Sáng kiến kinh nghiệm một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 5 ở trường tiểu học

GVCN là cầu nối tập thể học sinh với các tổ chức xã hội trong và ngoàinhà trường, tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục.GVCN lớp còn là người đánh giá kết quả rèn luyện của từng học si

MỞ ĐẦU

Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã nói:

“Hiền dữ đâu phải là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên.”

Đúng vậy, con người sinh ra đều tốt, không có ai xấu cả Chỉ có môitrường xấu làm ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của con người Chính vìvậy, muốn giáo dục đạo đức cho học sinh tiểu học, trước hết phải tạo ra cho các

em một tập thể lớp tốt để các em giúp nhau rèn luyện, phấn đấu trở thành nhữngcon người phát triển toàn diện, sống có ích cho cộng đồng, cho xã hội - Đóchính là mục tiêu của ngành giáo dục

Hiện nay xã hội ngày càng phát triển, kéo theo nó là sự xuống cấp về đạođức Đây cũng là vấn đề đáng lưu tâm nhất của những người có trách nhiệmtrong xã hội

Ở trường tiểu học, vai trò người giáo viên chủ nhiệm ảnh hưởng rất lớntrong việc giáo dục đạo đức cho học sinh Chính vì lẽ đó tôi đã chọn đề tài:

“Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 5 ở trường tiểu học” để nghiên cứu.

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Platôn-một triết gia Hy Lạp cổ đã nói như sau:

“ Nếu người thợ giầy là một người thợ tồi thì quốc gia sẽ không quá lolắng về điều đó, dân chúng sẽ phải xỏ những đôi giầy kém một chút Nhưng nếuthầy giáo là người dốt nát, vô luân, thì trên đất nước sẽ xuất hiện cả một thế hệkém cỏi và những con người xấu xa ”

- Đối với lứa tuổi học sinh tiểu học thì thầy giáo là những người vô cùngquan trọng Bởi vì chính họ là người đặt những viên gạch đầu tiên để xây dựngnền móng vững chắc ban đầu, hình thành sự phát triển tính cách năng lực và trítuệ của học sinh tiểu học bước vào ngưỡng cửa của học đường và của đời sốngvới một vốn liếng ít ỏi về tri thức văn hoá và cách ứng xử cho văn hoá

- Mỗi người giáo viên chúng ta đều mong muốn học sinh của mình ngoanngoãn, học giỏi, trở thành những con người văn minh, thanh lịch

Vì những lẽ đó, tôi muốn trình bày một số kinh nghiệm về công tác chủnhiệm lớp nhằm hoàn chỉnh phương pháp giáo dục các em học sinh sao cho hiệuquả nhất, giúp các em chuẩn bị tốt hành trang vào đời, làm chủ bản thân, tự tinhơn trong cuộc sống

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục tiêu nghiên cứu:

Qua đề tài này tôi mong muốn được góp một phần nhỏ vào việc giáo dụcđạo đức cho học sinh trong nhà trường tiểu học, giúp các em hiểu về các mốiquan hệ trong gia đình, họ hàng và ngoài xã hội; giáo dục cho các em nét phẩmchất đạo đức như: hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; yêu thương anh chị em tronggia đình; kính trọng, biết ơn Bác Hồ, thầy cô giáo; yêu quý bạn bè; yêu trường,mến lớp, Để từ đó các em biết vận dụng, ứng dụng các bài học đạo đức, biếtthể hiện hành vi đạo đức đúng lúc, đúng chỗ, góp phần hình thành nhân cáchcho học sinh

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Phân tích sự cần thiết khách quan về “Nâng cao hiệu quả công tác chủnhiệm lớp trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường Tiểu học Nhật Tân– Tây Hồ – Hà Nội”

- Phân tích thực trạng công tác chủ nhiệm lớp 5 ở trường Tiểu học NhậtTân; những kết quả và hạn chế, nguyên nhân của nó Trên cơ sở đó đề ra giảipháp có tính khả thi

3 Đối tượng nghiên cứu:

“Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp 5 ởtrường tiểu học”

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc sách, tài liệu tham khảo

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát, điều tra thựcnghiệm

- Nhóm phương pháp thống kê: Trò chuyện, lấy ý kiến giáo viên bộ môn,học sinh

5 Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:

* Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 5A2 trường Tiểu học Nhật Tân –

Tây Hồ – Hà Nội

* Kế hoạch nghiên cứu: Từ năm học 2010 – 2011 đến học kỳ I năm học

2011 – 2012

GVCN là cầu nối tập thể học sinh với các tổ chức xã hội trong và ngoàinhà trường, tổ chức phối hợp các lực lượng giáo dục.

