Nhiệm vụ của hoạt động dạy và học ở trường Tiểu học là làm cho họcsinh nắm vững tri thức khoa học một cách có hệ thống, cơ bản, có những kỹnăng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, trong lao
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG TIỂU HỌC XUÂN LA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ, CHỈ ĐẠO NÂNG CAO
Năm học 2011-2012
Trang 2CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
SƠ YẾU LÝ LỊCH
Họ và tên: Lê Thị Thanh
Ngày tháng năm sinh: 01/4/1964
Năm vào ngành: 1985
Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Xuân La
Trình độ chuyên môn: Đại học Sư phạm
Trình độ chính trị: Trung cấp
Khen thưởng:
- Cán bộ quản lý giỏi cấp Quận;
- Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở;
- Nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo
- Đề tài SKKN đạt loại C cấp ngành năm học 2007-2008; năm học 2009-2010
A ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trang 31 Tính cấp thiết của đề tài:
Giáo dục có vai trò hết sức quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển củamột dân tộc, cũng như toàn thể nhân loại Giáo dục tác động đến mọi vấn đềcủa xã hội, nó là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội của một đấtnước Vì thế từ trước đến nay Đảng và nhà nước ta đặc biệt quan tâm đến
công tác giáo dục, coi giáo dục là “Quốc sách hàng đầu” để xây dựng và phát
triển đất nước
Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đổi mới, với quyết tâm công nghiệp
hoá, hiện đại hoá đất nước, thực hiện thắng lợi mục tiêu “ Dân giàu nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh” Để thực hiện được điều đó đòi
hỏi mỗi chúng ta phải có một nguồn lực, vừa có tài, vừa có đức, vừa có trithức cuộc sống Nơi tạo ra những nền móng vững chắc cho quá trình học tậpcủa mỗi con người chính là mái Trường Tiểu học Muốn vậy đòi hỏi nhàtrường phải không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học Chất lượng giáo dụctrong nhà trường được quyết định bởi đội ngũ giáo viên.Từ trước đến nay, bồidưỡng đội ngũ giáo viên là vấn đề quan trọng có vị trí chiến lược lâu dài Ngàynay, trong đời sống công nghệ và khoa học phát triển, những người làm côngtác quản lý trường học chúng tôi hiểu một cách sâu sắc hơn ai hết về tầm quantrọng của giáo viên trong sự nghiệp giáo dục nói chung và trong sự tồn tại pháttriển của trường mình nói riêng Vì vậy, việc bồi dưỡng giáo viên là nhiệm vụquan trọng nhất của các cán bộ quản lý trường học Vậy việc bồi dưỡng giáoviên như thế nào? Bằng cách nào đó là điều tôi luôn trăn trở, suy nghĩ và tìmcách chỉ đạo, quản lý hoạt động này sao cho có chiều sâu, tránh hình thức
Chính vì thế tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp quản lý, chỉ đạo nâng
cao chất lượng dạy và học” nhằm đưa ra những ý kiến, những biện pháp
mình đã thực hiện mang lại hiệu quả thiết thực đưa chất lượng nhà trường ngàymột đi lên
2 Tình hình thực tiễn của nhà trường.
* Thuận lợi:
Trường có khung cảnh Sư phạm nhà trường xanh - sạch - đẹp, 100% học
Trang 4sinh học 2 buổi/ngày Luôn nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo:UBND Quận, các ban ngành đoàn thể trong phường; Ban đại diện cha mẹ họcsinh và đặc biệt là Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Tây Hồ luôn quan tâm,chỉ đạo sát sao và tạo mọi điều kiện để nhà trường phát triển Trường Đạtchuẩn quốc gia; Đạt danh hiệu Tập thể Lao động xuất sắc cấp Thành phố;Được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; Sở GD &ĐT cấp chứng
nhận “Trường học thân thiện -Học sinh tích cực” là một trong hai trường Tiểu học trên toàn Thành phố Hà Nội đạt chuẩn “Chất lượng giáo dục” ở
* Khó khăn
- Một số giáo viên còn trẻ mới ra trường nên còn hạn chế về phươngpháp dạy và tổ chức các hoạt động học tập cho học sinh
- Cơ sở vật chất nhà trường còn thiếu một số phòng chức năng
- Nguồn kinh phí hỗ trợ cho hoạt động chuyên môn còn hạn hẹp
II MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
- Tìm ra cơ sở lý luận của việc: Một số biện pháp quản lý, chỉ đạo nâng
cao chất lượng dạy và học
Trang 5- Tìm hiểu thực trạng ban đầu.
