SKKN nâng cao kỹ năng phân biệt tay phải, tay trái của trẻ 3 4 tuổi thông qua việc sử dụng trò chơi

TRƯỜNG MẦM NON ĐẰNG LÂM UBND QUẬN HẢI AN TRƯỜNG MẦM NON ĐẰNG LÂM ======&======= NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG Đề tài: Nâng cao kỹ năng phân biệt tay phải, tay trái của trẻ 3 tuổ

TRƯỜNG MẦM NON ĐẰNG LÂM

UBND QUẬN HẢI AN TRƯỜNG MẦM NON ĐẰNG LÂM

======&=======

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

SƯ PHẠM ỨNG DỤNG

Đề tài:

Nâng cao kỹ năng phân biệt tay phải, tay trái của trẻ 3 tuổi thông qua việc sử dụng trò chơi

Tác giả: NGUYỄN THỊ THƠM Trình độ chuyên môn: Cao Đẳng SPMN Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị: Trường Mầm non Đằng Lâm – Hải An

Hải An, tháng 02/2014

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do – Hạnh phúc

BẢN CAM KẾT

I Tác giả:

Họ và tên: Nguyễn Thị Thơm

Ngày , tháng , năm, sinh : 26/11/1988

Đơn vị : Trường mầm non Đằng Lâm

Điện thoại: 01668469356

E-mail: nguyenthithom-mndanglam@.haian.edu.vn

II Sáng kiến kinh nghiệm:

TÊN NCKHSPƯD: NÂNG CAO KỸ NĂNG PHÂN BIỆT TAY PHẢI, TAY TRÁI CỦA TRẺ 3 TUỔI THÔNG QUA VIỆC SỬ DỤNG TRÒ CHƠI

III Cam kết

Tôi xin cam kết sáng kiến này là sản phẩm của cá nhân tôi Nếu có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần hay toàn bộ sáng kiến kinh nghiệm, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Sở GD&ĐT về tính trung thực của bản cam kết này

Hải An, ngày 15 tháng 02 năm 2014

Người cam kết

Nguyễn Thị Thơm

DANH SÁCH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ VIẾT

1

Một số biện pháp nâng cao

chất lượng kể chuyện cho

trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi

2

Tạo hứng thú cho trẻ 4 tuổi

tích cực hoạt động giờ vận

động cơ bản thông qua một

chủ đề chính

3

Nâng cao chất lượng giúp

trẻ cảm thụ tác phẩm văn

học thông qua việc sử dụng

pworpoint và windows

Movie Maker

MỤC LỤC

I TÓM TẮT ĐỀ TÀI 5

II GIỚI THIỆU 6

1 Giải pháp thay thế 6

2 Vấn đề nghiên cứu 7

3 Giả thuyết nghiên cứu 7

III PHƯƠNG PHÁP 7

1 Khách thể nghiên cứu 7

2 Thiết kế nghiên cứu 8

3 Quy trình nghiên cứu 9

4 Đo lường và thu thập dữ liệu 9

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ 10

V BÀN LUẬN 11

VI KẾT LUẬN VÀ KHUYÊN NGHỊ 11

1 Kết luận: 11

2 Khuyến nghị: 12

VII TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

VIII PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI 13

1 Phụ lục 1: Nội dung một số trò chơi 13

2 Phụ lục 2: Mức độ đánh giá trẻ qua các bài tập: 14

3 Phụ lục3: Tiêu chí đánh giá 14

4 Phụ lục 4: Phiếu trưng cầu ý kiến trẻ: 14

5 Phụ lục 5: Mẫu phiếu điều tra 15

6 Phụ lục 6 Bảng điểm 16

Đề tài: “Nâng cao kỹ năng phân biệt tay phải, tay trái của trẻ 3 tuổi thông qua việc sử dụng trò chơi”

