Tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo ở Việt nam: cỗ máy bị chặn lại

Đề tài:Tăng trưởng kinh tế và xóa đói giảm nghèo ở Việt nam: cỗ máy bị chặn lại

Thi’t k’ vµ in

tntdesignco@hotmail.com

Tµi li÷u tÊng hÓp c∏c c´ng tr◊nh nghi™n c¯u

cÒa CIRAD (Jean-François Le Coq)

vµ ßπi h‰c C«n Th¨ (D≠¨ng Ng‰c Thanh,

Nguy‘n Thfi Kim Nguy÷t, V‚ V®n Ha, H¯a HÂng Hi’u, Tı V®n B◊nh)

tπi vÔng § M´n - ßÂng bªng s´ng Cˆu Long

Li™n k’t x∑ hÈi - th∏ch th¯c mÌi ÆËi vÌi Vi÷t NamGi˜a thÀp k˚ 90, mÈt sË nghi™n c¯u chuy™n s©u Æ∑ Æ≠Óc ti’n hµnh tπi huy÷n § M´n, g«n thµnh phË C«nTh¨ nhªm t◊m hi”u v“ nh˜ng t∏c ÆÈng kinh t’ vµ x∑ hÈi cÒa ch›nh s∏ch ßÊi MÌi ÆËi vÌi c∏c vÔng n´ng th´nthuÈc ÆÂng bªng s´ng Cˆu Long N®m 2002, vÌi s˘ tµi trÓ cÒa ßπi s¯ qu∏n Ph∏p, nh˜ng ng≠Íi th˘c hi÷nc∏c nghi™n c¯u tr™n Æ∑ trÎ lπi m∂nh Ɔt nµy Æ” ph©n t›ch di‘n bi’n cÒa t◊nh h◊nh sau g«n 10 n®m.Nghi™n c¯u Æ∑ chÿ ra 3 giai Æoπn li™n ti’p k” tı khi mÎ cˆa kinh t’: 1986 - 1990 lµ giai Æoπn s∂n xu†tlÛa gπo t®ng tr≠Îng nhanh d≠Ìi t∏c ÆÈng tr˘c ti’p cÒa ch›nh s∏ch t˘ do ho∏ gi∏ c∂ vµ kinh doanh vÀtt≠ Æ«u vµo; nh˜ng n®m Æ«u thÀp kÿ 90 lµ thÍi k◊ thˆ nghi÷m Æa dπng ho∏ s∂n xu†t khi c∏c giÌi hπn ph∏ttri”n nhanh cÒa ngµnh s∂n xu†t lÛa Æ∑ bfi v≠Ót qua; tı n®m 1995 trÎ lπi Æ©y - quay trÎ lπi s∂n xu†t lÛa

do v†p ph∂i nhi“u v†n Æ“ trong qu∏ tr◊nh Æa dπng ho∏ Ba giai Æoπn nµy lµ mÈt ph«n cÒa qu∏ tr◊nh ÆÊimÌi kinh t’ b◊nh th≠Íng: ph∂n ¯ng tr≠Ìc c∏c t›n hi÷u kinh t’, khai th∏c thfi tr≠Íng mÌi, dung hoµ gi˜arÒi ro vµ hi÷u qu∂ kinh doanh

ßÂng thÍi nghi™n c¯u cÚng khºng Æfinh mÈt xu h≠Ìng Æ∏ng lo ngπi h¨n, Æ„ lµ sÓi d©y li™n k’t gi˜a t®ngtr≠Îng kinh t’ vµ x„a Æ„i gi∂m nghÃo ngµy cµng m·ng manh Trong hai giai Æoπn Æ«u, t®ng tr≠Îng kinht’ Æem lπi lÓi ›ch cho t†t c∂ m‰i ng≠Íi: m∆c dÔ ng≠Íi giµu lµm giµu nhanh h¨n ng≠Íi nghÃo vµ s˘ ph©n ho∏x∑ hÈi t®ng l™n, nh≠ng t®ng tr≠Îng kinh t’ cÚng Æ∑ tπo c´ng ®n vi÷c lµm: quy hoπch n´ng nghi÷p, Æa dπngh„a c∏c ph≠¨ng th¯c canh t∏c, h◊nh thµnh c∏c v≠Ín c©y ®n qu∂ hay ao nu´i thu˚ s∂n NhÍ th’ mµ cÒa c∂iÆ≠Óc ph©n chia, vµ t◊nh trπng kinh t’ vµ x∑ hÈi cÒa mÁi gia Æ◊nh dÔ ›t dÔ nhi“u Æ“u Æ≠Óc c∂i thi÷n.MËi li™n h÷ gi˜a t®ng tr≠Îng vµ x„a Æ„i gi∂m nghÃo th´ng qua vi÷c lµm giÍ Æ©y kh´ng cfln mang t›nhch†t ng…u nhi™n Th˘c vÀy, vÌi c∏c hÈ n´ng d©n, s˘ phÙc hÂi canh t∏c lÛa Æ∑ Æi kÃm vÌi vi÷c thayÆÊi c¨ c†u s∂n xu†t sao cho phÔ hÓp h¨n Kh∏i ni÷m thµnh t˘u kh´ng cfln chÿ lµ t®ng nh©n tË s∂nxu†t mµ lµ sˆ dÙng mÈt c∏ch tËi ≠u c∏c nh©n tË Æ„ ßi“u nµy cÚng d…n tÌi t◊nh trπng gi∂m vi÷c lµm

vµ ÆÈng th∏i t∏i ph©n chia cÒa c∂i vÀt ch†t bfi Æ◊nh tr÷ Ng≠Íi ta cÚng nhÀn th†y trong 10 n®m qua,

sË hÈ kh∏ gi∂ t®ng Æ∏ng k” nh≠ng sË hÈ kh´ng c„ Ɔt cfln t®ng nhanh h¨n vµ c„ xu h≠Ìng lµm gi∂m

sË hÈ trung b◊nh S˘ thay ÆÊi nµy kh´ng h“ li™n quan tÌi bËi c∂nh chung: n„ do c¨ c†u hÓp l› nh†tv“ m∆t kinh t’ quy’t Æfinh, vµ do vÀy c«n Æ≠Óc coi lµ mÈt qu∏ tr◊nh bi’n ÆÊi l©u dµi, thÀm ch› sœ mπnhd«n l™n cÔng vÌi s˘ ph∏t tri”n cÒa thfi tr≠Íng ruÈng Ɔt

Ch›nh v◊ th’ Nhµ n≠Ìc c«n chÛ tr‰ng Æ’n c∏c Æi“u ki÷n c«n Æ” ÆÊi mÌi mËi li™n k’t gi˜a t®ng tr≠Îng vµvi÷c lµm MÈt m∆t Nhµ n≠Ìc nghi™n c¯u c∏c Æi“u ki÷n tπo ra t®ng tr≠Îng nÈi tπi trong khu v˘c n´ngnghi÷p bªng c∏ch tπo thuÀn lÓi Æ” c∏c thµnh t˘u Æ’n Æ≠Óc vÌi thÀt nhi“u ng≠Íi, Æ∂m b∂o cho ng≠Íis∂n xu†t Æ≠Óc ti’p cÀn c∏c thµnh t˘u k¸ thuÀt, c∏c chu tr◊nh tµi ch›nh phÔ hÓp cÚng nh≠ c∏c c¨ ch’qu∂n l› rÒi ro nhªm tr∏nh cho h‰ kh·i bfi gπt ra b™n l“ cÒa s˘ ph∏t tri”n d≠Ìi t∏c ÆÈng cÒa c∏c thµnht˘u kinh t’ vµ x∑ hÈi M∆t kh∏c Nhµ n≠Ìc cÚng c«n chÛ tr‰ng tπo vi÷c lµm ngoµi l‹nh v˘c n´ng nghi÷pÆ” nh˜ng ng≠Íi kh´ng sËng Æ≠Óc bªng s∂n xu†t n´ng nghi÷p v…n c„ th” c„ thu nhÀp