- Đưa ra các giải pháp
- Khảo sát
- Đề xuất, kiến nghị
III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1 Phương pháp nghiên cứu lí luận:
- Tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu tham khảo có liên quan đến nội dung của
đề tài
- Một số văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp lãnh đạo về công tác đàotạo bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên
2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Khảo sát trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên
- Phương pháp điều tra – khảo sát
- Phương pháp phân tích – tổng hợp
- Phương pháp kiểm tra – đánh giá
- Phương pháp tổng kết – kết luận
VI ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Giáo viên và học sinh trường Tiểu học Xuân La
V PHẠM VI VÀ THỜI GIAN THỰC HIỆN:
- Đề tài được nghiên cứu và tổ chức thực hiện tại trường Tiểu học Xuân
La năm học 2011-2012
B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC TIỄN, KHOA HỌC.
1 CƠ SỞ THỰC TIỄN.
Nhiệm vụ của hoạt động dạy và học ở trường Tiểu học là làm cho họcsinh nắm vững tri thức khoa học một cách có hệ thống, cơ bản, có những kỹnăng, kỹ xảo cần thiết trong học tập, trong lao động và trong cuộc sống của trẻ.Trong những kỹ năng cần được rèn luyện cho học sinh thì quan trọng nhất làlàm cho học sinh có được kỹ năng học tập
Phát triển trí tuệ học tập của học sinh trong quá trình nắm tri thức, trước
Trang 6hết là phát triển tư duy độc lập, sáng tạo, hình thành năng lực nhận thức vàhoạt động của học sinh Ở học sinh tiểu học, trí tưởng tượng rất phong phúnhưng hoạt động tư duy trong học tập chưa phát triển cao cho nên dạy họcchẳng những phát triển trí tưởng tượng của các em mà còn rèn luyện các thaotác tư duy để phát triển năng lực nhận thức, năng lực hoạt động khoa học, sángtạo.
Dạy kiến thức văn hóa phải đi đôi với sự hình thành ở học sinh thế giớiquan khoa học, lòng yêu Tổ quốc và Chủ nghĩa Xã hội… Những phẩm chấtnày phải trở thành động cơ, mục đích học tập của học sinh trong nhà trường vàđịnh hướng hoạt động của học sinh trong cuộc đời
Để thực hiện nhiệm vụ của Giáo dục thì không ai khác ngoài vai trò củangười thầy giáo, đó là lực lượng chủ chốt của ngành: Thầy giỏi sẽ có trò giỏi
Ở bậc tiểu học đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng nâng cao trình độchuyên môn, nghiệp vụ đặc biệt là tiếp cận nhanh phương pháp giảng dạy mới.Người giáo viên phải là người biết tổ chức giờ dạy, kiểm soát được tất cả đốitượng học sinh, xếp loại học sinh sao cho đạt hiệu quả cao nhất