Như chúng ta đã biết, giáo dục Mầm non đã và đang giữ một vị trí đặc biệt quan trọng trong việc hình thành, phát triển nhân cách toàn diện của trẻ Việc tổ chức cho trẻ làm quen với toán học là một hoạt động rất quan trọng và cần thiết Thông qua học toán giúp trẻ thông minh, nhanh nhẹn, hoạt bát, có tính kiên trì, có

sự năng động sáng tạo

Qua việc làm quen với toán, ngôn ngữ của trẻ cũng dần hoàn thiện, trẻ được khám phá, tìm tòi, lĩnh hội và tích luỹ cho mình một số kỹ năng như đếm, phân nhóm, so sánh, phát triển một số kỹ năng như nhận biết về hình dạng, kích thước, không gian, thời gian.Tất cả các quá trình đó giúp trẻ có vốn kiến thức, vốn kinh nghiệm để trẻ tham gia vào các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày, trong học tập cũng như trong vui chơi một cách dễ dàng hơn

Hình thành biểu tượng “Định hướng trong không gian” cho trẻ mẫu giáo nói

chung và mẫu giáo 3 tuổi nói riêng, là quá trình hình thành toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non góp phần hình thành, trang bị kiến thức toán học sơ đẳng nhất cho trẻ góp phần phát triển kỹ năng nhận thức và kỹ năng học tập Bản chất là quá trình giáo dục thông qua việc dạy trẻ những kiến thức toán học sơ đẳng Trẻ sinh ra giữa thế giới nhiều sự vật hiện tượng, các sự vật hiện tượng này có mối liên quan chặt chẽ với nhau và quan hệ với chính bản thân trẻ

Việc dạy trẻ định hướng trong không gian cần bắt đầu bằng việc dạy trẻ định hướng trên cơ thể mình, đó là cơ sở để phát triển các biểu tượng về không gian ở trẻ Do đó, nhà giáo dục có thể chủ động trong việc hướng sự phát triển của trẻ theo mục đích giáo dục của mình Cần phải dạy cho trẻ 3 tuổi nhận biết và nắm được tên gọi cũng như sự sắp đặt của các bộ phận trên cơ thể mình một cách chính xác, để dựa vào những biểu tượng đó giáo viên tiến hành cho trẻ làm quen, dần có

kỹ năng với các hướng không gian

Trẻ mầm non với đặc điểm “Học mà chơi, chơi mà học” giáo viên cần phải nghiên cứu, tìm tòi đặc điểm này để truyền tải những nội dung cần mang đến cho trẻ sao cho trẻ cảm thấy đơn giản, gần gũi mà lại dễ hiểu như vậy giờ học mới có hiệu quả Một trong những nội dung của việc dạy trẻ 3 tuổi định hướng trong không gian là dạy trẻ phân biệt tay phải, tay trái Ở độ tuổi này, trẻ đặc biệt khó khăn khi phân biệt tay phải và tay trái Phần lớn trẻ chưa phân biệt được chính xác đâu là tay phải - tay trái dù đã có sự hướng dẫn tổ chức của cô Qua đây, tôi dạy trẻ phân biệt chúng cần gắn liền với chức năng và các thao tác đặc trưng của tay: Tay phải cầm thìa khi ăn, cầm bàn chải khi đánh răng, cầm bút khi viết, tay trái giữ bát, giữ giấy khi vẽ… Bên cạnh đó tôi đã mạnh dạn nghiên cứu 1 số trò chơi tham gia vào các hoạt động với mong muốn nâng cao kĩ năng phân biệt tay phải, tay trái của trẻ