GVCN lớp còn là người đánh giá kết quả rèn luyện của từng học sinh củalớp mình phụ trách

3 Nhiệm vụ

+ GVCN cần nắm vững mục tiêu, chương trình giáo dục và dạy học, nắmvững cơ cấu tổ chức của nhà trường (về mặt chính quyền và đoàn thể) và mọiđặc điểm của từng học sinh trong lớp mình chủ nhiệm (về hoàn cảnh sống, vềkinh tế, văn hoá, về tâm sinh lý, về nhân cách, tính tình ) để thực hiện nội dunggiáo dục toàn diện giúp các em phát triển cân đối về thể chất và tinh thần

+ Tổ chức liên kết học sinh trong lớp cùng tham gia các hoạt động giáodục, xây dựng tập thể học sinh đoàn kết thương yêu và giúp đỡ lẫn nhau

+ Luôn học tập rèn luyện chuyên môn, nghiệp vụ và tự hoàn thiện phẩmchất nhân cách (về đạo đức, trí tuệ, lao động )

- Chức năng là người bạn lớn cùng chơi với học sinh để hướng dẫn, giúp

đỡ, động viên học sinh: trong giờ chơi, giờ lao động, giờ sinh hoạt tập thể

II Đánh giá thực trạng năm học

Để có biện pháp, phương pháp giáo dục học sinh đúng, để làm tốt côngtác chủ nhiệm lớp chúng ta cùng nhìn lại và đánh giá thực trạng năm học

1 Thuận lợi

Hiện nay được sự quan tâm của Bộ - Sở - Phòng giáo dục và đặc biệt làtrực tiếp Ban giám hiệu các trường quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho họcsinh ngay từ bậc tiểu học nên đã dành nhiều thời gian hơn cho việc giáo dục đạođức thông qua việc tăng cường các tiết hoạt động tập thể (Cụ thể ở lớp 5: mộttuần có 1 tiết chào cờ, 1 tiết hoạt động tập thể, 1 tiết sinh hoạt lớp)

Mặt khác việc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức của học sinh hiện giờ cũngđược các bậc cha mẹ học sinh rất quan tâm

Bên cạnh đó, đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học là các em rất tò

mò, háo hức được học, được tìm hiểu, được rèn luyện

Chính vì vậy đó là động lực thúc đẩy, yêu cầu mỗi GVCN lớp cần làm tốt côngtác chủ nhiệm của mình, chú ý quan tâm đến việc giáo dục đạo đức cho học sinh

2 Khó khăn

- Trong năm học 2011 - 2012 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 5A2 có

39 học sinh Trong đó có một số học sinh nam tính hiếu động, còn nghịch; một

số học sinh tiếp thu bài chậm, chữ viết chưa đẹp, nói còn nhỏ, khả năng diễn đạtsuy nghĩ, diễn đạt bài học còn chậm.; một số học sinh còn bé, sức khoẻ yếu; một

số em có hoàn cảnh gia đình đặc biệt

- Về công tác chủ nhiệm thực tế hiện nay một số giáo viên còn ít coitrọng, nên hiện tượng học sinh chưa có nếp trong các giờ hoạt động tập thể, sinhhoạt dưới cờ đầu tuần vẫn còn tồn tại

- Nội dung các giờ hoạt động tập thể còn đơn điệu, nghèo nàn, chưa thuhút được sự chú ý của học sinh

- Đồ dùng dạy học, phương pháp dạy học trong các giờ hoạt động tập thểchưa được đầu tư, chú trọng nên chất lượng các giờ học này chưa cao

III Quá trình triển khai thực hiện đề tài

Nội dung công tác chủ nhiệm gồm nhiều vấn đề như: Tìm hiểu, phân loạihọc sinh; xây dựng tập thể học sinh lớp chủ nhiệm; thực hiện nội dung giáo dụctoàn diện; liên kết các lực lượng giáo dục; lập kế hoạch chủ nhiệm; đánh giá kếtquả giáo dục

1 Nội dung

Với nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng, mục đích, yêu cầu của giáo dụcđạo đức trong giai đoạn hiện nay, tôi đã tiến hành những biện pháp sau để làmtốt công tác chủ nhiệm lớp:

1.1 Tìm hiểu, phân loại học sinh lớp chủ nhiệm

GVCN lớp cần tìm hiểu và nắm vững hoàn cảnh sống của từng học sinh,đặc điểm về thể chất, sinh lý, tâm lý và nhân cách của từng học sinh theo lứatuổi

Ví dụ như: khả năng, tính tình, năng lực, nhu cầu, sở thích, khả năng tiếpthu và hoàn cảnh riêng của từng em Trên cơ sở đó mà phân loại học sinh thànhcác nhóm theo các dấu hiệu đặc trưng

Nhóm học sinh có hoàn cảnh đặc biệt: mất bố hoặc mất mẹ; bố mẹ ly dịnhau; bố mẹ thường xuyên đi công tác xa, phải ở với ông bà hoặc cô chú,