2 CƠ SỞ KHOA HỌC.
Quản lí nhà truờng là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch làmcho nhà trường vận hành theo đường lối quan điểm của Đảng góp phần thựchiện mục tiêu giáo dục: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân
tài phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Biện pháp quản lý, chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học là những cách làm,cách giải quyết cụ thể trong công tác chỉ đạo chuyên môn phù hợp với tìnhhình điều kiện thực tế của nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Nâng cao chất lượng dạy học là nhiệm vụ tiên quyết của những người làmcông tác quản lí và dạy học trong các nhà trường Tương lai của đất nước tađang trông chờ vào những mầm non mà hàng ngày các thầy cô giáo đang dàycông chăm chút vun đắp
II THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC:
1 Thực trạng việc dạy học của giáo viên:
Trang 7Năm học 2011-2012 trường Tiểu học Xuân La có 54 cán bộ, giáo viên,nhân viên
+ Tổng số giáo viên:47 (Đại học: 28; Cao đẳng: 17; Trung cấp: 02)
+ Giáo viên dạy giỏi cấp trường: 27
+ Giáo viên dạy giỏi cấp Quận: 03
+ Giáo viên dạy giỏi cấp Thành phố: 01
- Phần lớn đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình, tâm huyết với nghề, có ý thức,
có tinh thần trách nhiệm cao trong công tác Thực hiện tốt nhiệm vụ của ngườigiáo viên theo Điều lệ trường Tiểu học Có ý thức vươn lên để nâng cao trình
độ chuyên môn, có tinh thần học hỏi đồng nghiệp, tác phong làm việc khoahọc, hiệu quả
- 100% các tiết Hội giảng, chuyên đề đều được áp dụng Công nghệ thông
tin và đạt hiệu quả cao Hàng năm nhà trường có giáo viên đạt giải cao trongcác kì thi giáo viên dạy giỏi cấp Quận và cấp Thành phố
- Các tiết dự giờ giáo viên của Phòng Giáo dục và Đào tạo, của Bangiám hiệu ( đột xuất, báo trước…) đều được xếp loại khá và tốt
* Tổng hợp kết quả Thanh tra Hoạt động Sư phạm nhà giáo
của Phòng Giáo dục và Đào tạo năm học 2011-2012
TT Họ tên giáo viên Người dự Môn Xếp
Trang 8* Bảng tổng hợp kết quả dự giờ của ban giám hiệu năm học: 2011-2012
Trang 9III CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN.
1 QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY CỦA THẦY.
1.1 Thực hiện nghiêm túc chương trình, thời khóa biểu.
- Quản lý giáo viên thực hiện chương trình dạy học : là pháp lệnh củaNhà nước do Bộ giáo dục và Đào tạo ban hành, người giáo viên phải thực hiệnnghiêm chỉnh, không cắt xén, thêm bớt làm sai lệch chương trình dạy học LàHiệu trưởng đứng đầu nhà trường, trước hết phải nắm vững chương trình vàđiều khiển hoạt động dạy của thầy, hoạt động học của trò theo những yêu cầu,nội dung của chương trình dạy học Sự nắm vững chương trình dạy học củangười quản lý là đảm bảo đầu tiên để quản lý giáo viên thực hiện tốt chươngtrình dạy học
- Ngay từ đầu năm học, Tôi chỉ đạo và hướng dẫn giáo viên thực hiện cácvăn bản Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học của Bộ GD&ĐT, SởGD&ĐT; Phòng GD&ĐT Quận; công văn số 5842/BGD&ĐT về việc Hướngdẫn điều chỉnh nội dung dạy học các môn học; Nghiêm túc triển khai Kế hoạchsố: 2985 / KH-SGD&ĐT về việc Triển khai dạy đại trà bộ tài liệu “Giáo dụcnếp sống thanh lịch - văn minh” cho học sinh Hà Nội; Thực hiện KH số 270/KH-PGD&ĐT về việc Giáo dục pháp luật, đạo đức, nếp sống cho học sinh
Tiểu học và THCS quận Tây Hồ.
- Sắp xếp thời khóa biểu hợp lý, xây dựng kế hoạch và thường xuyênkiểm tra việc thực hiện chương trình, thời khóa biểu của giáo viên thông quacác loại hồ sơ: Lịch báo giảng, lịch kiểm tra ( tuần, tháng, học kì)…,
-Theo dõi dạy thay, dạy bù của giáo viên trong việc thực hiện tiến độchương trình theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Trang 101.2 Xây dựng kế hoạch bài dạy.