Nghiên cứu được tiến hành trên 2 nhóm tương đương: 2 lớp 4 tuổi trường mầm non Đằng Lâm Kết quả cho thấy tác động đã có ảnh hưởng tới kết quả của trẻ Lớp thực nghiệm đã đạt kết quả cao hơn so với lớp đối chứng Điểm đánh giá theo tiêu chí của lớp thực nghiệm giá trị trung bình là 5,5; điểm TB của lớp đối chứng là 5,25 Kết quả kiểm chứng t-test cho thấy p < 0,05 có nghĩa là có sự khác biệt lớn giữa điểm trung bình của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng Điều đó chứng minh, sau tác động, kỹ năng phân biệt tay phải, tay trái của trẻ đã tốt hơn

Từ đó, tôi thấy các biện pháp mình đưa ra có hiệu quả rõ rệt

II GIỚI THIỆU

Trường mầm non Đằng Lâm là trường luôn đảm bảo và đi đầu trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Tuy cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế xong cán bộ nhân viên nhà trường không ngừng trang bị, sắm sửa, không ngừng nâng cao chất lượng dạy và chăm sóc trẻ

Về đội ngũ giáo viên: Hầu hết các giáo viên đã đạt chuẩn và trên chuẩn

Về học sinh: Các cháu đều khỏe mạnh, tâm sinh lý phát triển bình thường, phụ huynh quan tâm chăm sóc và yêu thương trẻ

* Thực tế tại trường:

* Về phía giáo viên :

- Giáo viên đã xây dựng và hướng dẫn tổ chức hoạt động này Song nội dung còn đơn điệu, chưa chú ý đến đồ dùng trực quan hay lồng ghép tích hợp các trò chơi, chưa kích thích được hứng thú của trẻ

* Về phía trẻ:

- Một số trẻ chưa hứng thú tham gia vào giờ học

- Trẻ cảm thấy mệt mỏi, gò bó trong khi tập

- Khi tiến hành dạy học, phần lớn các cô thường bố trí trẻ ngồi không hợp lý: Ngồi đối diện nhau, ngồi thành vòng tròn hay hình chữ U ảnh hường tới sự tri giác các mối quan hệ không gian Với đặc điểm tâm lý và khả năng nhận thức của trẻ tuổi lên 3 chóng nhớ mau quên, mặc dù đã được các cô hướng dẫn cách xác định nhưng khả năng tiếp thu của trẻ còn hạn chế, trẻ còn lúng túng khi xác định đâu là tay phải, đâu là tay trái, thậm chí là không xác định được Bên cạnh đó, thì đa số phụ huynh còn chưa quan tâm đến việc xác định tay phải, tay trái cho con mình

- Trẻ còn nhỏ nên thường xuyên nghỉ học không có lý do điều này ảnh hưởng không nhỏ đến kết quả học tập của trẻ

Từ những nguyên nhân trên tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và đưa ra một số trò chơi vào thực nghiệm cho trẻ ở lớp tôi

1 Giải pháp thay thế

Bước sang tuổi mẫu giáo bé quá trình tư duy của trẻ có một bước ngoặt mới

chuyển từ "Tư duy trực quan hành động" sang kiểu "Tư duy trực quan hình

tượng” Tuy nhiên các hình tượng và biểu tượng trong đầu trẻ vẫn còn gắn liền với

hành động, tư duy của trẻ còn gắn liền với xúc cảm và ý muốn chủ quan Trẻ chưa biết phân tích tổng hợp và ở trẻ bắt đầu xuất hiện động cơ hành vi Đó là những động cơ gắn liền với ý thức muốn được như người lớn, gắn liền với quá trình chơi

có tác động khá mạnh mẽ thúc đẩy hành vi của trẻ

Sử dụng trò chơi trong dạy học ở trường mẫu giáo là một biện pháp tối ưu Vì qua chơi trẻ tiếp thu một cách tự nhiên nhất những gì cô giáo muốn cung cấp cho trẻ Chơi với tư cách là hoạt động thực tiễn giúp trẻ hiểu rõ tính chính xác của biểu tượng Trò chơi thú vị giúp trẻ hứng thú nhận thức, từ đó giúp trẻ tích cực hoạt động, tích cực tìm kiếm đề hoàn thành nhiệm vụ được giao

