skkn phương pháp tạo hứng thú cho học sinh học môn GDCD phần công dân với đạo đức (GDCD lớp 10 qua hỗ trợ hình ảnh, VIDEO)

Mỗi khối lớp có nội dung riêng và kiến thức đặc thù , đối với chương trình lớp 10 gồm 2 phần: Phần 1:Công dân với hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học Phần 2:Công dân v

Đề tài:Phương pháp tạo hứng thú cho học sinh học môn giáo dục công dân(GDCD) phần công dân với đạo đức (GDCD lớp 10) qua hỗ trợ hình ảnh, vi deo.

A-ĐẶT VẤN ĐỀ

Đổi mới chương trình GD phổ thông là chủ trương lớn, cần thiết của ngành giáo dục và của toàn xã hội.Trước yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH,HĐH) đất nước,đổi mới về nội dung chương trình sách giáo khoa và đổi mới về phương pháp dạy học( PPDH) trong nhà trường là một cuộc cách mạng,là một yêu cầu tất yếu.Đổi mới chương trình dạy học mà mấu chốt là đổi mới PPDH

Song song với việc rèn luyện trí tuệ ,môn GDCD còn có vai trò quan trọng trong hình thành và phát triển nhân cách của học sinh,rèn luyện đạo đức của học sinh.Tuy nhiên hiện nay với lối sống thực dụng “thi gì học nấy”nên không ít học sinh xem nhẹ không trú trọng vào học môn GDCD

Trong khi đó môn GDCD kiến thức đặc thù là mang tính lý luận,trừu tượng,khái quát hóa đôi khi dễ tạo nên sự khó hiểu ,nhàm chán và ít hứng thú học ở học sinh nếu giáo viên không có phương pháp phù hợp

Chương trình môn GDCD ở trường THPT được phân theo 3 khối lớp 10,lớp 11.và 12 Mỗi khối lớp có nội dung riêng và kiến thức đặc thù , đối với chương trình lớp 10 gồm 2 phần:

Phần 1:Công dân với hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học Phần 2:Công dân với đạo đức

Nếu như ở nội dung kiến thức phần 1 công dân đã được trang bị ,hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học thì ở phần 2 học sinh được tìm hiểu và hình thành những tình cảm và cách ứng xử đạo đức trong các mối

cho thấy phần lớn những ‘’kinh nghiệm”,”bài học’’,của cuộc sống là do chúng

ta trãi nghiệm và trả giá chứ ít muốn tích lũy từ ông cha cộng với tâm lí chung của con người là thường không muốn ai đó dạy cho chúng ta quá nhiều khi chúng ta không có nhu cầu muốn hỏi ,muốn biết Chính vì vậy các em học sinh với tâm lý của những người tự cho là “đã lớn” rất ngại học ‘’đạo đức’’ hoặc học với tư tưởng’’ biết rồi khổ lắm nói mãi’’điều này góp phần tạo ra không khí buồn tẻ ,nhàm chán trong giờ học

Để tạo hứng thú,cuốn hút trong giờ học đạo đức,bên cạnh việc kết hợp các phương pháp phương tiện khác và vốn sống thực tế, bản thân tôi đã sử dụng hình ảnh ,video vào một số bài trong quá trình giảng dạy theo tinh thần đổi mới phương pháp dạy học “thầy là người thiết kế trò là người thi công” nhằm phát huy tính tích cực khả năng tiếp cận,phân tích đánh giá của học sinh trong quá trình lĩnh hội tri thức hình thành tình cảm đạo đức Bản thân tôi rất hứng thú, lựa chọn đề tài này

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I.CƠ SỞ ĐỀ TÀI

1.Cở sở lí luận

- Căn cứ chỉ thị số 2737/CT - BGDĐT ngày 27 tháng 7 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2012-2013

