Là một giáo viên thể dục, được học tập trong môi trường sư phạm và làm việc trong trường tiểu học, được tiếp xúc với học sinh, qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy giáo dục thể chất có
Trang 1MỤC LỤC
A/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1 B/ CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 3
I Cơ sở lí luận Error! Bookmark not defined.
II Cơ sở thực tiễn 3
C/ NỘI DUNG 3
I Phương pháp lên lớp giờ dạy giáo dục thể chất cho học sinh tiểu học 3 II/ Phương pháp kiểm tra đánh giá chất lượng giờ học giáo dục thể chất của học sinh tiểu học 16
D/ KẾT LUẬN 21 TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 2Là một giáo viên thể dục, được học tập trong môi trường sư phạm và làm việc trong trường tiểu học, được tiếp xúc với học sinh, qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy giáo dục thể chất có một vai trò rất quan trọng trong việc phát triển toàn diện nhân cách học sinh Trẻ em là thế hệ tương lai của đất nước, là những người kế tục truyền thống và xây dựng đất nước ngày một to đẹp hơn Vì thế, trẻ
em phải được giáo dục toàn diện về mọi mặt: Đức - Trí - Thể - Mĩ như Bác Hồ
đã từng nói: “Các cháu là mầm non, là tương lai của đất nước và của ngành thể dục thể thao, nên các cháu phải khỏe mạnh và có thể lực tốt”, và Người khuyên bảo thiếu nhi - học sinh hãy “siêng tập thể thao cho mình mẩy được nở nang”
Vì vậy, ngay từ những năm đầu thành lập nước, Đảng và Nhà nước ta đã coi trọng và phát triển nâng cao thể lực cho nhân dân ta Chính vì lẽ đó, môn học thể dục trong các nhà trường chiếm một vị trí vô cùng quan trọng, góp phần nâng cao thể trạng và tầm vóc giống nòi Việt Nam để xây dựng đất nước ta ngày càng giàu đẹp hơn, to đẹp hơn
Trong những năm học vừa qua, tuy còn non nớt về kinh nghiệm, song thực tế giảng dạy đã cho tôi thấy được niềm vui, sự yêu thích công việc, và hiện tại, để làm tốt công việc của mình, không những tôi phải có tinh thần trách nhiệm cao mà còn phải có ý thức học hỏi, trau dồi kinh nghiệm nâng cao trình
độ của mình
Viết sáng kiến kinh nghiệm đối với tôi có vai trò quan trọng, giúp tôi
có thêm kinh nghiệm củng cố phương pháp lên lớp sao cho giờ học đạt hiệu quả cao
Trang 3Vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng lên lớp và cách kiểm tra đánh giá chất lượng giờ học giáo dục thể chất của học sinh tiểu học”, để đáp ứng yêu cầu về mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học
Trang 4NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Trong thư gửi cán bộ thể dục thể thao miền Bắc ngày 31 tháng 3 năm
1960, Bác viết: “Muốn lao động sản xuất tốt, công tác và học tập tốt thì phải
cần có sức khỏe Nên thường xuyên luyện tập thể dục thể thao Vì vậy, chúng ta nên phát triển phong trào thể dục thể thao rộng khắp Cán bộ thể dục thể thao phải học tập chính trị, nghiên cứu nghiệp vụ và hăng hái công tác vì đó cũng là một công tác chuyên môn khác, nhằm phục vụ sức khỏe của nhân dân”