Việc lựa chọn trò chơi và sử dụng có hiệu quả cần chú ý những điểm sau:

- Lựa chọn các trò chơi phù hợp với độ tuổi

- Bố trí hợp lý các trò chơi trong các hoạt động

- Hướng dẫn trẻ cách chơi

- Chuẩn bị đủ các đồ dùng, phương tiện phục vụ trò chơi

Ngoài việc chuẩn bị tốt các điều kiện trên, cần chuẩn bị về tâm thế cho trẻ : Tạo cho trẻ tâm trạng thoải mái thích thú với sở thích của trẻ

2 Vấn đề nghiên cứu

Thông qua việc sử dụng trò chơi có nâng cao kỹ năng phân biệt tay phải, tay

trái cho trẻ 3 tuổi không?

3 Giả thuyết nghiên cứu

Thông qua việc sử dụng trò chơi sẽ giúp nâng cao kỹ năng phân biệt tay phải,

tay trái cho trẻ 3 tuổi

III PHƯƠNG PHÁP

1 Khách thể nghiên cứu

Lựa chọn đề tài nghiên cứu tôi thấy có những thuận lợi sau:

* Giáo viên:

- Tôi dạy cùng cô có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm trong giảng dạy

- Tôi là giáo viên trẻ việc tiếp thu những kiến thức mới nhanh

- Chúng tôi có lòng nhiệt tình, tinh thần trách nhiệm cao trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ

1 Nguyễn Thị Thơm – Giáo viên dạy lớp 3C2 (Lớp thực nghiệm)

2 Bùi Thị Thanh Nga - Giáo viên dạy lớp 3C1 (Lớp đối chứng)

* Học sinh:

Hai lớp được chọn tham gia nghiên cứu có nhiều điểm tương đồng nhau

Ý thức học tập : Các trẻ 2 lớp đều tích cực, chủ động, các thành tích học tập của năm trước cả 2 lớp tương đương nhau

Bảng 1: Giới tính, sức khoẻ, nhận thức ngôn ngữ của 2 nhóm

2 Thiết kế nghiên cứu

Tôi chọn lớp 3C2: 20 cháu là lớp thực nghiệm, lớp 3C1: 20 cháu là lớp đối chứng Tôi đã dùng bài kiểm tra khảo sát trước tác động Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình của hai nhóm có sự khác nhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng T-test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của hai nhóm trước khi tác động

Bảng 2: Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương:

P = 0,206 > 0,05, từ đó kết luận độ chênh lệch điểm số trung bình của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng là không có ý nghĩa, hai nhóm được gọi là tương đương

Sử dụng thiết kế 2: Kiểm tra trước và sau tác động đối với các nhóm tương đương ( mô tả ở bảng 2)

Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu:

Nhóm Kiểm tra trước tác động Tác động Kiểm tra sau tác động

Ghi chú: x : Là cho trẻ nâng cao kỹ năng phân biệt tay phải , tay trái của trẻ

3 tuổi thông qua việc sử dụng trò chơi Ở thiết kế này, tôi sử dụng phép T- test

độc lập

3 Quy trình nghiên cứu

* Chuẩn bị của giáo viên:

- Cô Nga dạy lớp đối chứng : Thiết kế kế giờ học cho trẻ 3 tuổi không sử dụng trò chơi khi dạy trẻ phân biệt tay phải, tay trái, quy trình chuẩn bị bài như bình thường

- Tôi thiết kế kế hoạch bài học cho trẻ 3 tuổi phân biệt tay phải, tay trái có sử dụng trò chơi, tham khảo các bài giảng của đồng nghiệp

* Tiến hành thực nghiệm:

Thời gian tiến hành dạy thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học của nhà trường và theo thời khóa biểu để đảm bảo tính khách quan Cụ thể:

Bảng 4: Thời gian thực nghiệm

Tuần 2/10/2013 Cơ thể của bé Chọn bàn tay (ướm bàn tay

giống bàn tay của mình)

Tuần 3/10/2013 Tôi lớn lên khoẻ mạnh Chọn đối tượng bằng 2 tay khácnhau.

