Sáng kiến kinh nghiệm một số kinh nghiệm cá nhân trong việc rèn chữ cho học sinh lớp 1

Khảo sát thực trạng: Để khảo sát thực trạng của học sinh lớp 1ở trờng tiểu học Chu Văn An tôi sử dụng phối kết hợp một số phơng pháp, cách thức cụ thể nh sau: - Nghiên cứu kỹ các báo cáo

A mở đầu

1 Lý do chọn đề tài:

lúc sinh thời bác Phạm Văn Đồng đã nói: "Nét chữ biểu hiện nết ng ời" Quả thật một học sinh biết viết đẹp tức là em đó đã biết yêu cái đẹp,biết làm theo, tiếp thu cái đẹp thì chắc chắn trong mọi thao tác, hành độngcủa em luôn thể hiện một con ngời có tính cách cẩn thận

-Chữ viết là một công cụ để giao tiếp và trao đổi thông tin, là ph ơngtiện để ghi chép và tiếp nhận những tri thức văn hóa, khoa học và đờisống Do vậy, ở trờng Tiểu học, việc dạy học sinh biết chữ và từng bớc làmchủ đợc công cụ chữ viết để phục vụ cho học sinh học tập và giao tiếp làyêu cầu quan trọng hàng đầu của môn Tiếng Việt Tuy nhiên ng ời giáoviên khi đứng trên bục giảng không chỉ mong muốn những đa con thânyêu của mình biết viết đúng mà luôn mong muốn các em viết đẹp

Trong những năm học gần đây phong trào giữ vở sạch, viết chữ đẹp củahọc sinh luôn đợc quan tâm và ngày một nâng cao chất lợng qua các cuộcthi viết chữ đẹp ở Tiểu học Điều này cho chúng ta thấy rõ đợc việc rèncho học sinh viết đẹp là một nhiệm vụ cần thiết mà ng ời giáo viên cầnphải làm khi đứng trên bục giảng

2 Hiện trạng của vấn đề;

* Về phía giáo viên:

Trên thực tế, nhiều giáo viên dạy môn Tập viết không coi trọng thiết

bị dạy học, tình trạng dạy “chay”, học “chay” còn phổ biến trong các tr ờng tiểu học Một số giáo viên không mấy hào hứng trong việc rèn chohọc sinh viết chữ đẹp vì họ cho rằng kiến thức mới là quan trong hơn cả

-Nhiều giáo viên khi dạy chỉ quan tâm trớc hết đến việc hoàn thànhbài dạy của mình là truyền đạt cho hết nội dung quy định trong ch ơngtrình sách giáo khoa, cố gắng làm cho học sinh hiểu và nhớ những điềugiáo viên giảng Cách dạy nh vậy tạo ra cách học tập thụ động, ít chịu rènluyện Tình trạng này đã hạn chế chất lợng, hiệu quả dạy và học, không

đáp ứng yêu cầu của xã hội đối với sản phẩm giáo dục của nhà trờng

* Về phía học sinh:

Với học sinh lớp 1 ở trờng tiểu học, năm đầu tiên các em phải rời bỏnhiều hoạt động vui chơi và làm quen với các bài viết đòi hỏi kỹ năng viếtrất mới mẻ khiến cho các em bỡ ngỡ, cha mạnh dạn trình bày Học sinhtiểu học hiện nay ngoài học môn Tập viết, các em còn học rất nhiều cácmôn khác, nên không muốn viết sao cho đẹp, cha có ý thức hoàn thành bàitốt nên có em không hoàn thành hết bài viết của mình khi tiết học kếtthúc

Phân tích kết quả thực trạng cho chỉ rõ một số nguyên nhân kháchquan và chủ quan, nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp…các nguyên nhâncơ bản có thể hệ thống lại là:

- Giáo viên dạy môn Tập viết cha có sự chuẩn bị chu đáo về các

t liệu và trang thiết bị và đồ dùng cần thiết, phong phú để phục vụ cho tiếtdạy Tập viết