Nhóm học sinh có cá tính hiếu động: hay nghịch trong giờ học, nghịchngầm

Nhóm học sinh có khả năng học tập tốt hoặc học tập chưa tốt (dựa vào kếtquả học tập của năm trước)

Nhóm học sinh viết tốt (viết nhanh, đẹp, rõ ràng ) và nhóm học sinh viếtchưa tốt (viết chậm, xấu, hay bị sai lỗi )

Từ đó lựa chọn biện pháp, nội dung giáo dục phù hợp với từng học sinh

1.2 Xây dựng tập thể học sinh lớp chủ nhiệm

Quá trình xây dựng tập thể học sinh lớp chủ nhiệm thành tập thể vữngmạnh cần tuân theo quy luật tâm lý - xã hội về sự hình thành tập thể

Để xây dựng được tập thể học sinh lớp chủ nhiệm đoàn kết, thương yêu,biết giúp đỡ lẫn nhau, GVCN cần:

* Tổ chức bộ máy tự quản của lớp và tổ: GV có thể chỉ định hoặc cho

học sinh bầu (tham khảo năm trước): 1 lớp trưởng, 2 lớp phó, 4 tổ trưởng, 4 tổphó, 1 quản ca, 2 vệ sinh viên Quy định chức năng, nhiệm vụ quyền hạn chotừng loại cán bộ lớp, tổ

- Chức năng:

+ Lớp trưởng: Phụ trách chung về học tập, kỉ luật, văn thể

+ Lớp phó 1: Phụ trách về học tập

+ Lớp phó 2: Phụ trách về kỉ luật, văn thể

+ Tổ trưởng: Phụ trách chung các mặt thi đua trong tổ mình

+ Tổ phó: Giúp việc cho tổ trưởng

+ Quản ca: Phụ trách văn nghệ

+ Vệ sinh viên: Kiểm tra vệ sinh

+ Lớp phó: Theo dõi các mặt hoạt động mình phụ trách của lớp, của các

tổ, báo cáo với lớp trưởng

+ Tổ trưởng:Theo dõi mặt hoạt động của tổ, điều khiển họp tổ, lập kếhoạch của tổ, báo cáo với lớp phó, thu và trả sách, vở, bài kiểm tra của các bạntrong tổ

Để giúp các em làm tốt nhiệm vụ của mình, khi nhận được thông tin mớiliên quan đến cá nhân hoặc tập thể lớp, tôi đều mang ra tập thể bàn bạc, phântích cùng các em rút ra kết luận để rồi các em tự đề ra quy định cho mình, cholớp Từ đó các em bảo nhau cùng thực hiện những điều mình đã đề ra rất tốt Vàmỗi khi đề ra hoạt động gì, tôi đều theo dõi sát, kiên quyết ngay từ ban đầu để từ

đó xây dựng tính tự giác cho các em Tuy nhiên, không phải tất cả học sinh đềurăm rắp thực hiện tốt quy định đã đề ra Với những học sinh này, tôi tìm hiểunguyên nhân và dùng phương pháp “dạy” đi đôi với “dỗ” vì những em nàythường là những học sinh hiếu động nhưng cũng rất nhanh nhạy và tình cảm.Mặt khác, tôi có thể phân công cho các em một công việc cụ thể của lớp (củatổ), động viên em, tạo cho em thấy thầy cô giáo tin em Đồng thời, chúng ta phảichú ý đến công việc giao cho các em đó xem em thực hiện thế nào, động viênkèm theo kiểm tra, nhắc nhở Vì vậy các em có tiến bộ rõ rệt

Với học sinh nhút nhát hoặc tác phong, tính nết chậm chạp, tôi thườngđộng viên, khuyến khích, hạn chế thấp nhất sự răn đe, giúp các em tự tin hơnvào bản thân

Hướng dẫn ghi chép sổ công tác cho từng loại cán bộ lớp, tổ: Có kế hoạchbồi dưỡng đội ngũ cán bộ tự quản lớp: Hướng dẫn cách làm việc cho từng loạicán bộ: Lớp trưởng tự quản lớp (thay mặt GVCN) theo dõi các tổ Tổ trưởng tựquản trong tổ của mình

Các loại sổ của từng tuần:

+ S l p tr ổ lớp trưởng: ớp trưởng: ưởng: ng:

Trong giờhọc

+ S v sinh viên: ổ lớp trưởng: ệ sinh viên:

Tổ Vệ sinhcá nhân Bàn ghế Trực nhật Đồng phục Vệ sinh lớp Ghi nhớ1

2

4

+ Sổ của mỗi HS:

- Tháng:

- Tuần: Từ ngày đến ngày

Thứ hoặc lỗi vi phạmKhen thưởng Điểm trừ Điểm khuyếnkhíchHai

+ Quy định về chấm điểm thi đua:

- Tổng điểm 1 tuần: 10 + điểm cộng

Cuối mỗi tuần giáo viên chủ nhiệm họp với đội ngũ cán bộ lớp (có ghibiên bản) để rút kinh nghiệm các hoạt động trong tuần và phương hướng hoạt

động của tuần sau Trong buổi sinh hoạt lớp cuối tháng bình xét thi đua các tổ,trao cờ cho các tổ xuất sắc và gắn bảng thi đua của lớp, ghi tên các học sinh xuấtsắc trong tháng lên bảng thi đua của lớp Từ đó khích lệ các em thi đua nhau,phấn đấu để được ghi tên mình lên bảng thành tích của lớp.

Mỗi tháng giáo viên nhận xét về tình hình thực hiện các hành vi đạo đứctrước lớp Qua đó giáo viên đã kịp thời động viên bằng lời khen, tạo sự phấnkhởi và không khí thi đua lành mạnh giữa các em học sinh trong lớp

* Xây dựng nề nếp chung của lớp (nề nếp học tập, vui chơi, vệ sinh cá

nhân ) theo nội dung và yêu cầu cao dần, gắn liền với nội dung và yêu cầu củachương trình giáo dục - dạy học: Đầu năm GVCN cùng học sinh rèn các nếp:xếp hàng đi ra, vào lớp; tập trung dưới sân; nếp ngồi học; cách giơ tay phát biểu;xin phép ra, vào lớp; tham gia các cuộc họp Sau đó, dần dần rèn cho học sinh

có thói quen tự quản giờ xếp hàng, giờ trống tiết, tự tổ chức các cuộc họp

- Quyền hạn:

+ Lớp trưởng, lớp phó, quản ca, vệ sinh viên: hoạt động trong phạm vi cảlớp

+ Tổ trưởng, tổ phó: hoạt động trong phạm vi tổ mình

1.3 Chỉ đạo tổ chức thực hiện các nội dung giáo dục toàn diện

Khác với giáo viên bộ môn, GVCN phải biết:

- Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm (từ kế hoạch chủ nhiệm dài hạn đến kếhoạch ngắn hạn như kế hoạch sinh hoạt lớp cuối mỗi tuần; kế hoạch tháng theochủ đề, chủ điểm gồm biện pháp, nội dung, yêu cầu )

- Tổ chức thực hiện kế hoạch chủ nhiệm lớp: phân chia, lựa chọn, sắp xếpcông việc cho từng người sao cho phù hợp về thời gian, đặc điểm, chức năng,nhiệm vụ

- Chỉ đạo thực hiện kế hoạch chủ nhiệm lớp tới: cán bộ lớp, cán bộ tổ, họcsinh và phối kết hợp với các bộ phận khác

- Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch chủ nhiệm lớp trong phạm vi lớp mìnhphụ trách thông qua cán bộ lớp, cán bộ tổ, từ tổng phụ trách, giáo viên bộ môn

- Tổng kết rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác chủ nhiệm lớp: cókhen thưởng, nhắc nhở những trường hợp tốt hoặc chưa tốt Tờ đó rút ra bài họckinh nghiệm cho từng cán bộ lớp, cán bộ tổ, cho từng học sinh, cho chính mình.

Trên cơ sở thực hiện các chức năng quản lý lớp mình chủ nhiệm mà tiếnhành các nội dung giáo dục toàn diện cho học sinh thông qua giáo dục đạo đức,phát triển trí tuệ, giáo dục lao động, giáo dục thẩm mỹ và giáo dục thể chấtthông qua cuộc sống, các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao, vui chơi giải trí;qua các tiết sinh hoạt tập thể cuối mỗi tuần, trong các buổi lao động trực nhậtlớp, lao động công ích chung trong nhà trường, các buổi tham gia sinh hoạt dưới

cờ đầu tuần, hoạt động chung kỉ niệm các ngày lễ của toàn trường

GVCN thực hiện các nội dung giáo dục toàn diện với cương vị người cốvấn hướng dẫn, chỉ bảo, dìu dắt, giúp đỡ, điều chỉnh uốn nắn, động viên, khích

lệ để đội ngũ cán bộ tự quản tự tổ chức cho các bạn trong lớp thực hiện, điềukhiển và quản lý các hoạt động của lớp nhằm đạt tới các chỉ tiêu phấn đấu trong

kế hoạch chủ nhiệm lớp

Trong các nội dung giáo dục toàn diện thì giáo dục đạo đức là quan trọnghàng đầu Việc GVCN chăm lo xây dựng bầu không khí tâm lý đoàn kết nhất trítrong tập thể lớp chủ nhiệm có ý nghĩa vô cùng to lớn trong giáo dục đạo đứccho học sinh Bên cạnh đó GVCN cần có những kiến thức và hiểu biết về cácquy luật tâm lý - xã hội để ứng dụng vào việc xây dựng tập thể lớp chủ nhiệm tựquản, như:

+ Quy luật lan truyền tâm lý: có một học sinh phấn đấu tốt hoặc một tổphấn đấu tốt kéo theo những học sinh khác hoặc những tổ học sinh khác cũngphấn đấu để được tốt như bạn kia hoặc như tổ kia

+ Quy luật nhu cầu và lợi ích: nếu muốn học giỏi chúng ta cần chăm chỉhọc tập vì nếu chăm chỉ học tập sẽ được điểm cao, từ đó sẽ học giỏi, được phátgiấy khen và phần thưởng; được cha mẹ, mọi người yêu quý

+ Quy luật bắt chước: Học sinh lứa tuổi này thường thích bắt chước vàcác em hay bắt chước chính thầy cô của mình Vì vậy có thể nói học sinh là hìnhảnh của các thầy, cô giáo Điều đó đòi hỏi người giáo viên phải rèn luyện vàphấn đấu để trở thành một tấm gương sáng về mọi mặt Mỗi hành động, tác

phong đều thể hiện tính sư phạm, chuẩn mực Lời nói phải đi đôi với việc làmbởi vì lời nói của thầy cô là “khuôn mẫu” của các em.

+ Quy luật kế thừa

+ Quy luật hình thành tập thể

1.4 Liên kết các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường

GVCN cần xác định rõ các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trườngtiểu học là những ai, vai trò và sự phối kết hợp với họ ở mức độ nào?

Các lực lượng giáo dục trong nhà trường như: kết hợp và giúp đỡ các tổchức Đoàn, Đội để cùng thực hiện các mục tiêu giáo dục; phối hợp với giáo viêndạy các bộ môn trong lớp chủ nhiệm; phối hợp với Ban giám hiệu và các lựclượng khác như: bảo vệ, thư viện, y tế, trông trưa…

Các lực lượng ngoài nhà trường cần liên kết như với gia đình, với hội cha mẹhọc sinh, với chính quyền và các đoàn thể xã hội của địa phương nơi trường đóng…

Liên kết với các lực lượng giáo dục khác dựa theo các mặt sau:

- Sức khoẻ : với y tế nhà trường, y tế phường, trung tâm y tế quận

- Ăn : với bộ phận phụ trách bán trú, cô trông trưa…

- Học : với các giáo viên bộ môn…

- Môi trường : với lao động, nhà máy hoặc cơ sở sản xuất ở cạnhtrường

- An ninh : với bảo vệ trường, công an phường phụ trách trường…

- Ở nhà : với phụ huynh học sinh, tổ dân phố…

1.5 Lập kế hoạch công tác lớp chủ nhiệm, đánh giá kết quả giáo dục HS

* Kế hoạch chủ nhiệm thường gồm các phần là:

+ Thuận lợi: Được ban giám hiệu, cha mẹ học sinh quan tâm, tạo điềukiện thuận lợi.

Học sinh đa số khoẻ mạnh, được gia đình quan tâm

Phòng học đủ ánh sáng, thoáng mát về mùa hè, ấm về mùađông, đảm bảo tốt trong công tác dạy và học

Bàn ghế đủ, đẹp

Đồ dùng học tập, sách giáo khoa đầy đủ

+ Khó khăn: Một số học sinh nam tính hiếu động

Một số học sinh tiếp thu bài chậm, chữ chưa đẹp, nói cònnhỏ, nói ngọng, khả năng diễn đạt suy nghĩ, diễn đạt bài học còn chậm: ĐứcTrung, Long Vũ, Thuý Hiền

Một số học sinh còn bé, sức khoẻ yếu, bị cận thị ( PhươngAnh, Phương Thảo, Thanh Hoà, Phương Nam, Thành An, Tường Vân, YếnMy…)

Một số học sinh tính chưa cẩn thận, hay quên đồ dùng học tập.Một số em có hoàn cảnh gia đình đặc biệt: bố mắc nghiện, bố

mẹ ly dị nhau (em Diệu Hằng, Tường Vân ); bố mắc bệnh hiểm nghèo (Yến My)

- Cơ cấu học sinh lớp:

+ Danh sách lớp: (có trong sổ chủ nhiệm)

+ Điều tra cơ bản: (có trong sổ chủ nhiệm) với các mục: TT; họ và tênHS; năm sinh; HS nữ; con LS, TB, DT; XL năm trước (HK, HL); lưu ban; làcon thứ mấy; HSKT loại tật; họ và tên bố; nghề nghiệp; họ và tên mẹ; nghềnghiệp; địa chỉ (Số điện thoại)

GVCN lớp cần viết đủ các cột mục trên để theo dõi HS có hiệu quả tốtnhất

+ Sơ đồ lớp học: (có trong sổ chủ nhiệm)

+ Lớp gồm: 4 tổ; 5 bàn/ 1 tổ; 2 HS/ 1 bàn

+ Danh sách cán bộ: (có trong sổ chủ nhiệm)

+ Danh sách tổ: (có trong sổ chủ nhiệm)

- Mục tiêu phấn đấu của lớp:

+ Nội dung: Khai giảng năm học mới.