Môn GDCD là một trong những môn có nhiệm vụ hình thành thế giới

quan và phương pháp luận khoa học cho học sinh.Nhằm giáo dục cho cho học sinh các chuẩn mực của người công dân ở mức độ phù hợp với lứa tuổi trên cơ

sở đó góp phần vào hình thành và phát triển nhân cách của con người Việt Nam phù hợp với xu thế và tiến bộ của thời đại

Với nhiệm vụ đặc biệt là giáo dục nhân cách hình thành niềm tin tình cảm đạo đức ở học sinh của môn GDCD nên mục đích quan trọng nhất và cuối cùng

là hình thành hành vi và thói quen đạo đức sống và làm việc theo pháp luật của học sinh

2

Với nhiệm vụ và đặc thù kiến thức của môn GDCD nên việc sử dụng hình ảnh video hỗ trợ quá trình giảng dạy ở một số bài sẽ có hiệu quả tích cực trong lĩnh hội kiến thức của học sinh,hình thành tình cảm , lối sống đạo đức tốt đẹp ở học sinh.

Mặt khác ở môn GDCD bị xem là môn phụ nên có những giờ học diễn

ra đơn điệu nên sử dụng phương pháp phương tiện dạy học cũng chỉ là hình thức phương pháp cũng chỉ là thuyết trình nên học sinh thụ động ,nhàm chán ,không hứng thú

Để hạn chế được tâm lý xã hội đó, giờ dạy phần công dân với đạo đức đạt hiệu quả thì người giáo viên phải đổi mới PPDH Muốn vậy người Giáo viên phải là người tổ chức thiết kế cho hoạt động hạn chế độc thoại bằng cách

sử dụng phương tiện dạy học bằng cách sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học cụ thể là sử dụng hình ảnh ,video để tạo hứng thú phát huy khả năng phân tích,đánh giá của học sinh,khắc ghi kiến thức bài học thông qua mọi giác quan.Những hình ảnh video mà giáo viên công phu chuẩn bị trong bài dạy sẽ

có tác động tích cực đến học sinh,tạo hứng thú niềm tin đối với học sinh,từ đó tạo ở học sinh tâm lý thích học và muốn học giờ GDCD

II TÊN ĐỀ TÀI VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 Tên đề tài:

Phương pháp tạo hứng thú cho học sinh học môn GDCD phần công với

đạo đức(GDCD lớp 10) qua hỗ trợ hình ảnh ,video.

.2 Phạm vi nghiên cứu:

Trong quá trình dạy học bản thân tôi luôn trăn trở tìm tòi để tìm ra phương pháp, cách thức trong dạy phù hợp với nội dung của từng bài để kích thích tư duy, niềm say mê, hứng thú học bài của các em làm phạm vi nghiên cứu của đề tài ,để áp dụng vào đề tài nghiên cứu

3 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh khối lớp 10

4 Thời gian:

Năm 2011-2012 và năm học 2012 - 2013

III CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1.Những vấn đề chung về tác dụng của hình ảnh ,video trong dạy học:

1.1.Hình ảnh, video là gì?

1.1.1.Hình ảnh: Là những gì chúng ta thấy được thông qua thị giác rồi sau đó

chuyển về não giúp chúng ta cảm nhận hình ảnh đó một cách chân thực nhất,từ

đó đưa ra những phản xạ,cảm nhận về hình ảnh mà ta vừa cảm nhận được Có thể chia làm 2 nhóm :

- Nhóm hình ảnh thực tế :hình ảnh thực ,bức tranh

-Nhóm hình ảnh trình chiếu

1.1.2 Video:là những đoạn phim ngắn những đoạn tư liệu được trình chiếu qua

đầu đĩa hoặc máy vi tính

1.2 Chức năng và tác dụng của hình ảnh video

Có thể nói 1 hình ảnh,video có thể thay thế cho nhiều lời giảng vì hình ảnh vi deo có chức năng thông tin và chức năng minh họa Chính vì vậy hình ảnh vi deo sẽ hỗ trợ thông tin cho bài học thêm phong phú và sâu sắc

4

Hình ảnh video sẽ tăng thêm tính hấp dẫn cho nội dung bài học,tăng thêm cảm hứng học tập cho học sinh.Đồng thời thông qua hình ảnh video giúp giáo viên chuyển tải lời muốn nói dễ dàng hơn học sinh khắc sâu nội dung bài học hơn.(Điều này chúng ta có thể thấy được tại sao khi xem phim chúng ta lại nhớ nội dung phim nhanh hơn và lâu hơn).