- Trang thiết bị hiện đại phục vụ cho giảng dạy còn hạn chế

- Phơng pháp giảng dạy môn Tập viết chủ yếu vẫn là phơng phápthuyết trình suông, thiếu sự đổi mới phơng pháp

- Thiếu tính khoa học trong giảng dạy môn Tập viết

- Học sinh còn quá nhỏ để ý thức đợc trách nhiệm học tập của mình,các em mới rời bỏ phần lớn hoạt động vui chơi của mình chuyển sang hoạt

động học

- Học sinh lớp 1 vừa chuyển từ lớp mẫu giáo lên do vậy những kĩthuật viết nh điểm đặt bút, điểm dừng bút, khoảng cách giữa các con chữ,các chữ, các em cha xác định đợc

- Việc kèm con học của phụ huynh học sinh còn gặp khó khăn do họcha nắm đợc mẫu chữ hiện hành.

- Chất lợng chữ viết đã ảnh hởng không nhỏ đến chất lợng bài thicủa học sinh, và nhân cách của học sinh, có những học sinh còn bị trừ

điểm ở bài thi do chữ viết xấu

Nhận thức đợc tầm quan trọng của việc rèn chữ cho học sinh, đồngthời thời hiểu rõ những khó khăn của công tác này, là một giáo viên giảngdạy lớp 1 trong nhiều năm, tôi xin đa ra một số kinh nghiệm cá nhân trongviệc rèn chữ cho học sinh lớp 1

b đặt vấn đề

1 Khảo sát thực trạng:

Để khảo sát thực trạng của học sinh lớp 1ở trờng tiểu học Chu Văn

An tôi sử dụng phối kết hợp một số phơng pháp, cách thức cụ thể nh sau:

- Nghiên cứu kỹ các báo cáo của khối 1, của nhà tr ờng trong nămhọc trớc, sổ họp (sinh hoạt) của tổ, nhóm chuyên môn khối 1, giáo án dạymôn Tập viết của giáo viên khối 1 trong nhà trờng

- Đi dự giờ các tiết dạy Tập viết của giáo viên dạy khối 1

- Trực tiếp trao đổi, trò chuyện với giáo viên dạy khối 1, với họcsinh khối 1

2 Lập kế hoạch cụ thể:

2.1 Kiến nghị nhà trờng đầu t cơ sở vật chất:

_ Lắp bảng chống lóa có dòng kẻ phú hợp với học sinh tiểu học

_ Đảm bảo hệ thóng chiếu sáng và bàn ghế đúng tiêu chuẩn

- Trang bị đầy đủ đồ dùng dạy học thông thờng phục vụ cho việc rèn chữviết nh bộ mẫu chữ của giáo viên, bảng chữ mẫu với nhiều kiểu chữ để chohọc sinh quan sát và trang thiết bị hiện đại phục vụ tiết học

2.2 Chuyên môn:

-Phát động phong trào vở sạch chữ đẹp ngay trong tháng thứ nhấtcủa năm học

Giáo viên và học sinh đã hởng ứng bằng nhièu hình thức:

+ thi chữ đẹp trong giáo viên và học sinh do nhà trờng phát động + Chuyên đề tập viết

+ Trao đổi kinh nghiệm rèn chữ cho học sinh

Thông qua các hoạt động này truyền đạt kiến thức, rèn t thế ngồiviết đúng, cách cầm bút, viết bảng Phân loại đối tợng học sinh để có kếhoạch bồi dỡng Giáo viên chú ý rèn học sinh những kĩ thuật viết nh điểm

đặt bút, điểm dừng bút, khoảng cách giữa các con chữ, các chữ; viết chữthờng, chữ số và chữ viết hoa theo kiểu chữ viết đứng, nét đều là chủ yếu Vớicác em có khả năng, giáo viên có thể giới thiệu hoặc dạy thêm cách viết

- Trang bị đầy đủ đồ dùng dạy học thông thờng phục vụ cho việc rènchữ viết nh bộ mẫu chữ của giáo viên, bảng chữ mẫu với nhiều kiểu chữ đểcho học sinh quan sát và trang thiết bị hiện đại phục vụ tiết học