Tuần 4/10/2013 Ước mơ của bé Đi đúng đường (có 2 con đườngkhác nhau)

4 Đo lường và thu thập dữ liệu

Bài kiểm tra trước tác động là bài khảo sát đầu năm do nhà trường và khối

3-4 tuổi đề ra

Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra sau khi học xong các giờ học do 2 giáo viên dạy lớp 3C2 , 3C1 và người nghiên cứu đề tài thiết kế (xem phần phụ lục)

* Tiến hành đánh giá:

Sau khi thực hiện xong tôi đã tiến hành đánh giá theo mục tiêu đã đề ra

IV PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ

Bảng 5: Bảng so sánh điểm trung bình sau tác động

Chênh lệch giá trị TB

Như trên đã chứng minh rằng kết quả 2 nhóm tác động là tương đương

Sau tác động kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng T-Test cho kết quả p= 0,0000023, cho thấy sự chênh lệch giữa điểm trung bình nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức là kết quả điểm trung bình nhóm thực nghiệm cao hơn điểm trung bình nhóm đối chứng là không ngẫu nhiên mà do kết quả của tác động

Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = ( 7,7- 6,5 ) / 0,68 = 1,76

Theo bảng tiêu chí Cohen, chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 1,76 cho thấy mức độ ảnh hưởng của việc hoạt động trong giờ vận động cơ bản thông qua một chủ đề chính của nhóm thực nghiệm là rất lớn

Giả thuyết của đề tài “Thông qua việc sử dụng trò chơi nâng cao kỹ năng cho trẻ 3 tuổi phân biệt tay phải, tay trái” đã được kiểm chứng

0 1 2 3 4 5 6 7 8

Biểu đồ so sánh điểm trung bình trước tác động và sau tác động

của nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.

V BÀN LUẬN

Kết quả kiểm tra sau tác động của nhóm thực nghiệm là điểm trung bình = 7,7 kết quả kiểm tra tương ứng của nhóm đối chứng là điểm trung bình = 6,5 Độ chênh lệch điểm số giữa 2 nhóm là 1,2 cho thấy điểm trung bình của hai lớp có sự khác biệt rõ rệt, lớp được tác động có điểm trung bình cao hơn lớp đối chứng Chênh lệch giá trị trung bình chuẩn SMD = 1,76 Điều này có nghĩa mức độ ảnh hưởng của tác động là rất lớn

Phép kiểm chứng T-test điểm trung bình sau tác động của 2 lớp là :

P = 0,0000023 < 0,001 Kết quả này khẳng định điểm trung bình của 2 nhóm không phải do ngẫu nhiên mà do tác động, nghiêng về nhóm thực nghiệm

* Hạn chế : Nghiên cứu này đòi hỏi người giáo viên giảng dạy phải hiểu đặc

điểm tâm lý và nhận thức của trẻ được nghiên cứu, cách tổ chức cho trẻ xem an toàn và đạt hiệu quả gây hứng thú cho trẻ Chuẩn bị đồ dùng chu đáo đầy đủ Đòi hỏi giáo viên luôn không ngừng sáng tạo các trò chơi phù hợp để gây hứng thú cho trẻ

VI KẾT LUẬN VÀ KHUYÊN NGHỊ

1 Kết luận:

Trẻ học tốt nhất thông qua chơi, chính thông qua chơi mà trẻ hiểu sâu sắc hơn nữa cuộc sống xung quanh Từ đó, trẻ hứng thú khi tham gia các hoạt động hơn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

2 Khuyến nghị:

- Đối với các cấp lãnh đạo: Cần quan tâm đầu tư hơn về cơ sở vật chất, các trang thiết bị phục vụ việc giảng dạy