- Xây dựng kế hoạch bài dạy là việc chuẩn bị quan trọng nhất của giáoviên trong giờ lên lớp đồng thời với việc soạn bài là sự chuẩn bị đồ dùng dạyhọc, thí nghiệm Đó là công việc chủ yếu trước giờ lên lớp của giáo viên Đểchất lượng bài soạn của giáo viên đạt hiệu quả tôi đã tiến hành một số côngviệc sau:
+ Hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch dạy học căn cứ vào phân phốichương trình và những yêu cầu về đổi mới nội dung, phương pháp dạy học.Bài soạn phải đảm bảo ngắn gọn, đủ nội dung, đủ thông tin theo đúng hướngdẫn thực hiện chuẩn kiến thức kỹ năng và hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạyhọc các môn học ở Tiểu học từ lớp 1 đến lớp 5
+ Thống nhất về nội dung và hình thức bài soạn, có quy định rõ đối vớitừng giáo viên như: giáo viên dạy 3 năm/khối lớp được sử dụng giáo án cũ có
bổ sung Bài soạn phải xác định được trọng tâm kiến thức, kỹ năng, hình thức
tổ chức các hoạt động sao cho nội dung phù hợp với từng bài, với từng đốitượng học sinh Giáo viên phải chuẩn bị hệ thống câu hỏi, chú ý chất lượng đạitrà, đẩy mạnh công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, học sinh năng khiếu Quan tâmchăm sóc giáo dục trẻ khuyết tật học hoà nhập
+ Có kế hoạch và phân công cụ thể cho các đồng chí trong BGH, tổtrưởng chuyên môn kiểm tra, đánh giá việc soạn bài của giáo viên
Từ các việc làm trên, Tôi thấy các đồng chí giáo viên đã thực hiện rấtnghiêm túc việc soạn bài, chất lượng bài soạn được nâng cao và ảnh hưởng tốtđến hiệu quả của giờ dạy Qua đợt kiểm tra của Phòng GD&ĐT trường đượcđánh giá xếp loại tốt về hồ sơ sổ sách
1.3 Giảng dạy.
Hoạt động dạy và học trong nhà trường được thực hiện chủ yếu bằnghình thức dạy và học trên lớp Giờ lên lớp giữ vai trò quyết định chất lượngdạy học Mỗi thầy cô giáo phải biết tổ chức cho học sinh một môi trường hoạtđộng, phải đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm tích cực hóa các hoạt độngdạy học Phải chủ động, sáng tạo, dạy học lấy học sinh làm trung tâm tạo mọi
Trang 11điều kiện để phát triển năng lực học tập của học sinh, giúp học sinh tự tin, chủđộng, sáng tạo trong học tập Vậy quản lý thế nào để các giờ lên lớp của giáoviên có kết quả tốt là việc làm của lãnh đạo nhà trường.