- Giáo viên thiết kế bài dạy, tổ chức hoạt động học tập tích cực chohọc sinh, tạo hứng thú trong học tập cho các em

- Kết hợp sử dụng và khai thác một cách tích cực và có hiệu quả cáctrang thiết bị dạy học hiện đại để giảng dạy môn tập viết lớp 1

- Giáo viên chú ý rèn học sinh những kĩ thuật viết nh điểm đặt bút,

điểm dừng bút, khoảng cách giữa các con chữ, các chữ; viết chữ thờng, chữ

số và chữ viết hoa theo kiểu chữ viết đứng, nét đều là chủ yếu Với các em cókhả năng, giáo viên có thể giới thiệu hoặc dạy thêm cách viết

Để khảo sát thực trạng của tổ chuyên môn khối 1 rèn chữ cho họcsinh ở trờng tiểu học Chu Văn An, tôi đã sử dụng phối kết hợp một số ph-

ơng pháp, cách thức cụ thể nh sau:

- Nghiên cứu kỹ các lớp trong khối 1, của nhà tr ờng trong năm họctrớc, xem sổ họp (sinh hoạt) của tổ, nhóm chuyên môn khối 1, nghiên cứu

kỹ giáo án dạy môn Tập viết của giáo viên khối 1 trong nhà trờng

- Đi dự giờ các tiết dạy Tập viết của giáo viên dạy khối 1

- Trực tiếp trao đổi, trò chuyện với giáo viên dạy khối 1, với họcsinh khối 1

2.3 Mục đích nghiên cứu:

Tôi nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích là:

- Xác định thực trạng biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở tr ờngtiểu học Chu Văn An trong 3 năm học trớc

- Đề xuất biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 nhằm nâng cao chấtlợng giảng dạy môn Tập viết của học sinh ở trờng tiểu học Chu Văn An

3 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu.

3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động dạy rèn chữ của cô và trò lớp 1

trờng tiểu học Chu Văn An, Quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội

3.2 Đối tợng nghiên cứu: Biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở

tr-ờng tiểu học Chu Văn An, Quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học:

Nếu hệ thống biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 khoa học và phùhợp với hoàn cảnh, điều kiện và đặc điểm của giáo viên và học sinh ở tr -ờng Tiểu học Chu Văn An thì chất lợng giảng dạy môn Tập viết của trờngTiểu học Chu Văn An sẽ đợc nâng cao

5 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để hoàn thành đề tài cần thực hiện các nhiệm vụ:

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận của biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1

ở trờng tiểu học Chu Văn An

5.2 Nghiên cứu thực trạng biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở

tr-ờng tiểu học Chu Văn An và đề xuất biện pháp chỉ đạo

5.3 Tổ chức thực nghiệm biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở trờng

tiểu học Chu Văn An

6 Phơng pháp nghiên cứu:

6.1 Các phơng pháp nghiên cứu lí luận: Đọc sách, nghiên cứu văn bản,

Luật Giáo dục, Điều lệ trờng tiểu học, Nhiệm vụ năm học và các tài liệu

có liên quan đến đề tài nhằm thu nhập t liệu, thông tin cần thiết phục vụcho chơng một của đề tài nghiên cứu.

6.2 Các phơng pháp tổ chức hoạt động thực tiễn:

- Phơng pháp điều tra cơ bản kết hợp với phơng pháp quan sát,

đàm thoại, phỏng vấn, trò chuyện đợc dùng để phục vụ chơng khảo sátthực trạng rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở trờng tiểu học Chu Văn An

- Phơng pháp thực nghiệm s phạm đợc sử dụng để thử nghiệm hệthống biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở trờng tiểu học Chu Văn Annhằm nâng cao chất lợng giảng dạy môn Tập viết

- Phơng pháp nghiên cứu hoạt động, giáo án của giáo viên, họcsinh khối 1 kết hợp với, dự giờ đợc sử dụng trong chơng 2 và 3 của đề tàinghiên cứu