ß” ti’p tÙc Æi“u hoµ mËi quan h÷ gi˜a t®ng tr≠Îng vµ x„a Æ„i gi∂m nghÃo, giÍ Æ©y Æi“u Vi÷t Nam c«nkh´ng chÿ lµ quan t©m tÌi tËc ÆÈ t®ng tr≠Îng, mµ cfln lµ c∏c h◊nh th¯c t®ng tr≠Îng - vi÷c lµm, bÎi xätv“ l©u dµi th◊ s˘ gæn k’t x∑ hÈi phÙ thuÈc vµo ch›nh y’u tË nµy

L

1 ßß∆∆tt vv†n ÆÆ““ 5

1.1 T®ng tr≠Îng vµ x„a Æ„i gi∂m nghÃo: t≠¨ng lai Vi÷t Nam sœ ra sao? 5

1.2 ßÂng bªng s´ng Cˆu Long: t®ng tr≠Îng nhanh nh≠ng v…n r†t nghÃo 5

1.3 MÈt ph≠¨ng ph∏p ti’p cÀn Æa ngµnh 6

2 Huy÷n § M´n: l≠u v˘c mµu mÏ nhÍ bµn tay con ng≠Íi 7

2.1 Thi™n nhi™n thuÀn lÓi cho n´ng nghi÷p 7

2.2 Nhi“u t«ng sinh h‰c tπo n™n s˘ Æa dπng trong khai th∏c m´i tr≠Íng 7

2.3 M´i tr≠Íng chfiu ∂nh h≠Îng cÒa lfich sˆ 8

2.4 Tr≠Ìc ng≠Ïng cˆa cÒa kinh t’ thfi tr≠Íng: Ɔt Æai Æ≠Óc quy hoπch, ng≠Íi n´ng d©n nhanh nhπy 9

3 1985 - 1995: mÎ cˆa n“n kinh t’ vÌi nhi“u ÆËi t≠Óng h≠Îng lÓi 10

3.1 MÎ cˆa thfi tr≠Íng: c¨ sÎ cho vi÷c ph∏t tri”n c∏c h÷ thËng canh t∏c lÛa theo h≠Ìng th©m canh 10

3.2 Thıa nhÀn kinh t’ hÈ gia Æ◊nh: th™m nhi÷t t◊nh vµ th™m kho∂ng c∏ch 12

3.3 Thfi tr≠Íng mÌi vµ Æa dπng h„a n´ng nghi÷p: c¨ hÈi mÌi cho t†t c∂ m‰i ng≠Íi 12

3.4 T®ng tr≠Îng d˘a vµo thfi tr≠Íng nh≠ng c„ s˘ hÁ trÓ cÒa Nhµ n≠Ìc 12

3.5 T®ng tr≠Îng vÌi lÓi nhuÀn Æ≠Óc t∏i ph©n chia rÈng r∑i nhÍ tπo ra vi÷c lµm 13

4 1995-2003: cÁ m∏y bfi ch∆n lπi 14

4.1 Do qu∏ rÒi ro, qu∏ tr◊nh Æa dπng ho∏ chÿ c„ lÓi cho c∏c ƨn vfi s∂n xu†t c„ n“n t∂ng v˜ng chæc 14

4.2 Th©m canh lÛa trÎ lπi ∂nh h≠Îng tÌi vi÷c lµm 15

4.3 S˘ ph∏t tri”n c∏c hoπt ÆÈng phi n´ng nghi÷p bÈc lÈ nhi“u hπn ch’ 16

4.4 Kho∂ng c∏ch giµu nghÃo ngµy cµng lÌn v◊ ng≠Íi nghÃo ngµy cµng ›t Æ≠Óc h≠Îng lÓi tı t®ng tr≠Îng 17

5 Ch›nh s∏ch nµo Æ” vıa Æ∂m b∂o t®ng tr≠Îng, x„a Æ„i gi∂m nghÃo vµ gi∂m bÌt s˘ c∏ch bi÷t? 20

5.1 C∏c ch›nh s∏ch hi÷n nay kh´ng cho phäp Æ∂m b∂o ph©n phËi lπi k’t qu∂ t®ng tr≠Îng 20

5.2 ß»y mπnh c∂i ti’n k‹ thuÀt Æ” vıa Æ∂m b∂o t®ng tr≠Îng, vıa Æ∂m b∂o vi÷c lµm 21

6 K’t luÀn: xem xät lπi vai trfl cÒa Nhµ n≠Ìc Æ” tπo Ƶ ph∏t tri”n vÌi nhi“u vi÷c lµm h¨n 22

7 Tµi li÷u tham kh∂o 23 M

MÙ Ùc c llÙ Ùc c

1 ß ß∆ ∆tt v v† †n n Æ Æ“ “

1 1 1 1 T T® ®ng ttrr≠ ≠Îng g v vµ µ xx„ „a a Æ Æ„ „ii g gii∂ ∂m m n

nghÃo:: tt≠ ≠¨ng g lla aii V Vii÷ ÷tt N Na am m ssœ œ rra a ssa ao?

Nh˜ng n®m qua, Vi÷t Nam Æ∑ Æπt Æ≠Óc nhi“uthµnh t˘u Æ∏ng k”: tÿ l÷ t®ng tr≠Îng n®m 2003Æπt 7,2%; tÊng s∂n ph»m quËc nÈi (GDP) sau 13n®m t®ng g†p Æ´i CÚng trong kho∂ng thÍi gianÆ„, sË d©n sËng d≠Ìi m¯c nghÃo khÊ(1)

Æ∑ gi∂m tı58% xuËng cfln 28%

Trong t≠¨ng lai s¯c äp mµ Vi÷t Nam g∆p ph∂i sœr†t lÌn Theo c∏c sË li÷u c´ng bË ch›nh th¯c, d©n

sË sœ t®ng tı 80 tri÷u ng≠Íi n®m 2000 l™n 100tri÷u vµo n®m 2020 Trong sË Æ„ d©n c≠ Æ´ thfi sœt®ng g†p Æ´i (tı 20 l™n 40 tri÷u) trong khi d©nn´ng th´n v…n Ên Æfinh Î m¯c kho∂ng 60 tri÷u

Nh≠ vÀy Vi÷t Nam Æang Ưng tr≠Ìc ba th∏chth¯c lÌn:

- Ph∂i Æ∏p ¯ng Æ≠Óc nh˜ng Æfli h·i do m¯c t®ngk˚ lÙc cÒa d©n c≠ Æ´ thfi Æ∆t ra: trong lfich sˆchÿ ch¯ng ki’n mÈt l«n duy nh†t d©n c≠ Æ´ thfit®ng vÌi m¯c cao nh≠ vÀy, Æ„ lµ Hµn QuËcnh˜ng n®m 60, vµ Æ∏p ¯ng ÆÒ c¨ sÎ hπ t«ng,dfich vÙ vµ vi÷c lµm cho tıng †y d©n lµ mÈtnhi÷m vÙ lÌn