* Yêu cầu của một giờ lên lớp:
+ Giáo viên đảm bảo yêu cầu kiến thức cơ bản, chính xác
+ Phương pháp phù hợp với bài dạy
+ Sử dụng đồ dùng dạy học như thế nào để có hiệu quả tốt nhất
+ Phát huy tích cực, chủ động, sáng tạo, hứng thú học tập của học sinh
ở cả bốn đối tượng: Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu
+ Tùy bài mà học sinh được: Tự rút ra bài học, được hướng dẫn kỹnăng thực hành, được liên hệ thực tế cuộc sống, được mở rộng kiến thức… + Lời đánh giá, nhận xét học sinh thể hiện tôn trọng nhân cách, chođiểm chính xác, khuyến khích tư duy
+ Trình bày bảng khoa học, rõ ràng Chữ viết chuẩn mực
1.4 Thăm lớp – dự giờ
Thông qua hoạt động dự giờ thăm lớp, giúp người quản lý đánh giá đượcnăng lực chuyên môn của giáo viên và nắm bắt được khả năng tiếp thu của họcsinh Từ đó có những nhận xét, góp ý kịp thời để giáo viên điều chỉnh và thayđổi các hình thức dạy học cho phù hợp để tiết dạy đạt hiệu quả hơn Bên cạnh
đó phải nắm bắt đối tượng học sinh yếu để có kế hoạch kiểm tra, đánh giáriêng Nhà trường luôn coi trọng việc dự giờ thăm lớp có góp ý cụ thể sau từngtiết dạy cho giáo viên là một biện pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng dạy vàhọc trong nhà trường Sau khi dự giờ Tôi đã tổ chức thống kê danh sách họcsinh yếu của từng khối lớp, phân công đồng chí hiệu phó chuyên môn là ngườitrực tiếp khảo sát chất lượng số học sinh này, để nhìn nhận lại sự đánh giá củagiáo viên một cách khách quan hơn Từ đó tư vấn và phối hợp cùng với giáoviên chủ nhiệm, phụ huynh học sinh có những nhận định chính xác về hạn chếcủa từng em Trên cơ sở đó phát huy mặt mạnh ở các em và giúp đỡ những mặtcòn hạn chế Nhờ sự quan tâm kịp thời này đã giúp số lượng học sinh yếu cóđược động lực phấn đấu trong học tập
Trang 12Chính vì vậy, việc dự giờ được tiến hành thường xuyên có kế hoạch nêntôi đã phát hiện ra những giáo viên có năng lực chuyên môn là mũi nhọn củanhà trường Đồng thời kịp thời nhắc nhở, giúp đỡ các đồng chí giáo viên cònnon yếu về tay nghề vươn lên trong chuyên môn nhất là ứng dụng CNTT trongcông tác giảng dạy
1.5 Sinh hoạt tổ chuyên môn.
Sinh hoạt tổ chuyên môn là một công việc không thể thiếu được trongnhà trường Trong đó đặc biệt quan trọng là đồng chí khối trưởng Cần phải lựachọn những người có nghiệp vụ chuyên môn vững vàng, có năng lực tập hợp
và có kinh nghiệm điều hành, chỉ đạo tổ khối sinh hoạt chuyên môn đúng lịch,đảm bảo chất lượng để thực hiện tốt nhiệm vụ năm học
Tổ chuyên môn sinh hoạt mỗi tuần 1 lần và có nội dung sinh hoạt cụ thể
Để nâng cao chất lượng chuyên môn đồng đều giữa các khối nhà trường đãtriển khai tổ chức chuyên đề cấp trường ở tất cả các bộ môn rải đều ra từngtháng Các chuyên đề được tổ chức một cách khoa học, có chất lượng, nhàtrường đã sắp xếp thời gian để giáo viên trong tổ, khối đi dự sau đó tổ chứcthảo luận để rút kinh nghiệm đi đến thống nhất về hướng lựa chọn phươngpháp giảng dạy, lựa chọn hình thức tổ chức dạy học…
Cử cán bộ, giáo viên tham dự đầy đủ các chuyên đề của Phòng GD&ĐTsau đó triển khai tới tất cả các đồng chí giáo viên
Làm tốt công việc này là một biện pháp để củng cố và nâng cao khảnăng chuyên môn cho giáo viên đồng thời đáp ứng được yêu cầu đổi mớiphương pháp dạy học trong giai đoạn hiện nay
1.6 Sử dụng Đồ dùng dạy học.
Quá trình nhận thức là từ trực quan cụ thể đến tư duy trừu tượng, nhất làđối với học sinh tiểu học, yếu tố trực quan lại càng cần thiết Việc sử dụngĐDDH trong các tiết dạy giúp các em hứng thú học tập, chủ động tìm hiểu nộidung bài, nắm vững kiến thức, không khí lớp học sôi nổi, giờ học đạt hiệu quả.Chình vì vậy, Tôi đã yêu cầu tổ chuyên môn như sau:
+Thống nhất 100% các tiết dạy đều phải sử dụng ĐDDH