Giáo dục thể chất là một trong những mặt giáo dục có vai trò quan trọng trong nền giáo dục chung của đất nước Mục đích của giáo dục thể chất nhằm góp phần bảo vệ sức khỏe, cung cấp những kiến thức cơ bản về vệ sinh cơ thể, môi trường, hình thành thói quen tập luyện, biết thực hiện một số động tác cơ bản của thể dục thể thao … tạo nên môi trường phát triển tự nhiên của trẻ, hình thành đức tính tốt như sự dũng cảm, nhanh nhẹn,… Tập luyện thể thao thường xuyên góp phần xây dựng một cơ thể khỏe mạnh
Để tiết dạy thể dục đạt hiệu quả, ta phải tuân theo những nguyên tắc và phương pháp hợp lý và phải có cách kiểm tra đánh giá giờ học đó như thế nào, xem có đạt hiệu quả không Chính vì lẽ đó, tôi viết đề tài trên để kiểm tra lại phương pháp lên lớp và cách đánh giá giờ dạy sao cho hiệu quả tốt nhất
Qua những năm giảng dạy tại trường Tiểu học Trần Nhật Duật, được sự giúp đỡ, chỉ đạo và tạo điều kiện rất nhiều của ban giám hiệu và thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy rằng, trình độ tiếp thu của học sinh là rất khác nhau Vì vậy,
Trang 5để thu hẹp khoảng cách trình độ tiếp thu của học sinh trong một lớp học thì tôi phải xây dựng được phương pháp lên lớp sao cho đạt hiệu quả cao nhất
Kết quả thu được trong những năm học vừa qua là rất khả quan Trình độ tiếp thu của học sinh được thu hẹp, các em giỏi hăng hái giúp đỡ các em yếu kém, trong học tập các em đoàn kết, hăng say tập luyện, từ đó mang lại kết quả khả quan Tỉ lệ sức khỏe và kĩ năng vận động được nâng cao
III MỘT SỐ BIỆN PHÁP:
Lên lớp là hình thức cơ bản nhất của công tác giảng dạy giáo dục thể chất trong nhà trường Thông qua lên lớp để thực hiện mục đích, nhiệm vụ giáo dục thể chất cho học sinh Giáo viên muốn giờ lên lớp đạt hiệu quả cao trước tiên phải soạn bài đầy đủ, phải biết cách tổ chức giảng dạy và biết cách vận dụng khéo léo các nguyên tắc và phương pháp giảng dạy sao cho hợp lý
Trong giờ thể dục giới thiệu những bài tập, động tác mới, tổ chức cho học sinh tập luyện nhiều lần để củng cố những kiến thức kĩ năng và hình thành cảm giác đúng đắn về kĩ thuật động tác
1 Các thể loại bài dạy:
Dựa vào nội dung thể loại các giờ lên lớp giáo dục thể chất ta có các thể loại bài dạy:
a Bài học mới:
Trang 6Là loại bài lấy việc truyền thụ kĩ thuật động tác mới làm nội dung chủ yếu Khi tiến hành giảng dạy giáo viên cần chú ý: Giúp học sinh hình thành được khái niệm chính xác đối với những kiến thức, kĩ thuật của động tác mới Giáo viên cần sử dụng sáng tạo nghệ thuật các phương pháp giảng dạy để truyền thụ kĩ thuật về những động tác mới
Căn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học, tính chất, nội dung bài học, sân bãi, dụng cụ thực có…để sắp xếp thứ tự nội dung giảng dạy sao cho hợp lý
Để cho học sinh nắm được những kiến thức cơ bản, điểm cơ bản nhất của bài tập, động tác tập, giáo viên cần sửa chữa những sai lầm thiếu sót học sinh hay mắc phải
b Bài ôn tập:
Bài ôn tập nhằm góp phần tích cực để củng cố những kiến thức, bài tập, động tác tập đã học Loại bài này thường sử dụng trước khi kiểm tra, sau khi đã học xong môn học, cuối kì học Bài ôn tập không nên ôn lặp lại các động tác đã học một cách đơn điệu, cần nâng cao yêu cầu các bài tập, động tác tập dần lên từng bước
Để bài ôn tập đạt hiệu quả cao, giáo viên cần chú ý:
Trang 7
- Căn cứ vào khả năng tiếp thu của học sinh trong những giờ học trước để
đề ra yêu cầu cụ thể, có trọng tâm, tạo cho không khí giờ học thêm hứng thú phấn khởi
- Những sai sót của học sinh được giáo viên phát hiện cần kết hợp sửa chữa những sai sót cá biệt và sai sót toàn lớp
- Đối với học sinh yếu kém, cần tìm ra những phương pháp hiệu quả để giúp sửa chữa những sai lầm, động viên và giúp đỡ học sinh tin tưởng vào khả năng của mình có thể hoàn thành được bài tập, kĩ thuật động tác tập luyện
- Đối với học sinh có khả năng vận động, tiếp thu kĩ thuật tốt, giáo viên nên dựa vào tình hình cụ thể mà có kế hoạch nâng cao yêu cầu một cách phù hợp, giúp học sinh hoàn thành các bài tập kĩ thuật động tác một cách tốt nhất
- Giờ ôn tập cần sử dụng có hiệu quả thời gian, tăng số lần tập nhằm mục đích nâng cao chất lượng bài tập, động tác tập đã học
c Bài tổng hợp:
Là loại bài vừa ôn kiến thức kĩ thuật, động tác đã học, vừa học kiến thức mới (làm quen với nội dung học mới, củng cố nội dung học cũ) Là loại bài tổng hợp, thích hợp với việc giảng dạy thể dục ở các lớp tiểu học, nhưng đòi hỏi giáo viên phải có khả năng tổ chức hợp lý
Trang 8d Bài kiểm tra:
Là một hình thức đánh giá kết quả học tập về kiến thức kĩ năng động tác, chất lượng giảng dạy Khi tiến hành kiểm tra, giáo viên cần chú ý:
- Phải nói rõ yêu cầu, mục đích, nội dung kiểm tra để các em học sinh có thái độ đúng đắn, chuẩn bị trước, cố gắng phấn đấu đạt kết quả cao
- Xác minh đánh giá chất lượng học tập phải chính xác, đúng các chuẩn
về kiến thức, kĩ năng học tập của học sinh
- Khi kiểm tra, tinh thần học tập của học sinh thường lo lắng và căng thẳng, cần nhắc nhở học sinh khởi động kĩ, ôn lại các động tác bài tập kiểm tra, tăng cường công tác bảo vệ an toàn, tránh xảy ra chấn thương làm ảnh hưởng đến thành tích và sức khỏe của học sinh
- Cần tổng kết đánh giá được chất lượng của bài kiểm tra, nêu rõ những
ưu điểm về kiến thức, kĩ năng, kĩ thuật và những tồn tại để học sinh tập luyện, sửa chữa nâng cao thành tích
Trang 9e Thi đấu:
Thi đấu thể dục thể thao là hình thức có ý nghĩa giáo dục, giáo dưỡng góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy Hình thức, nội dung thi đấu thể dục thể thao ở các lớp tiểu học rất phong phú và đa dạng, có thể dưới dạng trò chơi vận động theo nhóm, tổ và giữa các lớp Bài thi đấu là hình thức kiểm tra
và xác định xem cách sử dụng các phương pháp giảng dạy đã hợp lý chưa Qua bài thi đấu sẽ tạo cho học sinh cách làm quen dần với các trạng thái tập luyện, thi đấu khác nhau, góp phần giáo dục, rèn luyện các phẩm chất đạo đức, tính tự tin, khiêm tốn, dũng cảm, có nghị lực, có trách nhiệm, trong tập luyện và vui chơi
Những kĩ năng, kĩ xảo vận động thực hiện có hiệu quả phục vụ thi đấu, dù
ở bất kì phạm vi bài học nào, có nội dung thi đấu khác nhau đều có ý nghĩa giáo dục trong học tập, lao động của học sinh Thi đấu không nên mang nặng tính ganh đua, cần thể hiện tinh thần đấu tranh, quyết tâm dành thắng lợi Các phẩm chất đạo đức tốt đều dần dần hình thành trong tập luyện, kiểm tra, thi đấu sẽ là