- Gi˜ 60 tri÷u d©n n´ng th´n ti’p tÙc Î lπi n´ngth´n trong 20 n®m tÌi trong khi v…n ph∂i Æ∂mb∂o ti’p tÙc g∆t h∏i nh˜ng thµnh t˘u kinh t’ -x∑ hÈi nh≠ Æ∑ Æπt Æ≠Óc trong h¨n 10 n®m qua

- Duy tr◊ th’ c©n bªng ÆÈng gi˜a thµnh thfi vµn´ng th´n Æ” c∏c mËi quan h÷ x∑ hÈi kh´ng

bfi r¨i vµo th’ c®ng thºng qu∏ m¯c, thÀm ch›

rπn n¯t

VÀy nh≠ng nh˜ng sË li÷u mÌi Æ©y cho th†y s˘

ph∏t tri”n nhanh ch„ng trong l‹nh v˘c n´ngnghi÷p nh˜ng n®m qua c„ chi“u h≠Ìng ch˜ng lπi:

dÔ n´ng nghi÷p v…n tπo ra kho∂ng 60% vi÷c lµmnh≠ng t®ng tr≠Îng n´ng nghi÷p lπi th†p h¨n m¯ct®ng tr≠Îng chung cÒa c∂ n≠Ìc, nh†t lµ tπi c∏cvÔng giµu c„ (nh≠ ÆÂng bªng s´ng Cˆu Longchºng hπn) Ngoµi ra, tÿ l÷ ng≠Íi nghÃo ti’p tÙcgi∂m lπi Æi kÃm vÌi s˘ c∏ch bi÷t gi˜a ng≠Íi giµu vµ

ng≠Íi nghÃo, gi˜a thµnh thfi vµ n´ng th´n, vµ gi˜ac∏c tÿnh vÌi nhau ngµy cµng t®ng

Ph©n t›ch nh˜ng g◊ Æang di‘n ra Æ” næm Æ≠ÓcnguÂn gËc cÚng nh≠ xu h≠Ìng cÒa n„, vµ Æ” bi’tVi÷t Nam c„ th” ti’n Æ’n Æ©u trong s˘ nghi÷pph∏t tri”n b“n v˜ng vµ x„a Æ„i gi∂m nghÃo lµ Æi“uh’t s¯c quan tr‰ng

Lµ b∂n t„m l≠Óc nh˜ng k’t luÀn ch›nh cÒa mÈtc´ng tr◊nh hÓp t∏c Ph∏p - Vi÷t nghi™n c¯u tπihuy÷n § M´n thuÈc ÆÂng bªng s´ng CˆuLong, tµi li÷u nµy sœ gi∂i Æ∏p ph«n nµo nh˜ngc©u h·i tr™n

1 1 2 2 ß ß Âng b bªng g ss´ ´n ng g C Cˆ ˆu u L Long g:: tt® ®n ng g ttrr≠ ≠Îng g n nhanh n nh≠n ng g v v… …n n rr† †tt n nghÃo

ßÂng bªng s´ng Cˆu Long (ßBSCL) lµ khu v˘cti™u bi”u cho nh˜ng bi’n chuy”n Æang di‘n ra tr™nphπm vi toµn quËc Lµ vÔng n´ng th´n lÌn nh†tc∂ n≠Ìc v“ m∆t d©n sË, di÷n t›ch vµ gi∏ trfi s∂nxu†t n´ng nghi÷p, ßBSCL lµ bi”u t≠Óng cho nh˜ngthµnh t˘u mµ Vi÷t Nam thu Æ≠Óc tr™n ph≠¨ngdi÷n t®ng tr≠Îng s∂n xu†t n´ng nghi÷p vµ t®ngthu nhÀp (v“ m∆t nµy hi÷n ßBSCL Æang Ưng th¯

ba c∂ n≠Ìc) Nh≠ng cÚng ch›nh tπi vÔng nµy ta c„th” nhÀn th†y r‚ nh†t nh˜ng hπn ch’ v“ ph∏t tri”ntrong l‹nh v˘c n´ng nghi÷p hi÷n nay Nhfip ÆÈ ph∏ttri”n cÒa vÔng th†p h¨n m¯c b◊nh qu©n toµn quËc(5,5% so vÌi 7,6%), vµ tr∏i vÌi nh˜ng g◊ m‰i ng≠Íith≠Íng ngh‹, ßBSCL hi÷n Ưng th¯ 3 c∂ n≠Ìc v“

sË d©n sËng d≠Ìi m¯c nghÃo khÊ, tr™n c∂ ÆÂngbªng s´ng HÂng vµ mÈt sË vÔng mi“n nÛi, trongkhi nh˜ng vÔng nµy lπi nhÀn Æ≠Óc m‰i s˘ quant©m, chÛ ˝

§ M´n lµ mÈt huy÷n nh· nªm Î trung t©m ßBSCL,r†t Æ∆c tr≠ng cho nh˜ng thay ÆÊi Æang di‘n ra.Trong khu´n khÊ tµi li÷u nµy, chÛng t´i chÛ tr‰ngnhi“u tÌi c∏c nh©n tË bi’n ÆÊi trong vÔng vµ cËgæng Æ∏nh gi∏ ∂nh h≠Îng cÒa c∏c ch›nh s∏ch hi÷nhµnh cÚng nh≠ tr≠Ìc Æ©y Æ” c„ th” Æ≠a ra mÈt sËh≠Ìng Æ“ xu†t

1 1 3 3 M MÈ Ètt p ph h≠ ≠¨ng g p ph h∏p ttii’ ’p p c cÀ Àn n Æ

- PPh≠¨ngg pphh∏p ttii’’pp ccÀn hh÷÷ tthhËngg Ph©n t›ch h÷

thËng n´ng nghi÷p nhªm Æ∆t vÔng nghi™n c¯utrong tÊng th” c∏c bi’n ÆÈng hi÷n nay bªngc∏ch mÈt m∆t nghi™n c¯u Æ∆c tr≠ng vµ c∏chgi∏ trfi ho∏ c∏c nguÂn tµi nguy™n thi™n nhi™n(h÷ sinh th∏i Æang sˆ dÙng), m∆t kh∏c t◊m hi”u

tÊ ch¯c x∑ hÈi cÒa vÔng cÚng nh≠ c∏c mËiquan h÷ t≠¨ng hÁ trong nÈi bÈ

- PPh≠¨ngg pphh∏∏pp ttii’’pp ccÀn ÆÆaa cc††pp ÆÆÈÈ ccooii nn´ngg hhÈÈllµµ tt∏∏cc nnhh©n ttrruung tt©©mm Ph©n t›ch ch›nh s∏chn´ng nghi÷p Î c∏c c†p ÆÈ c„ li™n quan vÌi

nhau (quËc gia, vÔng, tÿnh, huy÷n ) chophäp x∏c Æfinh nh˜ng thay ÆÊi Æi“u ki÷n kinht’ - x∑ hÈi cÒa c∏c hÈ s∂n xu†t - c¨ sÎ Æ” h‰l˘a ch‰n loπi h◊nh s∂n xu†t hay t◊m ki’mnguÂn l˘c Ph©n t›ch h÷ thËng s∂n xu†t lµtr‰ng t©m cÒa ph≠¨ng ph∏p nµy: tÀp trungvµo c¨ c†u cÒa c∏c hÈ (sÎ h˜u ruÈng Ɔt, laoÆÈng vµ vËn) vµ s˘ vÀn hµnh cÒa n„ Tr™n c¨

sÎ Æ„, ph∂n ¯ng cÒa c∏c n´ng hÈ vÌi ch›nhs∏ch n´ng nghi÷p sœ Æ≠Óc ph©n t›ch, c„ t›nhtÌi mËi li™n h÷ vÌi kh∂ n®ng ti’p cÀn th´ngtin, nh©n tË s∂n xu†t vµ c∏ch th¯c nh◊n nhÀnnh˜ng thay ÆÊi cÒa c∏c hÈ Æ„ Ph©n ki”ud˘a vµo c¨ c†u vµ c∏ch th¯c vÀn hµnh sœcho phäp x∏c Æfinh Æ∆c Æi”m cÒa c∏c n´ng hÈkh∏c nhau