- Đối với giáo viên:

+ Thường xuyên trao đổi với đồng nghiệp để học hỏi và rút kinh nghiệm + Giáo viên cần nắm rõ đặc điểm lứa tuổi của trẻ

+ Nên chọn lựa những trò chơi phù hợp với trẻ để lồng ghép kiến thức cần cung cấp cho trẻ Cần mở rộng sự hiểu biết về kiến thức toán học, xây dựng và hình thành các kỹ năng toán học vào tất cả các hoạt động trong ngày của trẻ

+ Biết kích thích động cơ bên trong của trẻ, gây hứng thú cho trẻ: Khen chê đúng mức, động viên khích lệ kịp thời

Vì điều kiện thời gian có hạn và đây cũng là lần đầu tiên nghiên cứu khoa học nên tôi không tránh khỏi những thiếu sót Với kết quả này, tôi mong rằng các bạn đồng nghiệp quan tâm chia sẻ góp ý để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn và nâng cao chất lượng học cho trẻ mầm non

Tôi xin chân trọng cảm ơn!

Đằng Lâm, ngày 15 tháng 02 năm 2014

Nhận xét của HĐKH nhà trường Người thực hiện

Nguyễn Thị Thơm

VII TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Cuốn sách nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng – Bộ GD& ĐT

- Tài liệu tập huấn của PGD quận Hải An

- Các vận động cơ bản cho trẻ mầm non

- Mạng Internet; thuvienbaigiangdientu

- Tài liệu hướng dẫn sử dụng trò chơi trong giảng dạy

VIII PHỤ LỤC CỦA ĐỀ TÀI

1 Phụ lục 1: Nội dung một số trò chơi

1.1: Trò chơi: “Chúng ta cùng thi tài”

* Chuẩn bị: Mũ số 1, số 2, vòng màu đỏ, nhạc

* Cách chơi: Cô chia lớp thành 2 đội: Đội 1 đội mũ số 1,đội 2 mũ số 2 Khi cô hiệu lệnh từng đội đi theo đường thẳng lên tìm chiếc vòng của mình:

+ Đội 1: Tìm vòng màu đỏ đeo vào tay phải

+ Đội 2: Tìm vòng màu xanh đeo vào tay trái

1.2 Trò chơi : “Chọn bàn tay”

* Chuẩn bị: Hình các bàn tay (Số lượng đủ cho mỗi trẻ)

* Cách chơi: Trẻ ướm 2 bàn tay của mình vào 2 bàn tay bất kỳ, tay nào giống tay mình thì trẻ chọn

1.3 Trò chơi: “Chọn đối tượng bằng 2 tay khác nhau”

* Chuẩn bị: Các hình hình học, đồ chơi khác nhau

* Cách chơi: Trẻ chọn hình, đồ chơi bằng 2 tay khác nhau, mỗi tay chọn một hình, đồ chơi theo yêu cầu của cô

1.4 Trò chơi: “Đi đúng đường”

* Chuẩn bị: 2 mô hình con đường , kí hiêụ của trẻ

* Cách chơi: Cô dán kí hiệu của trẻ ở đích mỗi con đường, trẻ xác định mình phải đi về hướng tay nào mới đến được đích có kí hiệu của mình

1.5 Trò chơi “Chăm sóc em búp bê”

* Chuẩn bị: Búp bê, đồ dùng cho em ăn: Bát, thìa, cốc, khăn lau…

* Cách chơi : Trẻ chơi: Bế em búp bê, cho em ăn, chải tóc cho em giúp trẻ phân biệt công việc tay phải , tay trái làm

1.6 Trò chơi: “Tô màu tay phải, tay trái”

* Chuẩn bị: Tranh , bút màu

* Cách chơi: Cô đưa tranh hướng dẫn trẻ tô màu tay phải màu đỏ Tay trái màu xanh