- Phơng pháp trao đổi xin ý kiến chuyên gia về vấn đề này

- Dự giờ dạy môn Tập viết của khối 1 ở nhà tr ờng, tham quan triểnlãm chữ viết do Sở giáo dục và đào tạo Hà nội tổ chức hàng năm, kết hợpvới phơng pháp tổng kết kinh nghiệm nhằm khai thác và thu thập cácthông tin cần thiết phục vụ cho chơng ba của đề tài

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

Trong phạm vi của đề tài này, tôi xin phép chỉ nghiên cứu cải tiếnbiện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở trờng tiểu học Chu Văn An, QuậnTây Hồ, thành phố Hà Nội

c nội dung

Chơng 1: nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài

1.1 Căn cứ khoa học của đề tài nghiên cứu:

* Luật giáo dục (ban hành năm 2005):

Trong Luật giáo dục, chơng hai, mục 2, điều 23 chỉ rõ mục tiêugiáo dục tiểu học: “Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thànhnhững cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trítuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trunghọc cơ sở” Chơng 1- Điều 3 có chỉ rõ hoạt động giáo dục phải thực hiệntheo nguyên lý học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sảnxuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà tr ờng kết hợp với giáodục gia đình và xã hội

* Điều lệ trờng tiểu học: Trong Điều lệ quy định là:

Hoạt động giáo dục trong trờng tiểu học đợc chia thành hai bộ phận:Hoạt động giáo dục trên lớp và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Mỗi

bộ phận trên có chức năng, nhiệm vụ riêng nhng chúng đều góp phần tíchcực vào thực hiện mục tiêu giáo dục

* Nhiệm vụ năm học của nhà trờng tiểu học của Sở giáo dục và đào tạo

Hà Nội có hớng dẫn: Chú trọng giáo dục đạo đức cho học sinh thông quaviệc giảng dạy các môn học kết hợp với việc tổ chức các hoạt động ngoạikhoá, thực hiện tốt mục tiêu giáo dục tiểu học

1.2 Một số vấn đề lí luận cơ bản của đề tài nghiên cứu:

Để quá trình dạy và học môn Tập viết đạt hiệu quả, tr ớc hết ngờigiáo viên cần nắm chắc 3 vấn đề lí luận cơ bản là:

- Đặc điểm tâm - sinh lí của học sinh tiểu học

- Đặc trng môn Tập viết nói chung và phơng pháp rèn chữ nởhọc sinh khối 1 nói riêng

- Yêu cầu của bộ môn Tập viết

* Đặc điểm tâm - sinh lý của học sinh tiểu học:

ở lứa tuổi là học sinh lớp 1, các em vừa kết thúc quá trình học cáclớp mầm non, chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học nhiều hơn,phải viết nhiều, các em dễ mỏi tay dẫn đến nản chí khi viết

Học sinh ở lứa tuổi này luôn thích đợc khen, đợc bắt chớc cô giáonên cô giáo phải là tấm gơng sáng cho học sinh noi theo

Giai đoạn lớp 1, giai đoạn đầu của cấp tiểu học, các em cần biết chữ

và từng bớc làm chủ đợc công cụ chữ viết để phục vụ cho học tập và giaotiếp Giáo viên cần quán triệt những yêu cầu đổi mới về nội dung và ph ơngpháp dạy học môn Tiếng việt theo quan điểm giao tiếp, quan điểm tích hợp

và quan điểm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh

* Đặc điểm đặc trng của môn Tập viết nói chung và phơng pháp rèn chữ cho học sinh khối 1 nói riêng:

Rèn kỹ năng viết chữ cho học sinh theo đúng mẫu qui định, cụ thể:

- Viết các chữ cái và chữ số theo đúng qui định về hình dạng, kích

* Vai trò của môn Tập viết ở tiểu học:

Chữ viết là một công cụ dùng để giao tiếp và trao đổi thông tin, làphơng để ghi chép và tiếp nhận những tri thức văn hóa, khoa học và đờisống Rèn học sinh viết chữ đẹp là góp phần rèn luyện những phẩm chấtnh: tính cẩn thận, lòng yêu thích cái đẹp, tinh thần trách nhiệm, ý thức tựtrọng và thái độ tôn trọng ngời khác