- Ph≠¨ng pphh∏p ttii’’pp ccÀn llfificchh ssˆˆ S˘ thay ÆÊi ch›nhs∏ch vµ ∂nh h≠Îng cÒa n„ Æ≠Óc nghi™n c¯utheo tıng giai Æoπn, qua Æ„ ta hi”u Æ≠Ócnh˜ng trÎ ngπi Æ∑ g∆p ph∂i trong qu∏ kh¯ vµph∏t hi÷n ra nh˜ng ÆÈng th∏i c„ th” giÛp d˘Æo∏n t≠¨ng lai r‚ nät h¨n

ß∆t v†n Æ“

2 H Hu uy y÷ ÷n n § § M M´ ´n n::

ll≠ ≠u u v v˘ ˘c c m mµ µu u m mÏ Ï n nh hÍ Í b bµ µn n tta ay y c co on n n ng g≠ ≠Í Íii

2 2 1 1 T Th hii™ ™n n n nh hii™ ™n n tth huĂn n llÓ Óii c ch ho o n

n´ng g n nghii÷ ÷p p

ßi“u ki÷n t˘ nhi™n cÒa huy÷n § M´n r†t thuĂnlÓi cho ph∏t tri”n n´ng nghi÷p: kh› hĂu nhi÷tỪi gi„ mÔa »m, nhi÷t ƯỈ cao vµ ch™nh l÷chgi˜a c∏c mÔa trong n®m kh´ng lÌn, nhi“unưng L≠Óng m≠a lÌn (1700mm) vµ ph©n bỊkh´ng Ư“u theo mÔa, mÔa kh´ dµi 5 th∏ng vµmÔa m≠a 7 th∏ng C©y cỊi c„ th” trĐng quanhn®m nh≠ng c«n chÛ ˝ t≠Ìi vµo mÔa kh´

Ngoµi ra Ư†t Ưai trong huy÷n r†t mµu mÏ vµ

›t ƯỈc ch†t N≠Ìc Î Ư©y lµ n≠Ìc ng‰t, m˘cn≠Ìc d©ng th†p vµ ngưn ngµy Mπng l≠Ìi k™nhrπch t˘ nhi™n chªng chfit, chfiu ∂nh h≠Îng cÒathu˚ tri“u vµ Ư©y lµ mỈt thuĂn lÓi cho c´ng t∏ct≠Ìi ti™u

2 2 2 2 N Nh hii“ “u u tt« «n ng g ssiin nh h h h‰c ttπ πo o n

n™n ss˘ ˘ Ư Ưa a d dπ πn ng g ttrro ong k khaii tth h∏c m

m´ ´ii ttrr≠ ≠Íng g

N’u nh≠ huy÷n c„ Ưi“u ki÷n t˘ nhi™n thuĂn lÓith◊ ph∏t huy nh˜ng Ưi“u ki÷n Ư„ nh≠ th’ nµolπi phÙ thuỈc vµo hoµn c∂nh cÒa Ưfia ph≠¨ng

C∏c nh©n tỊ sinh th∏i ch›nh ∂nh h≠Îng tÌi c∏chkhai th∏c m´i tr≠Íng lµ: m˘c n≠Ìc d©ng, thÍigian n≠Ìc d©ng vµo mÔa m≠a lÚ, vµ kh∂ n®ngn≠Ìc ngĂp trong mÔa kh´ ßi“u nµy t∏c ƯỈngtÌi Ưfia h◊nh, theo Ư„ Ưfia h◊nh c„ 5 t«ng sinhth∏i: t«ng ngĂp nhê ven s´ng, t«ng ngĂp trungb◊nh, t«ng ngĂp s©u Î vÔng Ư†t bªng, t«ngngĂp s©u Î vÔng trÚng vµ t«ng ngĂp r†t s©u

MÂi t«ng sinh th∏i Ư≠Óc sˆ dÙng theo mỈt c∏chkh∏c nhau tu˙ theo Ư∆c t›nh ri™ng: lÛa hi÷nƯang Ư≠Óc trĐng tπi t†t c∂ c∏c vÔng nh≠ng c∏ch÷ thỊng lÛa ch›nh Î tıng t«ng lπi r†t kh∏cnhau CÙ th” lµ h÷ thỊng ruỈng 3 vÙ lÛa HPR(lÛa n®ng su†t cao lai tπo tı giỊng lÛa n≠Ìc

hay cfln g‰i lµ giỊng lÛa “c∏ch mπng xanh”)th≠Íng xu†t hi÷n Î t«ng ngĂp nhê, ngĂp trungb◊nh vµ ngĂp s©u vÔng Ư†t bªng c„ nguy c¨ngĂp N’u nh≠ Î 2 t«ng Ư«u c∏c c©y trĐngngoµi lÛa 2 vÙ cÚng Ư≠Óc Ư≠a vµo qu∏ tr◊nhlu©n canh th◊ Î t«ng ngĂp s©u, lÛa lµ c©y trĐngduy nh†t trong qu∏ tr◊nh lu©n canh V∂ lπi h÷thỊng canh t∏c lÛa n≠Ìc hai vÙ xu†t hi÷n Î m‰in¨i nh≠ng chÒ y’u tĂp trung Î c∏c t«ng ngĂps©u vÔng trÚng M´ h◊nh lÛa - c∏ Ư∆c bi÷t phÍbi’n Î t«ng ngĂp trung b◊nh vµ ngĂp s©u vÔngƯ†t bªng tπi c∏c khu ruỈng c„ Ư™ bao cao.Ngoµi lÛa cfln c„ c©y l≠u ni™n (chÒ y’u lµ c©y

®n qu∂) th≠Íng Ư≠Óc trĐng Î c∏c luỊng Ư†tvun cao, quy m´ phÙ thuỈc vµo t«ng Ư†t C©y

®n qu∂ th≠Íng g∆p nhi“u nh†t lµ Î t«ng ngĂpnhê vµ mỈt ph«n Î t«ng ngĂp trung b◊nh

So s∏nh t◊nh h◊nh cuỊi thĂp k˚ 80 - thÍi k˙tr≠Ìc kinh t’ thfi tr≠Íng vµ t◊nh h◊nh hi÷n naycho th†y t®ng tr≠Îng n´ng nghi÷p gưn li“n vÌith©m canh vµ Ưa dπng ho∏ - 2 xu th’ xu†t hi÷n

lµ h÷ qu∂ cÒa :

- Vi÷c ph∏t tri”n lÛa n≠Ìc (Ư†t 2, rĐi 3 vÙ lÛaHPR) theo h≠Ìng gi∂m ph«n lÛa ngĂp n≠Ìctπi c∏c t«ng n≠Ìc s©u vÔng trÚng vµ mÌiƯ©y lµ lÛa - c∏

