiểu gen)

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

II- Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

Lúa DR2 chăm sĩc bình thừơng (4,5 – 5 tấn) Lúa DR2 chăm sĩc tốt (8 tấn)

Bài 25 : thường biến

? Nhận xét gì về năng suất của giống lúa DR2

? Nhận xét gì về năng suất của giống lúa DR2

? Sự khác nhau về năng suất của giống lúa DR2 là do yếu tố nào quy định

? Sự khác nhau về năng suất của giống lúa DR2 là do yếu tố nào quy định

? Giống lúa DR2 chăm sĩc điều kiện tốt hơn cĩ thể đạt năng suấttrên 8 tấn khơng? Vì sao

? Giống lúa DR2 chăm sĩc điều kiện tốt hơn cĩ thể đạt năng suấttrên 8 tấn khơng? Vì sao? Mức phản ứng là gì? Mức phản ứng là gì

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

II- Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

THƯỜNG BIẾN

Tìm hiểu ví dụ tr.73-SGK:

giống lúa DR2

Lúa DR2 chăm sóc bình thừơng (4,5 – 5 tấn) Lúa DR2 chăm sóc tốt (8 tấn)

1)Sự khác nhau giữa năng suất bình quân

và năng sất tối đa là do đâu?

2) Giới hạn năng suất tối đa của lúa là do

yếu tố nào?

Do kiểu gen qui định

Do kĩ thuật chăm sóc

Bài 25 : thường biến

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

I- Sự biến đổi kiểu hình do tác động

của mơi trường

1 Khái niệm thường biến

1 Khái niệm thường biến



2 Đặc điểm của thường biến

2 Đặc điểm của thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

3 Ý nghĩa thường biến

II- Mối quan hệ giữa kiểu gen, mơi trường

- Mức phản ứng do kiểu gen quy định

- Mức phản ứng do kiểu gen quy định

Ví dụ 1

Lợn Đại Bạch (90kg - 135kg)

Lợn Lang (40kg - 50kg)

Ví dụ 2

Bài 25 : thường biến

Hãy khoanh tròn vào đầu câu trả lời đúng

1 Biến dị không di truyền được là biến dị nào sau đây?

2 Thường biến là?

A Biến đổi kiểu gen dưới tác động của môi trường

B Biến đổi kiểu hình phát sinh trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường

C Biến đổi trong kiểu gen dẫn tới biến đổi trong kiểu hình.

D Biến đổi kiểu hình dẫn tới biến đổi kiểu gen.

Hướng dẫn về nhà

Hướng dẫn về nhà

- Học bài, tìm các ví dụ về thường biến và đột biến trong tự nhiên

- Học bài, tìm các ví dụ về thường biến và đột biến trong tự nhiên

- Chuẩn bị bài thực hành

- Chuẩn bị bài thực hành