Chơng 2 Nghiên cứu thực trạng rèn chữ cho học sinh lớp 1

ở trờng tiểu học Chu Văn An 2.1 Đặc điểm và tình hình chung của trờng tiểu học Chu Văn An:

Trờng Tiểu học Chu Văn An nằm trên địa bàn của Phờng ThụyKhuê, Quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội Với diện tích …………m2, cơ sởvật chất của trờng còn gặp nhiều khó khăn cho các hoạt động giáo dục củanhà trờng Trờng có khuôn viên nhỏ hẹp và khung cảnh s phạm luôn xanh,sạch, đẹp Trờng nằm ngay ở gần đờng Thụy Khuê của Phờng Đội ngũgiáo viên của nhà trờng 100% đều đạt chuẩn và trên chuẩn Các đồng chígiáo viên đều yêu nghề mến trẻ, nhiệt tình trong công tác, có tinh thầntrách nhiệm cao, đoàn kết giúp đỡ nhau về chuyên môn cũng nh đời sống

2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở trờng tiểu học Chu Văn An

2.2.1 Mục đích và yêu cầu của nghiên cứu thực trạng:

Khảo sát thực trạng về biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở trờngtiểu học Chu Văn An nhằm mục đích:

- Xác định các biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở trờng tiểuhọc Chu Văn An trong những năm trớc nhằm nâng cao kết quả dạy học và giáodục đạo đức của nhà trờng trong những năm tiếp theo

- Phân tích tìm hiểu nguyên nhân và rút ra những bài học kinh nghiệm,làm cơ sở khoa học cho chơng ba của đề tài

Để nghiên cứu thực trạng đạt kết qủa tốt, cần quán triệt nghiêm túccác yêu cầu sau: Tính kế hoạch, Tính chính xác, có sự chuẩn bị chu đáo,Tính nguyên tắc và tính linh hoạt, mềm dẻo, tính thực tiễn, tính khoa học,tính kế thừa, tính đối tợng

2.2.2 Nội dung và cách tiến hành nghiên cứu thực trạng rèn chữ cho học sinh lớp 1 ở trờng tiểu học Chu Văn An:

* Nội dung kiến thức môn Tập viết lớp 1:

Theo qui định của chơng trình tiểu học, nội dung kỹ năng viết chữ đợc đặt

ra chủ yếu đối với giai đoạn đầu của cấp Tiểu học ở lớp 1, yêu cầu dạy viết chữgắn liền với yêu cầu rèn kỹ năng đọc và phục vụ chủ yếu cho học sinh viết chínhtả

* Nội dung chơng trình môn Tập viết lớp 1:

Viết các chữ cái cỡ vừa, viết các vần, tiếng, từ ứng dụng cỡ vừa vànhỏ Tô các chữ hoa và viết các chữ số theo cỡ vừa Biết viết đúng và rõràng các chữ thờng; ghi dấu thanh đúng vị trí

* Cách tiến hành nghiên cứu thực trạng:

Để khảo sát thực trạng của lớp 1 rèn chữ cho học sinh ở trờng tiểuhọc Chu Văn An, tôi đã sử dụng phối kết hợp một số phơng pháp, cáchthức cụ thể nh sau:

- Nghiên cứu kỹ các báo cáo của khối 1, của nhà tr ờng trong nămhọc trớc, xem sổ họp (sinh hoạt) của tổ, nhóm chuyên môn khối 1, nghiêncứu kỹ giáo án dạy môn Tập viết của giáo viên khối 1 trong nhà trờng

- Đi dự giờ các tiết dạy Tập viết của giáo viên dạy khối 1

- Trực tiếp trao đổi, trò chuyện với giáo viên dạy khối 1, với họcsinh khối 1

2.3 Kết quả nghiên cứu thực trạng ở trờng tiểu học Chu Văn An:

* Về phía giáo viên:

Trên thực tế, nhiều giáo viên dạy môn Tập viết không coi trọng thiết

bị dạy học, tình trạng dạy “chay”, học “chay” còn phổ biến trong các tr ờng tiểu học Một số giáo viên không mấy hào hứng trong việc rèn chohọc sinh viết chữ đẹp vì họ cho rằng kiến thức mới là quan trong hơn cả

-Nhiều giáo viên khi dạy chỉ quan tâm trớc hết đến việc hoàn thànhbài dạy của mình là truyền đạt cho hết nội dung quy định trong ch ơngtrình sách giáo khoa, cố gắng làm cho học sinh hiểu và nhớ những điềugiáo viên giảng Cách dạy nh vậy tạo ra cách học tập thụ động, ít chịu rènluyện Tình trạng này đã hạn chế chất lợng, hiệu quả dạy và học, không

đáp ứng yêu cầu của xã hội đối với sản phẩm giáo dục của nhà trờng

* Về phía học sinh:

Với học sinh lớp 1 ở trờng tiểu học Chu Văn An, năm đầu tiên các

em phải rời bỏ nhiều hoạt động vui chơi và làm quen với các bài viết đòihỏi kỹ năng viết rất mới mẻ khiến cho các em bỡ ngỡ, cha mạnh dạn trìnhbày Học sinh tiểu học hiện nay ngoài học môn Tập viết, các em còn họcrất nhiều các môn khác, nên không muốn viết sao cho đẹp, nhiều em cònnhõng nhẽo, cha có ý thức hoàn thành bài tốt nên có em không hoàn thànhhết bài viết của mình khi tiết học kết thúc

Phân tích kết quả thực trạng cho chỉ rõ một số nguyên nhân kháchquan và chủ quan, nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp…các nguyên nhâncơ bản có thể hệ thống lại là:

- Giáo viên dạy môn Tập viết cha có sự chuẩn bị chu đáo về các

t liệu và trang thiết bị và đồ dùng cần thiết, phong phú để phục vụ cho tiếtdạy Tập viết

- Trang thiết bị hiện đại phục vụ cho giảng dạy còn hạn chế

- Phơng pháp giảng dạy môn Tập viết chủ yếu vẫn là phơng phápthuyết trình suông, thiếu sự đổi mới phơng pháp

- Thiếu tính khoa học trong giảng dạy môn Tập viết

- Học sinh còn quá nhỏ để ý thức đợc trách nhiệm học tập của mình,các em mới rời bỏ phần lớn hoạt động vui chơi của mình chuyển sang hoạt

động học

- Học sinh lớp 1 vừa chuyển từ lớp mẫu giáo lên do vậy những kĩthuật viết nh điểm đặt bút, điểm dừng bút, khoảng cách giữa các con chữ,các chữ, các em cha xác định đợc

- Việc kèm con học của phụ huynh học sinh còn gặp khó khăn do họcha nắm đợc mẫu chữ hiện hành

- Chất lợng chữ viết đã ảnh hởng không nhỏ đến chất lợng bài thicủa học sinh, và nhân cách của học sinh, có những học sinh còn bị trừ

điểm ở bài thi do chữ viết xấu

Đây là một số khảo sát về kết quả viết chữ đẹp trong 3 năm:

2.4 Đề xuất biện pháp chỉ đạo:

- Trang bị đầy đủ đồ dùng dạy học thông thờng phục vụ cho việc rènchữ viết nh bộ mẫu chữ của giáo viên, bảng chữ mẫu với nhiều kiểu chữ đểcho học sinh quan sát và trang thiết bị hiện đại phục vụ tiết học

- Giáo viên thiết kế bài dạy, tổ chức hoạt động học tập tích cực chohọc sinh, tạo hứng thú trong học tập cho các em

- Kết hợp sử dụng và khai thác một cách tích cực và có hiệu quả cáctrang thiết bị dạy học hiện đại để giảng dạy môn tập viết lớp 1