Hưởng ứng ngày toàn dân đưa trẻ đến trường

Thực hiện tháng giáo dục an toàn giao thông

Tìm hiểu truyền thống tốt đẹp của nhà trường

Hoạt động làm sạch đẹp trường lớp

Giáo dục, thực hành vệ sinh răng miệng

Khảo sát chất lượng đầu năm

Họp cha mẹ HS

+ Yêu cầu: Ổn định tổ chức lớp

Học nội quy

Bầu cán bộ lớp, tổ, vệ sinh viên

Tìm hiểu HS có hoàn cảnh khó khăn

Khảo sát chất lượng đầu năm

Chuẩn bị nội dung họp cha mẹ HS đầu năm

+ Biện pháp: Cho HS bầu cán bộ lớp, tổ, vệ sinh viên (tham khảo năm trước)

Tập dượt đội hình

Tập văn nghệ, chào đón các em HS lớp 1

Lau chùi, quét dọn lớp, bàn ghế, bảng…

Tìm hiểu luật an toàn giao thông

Hướng dẫn cách đánh răng, cách vệ sinh răng miệng

+ Thời gian: trong tháng 9

Địa điểm: trong lớp học, ngoài sân trường.

+ Người thực hiện: HS, GVCN, tổng phụ trách

* Đánh giá kết quả giáo dục học sinh

Gồm nhiều mức độ, được tiến hành dưới những hình thức phong phú, phùhợp với các em theo lứa tuổi Việc nhận xét đánh giá kết quả giáo dục của họcsinh cần phản ánh nội dung giáo dục toàn diện, không chỉ là phần kết của cuốinăm học mà còn là quá trình phấn đấu với sự cố gắng tiến bộ từng bước ở mỗiem

Cần lưu ý nghiên cứu kỹ các điều kiện cần thiết trước khi xây dựng kếhoạch chủ nhiệm lớp

Chú ý: Trong thực tế trường tiểu học, nội dung khái quát của công tác chủnhiệm lớp thường quy lại thành hai vấn đề lớn là chăm sóc và nuôi dưỡng, giáodục và phát triển toàn diện cho các em GVCN có trách nhiệm giúp các em pháttriển thể chất một cách hợp lý và cân đối, phòng chống một số bệnh thôngthường trong sinh hoạt Mặt khác thực hiện giáo dục và phát triển nhân cáchtoàn diện cho các em (đạo đức, trí tuệ, lao động, thẩm mỹ)

Hai nội dung này quan hệ mật thiết với nhau, được thực hiện đan xen, tácđộng hỗ trợ và bổ sung nhau thực hiện trong cuộc sống hàng ngày

1.6 Nội dung chăm sóc, nuôi dưỡng, đảm bảo an toàn

Nội dung này thường bao gồm một số vấn đề cụ thể cần làm như:

- Tổ chức và hướng dẫn HS ăn, uống, ngủ, vệ sinh cá nhân đối với những

HS ăn bán trú, như:

+ Ăn, uống: gọn gàng, đúng giờ, hợp vệ sinh, ăn hết tiêu chuẩn…

+ Ngủ: ngoan, đúng giờ, nằm đúng tư thế…

+ Vệ sinh cá nhân: mặc quần áo gọn gàng, giữ gìn sạch sẽ, có thói quenrửa tay trước khi ăn, ăn xong lau miệng, treo áo ngay ngắn vào mắc…

+ Vui chơi: chơi các trò chơi lành mạnh, an toàn, vui, nhẹ nhàng, tránh xôchạy đuổi nhau…

- Hình thành và rèn luyện một số thói quen vệ sinh văn minh: không vứtgiấy, rác bừa bãi, phải bỏ đúng nơi quy định, đi vệ sinh đúng chỗ, không bẻ

cành, ngắt hoa, không viết vẽ bậy lên tường, bàn ghế, sách vở, giữ gìn và bảo vệtài sản chung của lớp, trường, không làm ồn ở nơi công cộng…

- Thực hiện vệ sinh học đường: giữ môi trường trong lớp học, trongtrường xanh - sạch - đẹp Kê dọn bàn ghế ngay ngắn, giữ bảng lớp, trường, bànghế… sạch sẽ