Dựa trên cơ sở nguồn tư liệu tranh ảnh video chuẩn bị sẵn tôi đã kết hợp với các phương tiện hỗ trợ cho dạy học khác có tính hiện đại như thiết kế bài giảng trên powerpoint kết hợp với máy vi tính ,máy chiếu để biến những hình ảnh video thêm sống động ,gần gũi đời sống thực tế nhằm thu hút sự tập trung chú ý của học sinh,kích thích tư duy của học sinh đạt hiệu quả cao hơn Vì vậy

ở một số bài tôi đã thiết kế trên powerpoint sử dụng hình ảnh ,vi deo hỗ trợ

nhằm tăng hiệu quả và chất lượng của giờ dạy

2.Tạo hứng thú trong dạy học môn GDCD phần công với đạo đức(lớp 10) thông qua việc hỗ trợ hình ảnh ,video.

Bài 11-Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học

Bài 12-Công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình

Bài 13-Công dân với cộng đồng

Bài 14-Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Bài 15- Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại

Bài 16- Tự hoàn thiện bản thân

2.2.Sử dụng hình ảnh vi deo hỗ trợ trong một số bài giảng cụ thể

2.2.1 Bài12 : Công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình.

*Mục tiêu của bài học này:

-Học sinh phải có hiểu biết cơ bản về tình yêu ,hôn nhân và gia đình

-HS phải nhận thấy được sự tiến bộ của hôn nhân ,gia đình hiện nay

-Hs phải có khả năng nhận xét đánh giá được một số vấn đề về tình yêu,hôn nhân và gia đình

*Ở bài học này chia làm 2 tiết theo phân phối chương trình trong đó ở tiết

1 đơn vị kiến thức là học sinh tìm hiểu về tình yêu.Sau khi nắm được khái niệm ,biểu hiện của một tình yêu chân chính học sinh tìm hiểu những điều nên tránh trong tình yêu, có 3 điều nên tránh trong tình yêu:

+Yêu đương quá sớm

+yêu một lúc nhiều người

+ có quan hệ tình dục trước hôn nhân

Mục tiêu của tiết học này là học sinh phải hiểu được khái nệm tình yêu và quan trọng hơn hết là có ý thức xây dựng một tình yêu đẹp, bảo vệ mình trước một số biểu hiện sai lầm cho rằng đó mới là tình yêu.Đặc biệt là trang bị cho học sinh một số kiến thức và sự hiểu biết về giới tính sức khỏe sinh sản vị thành niên , vì sao học sinh không nên có quan hệ tình dục trước hôn nhân Đây là một trong những vấn đề mang tính báo động thời sự hiện nay đó là một

bộ phận không nhỏ học sinh có quan điểm và lối sống không lành mạnh đã có những mối quan hệ khác giới như có quan hệ tình dục và hậu quả thường thấy ở các em là nạo phá thai vậy nạo phá thai được thực hiện như thế nào? Chính vì vậy trước khi các em “vấp phải” thì tôi hy vọng những hình ảnh cung cấp cho các em về vấn đề này sẽ giúp ích cho các em trước hết là sự hiểu biết thêm sau

đó là định hướng tình cảm ,thái độ và hành vi của bản thân tránh những sai lầm

vì sự thiếu hiểu biết dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đáng tiếc xảy ra

Hình ảnh nạo phá thai

6

Tổn thương ban đầu về sức khỏe của người phụ nữ.

Quá trình và dụng cụ sử dụng để nạo phá thai.