- Giáo viên chú ý rèn học sinh những kĩ thuật viết nh điểm đặt bút,

điểm dừng bút, khoảng cách giữa các con chữ, các chữ; viết chữ thờng, chữ

số và chữ viết hoa theo kiểu chữ viết đứng, nét đều là chủ yếu Với các em cókhả năng, giáo viên có thể giới thiệu hoặc dạy thêm cách viết chữ thờng, chữhoa theo kiểu chữ nghiêng, nét thanh nét đậm

chơng 3

Tổ chức thử nghiệm và kết quả thử nghiệm

biện pháp rèn chữ cho học sinh lớp 1

trờng tiểu học Chu Văn An 3.1 Tổ chức thử nghiệm các vấn đề nghiên cứu:

3.1.1 Mục đích thử nghiệm:

Việc tổ chức thử nghiệm nhằm khẳng định tính đúng đắn, khả thi,thiết thực, tính hiệu quả và phù hợp với đặc điểm và điều kiện của nhà tr-ờng và phù hợp với khả năng và trình độ của giáo viên và học sinh quaviệc cải tiến biện pháp chỉ đạo tổ chuyên môn khối 1 rèn chức cho họcsinh ở trờng tiểu học Chu Văn An

3.1.2 Nội dung và cách tiến hành thử nghiệm:

* Các biện pháp rèn chữ:

Muốn rèn chữ cho học sinh ngời giáo viên nắm rõ đợc cấu tạo và

đặc điểm của các chữ cái trong bảng chữ cái Qua học hỏi và quan sát tôithấy về cơ bản, hình dạng 29 chữ cái viết thờng có thể chia thành 3 nhóm

có cấu tạo các nét cơ bản gần gũi nhau Luyện viết theo từng nhóm chữgiúp cho kỹ năng viết nét cơ bản chóng thành thạo,tạo thói quen viết chữ

Các chữ nhóm 2 thờng có chiều cao 2,5 đơn vị (riêng chữ cái p cao

2 đơn vị) bề rộng cơ bản của chữ là 3/4 đơn vị Về cấu tạo, chữ cái ở nhómnày thờng có nét khuyết (khuyết xuôi, khuyết ngợc), có những điểm gầngũi với chữ cái ở nhóm 1

Ví dụ: Nửa dới của chữ b giống nh chữ v

Nửa dới của chữ h giống nh chữ n Nửa trên của chữ y giống nh chữ u

* Nhóm 3: o, ô, ơ, a, a, a, d, đ, q g, c,x, e,ê s (15 chữ cái)

- ở nhóm này có 3 độ cao khác nhau song đa số vẫn là các chữ cái

có chiều cao 1 đơn vị (10/15 chữ cái), các chữ d, đ, q cao 2 đơn vị, chữcái g cao 2,5 đơn vị riêng chữ s cao 1,25 đơn vị Bề rộng cơ bản các chữ là3/4 đơn vị, riêng chữ cái s rộng 1 đơn vị, x rộng 1,5 đơn vị Nhóm chữ nàythờng đợc cấu tạo bởi các nét cong (cong kín, cong hở)

Trong đó nét cong kín (chữ o) có mặt ở 10 chữ cái, tạo sự liên hệgần gũi về hình dạng giữa các chữ Từ những đặc điểm của các nhóm chữtrên tôi đa ra nội dung luyện viết nh sau:

+ Với nhóm 1, hai nét móc xuôi và móc 2 đầu cần đợc chú trọng vàchúng khó viết hơn nét móc ngợc, riêng 4 chữ n, m, v, r cần đợc luyện tậpnhiều lần để nét viết mềm mại, đẹp mắt

+ Với nhóm 2: Khi luyện viết chữ, hai nét khuyết xuôi và khuyết

ng-ợc cần đng-ợc luyện tập trung Trong nhóm này 4 chữ l, b, k, h phải đ ng-ợcluyện viết kĩ hơn

+ Với nhóm 3: Phải tập trung luyện viết thật tốt cho chữ O vì từ chữ

o chuyển sang viết các chữ ô, ơ, a, ă, â, d, đ, g, q rất dễ và dễ tạo đ ợc cácnét cong khác để viết đợc các chữ còn lại

Các nét cơ bản này tôi dạy cho các em thật kĩ từ những ngày đầuhọc sinh mới bớc vào lớp một Các nét cơ bản gồm có:

Loại nét cơ bản Dạng - kiểu Nét minh họa

Khi hớng dẫn các em viết nét cong kín tôi luôn yêu cầu các em l u ý

về khoảng trống của nét với khung hình chữ phải đều nhau vì nếu cáckhoảng trống không đều thì nét cong kín sẽ bị méo

+ Đối với nét móc hai đầu giáo viên cần hớng dẫn học sinh lu ý về

điểm bắt đầu của nét là từ 1/2 độ cao của nét, phần cuối của nét muốnkhông bị choãi chân chữ phải đa bút gần sát đờng kẻ ngang một móc đợchất lên

m+ Còn với nét khuyết tôi hớng dẫn các em dựa vào đờng kẻ ngangcủa giấy viết lấy độ chuẩn để viết đầu nét khuyết sao cho tròn đều Đó là

từ điểm đặt bút viết nét xiên lên đến chạm đờng kẻ ngang 5 mới đợc lợntròn đầu nét khuyết và đặc biệt cần chú ý điểm giao nhau của nét xiên vớinét thẳng trong nét khuyết xuôi là ở đờng kẻ 2, với nét khuyết ngợc là đ-ờng kẻ ngang 1

về cơ bản cách rèn các nét cơ bản cho học sinh là vậy song qua thực

tế giảng dạy có rất nhiều vấn đề nảy sinh Vì đây là học sinh lớp 1, từ nétchữ đến kiến thức của các em đều hoàn toàn mới mẻ nên tình trạng các nétviết cơ bản của học sinh còn sai nhiều Bởi vậy ngời giáo viên phải biếtcách rèn luyện, uốn nắn, sửa sai cho các em để nét chữ của học sinh đ ợc

đẹp, mềm mại

Cụ thể nét cong kín có những trờng hợp xảy ra nh:

- Nét cong bị vẹo về 1 bên:

- Nét cong bị nhọn đầu, nét còn run, gãy

Với mỗi trờng hợp giáo viên phải tìm ra đợc nguyên nhân dẫn đến sựsai sót trên để có biện pháp khắc phục cho học sinh

Tr

ờng hợp 1 : Nét cong bị vẹo về 1 bên.

- Trờng hợp này nguyên nhân chủ yếu là do học sinh đặt bút viết nétcong sai Thay vì đặt bút dới đờng kẻ ngang các em lại đặt bút vào đúng đ-ờng kẻ ngang do vậy nét cong kín dễ bị vẹo Để sửa cho các em ngời giáoviên phải hớng dẫn các em đặt bút đúng

- Tuy nhiên cũng có học sinh mặc dù đặt bút đúng nhng viết nétcong kín vẫn bị vẹo về 1 bên đó là do từ điểm đặt bút các em không đa bútcong dần về bên trái mà lại đa bút hớng thẳng lên phía trên vì vậy giáoviên phải phát hiện ra thói quen đó của học sinh để có chỉ dẫn lại cho các

em cách đa bút sao cho đúng

Tr

ờng hợp 2 : Nét cong bị nhọn 2 đầu.

- Với trờng hợp này đa số học sinh mắc phải là do kĩ thuật điềukhiển bút của học sinh cha tốt Muốn sửa đợc cho học sinh đòi hỏi giáoviên phải có sự kiên trì Qua thực tế kèm cặp học sinh tôi thấy biện pháphữu ích nhất đó là giáo viên phải điều chỉnh cách điều khiển bút của họcsinh Những học sinh này thờng khi viết hay dê cả cánh tay theo chữ nênchữ rất cứng, muốn viết đợc nét chữ đẹp, đều, mềm mại phải hớng dẫn các

em khi viết chỉ sử dụng 3 ngón tay trỏ, cái và giữa để đa bút Để khắc phụcdần nhợc điểm trên tôi đã cho các em luyện một bài tập nh sau

B

ớc 4 : Sau khi học sinh làm 3 bớc trên thành thạo tôi yêu cầu các

em tập động tác đa bút bằng 3 ngón tay trên mặt bàn sao cho từ cổ tay trởxuống cánh tay không đợc thay đổi vị trí