- Hướng dẫn học sinh phòng chống các bệnh thông thường: cận thị, congvẹo cột sống, còi xương suy dinh dưỡng,… bệnh mùa đông (ho, viêm phổi,…),bệnh mùa hè (cảm nắng, sốt,…)

- Kịp thời phát hiện một số bệnh tật ở học sinh:

Thông qua khám sức khoẻ đầu năm của cán bộ y tế, học sinh nào có vấn

đề gì về sức khoẻ thì GVCN sẽ báo ngay với cha mẹ học sinh để đưa các em đikiểm tra ở bệnh viện chuyên khoa, từ đó có hướng điều trị thích hợp

Ví dụ: Thấy học sinh phải chạy lên bảng nhìn đề bài hay nheo mắt khinhìn bảng, chép sai đề khi làm bài (trong vở hoặc làm bài kiểm tra)… thì đó làcác triệu chứng của bệnh cận thi Từ đó, GVCN thông báo với cha mẹ học sinh

để đưa các em đi khám kiểm tra và chữa bệnh kịp thời

- Phối hợp cùng gia đình chăm sóc, nuôi dưỡng, giữ gìn sức khoẻ cho các em:

Ví dụ: Tìm hiểu xem các em không ăn được món gì thì giáo viên báo nhàbếp để đổi món khác cho học sinh Hoặc hôm nào phụ huynh học sinh báo họcsinh bị mệt (ốm) thì giáo viên cần báo cháo cho các em ăn và quan tâm, để ý đếntình hình của em đó Nếu em mệt nặng quá thì sẽ điện cho gia đình biết để đón

em về, cho đi khám Nếu không liên lạc được với gia đình thì đưa em xuốngphòng y tế nhà trường để cán bộ y tế theo dõi và giải quyết

Đảm bảo an toàn, tránh tai nạn thương tích cho học sinh

Nhắc các em không chạy nhảy, nô đùa, xô đuổi nhau sẽ ngã vào góctường, cạnh bàn, ghế gây tai nạn (vỡ đầu, chảy máu, gãy tay, chân…)

Không vươn người, thò, cúi người xuống lan can ở tần 2, 3 hay trèo cây

dễ bị lộn cổ xuống đất gây tai nạn…

Để làm tốt các nội dung trên giáo viên cần quan sát học sinh thấy các biểuhiện thể hiện như: mặt mũi chân tay sạch sẽ, ăn khoẻ, không hoặc hạn chế ốm

đau, da dẻ hồng hào, đầu tóc, quần áo gọn gàng là học sinh được chăm sóc,nuôi dưỡng và đảm bảo an toàn.

1.7 Nội dung giáo dục và phát triển toàn diện:

Nội dung này thường gồm các vấn đề cụ thể cần làm như:

- Nội dung:

+ Giáo dục và phát triển đạo đức

+ Giáo dục và phát triển trí tuệ

+ Thích tìm tòi, khám phá cái mới lạ của thế giới xung quanh, nhanhnhẹn hoạt bát, ham thích học

+ Yêu thích cái đẹp, biết giữ gìn và tạo ra cái đẹp, ghét cái xấu.+ Thích làm công việc lao động vừa sức, có thái độ yêu quý ngườilao động

+ Thích sạch sẽ, tham gia vui chơi, thể dục thể thao rèn luyện sứckhoẻ

GVCN giáo dục các em thông qua các môn học, qua hoạt động ăn, ngủ,lao động, trong nhà trường

2 Phương pháp, biện pháp trong công tác chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học 2.1 Nhóm phương pháp, biện pháp dùng để tìm hiểu và phân loại học sinh:

* Điều tra cơ bản tình hình lớp và từng học sinh:

Là việc làm đầu tiên của GVCN khi được phân công chủ nhiệm lớp

- Nghiên cứu học bạ, kê khai và nghiên cứu lý lịch học sinh:

+ Bố (mẹ, anh, chị, em): Họ tên, tuổi, nghề nghiệp, điện thoại di động(nếu có)

+ Địa chỉ gia đình, điện thoại:

+ Điều kiện học tập:

+ Có làm việc nhà không? Làm gì?

+ Hoàn cảnh kinh tế gia đình:

+ XL học lực, hạnh kiểm năm trước:

- Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm từ đầu năm với đủ các mục Xây dựng kếhoạch chủ nhiệm hàng tháng theo chủ đề, chủ điểm về biện pháp, nội dung, yêucầu

- Trực tiếp trao đổi với cha mẹ học sinh để phổ biến, vận động tuyêntruyền, hướng dẫn cách tiến hành các hoạt động vào đầu năm học (thông quacuộc họp phụ huynh đầu năm) vào đầu (hoặc cuối) giờ học của học sinh để cha

mẹ học sinh nắm được cách làm, ủng hộ và kết hợp tham gia giáo dục học sinhcùng với GVCN