Hài nhi bị tổn thương sau khi bị kẹp kéo ra khỏi cơ thể mẹ.

8

Đứa bé bị mẹ người mẹ trẻ bỏ vào thùng rác sau khi sinh ra không có khả năng ,điều kiện nuôi.

Sinh ra là con người ai cũng có quyền được sống.

Sau khi quan sát những hình ảnh trên bạn có cảm nhận như thế nào và rút

ra điều gì cho bản thân?

Có thể tôi đưa ra những hình ảnh này một số người cho rằng không hợp

lý nhưng tôi thiết nghĩ với sự phát triển nhanh chóng của xã hội và sự “tập nhiễm”xã hội ở giới trẻ nói chung và một bộ phận học sinh nói riêng thì những hình ảnh này là cần thiết và thiết thực Bản thân tôi thiết nghĩ những hình ảnh trên là thông điệp tôi muốn gửi đến học sinh sau tiết học này vì thực tế sau mỗi bài học và mỗi tiết học của môn GDCD người GV đã chuyển đến học sinh thông điệp gì và thông điệp đó có giá trị ý nghĩa như thế nào đối với học sinh và đối với đời sống xã hội

2.2.2 Bài 14-Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

*Mục tiêu của bài học:sau khi học xong bài này yêu cầu học sinh nắm được: -Khái niệm lòng yêu nước và những biểu hiện của lòng yêu nước

-Thấy được trách nhiệm của công dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ tổ quốc

10

-Bản thân học sih có tình cảm và việc làm thiết thực thể hiện lòng yêu nước.

* Nội dung của bài 14 công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc gồm có 3 đơn vị kiến thức và chia làm 2 tiết Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu khái niệm lòng yêu nước và biểu hiện của lòng yêu nước tôi sẽ chuyển đến học sinh một đoạn video về giờ chào cờ của các em học sinh bị khuyết tật Video giờ chào cờ từ trái tim

Sau khi học sinh theo dõi giờ chào cờ này các em trả lời câu hỏi sau: Việc hát quốc ca có phải là biểu hiện của lòng yêu nước không? Suy nghĩ gì về việc thực hiện nghi lễ hát quốc ca của bản thân?

Tôi đưa ra đoạn vi deo này vào nội dung tiết học này vì mục đích giáo dục và khơi dậy ở các em tình yêu ,lòng tự hào dân tộc là được thể hiện thường ngày, ngay cả ở những hành động mà lâu nay học sinh cho rằng đó là hình thức ,là bắt buộc đó là giờ chào cờ.Bởi tình yêu nước được bắt nguồn và xuất phát từ những tình cảm gần gũi ,thân quen nhất

3.2.3 Bài 15- Công dân với những vấn đề cấp thiết của nhân loại.

*Mục tiêu của bài học: sau khi học xong bài này yêu cầu học sinh đạt được:

-Những vấn đề cấp thiết của nhân loại hiện nay là :ô nhiễm môi trường,dịch bệnh,bùng nổ dân số

-Trách nhiệm của công dân trước những vấn đề trên

-Thái độ và việc làm phù hợp để góp phần giải quyết các vấn đề đó.Nội dung cụ thể: phần bùng nổ dân số

Gv cho học sinh quan sát hình ảnh

Dân số thế giới 2012 :7 tỉ người

Sức ép dân số đến trái đất

Các em hãy so sánh 2 hình ảnh trên để thấy ảnh hưởng của dân số đến chất lượng cuộc sống.

Phần b :Ô nhiễm môi trường :

Ô nhiễm môi trường không khí và hậu quả

Một ngày không xa cuộc sống của chúng ta sẽ như vậy.

Ô nhiễm của môi trường nước;

16

Nước chiếm 75% cơ thể con người.