-Vi÷c ph∏t tri”n c©y l≠u ni™n tr™n c∏c luỊngƯ†t vun cao, nh†t lµ c©y ®n qu∂ tr™n t«ngngĂp nhê, thĂm ch› lµ ngĂp trung b◊nh vens´ng vµ Î khu Ư†t bªng, vµ m›a tπi vÔngtrÚng tr≠Ìc khi bfi r¨i vµo qu™n l∑ng cuỊithĂp k˚ 90

V◊÷c ph©n t›ch c∏c ph≠¨ng th¯c sˆ dÙng Ư†thi÷n nay cho th†y t∏c ƯỈng cÒa con ng≠Íingµy cµng lÌn - k’t qu∂ cÒa mỈt qu∏ tr◊nhcanh t∏c tr∂i dµi trong lfich sˆ ß” hi”u r‚ h¨nnh˜ng ∂nh h≠Îng tı qÛa tr◊nh c∂i c∏ch, vi÷cƯi”m lπi c∏c di‘n bi’n lfich sˆ lµ r†t c«n thi’t

2 2 3 3 M M´ ´ii ttrr≠ ≠Íng g c ch hfifiu u ∂ ∂nh h h≠ ≠Îng g c

cÒa llfific ch h ssˆ ˆ

Lfich sˆ n´ng nghi÷p huy÷n § M´n Æ≠Óc chiathµnh nhi“u giai Æoπn kh∏c nhau, gæn li“n vÌiqu∏ tr◊nh khai ph∏ ÆÂng bªng vµ lfich sˆ ch›nh trfiVi÷t Nam

N´ng nghi÷p bæt Æ«u xu†t hi÷n Î ßBSCL vµo gi˜ath’ k˚ XVIII vµ ph∏t tri”n li™n tÙc tı thÍi phongki’n Æ’n thÍi thuÈc Ph∏p CuËi thÀp k˚ 40, h÷

thËng k™nh c†p 1 c¨ b∂n hoµn thµnh vµ h«u h’truÈng Ɔt Î huy÷n § M´n vµ ßBSCL Æ“u c†ytrÂng Æ≠Óc NhÍ th’ s∂n l≠Óng l≠¨ng th˘c vµxu†t kh»u lÛa gπo t®ng cao, nh≠ng n®ng su†tÆ≠Óc c∂i thi÷n kh´ng Æ∏ng k” vµ Æa sË d©n c≠

sËng trong c∂nh nghÃo khÊ do bfi c∏c Æi“n chÒb„c lÈt Ch›nh s˘ ph©n ho∏ giai c†p Æ∑ d…n Æ’nt◊nh trπng n®ng su†t kh´ng Æ≠Óc c∂i thi÷n vµxung ÆÈt x∑ hÈi mang t›nh th≠¨ng tr˘c Tı cuËinh˜ng n®m 30, nhi“u cuÈc khÎi ngh‹a n´ng d©nÆ∑ nÊ ra vµ Vi÷t Nam b≠Ìc vµo mÈt giai Æoπnxung ÆÈt vÚ trang käo dµi Tı 1940 Æ’n 1954,chi’n tranh ß´ng D≠¨ng Æ∑ khi’n ng≠Íi d©nn´ng th´n  πt rÍi b· lµng qu™ vµ khi’n di÷n t›chƆt canh t∏c cÚng gi∂m Æ∏ng k”

Tı 1955 Æ’n 1966, trong bËi c∂nh xung ÆÈtqu©n s˘ gi˜a l˘c l≠Óng qu©n gi∂i ph„ngmi“n Nam vµ ch›nh quy“n ngu˛ Sµi Gfln, sau mÈt

sË cuÈc c∂i c∏ch Æi“n Æfia do ch›nh quy“n Ng´ß◊nh Di÷m khÎi x≠Ìng, c∏c Æi“n chÒ c„ h¨n 100

Huy÷n § M´n: l≠u v˘c mµu mÏ nhÍ bµn tay con ng≠Íi

Ghi chÛ: R = lÛa HPR, Cnr = c©y trÂng kh∏c lÛa (mµu, ngÚ cËc hay rau tr™n Ɔt sau lÙt)

L≠u ˝: 1) C©y trÂng lu©n canh hµng n®m Æ≠Óc ph©n c∏ch bªng k› hi÷u “/”

Loπi c©y trÂng Æ≠Óc n™u Æ«u ti™n t≠¨ng ¯ng vÌi vÙ Æ«u ti™n sau lÚ ( " vÙ ß´ng Xu©n " )

2) C∏c c´ng th¯c lu©n canh th” hi÷n bªng ch˜ in ÆÀm th≠Íng Æ≠Óc ∏p dÙng tr™n mÁi t«ng Æfia h◊nh t≠¨ng ¯ng

߆t Î tr™n Æ™ vµ Ɔt bÂi Î k™nh c†p 1 vµ k™nh c†p 2 ߆t Î tr™n vÔng ven s´ng

Ki”u h÷ sinh th∏i

ߨn vfi Æfia h◊nh VÔng ven s´ng VÔng Ɔt bªng d‘ ngÀp

Æi Long Xuy™n (Campuchia) S´ng Bassac ß´ng Bæc

P

Ph≠¨ng g tth h¯c ssˆ ˆ d dÙ Ùn ng g c c∏c tt« «n ng g ssiin nh h tth h∏ ∏ii h hii÷ ÷n n n nay

ha ruÈng bfi tr≠ng dÙng, mÈt sË ng≠Íi lµm c´ng

Æ≠Óc nhÀn ruÈng cfln sË kh∏c bfi m†t mÈt ph«n

hoa lÓi thu tı ph∏t canh Ngoµi ra, ch›nh phÒ

mi“n Nam Vi÷t Nam cÚng tÊ ch¯c nhÀp vÀt t≠

n´ng nghi÷p vµ c∏c ph≠¨ng ti÷n s∂n xu†t c¨ giÌi

ho∏ vµ c¨ kh› ho∏ Vµo nh˜ng thÍi Æi”m chi’n

tranh tπm læng, ng≠Íi d©n bæt Æ«u kh´i phÙc lπi

Ɔt Æai bfi hoang h„a nh≠ng nh◊n chung s∂n l≠Óng

t®ng kh´ng Æ∏ng k” do xung ÆÈt qu©n s˘

Tı 1967 Æ’n 1975, vÌi s˘ tµi trÓ cÒa M¸, ch›nh

quy“n Nguy‘n V®n Thi÷u ∏p dÙng mÈt ch›nh s∏ch

nhªm c∂i c∏ch tri÷t Æ” vi÷c ph©n chia ruÈng Ɔt

vµ ph∏t tri”n mÈt n“n n´ng nghi÷p c„ s¯c s∂n

xu†t cao d˘a vµo c∏c hÈ c„ quy m´ nh· h¨n 3ha:

∏p dÙng luÀt “land to the tiller”(“ruÈng Ɔt thuÈc

v“ d©n cµy”), Æ≠a vµo mÈt sË chÒng loπi giËng

Æ«u ti™n cÒa cuÈc c∏ch mπng xanh, t®ng c≠Íng

nhÀp kh»u ph©n b„n vµ ph∏t tri”n t›n dÙng n´ng

th´n giÛp ng≠Íi n´ng d©n trang bfi c∏c c´ng cÙ lao

ÆÈng c¨ kh› ho∏ nhÀp tı n≠Ìc ngoµi

N®m 1975, sau 30 n®m chi’n tranh, x∑ hÈi n´ng

th´n bfi ph©n h„a mπnh mœ tı thÍi thuÈc Ph∏p Æ∑

Æ≠Óc tÊ ch¯c lπi C∏c hÈ s∂n xu†t nh· giÍ Æ©y

Æ≠Óc toµn quy“n l˘a ch‰n gi∂i ph∏p k¸ thuÀt vµ

c„ th” dÔng lÓi nhuÀn thu Æ≠Óc Æ” t∏i Æ«u t≠ VÌi

di÷n t›ch Ɔt ›t ·i, h‰ hoµn toµn c„ l› do Æ” t®ng

s∂n l≠Óng tr™n mÈt ƨn vfi di÷n t›ch Ng≠Íi ta cÚng

nhÀn th†y n¨i nµo t≠Ìi ti™u thuÀn lÓi th◊ n¨i Æ„ c„

h÷ thËng canh t∏c lÛa d˘a tr™n c∏c giËng c∂i ti’n

Æfli h·i nhi“u nh©n l˘c N’u s˘ ph©n ho∏ t›nh theo

di÷n t›ch Ɔt cÒa mÁi hÈ gi∂m th◊ mÈt h◊nh th¯c

ph©n ho∏ mÌi lπi xu†t hi÷n, Æ„ lµ h÷ thËng s∂n

xu†t mµ h‰ x©y d˘ng (h÷ thËng lÛa n≠Ìc, Æa dπng

ho∏ loπi h◊nh s∂n xu†t) vµ vËn (s¯c käo vÀt nu´i,

t≠ li÷u s∂n xu†t c¨ giÌi ho∏ vµ c¨ kh› ho∏)

Tı 1976 Æ’n mÈt 1981, Æ” kh´i phÙc s∂n xu†t

nhªm Æ∏p ¯ng nhu c«u l≠¨ng th˘c trong n≠Ìc,

ch›nh phÒ quy’t Æfinh mÎ rÈng ∏p dÙng h÷ thËng

kinh t’ cÒa mi“n Bæc ra c∂ mi“n Nam N’u nh≠

Nhµ n≠Ìc Æ∑ ›t nhi“u thµnh c´ng trong vi÷c ki”m

so∏t th≠¨ng mπi th◊ vi÷c tri”n khai c∏c h◊nh th¯c

tÊ ch¯c tÀp th” v…n lµ mÈt ngoπi l÷ DÔ tπi nh˜ng

n¨i ti’p tÙc ph∏t tri”n lÛa n≠Ìc, s∂n xu†t n´ng

nghi÷p Æ“u t®ng nh≠ng Vi÷t Nam v…n thi’u l≠¨ng

th˘c tr«m tr‰ng Do vÀy Ch›nh phÒ quy’t Æfinh

Æi“u chÿnh Æfinh h≠Ìng ch›nh s∏ch

2 2 4 4 T Trr≠ ≠Ì Ìc c n ng≠Ïng g c cˆa c cÒa k kiin nh h tt’ ’ tth hfifi ttrr≠ ≠Íng g:: Æ Æ† †tt Æ Æa aii Æ Æ≠Óc c q qu uy y h ho oπ πc ch h,, n

ng≠Í Íii n n´ng g d d© ©n n n nhanh n nhπy y

Gi˜a thÀp k˚ 80, lÛa n≠Ìc (lÛa 2 vÙ tı cuÈc “c∏chmπng xanh”) Æ≠Óc trÂng tπi c∏c vÔng Ɔt vens´ng vµ Ɔt bªng tr™n c∏c t«ng sinh th∏i d‘ t≠Ìiti™u trong khi lÛa ngÀp n≠Ìc chÿ cfln tÂn tπi Î c∏cvÔng Ɔt trÚng C∏c h÷ thËng s∂n xu†t h«u nh≠kh´ng Æ≠Óc Æa dπng ho∏ Tuy nhi™n 2 nh©n tËch›nh Æ∑ Æ≠Óc gi∂i quy’t:

- C¨ sÎ hπ t«ng: Mπng l≠Ìi k™nh c†p 1 Æ∑ Æ≠Óchoµn thi÷n vµ h÷ thËng k™nh c†p 2 cÚng Æ≠Óc

bÊ sung vÌi nguÂn vËn Æ«u t≠ cÒa nhµ n≠Ìc

vµ s¯c lao ÆÈng cÒa c∏c tÊ ch¯c tÀp th” h◊nhthµnh tı Æ«u thÀp k˚ 80; Æ” mÎ rÈng s∂n xu†tlÛa n≠Ìc tπi c∏c vÔng trÚng, chÿ c«n Æfiaph≠¨ng Æ«u t≠ k™nh m≠¨ng d…n n≠Ìc vµoÆÂng (cÙm thu˚ n´ng, k™nh c†p 3) - mÈt vi÷c

mµ c∏c hÈ n´ng d©n c„ th” t˘ xoay sÎ

-C¨ c†u x∑ hÈi: N´ng nghi÷p do c∏c n´ng hÈquy m´ nh· tri”n khai, mµ c∏c hÈ nµy c„ ›t Ɔtcanh t∏c n™n r†t quan t©m tÌi vi÷c t®ng thunhÀp tr™n mÈt ƨn vfi di÷n t›ch (trı khi h‰ c„nguÂn thu tı hoπt ÆÈng phi n´ng nghi÷p) Tuynhi™n h÷ thËng kinh t’ c„ s˘ chÿ Æπo cÒa Nhµn≠Ìc lπi c∂n trÎ c∏c h◊nh th¯c khai th∏c Ɔttheo h≠Ìng th©m canh vµ/ho∆c n©ng cao s¯cs∂n xu†t trong canh t∏c lÛa Th˘c vÀy, mÈtm∆t h÷ thËng nµy d≠Íng nh≠ kh´ng gi∂i quy’tÆ≠Óc v†n Æ“ thi’u ph≠¨ng ti÷n s∂n xu†t c¨giÌi, m∆t kh∏c lπi kh´ng ÆÒ kh∂ n®ng cung ¯ng

ÆÒ l≠Óng vÀt t≠ n´ng nghi÷p c∂ v“ sË l≠ÓngcÚng nh≠ ch†t l≠Óng Th™m vµo Æ„, thu ng©ns∏ch bæt buÈc t®ng cao g†p Æ´i tı khi ∏p dÙngh÷ thËng gi∏ chÿ Æπo vµ chÿ Æ≠Óc t∏i Æ«u t≠mÈt ph«n r†t nh· cho c∏c nh©n tË s∂n xu†t Æfiaph≠¨ng, ngoπi trı mÈt sË n´ng tr≠Íng cÒanhµ n≠Ìc CuËi cÔng, Æπi Æa sË n´ng d©n trÎthµnh hÈ s∂n xu†t nh· ho∆c thi’u vËn saunhi“u l«n ph©n chia lπi ruÈng Ɔt vµ vi÷c hoπtÆÈng trong h÷ thËng kinh t’ nµy chÿ mang lπicho h‰ kho∂n thu nhÀp ›t ·i ch≠a ÆÒ Æ” sËng,kh´ng n„i g◊ Æ’n t›ch lu¸

3 1 19 98 85 5 1 19 99 95 5:: m mÎ Î c cˆ ˆa a n n“ “n n k kiin nh h tt’ ’ v vÌ Ìii n nh hii“ “u u Ư ƯỊ Ịii tt≠ ≠Ó Ón ng g h h≠ ≠Î În ng g llÓ Óii