* Kiểm tra thông tin, điều chỉnh kế hoạch chủ nhiệm của mình:

- Trò chuyện với học sinh, với tổ, nhóm, cán bộ lớp, GVCN cũ, các họcsinh khác

- Thăm gia đình học sinh, quan sát học sinh trong các hoạt động tập thể

- Chia lớp thành 3 nhóm, xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp:

+ Nhóm học sinh tích cực, nhiệt tình: ngoan ngoãn, lễ phép, học tập tốt,chăm chỉ, tích cực

+ Nhóm học sinh không có biểu hiện xấu, tích cực: bình thường trong cácmặt

+ Nhóm học sinh yếu kém về học tập, đạo đức: học chậm, không tậptrung học và làm bài, hay bị điểm kém, hay quên sách, vở, đồ dùng học tập

* Tiếp tục tìm hiểu về mọi mặt, bổ sung và điều chỉnh biện pháp:

- Nghiên cứu kết quả học tập của học sinh qua sổ điểm, bài kiểm tra, bài

vẽ, sổ liên lạc, các sản phẩm lao động của học sinh Từ đó mà quan tâm học sinhgiỏi (bồi dưỡng đội ngũ học tốt) và kèm cặp thêm những học sinh yếu kém

- Tham dự các cuộc họp tổ, lớp

- Trao đổi với các giáo viên dạy bộ môn, cha mẹ các em

2.2 Phương pháp xây dựng tập thể học sinh tự quản:

- Lựa chọn đội ngũ cán bộ có uy tín, có năng lực điều hành lớp hoạt động,

có khả năng học tập tốt (khả năng tiếp thu, chăm học) Chọn thông qua nghiêncứu lý lịch, quan sát dung mạo học sinh (nói năng, tính tình) qua giới thiệu, quabầu bán của học sinh với nhau

- Bồi dưỡng ý thức và năng lực tự quản cho các cán bộ lớp, cán bộ tổ, mọihọc sinh (nghe thấy tiếng trống, tự giác đứng xếp hàng đúng vị trí của lớp, tronglớp ngồi học đúng chỗ, không ra khỏi chỗ ngồi khi giáo viên ra khỏi lớp)

- Hướng dẫn và rèn nề nếp chung của lớp (về học, chơi, ăn, uống, ngủ, vệsinh ) ngày càng cao, gắn liền với nội dung và yêu cầu của chương trình dạyhọc và giáo dục thuộc khối lớp mình được phân công

- Tổ chức thi đua giữa các tổ thông qua các hoạt động: Nêu gương tốt (cóthể là giáo viên hoặc học sinh tốt để học sinh khác noi theo) và nêu gương từng

mặt (toàn diện) Cần khen ngợi, động viên học sinh: nhận xét gắn liền với điểm,phát thưởng (cho tổ nhất) và khiển trách làm trực nhật (với tổ bét) Ứng dụngcác quy luật tâm lý - xã hội vào quá trình xây dựng tập thể lớp tự quản, đặc biệtquy luật hình thành tập thể.

2.3 Phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục:

- Các hoạt động giáo dục cần tổ chức là: vui chơi giải trí, văn nghệ, thểdục thể thao, sinh hoạt tập thể, sinh hoạt Đội, hoạt động tham quan, lao động

- Các bước của một hoạt động:

+ Chuẩn bị hoạt động chu đáo mọi mặt thì sẽ đảm bảo sự thành công củahoạt động

+ Tổ chức triển khai hoạt động thật tốt: Cần phân chia, lựa chọn, sắp xếpcông việc từng người về: thời gian, địa điểm, chức năng, nhiệm vụ

+ Nhận xét và đánh giá kết quả hoạt động của tập thể, của cá nhân

2.4 Phương pháp đánh giá kết quả giáo dục học sinh:

- Việc đánh giá kết quả giáo dục của học sinh cần tuân theo một số yêucầu như: khách quan, kịp thời, công bằng, động viên học sinh cố gắng phấn đấu,toàn diện, đúng mức Kết hợp đánh giá của giáo viên với đánh giá của họcsinh

- Đánh giá theo tiến trình hợp lý, có cơ sở khoa học

- Hình thức, nội dung, mức độ đánh giá phù hợp với học sinh: cần linhhoạt, phong phú và đa dạng

- Bao gồm nhận xét sư phạm, tuyên dương, biểu dương, khen ngợi,thưởng - phạt:

+ Khi khen (các ưu điểm): Giáo viên cần khen công khai, kịp thời, nêutên, việc làm cụ thể

+ Còn khi chê (các nhược điểm): Giáo viên cần nói nhẹ đi, góp ý vớiriêng cá nhân thì mới nói thẳng, nói thật Tránh nêu tên trước lớp làm học sinh

đó bị bẽ mặt, xấu hổ trước đông người