Phần c : Các dịch bệnh hiểm nghèo:

Sau khi hướng dẫn cho học sinh tìm hiểu những bệnh hiểm nghèo như lao ,sốt rét,dịch tả, cúm gia cầm,AIDS tôi cho học sinh tìm hiểu một căn bệnh hiểm nghèo của thế giới đó là AIDS

AIDS là gì: AIDS (còn gọi là SIDA) có nghĩa là Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải Đó là khi khả năng chống bệnh suy yếu đến nỗi cơ thể bị các thứ bệnh hoành hành, điều trị không khỏi được

Con đường lây truyền HIV/AIDS

18

Bệnh nhân AIDS giai đoạn cuối.

Thông điệp dành cho tất cả mọi người trên thế giới.

20

3.Những điều cần chú ý khi sử dụng hình ảnh ,video trong giảng dạy:

Yêu cầu giáo viên phải chuẩn bị ,nghiên cứu nội dung bài thật kỹ và lựa chọn bài cho phù hợp vì không phải bài nào chúng ta cũng sử dụng được hình ảnh ,video

Việc sử dụng hình ảnh, vi deo phải kết hợp với các phương pháp khác như thuyết trình ,vấn đáp thảo luận để đạt hiệu quả cao Hình ảnh video chỉ mang tính chất hỗ trợ cho giảng dạy chính vì vây không nên lạm dụng Nếu người giáo viên đưa ra quá nhiều hình ảnh dẫn đến gây nhiễu đến học sinh,học sinh sẽ không xác định được trọng tâm của bài học

Yêu cầu giáo viên trong quá trình thiết kế nội dung bài học sử dụng hình ảnh

vi deo phải có sự chọn lọc, điển hình với nội dung kiến thức,đảm bảo lượng thời gian cần thiết

Hình ảnh video được sử dụng phải đảm bảo độ rõ ràng ,sắc nét và độ thẩm

mỹ cao Bên cạnh đó để sử dụng có hiệu quả hình ảnh video ,thì yêu cầu giáo viên phải có kỹ năng tạo bài giảng powerpoint cùng với khả năng sử dụng máy

vi tính và máy chiếu để tạo hiệu quả cao

Đưa hình ảnh video phải có thông tin, có lời dẫn đi kèm và khi khai thác thông tin phải xác định được nguồn gốc của thông tin có đáng tin cậy không

4.Kết quả đạt được:

Trên đây là một số hình ảnh vi deo hỗ trợ cho quá trình giảng dạy ở một số bài đạo đức cụ thể.Tuy nhiên đối với bản thân tôi nó có tác dụng và hiệu quả cao

*Đối với giáo viên:để có thể thiết kế một bài giảng có sự hỗ trợ của hình ảnh và

video thì yêu cầu đầu tiên và bắt buộc đó là phải nghiên cứu nội dung bài thật

kỹ,phải chuẩn bị bài và khai thác tài liệu chính vì vậy thông qua quá trình chuẩn

bị bài chu đáo thì quá trình truyền thụ kiến thức người giáo viên chủ động

- Hoạt động của người giáo viên trong giờ dạy được nhẹ nhàng thoải mái hơn.-Với sự hỗ trợ của hình ảnh ,video,phương tiện trực quan giờ học vẫn đảm bảo được thời gian mà vẫn đảm bảo được nội dung trong tâm của tiết học.Thông qua

đó giáo viên nâng cao được tay nghề,kỹ năng sử dụng phương tiện dạy học

*Đối với học sinh:

-Học sinh chủ động hào hứng chờ đón giờ học và hứng thú muốn học giờ GDCD

-Học sinh tiếp thu nội dung bài học ngay tại lớp từ đó hình thành cho mình tình cảm và hành vi đạo đức trong cuộc sống sau mỗi giờ học

Qua quá trình thực tế giảng day tôi đã điều tra về hứng thú học tập môn GDCD

ở học sinh lớp 10(năm học 2011-2012 và năm học 2012-2013)

4.1 Bảng số liệu điều tra về viêc tạo hứng thú học tập môn GDCD sau khi

4.1.2 Khi đã sử dụng việc hỗ trợ hình ảnh ,video