cơ sở để tiếp thu nâng cao từng bước theo yêu cầu của nội dung chương trình giảng dạy, kế hoạch đào tạo của các cấp học tiếp theo
Trang 102/ Cấu tạo nội dung giờ dạy giáo dục thể chất cho học sinh tiểu học:
Nội dung giờ dạy giáo dục thể chất phải phù hợp với các nguyên tắc và phương pháp sư phạm, phù hợp với các mục đích, nhiệm vụ, nội dung giảng dạy
và đặc điểm lứa tuổi học sinh tiểu học Cấu tạo giờ học giáo dục thể chất được chia làm 3 phần:
a Phần mở đầu: Thời gian từ 6 phút đến 8 phút
- Nhiệm vụ:
+ Phổ biến nội dung yêu cầu của bài học
+ Gây hứng thú học tập cho học sinh
+ Chuẩn bị hệ thống cơ quan cơ thể chuyển vào trạng thái vận động
+ Phát triển thể lực và các hệ thống cơ quan một cách toàn diện
- Nội dung:
+ Tập hợp tổ chức lớp, học sinh trực nhật (lớp trưởng hoặc cán sự thể dục) báo cáo tình hình lớp (số học sinh kiến tập, vắng mặt, việc chuẩn bị sân bãi dụng cụ tập luyện,…)
+ Giáo viên nêu nhiệm vụ, yêu cầu và nội dung của bài học, tiếp theo tổ chức lớp tập luyện
+ Tập các bài tập thể dục tay không hoặc có dụng cụ (bóng, gậy, dây, …), trò
Trang 11+ Hình thức tập: Tập tại chỗ cả lớp, có thể tập động tác di động theo các đội hình
- Yêu cầu:
+ Giáo viên cần tiến hành kiểm tra sân bãi dụng cụ cần thiết trước giờ lên lớp + Phổ biến nhiệm vụ, yêu cầu, nội dung bài học một cách rõ ràng cụ thể để học sinh hiểu rõ mục đích, tác dụng của bài học Tập trung sức chú ý, động viên học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác, tự tin phấn khởi trong tập luyện + Cần nghiêm túc khi tập luyện
+ Làm đúng động tác, tập trung tư tưởng khi thực hiện động tác
+ Khởi động vừa đủ, tránh quá sức gây mệt mỏi, làm ảnh hưởng đến phần sau
- Khởi động: Gồm 2 phần:
+ Khởi động chung: Thực hiện bài tập phát triển toàn diện cơ thể Chú ý làm cho
các khớp xương, dây chằng, các cơ bắp, hệ thống thần kinh trung ương, các cơ quan nội tạng, chuẩn bị cho hoạt động thể dục thể thao
+ Khởi động chuyên môn: Có tác dụng chuẩn bị cho cơ thể có khả năng, có sức
chịu đựng về sinh lý, tâm lý căng thẳng, kết hợp một số giải quyết nội dung kĩ thuật động tác của phần cơ bản
Hai phần khởi động trên cần được sử dụng sáng tạo, hợp lý để đạt được mục đích khởi động
VD: Trước khi tập các môn chạy cự ly ngắn và các môn ném đẩy, … học sinh được khởi động bằng các động tác bổ trợ, để phục vụ thực hiện động tác chính trong phần cơ bản của bài học
b Phần cơ bản: Là phần chính của bài học - thời gian từ 22 phút đến 24 phút
- Nhiệm vụ:
+ Tập những động tác mới hoặc ôn lại những động tác cũ
+ Nắm vững kĩ thuật, kĩ năng động tác chuyên môn và bồi dưỡng khả năng vận dụng các kĩ năng kĩ thuật
+ Nâng cao trình độ tập luyện của học sinh
+ Rèn luyện phát triển toàn diện các tố chất cơ thể nhanh, mạnh, bền, khéo,… + Rèn luyện và giáo dục ý chí phẩm chất đạo đức cho học sinh
- Nội dung (gồm phần rèn luyện bổ trợ và tập luyện cơ bản) Cụ thể là:
+ Thực hiện nhiệm vụ yêu cầu, nội dung của bài dạy (nội dung đã được quy định trong chương trình học)
Trang 12+ Nội dung của bài tập bao gồm: Các bài tập phát triển thân thể toàn diện như các bài tập của môn thể dục, điền kinh, các môn thể thao, trò chơi vận động (đi, chạy, nhảy, ném, tung bắt, các bài tập phát triển tư thế và trò chơi vận động,…)