3 3 1 1 M MÎ Î c cˆa tth hfifi ttrr≠ ≠Íng g:: c c¨ ¨ ssÎ Î c ch ho o v

vii÷ ÷c c p ph h∏ ∏tt ttrrii” ”n n c c∏c h h÷ ÷ tth hỊng g c ca anh tt∏ ∏c c llÛ Ûa a tth he eo o h h≠ ≠Ìng g tth h© ©m m c ca anh

Bªng c∏ch xo∏ b· h÷ thỊng gi∏ chÿ Ưπo n®m 1990,Ch›nh phÒ cho c∏c hỈ c¨ hỈi n©ng cao gi∏ trfi s∂nxu†t vµ kh∂ n®ng t˘ Ư«u t≠ Ngoµi ra, t˘ do ho∏

kinh doanh n´ng s∂n vµ vĂt t≠ n´ng nghi÷p trongn≠Ìc cÚng nh≠ Ưi“u chÿnh ngoπi th≠¨ng h≠Ìng ra

thfi tr≠Íng quỊc t’ cho phôp ph∏t tri”n h÷ thỊngth≠¨ng mπi t≠ nh©n, t®ng kh∂ n®ng cung ¯ng vµti’p cĂn vĂt t≠ n´ng nghi÷p Sau cÔng, c¨ ch’ gi∏mÌi khuy’n kh›ch sˆ dÙng ph©n b„n vµ thuỊc b∂ov÷ th˘c vĂt Ch›nh s∏ch mÎ cˆa kinh t’ nµy Ư∑th∏o gÏ Ư≠Óc hai nh©n tỊ c∂n trÎ ch›nh cÒa n“nkinh t’ k’ hoπch: n„ phÙc hĐi kh∂ n®ng Ư«u t≠ cÒac∏c hỈ s∂n xu†t, t®ng kh∂ n®ng cung ¯ng vµ ti’pcĂn vĂt t≠ n´ng nghi÷p

1

19866 220011:: 1155 nn®®mm cc∂∂ii cc∏chh kkiinnhh tt’’ ttrroong ll‹‹nnhh vv˘c nn´ngg nnghii÷÷pp

NguĐn: Pingali vµ V‚ Tflng Xu©n 1992; Jesus F vµ ßµo Th’ Anh, 1998; ßµo Th’ Anh vµ cỈng s˘, 2003.

nghi÷p cho hỈ gia Ư◊nh (thÍi hπn c„ th” kôo dµi tÌi 15 n®m);

h≠Ìng HTX n´ng nghi÷p sang kinh doanh dfich vÙ n´ng

nghi÷p (cung ¯ng Ư«u vµo, ti™u thÙ s∂n ph»m); t®ng c≠Íng

chuy”n dfich sang khu v˘c n´ng nghi÷p Tÿ l÷ chuy”n ƯÍi

t®ng tı 6% l™n 8% sau n®m 1988 vµ Ưπt 10% n®m 1995

T

Thh∏ngg 88/19888:: Nghfi quy’t 16 cÒa BỈ ch›nh trfi mỈt l«n

n˜a khºng Ưfinh quy’t t©m n©ng cao vfi th’ cÒa khu v˘c

ngoµi quỊc doanh trong n“n kinh t’

T

Thh∏ngg 22/19899:: Ph∏p l÷nh 13 cÒa HỈi ƯĐng BỈ tr≠Îng

quy Ưfinh Ư†t Ưai bfi tfich thu trong thÍi k˙ tr≠Ìc vµ sau

chi’n tranh kh´ng Ư≠Óc giao lπi cho chÒ sÎ h˜u

T

Thh∏ngg 55/19899:: Th∂ nÍi gi∏ Xo∏ b· trÓ gi∏ hµng ti™u dÔng

vµ tem phi’u T˘ do h„a thfi tr≠Íng n´ng s∂n trong n≠Ìc

Thh∏ngg 99/19933:: LuĂt ruỈng Ư†t: t˘ do ho∏ thfi tr≠Íng

ruỈng Ư†t (Nghfi Ưfinh 64/CP): giao Ư†t cho n´ng d©n

trong kho∂ng 20 - 50 n®m tu˙ theo loπi Ư†t ߆t Ưai

v…n thuỈc quy“n sÎ h˜u cÒa nhµ n≠Ìc nh≠ng ng≠Íi d©nƯ≠Óc quy“n sˆ dÙng vµ h‰ c„ th” chuy”n nh≠Óng, b∏n,cho thu™, c«m cỊ, thıa k’ ho∆c Ư“n bÔ trong tr≠ÍnghÓp gi∂i to∂ Ti’p tÙc c∂i c∏ch h÷ thỊng t›n dÙng n´ngnghi÷p: t®ng ng©n s∏ch cÒa ng©n hµng n´ng nghi÷p; x©yd˘ng ng©n hµng ng≠Íi nghÊo Khuy’n kh›ch c∏c hỈ s∂nxu†t quy m´ lÌn vµ trung b◊nh

T

Thh∏ngg 33/19966:: Ra Ửi m´ h◊nh hÓp t∏c x∑ mÌi: “HTXhoπt ƯỈng v◊ mÙc Ư›ch th≠¨ng mπi”, kinh ph› cho hoπtƯỈng cÒa HTX nµy do x∑ vi™n t˘ Ư„ng g„p

T

Thh∏ngg 33/19977:: T˘ do ho∏ kinh doanh lÛa gπo trong n≠Ìc(xo∏ b· ki”m so∏t vµ gi†y phôp vĂn chuy”n), n©ng kimngπch xu†t kh»u l™n 3,5 t†n (Nghfi Ưfinh 140-TTg Ch›nh phÒ)T

Thh∏ngg 55/19977:: Giao tr∏ch nhi÷m theo d‚i vµ ki”m so∏tnguĐn vỊn vay phÙc vÙ thu mua gπo xu†t kh»u cho l∑nhƯπo UBND c∏c tÿnh

T

Thh∏ngg 11/19988:: Bưt Ư«u t˘ do ho∏ thfi tr≠Íng ph©n b„n:cho phôp c∏c doanh nghi÷p t≠ nh©n nhĂp kh»u theohπn ngπch

T

Thh∏ngg 1122/19999:: Xo∏ b· hπn ngπch nhĂp kh»u ph©n b„n(quy’t Ưfinh 242/1999/TTg)

T

Thh∏ngg 33/20011:: T˘ do ho∏ hoµn toµn hoπt ƯỈng xu†tkh»u lÛa gπo: xo∏ b· hπn ngπch vµ thu’ xu†t (Quy’tƯfinh 223/TTg)

T

Thh∏ngg 55/20011:: T˘ do ho∏ hoµn toµn hoπt ƯỈng nhĂpkh»u vĂt t≠ n´ng nghi÷p: xo∏ b· hπn ngπch nhĂp kh»uph©n b„n vµ thu’ xu†t (Quy’t Ưfinh 223/TTg)

Tuy nhi™n, trong nh˜ng n®m Æ«u cÒa qu∏ tr◊nh t˘

do ho∏, do ch≠a c„ mÈt c¨ c†u cung ¯ng t›n dÙng

Bii’ ’n n Æ ÆÈng g V VA AB B ((g gii∏ ∏ ttrrfifi g giia a tt® ®n ng g)) m mÈ Ètt h ha a rru uÈng g ttrro ong g giia aii Æ Æo oπn 1 19 98 86 6 1 19 99 95 5

H÷ thËng hai vÙ lÛa HPR tr™n t«ng ngÀp nhã vµ ngÀp trung b◊nh

NguÂn: ¶Ìc t›nh cÒa t∏c gi∂ tr™n c¨ sÎ Æi“u tra cÒa CIRAD vµ ßH C«n Th¨ tπi huy÷n § M´n vµ sË li÷u cÒa Ban Tµi ch›nh VÀt gi∏

H÷ thËng lÛa n≠Ìc tr™n t«ng ngÀp s©u

NguÂn: ¶Ìc t›nh cÒa t∏c gi∂ tr™n c¨ sÎ Æi“u tra cÒa CIRAD vµ ßH C«n Th¨ tπi huy÷n § M´n vµ sË li÷u cÒa Ban Tµi ch›nh VÀt gi∏

- thay ÆÊi c¨ ch’ gi∏

- kh´ng c„ thay ÆÊi k¸ thuÀt (l≠Óng ph©n b„n vµ n®ng su†t kh´ng ÆÊi)

- t®ng n®ng su†t

- thay ÆÊi c¨ ch’ gi∏

- kh´ng c„ thay ÆÊi k¸ thuÀt (l≠Óng ph©n b„n vµ n®ng su†t kh´ng ÆÊi)

Dfich vÙ

- t®ng l≠Óng ph©n b„n

- t®ng n®ng su†t

3 3 2 2 T Th hı ıa a n nh hÀn k kiin nh h tt’ ’ h hÈ È g giia a Æ

Æ◊◊n nh h:: tth h™ ™m m n nh hii÷ ÷tt tt◊◊n nh h v vµ µ tth h™ ™m m k

kh ho∂n ng g c c∏ch h

Thıa nhÀn kinh t’ hÈ gia Æ◊nh ÆÂng ngh‹a vÌivi÷c tı b· c´ng cuÈc c∂i c∏ch ruÈng Ɔt theoÆ«u ng≠Íi C∏c hÈ Æ∑ l†y lπi h«u h’t di÷n t›chc†y trÂng thÍi k˙ tr≠Ìc khi gia nhÀp ÆÈi s∂nxu†t H≠Ìng Æi ng≠Óc vÌi c∂i c∏ch ruÈng Ɔtkhi’n di÷n t›ch s∂n xu†t cÒa c∏c hÈ mÈt l«nn˜a lπi c„ s˘ ch™nh l÷ch vµ Æi kÃm vÌi n„ lµch™nh l÷ch kh∂ n®ng t›ch lu¸ vËn

C®n c¯ vµo di÷n t›ch Ɔt n´ng nghi÷p vµ vËnt˘ c„, c„ th” th†y t∏i xu†t hi÷n 5 ki”u n´ng hÈ:

- HÈ “kh´ng c„ Ɔt”, sËng bªng c∏ch b∏n s¯clao ÆÈng

- HÈ s∂n xu†t nh· vÌi c´ng cÙ lao ÆÈng th´

s¨, di÷n t›ch Ɔt canh t∏c nh· mang lπi thunhÀp ›t ·i kh´ng ÆÒ Æ” t∏i s∂n xu†t

- HÈ trung b◊nh, vÌi c´ng cÙ lao ÆÈng th´ s¨,di÷n t›ch Ɔt canh t∏c/Æ«u ng≠Íi mang lπithu nhÀp ÆÒ Æ” t∏i s∂n xu†t vµ c„ t›ch lÚychÛt ›t

- HÈ lµm ®n lÌn, vÌi c´ng cÙ lao ÆÈng ph«nnhi“u v…n cfln th´ s¨, di÷n t›ch Ɔt n´ngnghi÷p/Æ«u ng≠Íi kh∏ lÌn, hÈ c„ t›ch lÚyt≠¨ng ÆËi lÌn

- HÈ - doanh nghi÷p th≠Íng thu mua lπi c∏cc´ng cÙ lao ÆÈng thÒ c´ng, c¨ giÌi ho∏

vµ/ho∆c c¨ kh› ho∏ cÒa c∏c ÆÈi s∂n xu†t, vµcÚng nh≠ c∏c hÈ lµm ®n lÌn, h‰ sÎ h˜u di÷nt›ch Ɔt n´ng nghi÷p/Æ«u ng≠Íi t≠¨ng ÆËi lÌn

3 3 3 3 T Th hfifi ttrr≠ ≠Í Íng m mÌ Ìii v vµ µ Æ Æa a d dπ πn ng g h

h„a n n´ ´n ng g n nghii÷ ÷p p:: c c¨ ¨ h hÈ Èii m mÌ Ìii c ch ho o tt† †tt c c∂ ∂ m m‰ ‰ii n ng g≠ ≠Í Íii

Tı n®m 1990, gi∏ gπo tr™n thfi tr≠Íng giÀmch©n tπi chÁ CÔng vÌi s˘ ph∏t tri”n cÒa t«nglÌp trung l≠u thfi thµnh vµ mÎ cˆa thfi tr≠Íngxu†t kh»u, nhu c«u v“ c∏c m∆t hµng n´ng s∂n

Æa dπng kh´ng ngıng t®ng vµ tπo cho ng≠Íin´ng d©n c¨ hÈi s∂n xu†t c∏c c©y trÂng kh∏c lÛac„ gi∏ trfi kinh t’ cao HÈ nµo c„ ÆÒ ph≠¨ng ti÷nÆ«u t≠ trÂng c∏c loπi c©y Æa dπng ho∏ (th≠Íng

lµ c©y ®n qu∂) th◊ Æ“u lµm c∂ Nh˜ng hÈ ›t vËnh¨n cÚng c„ th™m vi÷c lµm do c∏c hÈ kia tπo ra

tı nh˜ng loπi h◊nh s∂n xu†t mÌi cÒa h‰

3 3 4 4 T T® ®n ng g ttrr≠ ≠Î Îng d d˘ ˘a a v vµ µo o tth hfifi ttrr≠ ≠Íng g n nh≠ng c c„ „ ss˘ ˘ h hÁ Á ttrrÓ Ó c cÒa N

Nh hµ µ n n≠Ìc c

3 ti’n tr◊nh tr™n c„ Æ≠Óc lµ nhÍ kh∂ n®ng Æ«ut≠ cÒa n´ng d©n Æ∑ Æ≠Óc kh´i phÙc (xo∏ b· h÷thËng ph©n phËi tı tr™n xuËng) nhÍ ph∏t tri”nth≠¨ng mπi t≠ nh©n vµ thay ÆÊi c¨ ch’ gi∏.Nhµ n≠Ìc cÚng Æ∑ g„p ph«n vµo c∏c ti’n tr◊nhtr™n bªng c∏ch ti’p tÙc Æ«u t≠ vµo l‹nh v˘c nµy

vµ tÊ ch¯c lπi c∏c dfich vÙ CÙ th” lµ nhÍ nguÂnvËn cÒa nhµ n≠Ìc, c¨ sÎ hπ t«ng, Æ∆c bi÷t lµh÷ thËng thu˚ lÓi (t≠Ìi ti™u) Æ∑ Æ≠Óc bÊ sung,qua Æ„ g„p ph«n mÎ rÈng h÷ thËng lÛa n≠Ìc

1985 - 1995: mÎ cˆa n“n kinh t’ vÌi nhi“u ÆËi t≠Óng h≠Îng lÓi

“3 gi∂m: giËng, ph©n b„n vµ thuËc trı s©u

3 t®ng: s∂n l≠Óng, ch†t l≠Óng vµ thu nhÀp”

H÷ thËng khuy’n n´ng Æ∑ Æ„ng vai trfl quan tr‰ngtrong vi÷c phÊ bi’n c∏c k¸ thuÀt mÌi