- Yêu cầu:
Sắp xếp và bố trí nội dung động tác của phần cơ bản phải căn cứ vào đặc điểm, tính chất, nhiệm vụ, yêu cầu của từng đối tượng học sinh và sử dụng các phương pháp giảng dạy,…
Khi thực hiện phần cơ bản cần đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Học sinh cần tập trung chú ý, tập đúng động tác kĩ thuật, tránh tập luyện qua loa
+ Khối lượng vận động cần tuân theo tuần tự hợp lý (từ đơn giản đến phức tạp), các bộ phận cơ thể đều được luân phiên nhau giữa hoạt động và nghỉ ngơi hợp
lý, các hoạt động tư duy và hoạt động thể lực cần được phối hợp chặt chẽ với nhau
+ Cần có nhiều hình thức tập luyện và luôn thay đổi để duy trì không khí hào hứng tập luyện của học sinh
+ Khi thay đổi các môn tập ở phần cơ bản, cần cho học sinh khởi động chuyên môn, sau đó mới tập các động tác chính
+ Để khắc phục tình trạng sân bãi dụng cụ thiếu, không đảm bảo, nên chia các lớp ra thành nhiều nhóm tập luyện để góp phần nâng cao chất lượng học tập
c Phần kết thúc (hồi tĩnh): Thời gian khoảng từ 4 đến 5 phút
- Nhiệm vụ:
+ Giảm dần cường độ vận động
+ Làm cơ thể học sinh từ trạng thái hoạt động trở lại bình thường
+ Tổng kết buổi học (ưu khuyết điểm, kĩ thuật, tổ chức và giao bài tập về nhà)
Trang 13+ Giao bài tập về nhà và công việc chuẩn bị cho giờ học tiếp theo
- Yêu cầu:
+ Tránh gây căng thẳng tâm lý, vui vẻ, tạo không khí phấn khởi sau tập luyện + Tổng kết nhận xét, nhắc nhở ngắn gọn, đầy đủ, nêu được những yêu cầu chính
+ Biểu dương góp ý cần đúng, chính xác, cụ thể, có tác dụng động viên và sửa chữa được những sai sót của học sinh
3/ Chia tổ tập luyện:
Để giờ dạy đạt hiệu quả và phối hợp với đặc điểm chuyên biệt của môn học giáo dục thể chất, khi lên lớp cần phân chia lớp thành các tổ (nhóm) tập luyện, và dưới hình thức sau:
a Tổ tập luyện cố định:
Chia lớp thành nhiều tổ tập luyện Sau khi giáo viên phổ biến nhiệm vụ bài học, làm mẫu động tác, cán sự lớp hướng dẫn tổ viên tập luyện Với hình thức này, giáo viên có điều kiện theo dõi học sinh tập luyện được bao quát hơn, đồng thời có điều kiện giúp đỡ học sinh sửa sai, và học sinh được thực hiện động tác nhiều lần
b Tổ tập luyện luân phiên:
Chia lớp thành nhiều tổ tập luyện Học sinh tập luyện theo nội dung kĩ thuật, yêu cầu được giáo viên hướng dẫn Sau một đợt tập luyện, giáo viên nhận xét ưu khuyết điểm (các sai sót cần sửa chữa) Hình thức này để nhằm khắc phục tình trạng thiếu dụng cụ, tránh được tình trạng đơn điệu khi tập luyện, có tác dụng đối với việc nâng cao hiệu quả và hưng phấn trong tập luyện của học sinh
Trang 14Sau đây là một bài soạn thể dục lớp 4 cụ thể:
GIÁO ÁN THỂ DỤC
Tên bài:
ĐỘNG TÁC VƯƠN THỞ VÀ TAY
TRÒ CHƠI: “NHANH LÊN BẠN ƠI”
Người thực hiện : Nguyễn Thanh Hải
Thời gian : Tuần 8 Tuần: 8 Tiết: 2 Ngày: 01/01/2013
I/ MỤC TIÊU:
- Học hai động tác vươn thở và tay của bài thể dục phát triển chung
+ Yêu cầu: Thực hiện cơ bản đúng động tác
- Trò chơi: “Nhanh lên bạn ơi”
+ Yêu cầu: Học sinh tham gia trò chơi tương đối chủ động nhiệt tình
II/ ĐỊA ĐIỂM - PHƯƠNG TIỆN: