Đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xã hội đến khả năng cấp nước của hồ chứa yên mỹ, huyện tĩnh gia, tỉnh thanh hóa

Gi i pháp phi công trình... Xen k nh ng ngày l nh m trong thòi gian này là nh ng ngày... gi , tháng VI, tháng VIII và tháng X; tháng ít n ng nh t là tháng II và tháng III.

L I C M N

Sau m t th i gian h c t p, nghiên c u, đ c s gi ng d y, giúp đ c a các

th y cô giáo tr ng i h c Th y L i và s c g ng, n l c c a b n thân, đ n nay

lu n v n “ ánh giá nh h ng c a bi n đ i khí h u và phát tri n kinh t - xã

h i đ n kh n ng c p n c c a h ch a Yên M , huy n T nh Gia, t nh Thanh Hóa ” đã hoàn thành

Tác gi xin chân thành c m n các th y cô giáo, gia đình, b n bè, đ ng nghi p đã t o đi u ki n cho tác gi trong su t quá trình h c t p và th c hi n lu n

v n c bi t, tác gi xin bày t lòng bi t n chân thành đ n th y giáo, TS Lê

V n Chín, ng i đã t n tình h ng d n, giúp đ tác gi trong quá trình th c hi n

lu n v n

Tác gi xin chân thành c m n Công ty TNHH MTV Sông Chu đã t o đi u

ki n giúp đ tác gi trong quá trình làm lu n v n

V i th i gian và ki n th c có h n, ch c ch n không tránh kh i nh ng sai sót

và khi m khuy t, tác gi r t mong nh n đ c nhi u ý ki n đóng góp c a th y cô giao, các cán b khoa h c và đ ng nghi p đ lu n v n đ c hoàn thi n h n

Xin chân th ành c m n!

Hà N i, tháng 12 n m 2014

Tác gi

Nguy n Th H nh

L I CAM K T

Tôi là Nguy n Th H nh, tôi xin cam đoan đ tài lu n v n c a tôi là do tôi làm Nh ng k t qu nghiên c u là trung th c.Trong quá trình làm tôi có tham kh o các tài li u liên quan nh m kh ng đ nh thêm s tin c y và c p thi t c a đ tài Các tài li u trích d n rõ ngu n g c và các tài li u tham kh o đ c th ng kê chi ti t

Nh ng n i dung và k t qu trình bày trong Lu n v n là trung th c, n u vi ph m tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m

Hà N i, tháng 12 n m 2014

Tác gi

Nguy n Th H nh

M C L C

M U 1

1 TÍNH C P THI T C A TÀI 1

2 M C ÍCH VÀ PH M VI NGHIÊN C U C A TÀI 2

2.1 M c đích 2

2.2 Ph m vi nghiên c u 2

3 CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 2

3.1 Cách ti p c n 2

3.2 Theo ph ng pháp nghiên c u: 3

CH NG 1 T NG QUAN 4

1.1 T ng quan v Bi n đ i khí h u 4

1.1.1 Tình hình Bi n đ i khí h u trên th gi i 5

1.1.2 Tình hình Bi n đ i khí h u t i Vi t Nam 7

1.2 Các nghiên c u v Bi n đ i khí h u 14

1.2.1 Ngoài n c 14

1.2.2 Trong n c 14

1.2.3 Các k ch b n B KH Vi t Nam 15

CH NG 2 HI N TR NG C P N C C A H CH A YÊN M 20

2.1 Hi n tr ng h th ng công trình thu l i h ch a Yên M , huy n T nh Gia, t nh Thanh Hóa 20

2.1.1 V trí đ a lý 20

2.1.2 c đi m đ a hình 20

2.1.3 Tài li u v đ t đai th nh ng 21

2.1.4 Th m ph th c v t 21

2.1.5 Tình hình phát tri n kinh t - xã h i 21

2.1.6 Hi n tr ng công trình 22

2.2 Tính toán các y u t khí t ng th y v n 24

2.2.1 Nhi t đ không khí 24

2.2.2 Ch đ gió 25

2.2.3 m không khí 25

2.2.4 N ng 26

2.2.5 Th y v n 28

2.2.6 N c ng m 28

2.2.7 Tính toán m a t i thi t k 28

2.2.8 Tính toán b c h i c a h ch a 32

2.2.9 Tính toán dòng ch y n m và phân ph i dòng ch y n m thi t k cho l u v c h Yên M 34

2.3 Tính toán nhu c u n c c a các đ i t ng dùng n c trong h th ng hi n t i 37

2.3.1 C c u cây tr ng 37

2.3.1 Tính toán nhu c u n c cho cây tr ng th i k n n 1980-1999 37

2.3.2 Tính toán nhu c u n c cho th i k hi n t i 2000-2012 40

2.4 Tính toán s b cân b ng n c c a h ch a Yên M trong đi u ki n hi n t i 42

2.5 ánh giá kh n ng c p n c c a h ch a Yên M 43

CH NG 3 ÁNH GIÁ TÁC NG C A B KH VÀ PHÁT TRI N KINH T - XÃ H I N KH N NG C P N C H TH NG H CH A YÊN M 44

3.1 Tính toán nhu c u n c theo các k ch b n B KH và Phát tri n kinh t - xã h i c a vùng 44

3.1.1 L a ch n k ch b n B KH 44

3.1.2 Tính toán yêu c u dùng n c c a toàn h th ng trong t ng lai 46

3.2 Tính toán ngu n n c đ n và đi u ti t h d i nh h ng c a B KH và phát tri n kinh t - xã h i 54

3.2.1 M c đích, ý ngh a: 54

3.2.2 N i dung tính toán 54

3.2.3 Xác đ nh dung tích ch t c a h ch a 54

3.2.4 Tính toán b i l ng trong kho n c 55

3.2.5 Tính toán b i l ng kho n c 56

3.2.6 Tính cao trình m c n c ch t và dung tích ch t 57

3.2.7 Xác đ nh dung tích h u ích 60

3.3 Tính toán cân b ng n c theo các k ch b n bi n đ i khí h u và phát tri n kinh t -xã h i 67

3.4 ánh giá nh h ng c a bi n đ i khí h u và phát tri n kinh t xã h i đ n kh n ng c p n c c a h Yên M 69

3.5 xu t các gi i pháp công trình và phi công trình phù h p nh m t ng kh n ng c p n c c a h ch a Yên M trong đi u ki n B KH và phát tri n kinh t - xã h i 71

3.5.1 Gi i pháp công trình 71

3.5.2 Gi i pháp phi công trình 74

K T LU N, KI N NGH 77

I.K T LU N 77

II KI N NGH 78

TÀI LI U THAM KH O 80

PH L C

DANH M C HÌNH

Hình 1.1: Môi tr ng tr c đây 4

Hình 1.2: Môi tr ng hi n t i 4

Hình 2.1: V trí h Yên M 20

Hình 2.2: Bi u đ phân ph i dòng ch y n m thi t k 36

Hình 3.1 Các m c n c đ c tr ng và thành ph n dung tích h ch a 55

Hình 3.2: Bi u đ đ ng quan h F~ Z ~ V 63

Hình 3.3: Bi u đ quan h -α βtt nn 66

Hình 3.4: V trí h Yên M và h Sông M c 72

DANH M C B NG

B ng 1-1: M c thay đ i k ch b n v nhi t đ và l ng m a theo k ch b n B2 18

B ng 1-2: M c t ng nhi t đ trung bình n m (0C) 19

B ng 1-3: M c thay đ i l ng m a n m (%) 19

B ng 2-1: c tr ng nhi t đ không khí tr m T nh Gia ( n v : oC) 24

B ng 2-2: T c đ gió trung bình, l n nh t tr m khí t ng T nh Gia 25

B ng 2-3 c tr ng đ m t ng đ i trung bình, nh nh t tr m T nh Gia 26

B ng 2-4: S gi n ng tháng và n m T nh Gia (gi ) 26

B ng 2-5: S gi n ng c c đ i và c c ti u T nh Gia 28

B ng 2-6: K t qu tính toán các thông s th ng kê Xtb;Cs; Cv 30

B ng 2-7: Th ng kê ch n mô hình m a đ i di n ng v i t ng th i v 30

B ng 2.8: Mô hình m a v chiêm ng v i t n su t thi t k P=85% 30

B ng 2.9: Mô hình m a v mùa ng v i t n su t thi t k P=85% 30

B ng 2.10: Mô hình m a v đông ng v i t n su t thi t k P=85% 30

B ng 2.11: Mô hình m a phân ph i l i ng v i t n su t thi t k P=85% 31

B ng 2-12: K t qu tính toán các thông s th ng kê Xtb;Cs; Cv 31

B ng 2-13: Th ng kê ch n mô hình m a đ i di n ng v i t ng th i v 31

B ng 2.14: Mô hình m a v chiêm ng v i t n su t thi t k P=85% 31

B ng 2.15: Mô hình m a v mùa ng v i t n su t thi t k P=85% 31

B ng 2.16: Mô hình m a v đông ng v i t n su t thi t k P=85% 32

B ng 2.17: Mô hình m a phân ph i l i ng v i t n su t thi t k P=85% 32

B ng 2-18: L ng b c h i trung bình (Piche) tr m T nh Gia ( n v : mm) 32

B ng 2-19: Phân ph i b c h i ph thêm khu v c h ch a ( n v : mm) 34

B ng 2.20: T ng h p các thông s dòng ch y n m l u v c h ch a n c Yên M 35 2.2.9.2 Phân ph i dòng ch y n m thi t k 35

B ng 2.21: Phân ph i dòng ch y thi t k P =85% theo tháng 36

B ng 2.22: C c u cây tr ng th i k n n và hi n t i 37

B ng 2.23: T ng h p m c t i cho lúa v chiêm 1980-1999 38

B ng 2.24: T ng h p m c t i cho lúa v mùa 1980-1999 39

B ng 2.25: T ng h p m c t i cho đ u t ng1980-1999 39

B ng 2.26: T ng h p m c t i cho cây ngô1980-1999 39

B ng 2.27: T ng h p nhu c u n c cho nông nghi p1980-1999 39

B ng 2.28: T ng h p m c t i cho lúa v chiêm 2000-2012 40

B ng 2.29: T ng h p m c t i cho lúa v mùa 2000-2012 40

B ng 2.30: T ng h p m c t i cho đ u t ng2000-2012 40

B ng 2.31: T ng h p m c t i cho cây ngô 2000-2012 40

B ng 2.32: T ng h p nhu c u n c cho nông nghi p 2000-2012 41

B ng 2.33: Nhu c u n c dùng cho sinh ho t 2000-2012 41

n v :103m3 41

B ng 2.34: Nhu c u n c dùng cho công nghi p 2000-2012 41

n v : 103m3 41

B ng 2.35: T ng h p nhu c u n c toàn h th ng 2000-2012 42

n v : 106m3 42

B ng 3.2: Nhi t đ h Yên M các n m trong t ng lai theo k ch b n phát th i trung bình(oC) 45

B ng 3.3: M c thay đ i l ng m a(%) so v i th i k 1980-1999 các vùng khí h u c a Vi t Nam theo k ch b n phát th i trung bình (B2) 45

B ng 3.4: L ng m a l u v c h Yên M các n m trong t ng lai k ch b n phát th i trung bình(B2) 46

B ng 3.5: T ng l ng dòng ch y đ n h Yên M các n m trong t ng lai k ch b n phát th i trung bình(B2) 46

B ng 3.6: C c u cây tr ng th i k 2020 ; 2050 47

B ng 3.7: Nhu c u n c cho cây tr ng th i k 2020 48

B ng 3.8: Nhu c u n c cho cây tr ng th i k 2050 49

B ng 3.9: Nhu c u n c cho cây tr ng th i k 2020 và 2050 khi gi nguyên di n tích đ t canh tác 49

B ng 3-10: Nhu c u n c dùng cho sinh ho t 2020 50

B ng 3-11: Nhu c u n c dùng cho công nghi p 2020 51

B ng 3-12: Nhu c u n c dùng th i k 2020 51

B ng 3-13: Nhu c u n c dùng cho sinh ho t 2050 52

B ng 3-14: Nhu c u n c dùng cho công nghi p 2050 52

B ng 3-15: Nhu c u n c dùng th i k 2050 52

B ng 3-16: B ng m c t ng nhu c u n c các lo i cây tr ng trong t ng lai so v i th i k n n có k đ n bi n đ i khí h u 53

B ng 3.17: Phân ph i dòng ch y n m theo t ng l ng n c dùng 65

B ng 3.18 – Tính toán quan h -i i tt nn α β 66

B ng 3.19– Xác đ nh dung tích h u ích c a h khi đã k đ n t n th t 67

B ng 3.20: So sánh các thông s k thu t c a h Yên M 67

B ng 3.21: So sánh l ng n c đ n và nhu c u n c khi k đ n nh h ng c a B KH và phát tri n kinh t xã h i 68

B ng 3.22: So sánh nhu c u n c cho nông nghi p có k đ n nh h ng c a B KH

qua các th i k khi gi nguyên di n tích canh tác 68

B ng 3.23: So sánh nhu c u n c cho công nghi p, sinh ho t do phát tri n kinh t -

xã h i qua các th i k 68

M U

1 TÍNH C P THI T C A TÀI

Bi n đ i khí h u (B KH) là m t trong nh ng thách th c l n nh t đ i v i nhân lo i trong th k XXI Hi n nay trên th gi i đã có nhi u nghiên c u v

Vi t Nam đã và đang ch u nh h ng c a B KH Trong kho ng 50 n m qua,

n c ta di n bi n c a khí h u đang theo chi u h ng c c đoan C th , l ng

m a t ng m nh vào mùa l và gi m vào mùa ki t cùng v i nhi t đ trung bình n m

đã t ng kho ng 0,5-0,7 0C, các đ t n ng nóng c c b c a mùa hè kéo dài, các c n bão đ b vào v i c ng đ ngày m t m nh thêm T đó thiên tai l l t và h n hán ngày càng kh c li t h n nh h n hán n m 2008 và l tháng 10 n m 2010

Hi n nay, có ít nghiên c u v nh h ng c a B KH t i h th ng thu l i nói chung và h th ng t i nói riêng, đ c bi t là khu v c t nh Thanh Hóa - m t t nh có

n n s n xu t nông nghi p là ch y u thì nghiên c u v nh h ng c a bi n đ i khí

h u đ n h th ng t i và đ c bi t là h th ng h ch a đang r t ít

Thanh Hóa là t nh c c B c mi n Trung, có đ a hình nghiêng t Tây B c

xu ng ông Nam, vùng đ i trung du chi m m t di n tích h p và b xé l , không liên t c, không rõ nét nh B c B Chính đ c đi m y làm cho Thanh Hóa có t i

h n 600 h ch a bao g m c h t nhiên và h nhân t o, trong đó ph i k đ n các

Long v i t n su t P = 1%, c p n c cho khu công nghi p Nghi S n v i công su t 55.000 m3/ngày-đêm

Nh ng n m g n đây, trong quy ho ch phát tri n đô th c a t nh Thanh Hóa, dân s t ng nhanh và s phát tri n nhanh chóng v c s h t ng trên đ a bàn huy n

T nh Gia nói chung và khu kinh t Nghi S n nói riêng, cùng v i chi n l c phát tri n kinh t , các ngành công nghi p n ng, khu c ng bi n, khu đô th nhà , vui

ch i, gi i trí, khu trung tâm tài chính, trung tâm d ch v , trung tâm đi u hành và các khu du l ch sinh thái phía h du h Yên M đã đ t ra yêu c u c p n c r t l n Tuy nhiên h đ c xây d ng đã lâu, nay b suy y u, có v n đ s t l , rò r , thêm vào đó

là vi c khai thác lòng h m t cách quá m c, h n n a khi quy ho ch đ xây d ng h

tr c đây ch a đ c p đ n nh h ng c a B KH đ i v i h ch a và phát tri n kinh

t - xã h i và các khu công nghi p trong t ng lai, do đó nhu c u n c cho khu v c dùng n c t h Yên M cho các giai đo n sau này là v n đ ph c t p, c n đ c

Trên c s phân tích các nhân t nh h ng c a B KH và phát tri n kinh t

- xã h i t i h th ng công trình thu l i thu c h th ng h h ch a Yên M , huy n

T nh Gia, t nh Thanh Hóa, v i vi c tính toán nhu c u n c và đánh giá kh n ng

c p n c c a h , qua đó đ xu t gi i pháp đ h n ch và kh c ph c nh ng nh

h ng c a B KH đ n vi c s n xu t nông nghi p c ng nh các ngành kinh t khác,

nh m m c tiêu phát tri n b n v ng n n kinh t - xã h i c a vùng

- Theo quan đi m th c ti n và t ng h p đa m c tiêu

- Theo quan đi m b n v ng

- Theo s tham gia c a ng i h ng l i

CH NG 1 T NG QUAN 1.1 T ng quan v Bi n đ i khí h u

Hình 1.1: Môi tr ng tr c đây

Hình 1.2 : Môi tr ng hi n t i

Khí h u là tr ng thái khí quy n n i nào đó, đ c đ c tr ng b i các tr s trung bình nhi u n m v nhi t đ , đ m, l ng m a, l ng b c thoát h i n c, mây, gió Nh v y, khí h u ph n ánh giá tr trung bình nhi u n m c a th i ti t và

nó th ng có tính ch t n đ nh, ít thay đ i

nh ngh a: “Bi n đ i khí h u trái đ t là s thay đ i c a h th ng khí h u

g m khí quy n, th y quy n, sinh quy n, th ch quy n hi n t i và trong t ng lai b i các nguyên nhân t nhiên và nhân t o”

“Bi n đ i khí h u là “nh ng nh h ng có h i c a bi n đ i khí h u” là

nh ng bi n đ i trong môi tr ng v t lý ho c sinh h c gây ra nh ng nh h ng có

h i đáng k đ n thành ph n, kh n ng ph c h i ho c sinh s n c a các h sinh thái

đ ng và thay đ i đ nghiêng tr c quay trái đ t, s thay đ i qu đ o quay c a trái đ t quanh m t tr i, v trí các l c đ a và đ i d ng và đ c bi t là s thay đ i trong thành

ph n khí quy n

Trong khi nh ng nguyên nhân đ u tiên là nh ng nguyên nhân hành tinh, thì nguyên nhân cu i cùng l i có s tác đ ng r t l n c a con ng i mà chúng ta g i đó

là s làm nóng b u khí quy n hay hi u ng nhà kính Chính l ng khí CO2 ch a nhi u trong khí quy n s tác d ng nh m t l p kính gi nhi t l ng t a ng c vào

v tr c a trái đ t Cùng v i khí CO2 còn có m t s khí khác c ng đ c g i chung

là khí nhà kính nh NOx, CH4, CFC V i nh ng gia t ng m nh m c a n n s n xu t công nghi p và vi c s d ng các nhiên li u hoá th ch (d u m , than đá ), theo k ch

b n phát th i B2 –B Tài nguyên Môi tr ng 2012 cho th y nhi t đ toàn c u s gia

t ng t 1,4oC đ n 5,8oC t 1990 đ n 2100 và vì v y s kéo theo nh ng nguy c ngày càng sâu s c đ i v i ch t l ng s ng c a con ng i

H u qu đ u tiên c a s thay đ i khí h u đã có th đ c nhìn th y châu Âu

và trên toàn th gi i, và nh ng tác đ ng này đ c d đoán s t ng trong nh ng th p

k t i Nhi t đ t ng, l ng m a đang thay đ i, các sông b ng đang tan ch y, m c

n c bi n t ng cao và th i ti t kh c nghi t d n đ n m i nguy hi m nh l l t và h n hán ngày càng ph bi n h n

Nh ng thay đ i này đ t ra m t m i đe d a nghiêm tr ng đ i v i cu c s ng con ng i, phát tri n kinh t và th gi i t nhiên Do đó, th gi i c n ph i có bi n pháp thích ng v i nh ng tác đ ng không th tránh kh i trong quá trình phát tri n

c a các qu c gia đ c t gi m phát th i khí nhà kính – nguyên nhân gây ra bi n đ i khí h u

S bi n đ i khí h u toàn c u đang di n ra ngày càng nghiêm tr ng

B ng tan và n c bi n dâng: S m lên c a các đ i d ng trên th gi i đang

ngày m t m r ng, trong khi các t ng b ng vùng c c đã b t đ u tan ch y và sông

b ng trên th gi i đang thu h p l i S k t h p c a nh ng thay đ i này đang gia t ng

m c n c bi n, và trong th i gian t i s đe d a các khu v c đ t tr ng, h i đ o

S nóng lên c a Trái đ t, b ng tan đã d n đ n m c n c bi n dâng cao N u kho ng th i gian 1962 - 2003, l ng n c bi n trung bình toàn c u t ng 1,8mm/n m, thì t 1993 - 2003 m c t ng là 3,1mm/n m T ng c ng, trong 100 n m qua, m c n c bi n đã t ng 0,31m Theo quan sát t v tinh, di n tích các l p b ng

B c c c, Nam c c, b ng Greenland và m t s núi b ng Trung Qu c đang d n

b thu h p Chính s tan ch y c a các l p b ng cùng v i s nóng lên c a khí h u các

đ i d ng toàn c u (t i đ sâu 3.000m) đã góp ph n làm cho m c n c bi n dâng cao D báo đ n cu i th k XXI, nhi t đ trung bình s t ng lên kho ng t 2,0 - 4,5oC và m c n c bi n toàn c u s t ng t 0,18m - 0,59m

Th i ti t kh c nghi t, l ng m a thay đ i: C ng nh nh ng thay đ i khí h u,

th i ti t c c đoan nh sóng nhi t, h n hán, m a l n và tuy t, bão và l l t đang tr

nên th ng xuyên h n ho c m nh h n Phía nam và trung tâm châu Âu đã th y sóng nhi t th ng xuyên h n, cháy r ng và h n hán L ng m a c ng thay đ i T i châu Âu, khu v c a Trung H i đang tr thành khô h n, th m chí còn d b h n hán và cháy r ng Trong khi đó B c Âu l ng m a l i nhi u h n và l l t mùa đông x y ra ph bi n Bi n đ i khí h u d ki n s gây ra nh ng thay đ i đáng k v

ch t l ng và ngu n d i dào s n có c a tài nguyên n c

Sông Mekong m i n m qua khô h n đ n m c ng i ta có th l i qua sông

đo n Vientiane trong mùa khô, mùa m a l nh đ n m c đ ng b ng sông C u Long

ph i góng ch n c n i Nh ng đ n n m 2011, l l n b t ng v t m c l ch s n m

2000

Không ph i ch có l , mà h n c ng r t kh c nghi t: l u v c sông Senegal Tây Phi ngày nay có t ng l ng dòng ch y ch còn 1/4 so v i th p niên 1950, trong khi dân s t ng 30% C ng có ngh a l ng n c tính theo đ u ng i ngày nay Senegal ch còn 1/6 so v i 60 n m tr c

Khu v c d b t n th ng: Các vùng khác nhau s ch u nh ng t n th ng

khác nhau c a Bi n đ i khí h u Nh ng n c đang phát tri n s là nh ng qu c gia

d b t n th ng nh t do Bi n đ i khí h u, không nh ng th nh ng qu c gia này còn có ít ngu n l c đ ng phó v i nó

H u qu đ i v i s c kh e con ng i và đ ng v t hoang dã: Các s ki n th i

ti t c c đoan gây r i ro tr c ti p đ n s c kh e và s an toàn c a con ng i Thi t

h i tài s n và c s h t ng gây nh h ng cho n n kinh t Ngành nông nghi p, lâm nghi p, n ng l ng, du l ch s b nh h ng l n b i Bi n đ i khí h u Nhi u lo i

đ ng th c v t ch u tác đ ng c a Bi n đ i khí h u, nhi u loài đang b đe d a tuy t

t 75 cm đ n 1 m so v i th i k 1980 - 1999 N u m c n c bi n dâng cao 1m, kho ng 10 - 12% dân s n c ta b nh h ng tr c ti p và t n th t kho ng 10% GDP Tác đ ng c a bi n đ i khí h u đ i v i n c ta là r t nghiêm tr ng, là nguy c

hi n h u cho m c tiêu xoá đói gi m nghèo, cho vi c th c hi n các m c tiêu thiên niên k và s phát tri n b n v ng c a đ t n c

Trong nh ng n m qua, d i tác đ ng c a bi n đ i khí h u, t n su t và c ng

đ thiên tai ngày càng gia t ng, gây ra nhi u t n th t to l n v ng i, tài s n, các c

s h t ng v kinh t , v n hoá, xã h i, tác đ ng x u đ n môi tr ng Ch tính trong

10 n m g n đây (2001 - 2010), các lo i thiên tai nh : Bão, l , l quét, s t l đ t, úng

ng p, h n hán, xâm nh p m n và các thiên tai khác đã làm thi t h i đáng k v

ng i và tài s n, đã làm ch t và m t tích h n 9.500 ng i, giá tr thi t h i v tài s n

c tính chi m kho ng 1,5% GDP/n m

Hi n t ng El Nino và La Nina nh h ng m nh đ n n c ta trong vài th p

k g n đây, gây ra nhi u đ t n ng nóng, rét đ m rét h i kéo dài có tính k l c D đoán vào cu i th k XXI, nhi t đ trung bình n c ta t ng kho ng 3oC và s t ng

s đ t và s ngày n ng nóng trong n m; m c n c bi n s dâng cao lên 1m

Nh v y có th th y thách th c t bi n đ i khí h u đ i v i Vi t Nam là r t

l n N u Vi t Nam không có nh ng gi i pháp ng phó phù h p hi u qu thì h u qu

s r t l n, có th là 8-10% GDP theo m t s nghiên c u g n đây

1.1.2.2 T ác đ ng ti m tàng c a Bi n đ i khí h u Vi t Nam t i phát tri n kinh t -xã

h i

a Tác đ ng c a n c bi n dâng

Vi t Nam có b bi n dài 3.260km, h n m t tri u km2 lãnh h i và trên 3.000 hòn đ o g n b và hai qu n đ o xa b , nhi u vùng đ t th p ven bi n Nh ng vùng này hàng n m ph i ch u ng p l t n ng n trong mùa m a và h n hán, xâm nh p m n trong mùa khô Bi n đ i khí h u và n c bi n dâng có th làm tr m tr ng thêm tình

tr ng nói trên, làm t ng di n tích ng p l t, gây khó kh n cho thoát n c, t ng xói l

b bi n và nhi m m n ngu n n c nh h ng đ n s n xu t nông nghi p và n c sinh ho t, gây r i ro l n đ n các công trình xây d ng ven bi n nh đê bi n, đ ng

giao thông, b n c ng, các nhà máy, các đô th và khu v c dân c ven bi n Hi n

t ng n c bi n dâng d n đ n s xâm th c c a n c m n vào n i đ a, nh h ng

tr c ti p đ n ngu n n c ng m, n c sinh ho t c ng nh n c và đ t s n xu t nông

- công nghi p N u n c bi n dâng lên 1m s làm m t 12,2% di n tích đ t là n i c trú c a 23% dân s (17 tri u ng i) c a n c ta Trong đó, khu v c ven bi n mi n Trung s ch u nh h ng n ng n c a hi n t ng Bi n đ i khí h u và dâng cao c a

n c bi n

M c n c bi n dâng và nhi t đ n c bi n t ng làm nh h ng đ n các h sinh thái bi n và ven bi n, gây nguy c đ i v i các r n san hô và r ng ng p m n,

nh h ng x u đ n n n t ng sinh h c cho các ho t đ ng khai thác và nuôi tr ng thu s n ven bi n T t c nh ng đi u trên đây đòi h i ph i có đ u t r t l n đ xây

d ng và c ng c h th ng đê bi n, nh m ng phó v i m c n c bi n dâng, phát tri n h t ng k thu t, di d i và xây d ng các khu dân c và đô th có kh n ng thích ng cao v i n c bi n dâng

b Tác đ ng c a các hi n t ng th i ti t c c đoan

S gia t ng c a các hi n t ng th i ti t c c đoan và thiên tai, c v t n s và

c ng đ do Bi n đ i khí h u là m i đe do th ng xuyên, tr c m t và lâu dài đ i

v i t t c các l nh v c, các vùng và các c ng đ ng Bão, l l t, h n hán, m a l n,

n ng nóng, t , l c là thiên tai x y ra hàng n m nhi u vùng trong c n c, gây thi t

h i cho s n xu t và đ i s ng

Bi n đ i khí h u s làm cho các thiên tai nói trên tr nên kh c li t h n và có

th tr thành th m ho , gây r i ro l n cho phát tri n kinh t - xã h i ho c xoá đi

nh ng thành qu nhi u n m c a s phát tri n Nh ng khu v c đ c d tính ch u tác

đ ng l n nh t c a các hi n t ng khí h u c c đoan nói trên là d i ven bi n Trung

B , vùng núi B c và B c Trung B , vùng đ ng b ng B c B và đ ng b ng sông

C u Long

Th ng kê c a B Tài nguyên Môi tr ng cho th y, trong 10 n m tr l i đây, thiên tai làm ch t và m t tích kho ng 9.500 ng i, thi t h i v tài s n c tính chi m kho ng 1,5% GDP m i n m Ch trong n m 2013 cho đ n th i đi m này, đã

có h n 10 c n bão xu t hi n trên bi n ông, trong đó có 5 c n bão đ b vào đ t

li n Trong tháng 11/2013, thiên tai làm 54 ng i ch t, m t tích và 93 ng i b

th ng; h n 600 ngôi nhà b s p, cu n trôi; g n 260.000 ngôi nhà b ng p n c, s t

l , t c mái, v.v

S thay đ i v nhi t đ do nh h ng c a Bi n đ i khí h u đã nh h ng

tr c ti p đ n đ i s ng và s n xu t Kh o sát c a B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn cho bi t, nh n m 2010 khô h n x y ra nghiêm tr ng t i các t nh mi n núi phía B c và các t nh b c Trung b C ng trong n m 2010 v hè thu các t nh b c Trung b l ra ph i c y trong tháng 6 nh ng h t tháng 7 v n ch a th c y vì đ ng khô h n, ngay các h ch a c ng không có n c Tình tr ng rét đ m, rét h i c ng

có nhi u bi u hi n th t th ng, không bình th ng Rõ nh t là rét dài h n, nh ng ngày rét đ m- rét h i nhi u Rét xâm nh p sâu h n vào các t nh b c Trung b và nam Trung b Tr c đây rét ch nh h ng đ n các t nh ng b ng Sông H ng và các t nh mi n núi phía b c thôi; nh ng g n đây m c đ c a rét nghiêm tr ng h n, xâm nh p c vào phía Nam

B KH s gia t ng m nh B c Trung B v i nhi u lo i thiên tai kh c nghi t

h n nh h ng t i nhi u l nh v c trong đ i s ng

c Tác đ ng c a s nóng lên toàn c u

Nhi t đ t ng lên nh h ng đ n các h sinh thái t nhiên, làm d ch chuy n các ranh gi i nhi t c a các h sinh thái l c đ a và h sinh thái n c ng t, làm thay

đ i c c u các loài th c v t và đ ng v t m t s vùng, m t s loài có ngu n g c ôn

đ i và á nhi t đ i có th b m t đi d n đ n suy gi m tính đa d ng sinh h c

i v i s n xu t nông nghi p, c c u cây tr ng v t nuôi và mùa v có th thay đ i m t s vùng, trong đó v đông mi n B c có th b rút ng n l i, th m chí không có v đông, v mùa thì kéo dài h n i u đó đòi h i ph i thay đ i k thu t canh tác Nhi t đ t ng và tính bi n đ ng c a nhi t đ l n h n, k c các nhi t

đ c c đ i và c c ti u, cùng v i bi n đ i c a các y u t th i ti t khác và thiên tai làm t ng kh n ng phát tri n sâu b nh, d ch b nh, d n đ n gi m n ng su t và s n

l ng, t ng nguy c r i ro đ i v i nông nghi p và an ninh l ng th c

Nhi t đ và đ m t ng cao làm gia t ng làm gia t ng s c ép v nhi t đ v i

c th con ng i, nh t là ng i già và tr em, làm t ng b nh t t, đ c bi t là các b nh nhi t đ i, b nh truy n nhi m

S gia t ng nhi t đ còn nh h ng đ n các l nh v c khác nh n ng l ng, giao thông v n t i, công nghi p, xây d ng, du l ch, th ng m i

1.1.2.3 Tác đ ng ti m tàng c a bi n đ i khí h u Vi t Nam đ i v i tài nguyên

n c và các công trình th y l i

Tác đ ng t i tài nguyên n c

Do tác đ ng c a bi n đ i khí h u, tài nguyên n c ph i ch u thêm nguy c suy

gi m do h n hán ngày m t t ng m t s vùng, mùa, nh h ng tr c ti p đ n nông nghi p, cung c p n c nông thôn, thành th và s n xu t th y đi n Ch đ m a thay đ i có th gây l l t nghiêm tr ng vào mùa m a, và h n hán vào mùa khô, t ng mâu thu n trong khai thác và s d ng tài nguyên n c

Nh ng thay đ i v m a s d n t i nh ng thay đ i v dòng ch y c a các sông, t n su t và c ng đ các tr n l , h n hán

Nhi t đ t ng lên s làm tan b ng tuy t nhi u núi cao, d n đ n t ng dòng

ch y các sông và gia t ng l l t Sau m t th i gian khi b ng trên núi tan h t ngu n cung c p n c s c n, l l t s gi m và dòng ch y các sông s gi m đi r t nhi u

Nh ng đ t h n hán tr m tr ng kéo dài có th nh h ng đ n xã h i v i quy

mô r ng h n nhi u so v i l l t

Bi n đ i khí h u nh h ng tr c ti p và gián ti p đ n ngu n tài nguyên

n c Ngu n n c m t khan hi m trong mùa khô gây h n hán, và quá d th a trong mùa m a gây l l t Ngu n n c ng m b suy gi m do thi u ngu n b sung

S gia t ng nhanh chóng di n tích hoang m c các vùng khô h n, bán khô

h n, k c m t s vùng m t do khí h u và B KH T i các t nh mi n núi phía

B c, n i còn nhi u vùng đ i núi tr c đang b m a l làm l đ t, xói mòn và suy thoái đ n khô c n hoang m c ây là nh ng v n đ đáng lo ng i, là thách th c l n cho vi c s d ng đ t c a n c ta hi n nay

S thay đ i v ngu n n c và ch t l ng n c c ng là m i quan tâm l n đ i

v i các n c mà đó, tài nguyên n c đã và đang b th thách

Theo k ch b n B2, d báo, đ n n m 2050, kho ng 81.110ha thu c các l u

v c sông Mã, sông C , sông Gianh, sông Nh t L , sông B n H i, Th ch Hãn, Ô Lâu, sông H ng và các vùng ph c n s b n c bi n xâm m n V mùa khô, dòng

ch y trên các nhánh sông, su i s b suy gi m t 5% đ n 17%; kho ng 3.000 h đ p

nh s có kh n ng đi u ti t kém, nh h ng đ n ngu n n c s n xu t và sinh ho t;

t n su t các c n bão c ng nhi u h n, nhi u vùng ph i chuy n sang tiêu n c b ng

có xu h ng t ng ph bi n d i 2% vào th i k 2040 - 2059 và lên t i 2% đ n 4% vào th i k 2080 - 2099

Trái l i, t ph n phía nam B c Trung B đ n ph n phía b c c a Nam Trung

B và ông Nam B (h th ng sông ng Nai), dòng ch y n m l i có xu thê gi m

Dòng ch y mùa l

Dòng ch y mùa l c a h u h t các sông có xu th t ng so v i hi n nay, song

v i m c đ khác nhau, ph bi n t ng t 2% đ n 4% vào th i k 2040 - 2059 và t 5% - 7% vào th i k 2080 - 2099

Dòng ch y mùa c n

Bi n đ i khí h u có xu h ng làm suy gi m dòng ch y mùa c n, so v i hi n

t i dòng ch y mùa c n ph bi n gi m t 2% đ n 9% vào th i k 2040 - 2059 và t 4% đ n 12% vào th i k 2080 – 2099

Tác đ ng đ n n c ng m

Giai đo n sau n m 2020, m c n c ng m có th gi m đáng k do ch u nh

h ng c a ho t đ ng khai thác và suy gi m l ng n c cung c p cho dòng ch y

ng m trong mùa khô M c n c t i các vùng không b nh h ng c a thu tri u

L quét, t và l c tàn phá nhà c a, cây c i, công trình thu l i ngày càng

kh c li t

N c m n ngày càng xâm nh p sâu vào đ t li n, đ ng ru ng làm cho nhi u công trình thu l i không còn ho t đ ng bình th ng, nh h ng đ n nhi u công trình t i tiêu

M a l n kéo dài làm cho các h ch a, đ p dâng, tr m b m b nh h ng Bên

c nh đó còn làm t ng tr t l đ t, xói mòn s làm t ng l ng phù sa và làm l ng đ ng lòng h , gi m dung tích h u ích c a h ch a, gi m ch t l ng n c c a h

Tr l ng n c ng m gi m, m c n c ng m b h th p d n, kh n ng khai thác c a các gi ng n c ng m c ng b gi m sút không đáp ng đ c yêu c u sinh

ho t và t i tiêu

Ngoài ra, Bi n đ i khí h u c ng tác đ ng đ n sinh tr ng, n ng su t cây

tr ng, th i v gieo tr ng, làm t ng nguy c lây lan sâu b nh h i cây tr ng Bi n đ i khí h u nh h ng đ n sinh s n, sinh tr ng c a gia súc, gia c m, làm t ng kh

n ng sinh b nh, truy n d ch c a gia súc, gia c m Bi n đ i khí h u gây nguy c thu

h p di n tích đ t nông nghi p

Bi n đ i khí h u c ng tác đ ng t i lâm nghi p,thu s n, n ng l ng, giao

thông v n t i, giao thông v n t i, s c kho con ng i,v n hoá, th thao, du l ch,

th ng m i và d ch v

- S li u c a v tinh TOPEX/POSEIDON và JASON I t n m 1993

- Các nghiên c u g n đây v n c bi n dâng c a th gi i: Trung tâm Th y

tri u Qu c gia Australia (www.cmar.csiro.au); y ban M c n c bi n thu c H i

đ ng Nghiên c u Môi tr ng t nhiên, V ng qu c Anh (http://www.pol.ac.uk/psmsl);

H th ng quan tr c m c n c bi n toàn c u (http://www.gloss-sealevel.org); Trung

tâm m c n c bi n c a tr ng đ i h c Hawaii (http://ilikai.soest.hawaii.edu/uhslc);

- T ng h p c a IPCC v các k ch b n n c bi n dâng trong th k 21 các báo cáo đánh giá n m 2001 và n m 2007

- Các báo cáo v n c bi n dâng c a T ch c Tiempo thu c i h c ông Anh

nh h ng c a bi n đ i khí h u đ n tài nguyên n c ng m ven bi n – Nghiên

c u môi tr ng, i h c Tohoku-Sendai -Nh t B n

1.2.2 Trong n c

- K ch b n bi n đ i khí h u đ c xây d ng n m 1994 trong Báo cáo v khí

h u châu Á do Ngân hàng phát tri n châu Á tài tr

- K ch b n bi n đ i khí h u trong Thông báo đ u tiên c a Vi t Nam cho Công

c khung c a Liên H p Qu c v bi n đ i khí h u (Vi n KH KTTVMT 2003)

- K ch b n bi n đ i khí h u đ c xây d ng b ng ph ng pháp t h p (ph n

m m MAGICC/SCEN GEN 4.1) và ph ng pháp chi ti t hóa (Downscaling) th ng

kê cho Vi t Nam và các khu v c nh h n (Vi n KH KTTVMT 2006)

- K ch b n bi n đ i khí h u đ c xây cho d th o Thông báo l n hai c a Vi t Nam cho Công c khung c a Liên H p Qu c v bi n đ i khí h u (Vi n KH KTTVMT 2007)

- K ch b n bi n đ i khí h u đ c xây d ng b ng ph ng pháp t h p (ph n

m m MAGICC/SCEN GEN 5.3) và ph ng pháp chi ti t hóa th ng kê cho Vi t Nam và các khu v c nh h n (Vi n KH KTTVMT 2008)

- K ch b n bi n đ i khí h u cho khu v c Vi t Nam đ c xây d ng b ng

ph ng pháp đ ng l c (Vi n KH KTTVMT, SEA START, Trung tâm Hadley 2008)

- K ch b n bi n đ i khí h u, n c bi n dâng cho Vi t Nam (B TNMT 2012)

- S li u quan tr c m c n c bi n t i các tr m c a Vi t Nam

- Các nghiên c u c a Vi t Nam v n c bi n dâng nh công trình th y tri u

bi n ông và s d n lên c a m c n c ven b Vi t Nam ánh giá s h y ho i do

m c n c bi n dâng c a Trung tâm H i v n (T ng c c bi n và H o đ o Vi t Nam – B TNMT)

- Quy ho ch t ng th th y l i khu v c B c Trung B ph i chú tr ng gi i pháp thoát l : 8/2010, t i Hà N i, Vi n quy ho ch Th y l i – T ng c c th y l i đã báo cáo quy ho ch t ng th th y l i khu v c B c Trung B trong đi u ki n bi n đ i

khí h u, n c bi n dâng Quy ho ch t ng th th y l i khu v c B c Trung B đ c

th c hi n g m 6 t nh: Thanh Hóa, Ngh An, Hà T nh, Qu ng Bình, Qu ng Tr và

Th a Thiên Hu nh m rà soát quá trình phát tri n và b o v ngu n n c trên các

l nh v c c p n c, thoát n c và ch ng l … phù h p trong vi c thích ng v i đi u

ki n bi n đ i khí h u, n c bi n dâng xu t các gi i pháp t ng th th y l i, ch

đ ng phòng, ch ng và gi m nh thi t h i do thiên tai gây ra, đ m b o phát tri n b n

v ng hi u qu tài nguyên n c các l u v c sông vùng B c Trung B , nâng cao

Tr ng i h c Bách khoa Milan (Pomili) và vi n Quy ho ch Th y l i (IWRP) v i

s tr giúp c a Chính ph hai n c Vi t Nam và Italya D án b t đ u t tháng 2

n m 2012

Xây d ng công c đánh giá nhanh tác đ ng c a B KH đ n hi u qu khai thác các h ch a mi n Trung Vi t Nam c a nhóm tác gi Hoàng Thanh Tùng, GS.TS Lê Kim Truy n, TS D ng c Ti n, Nguy n Hoàng S n 2013

Nghiên c u nâng cao hi u qu khai thác gi m nh thi t h i do thiên tai (l ,

h n) và đ m b o an toàn h ch a n c khu v c Mi n Trung trong đi u ki n B KH

c a GS.TS Lê Kim Truy n 2013

ánh giá tác đ ng c a B KH đ n l nh v c th y l i và doanh nghi p và đ

xu t gi i pháp đ i phó – đ tài c p B TS Nguy n Tu n Anh

1.2.3 Các k ch b n B KH Vi t Nam

K ch b n bi n đ i khí h u, n c bi n dâng Vi t Nam đ c xây d ng d a trên s phân tích và tham kh o các nghiên c u trong và ngoài n c Các tiêu chí đ

l a ch n ph ng pháp tính toán xây d ng k ch b n bi n đ i khí h u, n c bi n dâng cho Vi t Nam bao g m:

a.V nhi t đ

Theo k ch b n phát th i th p: n cu i th k 21, nhi t đ trung bình n m

t ng t 1,6 đ n 2,20C trên ph n l n di n tích phía B c lãnh th và d i 1,60C đ i

b ph n di n tích phía Nam (t à N ng tr vào)

Theo k ch b n phát th i trung bình: n cu i th k 21, nhi t đ trung bình

t ng t 2 ÷ 30C trên ph n l n di n tích c n c, Nhi t đ th p nh t trung bình t ng

t 2,2 ÷ 30C, nhi t đ cao nh t trung bình t ng t 2,0 ÷ 3,20

C S ngày có nhi t đ cao nh t trên 350C t ng t 15 đ n 30 ngày trên ph n l n di n tích c n c B c Trung B nhi t đ mùa đông t ng nhanh h n mùa hè rõ r t

Theo k ch b n phát th i cao: n cu i th k 21, nhi t đ trung bình n m có

-Theo k ch b n phát th i cao: L ng m a n m vào cu i th k 21 t ng trên

h u kh p lãnh th n c ta v i m c t ng ph bi n kho ng t 2 ÷ 10%, riêng khu v c Tây Nguyên có m c t ng ít h n, kho ng t 1 ÷ 4%

C th nh sau:

-V nhi t đ trung bình: theo k ch b n phát th i trung bình, th i đi m gi a

th k 21 (kho ng n m 2045 đ n 2055), vào mùa đông (t tháng 12 đ n tháng 2), nhi t đ t ng t 1,4 đ n 1,80C trên đ i b ph n di n tích phía B c (t à N ng tr ra) Mùa xuân (t tháng 3 đén tháng 5), nhi t đ t ng t 1,2 đ n 1,60

-V l ng m a mùa: Theo k ch b n phát th i trung bình, th i đi m gi a th

k 21, vào mùa đông, h u h t di n tích ông B c B và B c Trung B có l ng

m a t ng v i m c ph bi n là d i 2% Riêng Tây B c B và t nh Hà T nh có m c

t ng cao h n t 2 ÷ 4% L ng m a mùa xuân gi m h u h t di n tích lãnh th

n c ta v i m c gi m ph bi n khu v c B c B là d i 2% và khu v c t Thanh Hóa tr vào có m c gi m ph bi n t 2 ÷ 6% L ng m a t ng ch x y ra vài n i thu c B c B , v i m c t ng kho ng 2% n cu i th k 21, l ng m a mùa xuân trên khu v c B c B gi m kho ng 4%, m c gi m trên ph n l n khu v c

t Thanh Hóa tr vào là 4-10% L ng m a mùa hè trên t t c n c ta đ u t ng v i

m c t ng cao nh t có th đ n trên 6% Còn l ng m a mùa thu, m c t ng cao nh t

có th trên khu v c phía B c (t Qu ng Bình tr ra ) là kho ng 4%

i v i t nh Thanh Hóa, m c t ng nhi t đ trung bình n m và m c thay đ i l ng

Theo k ch b n phát th i trung bình và c th đ i v i t nh Thanh Hóa nh

b ng 1.1, ta có b ng k t qu t ng h p v s thay đ i nhi t đ và l ng m a theo

t ng tháng c a t nh Thanh Hóa trong t ng lai (tính cho giai đo n 2020 đ n 2100)

CH NG 2 HI N TR NG C P N C C A H CH A YÊN M 2.1 Hi n tr ng h th ng công trình thu l i h ch a Yên M , huy n T nh Gia,

2.1.2 c đi m đ a hình

T nh Gia là m t huy n mi n bi n thu c t nh Thanh Hóa Ð a hình khá ph c

t p, bao g m nh ng hang đ ng, r ng núi, đ ng b ng và có đ ng b bi n dài, có

th chia làm 4 d ng đ a hình chính nh sau:

- Vùng núi cao: có đ d c khá l n Cao đ t nhiên t (45,5-339,5)m

- Vùng đ ng b ng: ây là vùng đ t t ng đ i b ng ph ng, đ chênh l ch không l n, có cao đ t nhiên (1,85-12,5)m và là h tiêu thoát n c kém nên th ng

b ng p l t c c b

- Vùng đ t tr ng: là vùng đ t ven sông B ng, sông Hà N m th ng xuyên

ng p m n v i di n tích h n 100 có cao đ t nhiên t (0,10-0,65)m Hi n nay vùng này ch y u đ c s d ng vào nuôi tr ng thu s n và s n xu t mu i

- Vùng ven bi n: là vùng đ t d c ven bi n t tho i d n t Tây sang ông, ven bi n có nh ng bãi cát vàng h t nh , có đi u ki n xây d ng nhi u bãi t m đ p Cao đ t nhiên t (-1,1-4,65)m

a hình l u v c h Yên M là vùng núi cao, s n d c do đó l t p trung nhanh

2.1.3 Tài li u v đ t đai th nh ng

Vùng t i c a h ph trách là vùng đ ng b ng r ng l n c a huy n T nh Gia, cao trình ru ng đ t n i cao t +8,0m đ n +9,0m và n i th p t +3,0 đ n +4,0m L p

th nh ng là đ t th t, phân b trên toàn b di n tích, dày trung bình 0,5m Ta có

T nh Gia v i di n tích t nhiên: 450 km² Dân s : 220.000 ng i, t c đ t ng

tr ng kinh t : 11%/n m V i ti m n ng bi n, đ t r ng, trong nh ng n m qua, kinh

t huy n T nh Gia đã có b c phát tri n v t b c v i t c đ t ng tr ng GDP cao

và t ng đ i toàn di n C c u kinh t chuy n d ch tích c c, t tr ng nông - lâm -

ng nghi p gi m t 53,75% tr c đây xu ng còn 41,5% t tr ng công nghi p - xây

d ng t ng t 18,6% lên 24,5%

S n xu t nông nghi p có b c phát tri n khá Các lo i cây l ng th c và công nghi p t ng nhanh c v di n tích l n n ng su t

B bi n dài 42 km v i 3 c a l ch và h th ng sông ngòi khá dày đ c, bãi tri u r ng l n đã t o nên th m nh đ T nh Gia phát tri n thu , h i s n

D ch v - th ng m i có b c chuy n bi n m nh m Ho t đ ng th ng m i

- d ch v phát tri n t ng đ i đa d ng t t c các thành ph n kinh t và trên kh p các vùng, mi n trong huy n, đáp ng t t h n nhu c u s n xu t và đ i s ng nhân dân H th ng ch c ng góp m t ph n không nh trong s t ng tr ng ngành

th ng m i - d ch v , trong đó có nh ng ch n i ti ng nh : ch Chào, ch Kho,

ch Chìa, ch Còng, ch Du Xuyên,

K t c u h t ng kinh t - xã h i đ c t ng c ng H th ng giao thông đ c chú tr ng phát tri n H th ng thu l i Yên M , bao g m đ p chính, kênh chính

đ c nâng c p, kiên c hoá

C s v t ch t c a các ngành y t , giáo d c, v n hoá, truy n thanh - truy n hình đ c t ng c ng đáng k 100% s tr m xá đ c mái b ng hoá, ngói hoá, trung tâm y t huy n đ c đ u t nâng c p và xây d ng m i v i t ng kinh phí hàng

ch c t đ ng

Chính ph đã phê duy t đ nh h ng quy ho ch Khu công nghi p Nam Thanh

- B c Ngh (Quy t đ nh s 847/TTg ngày 10-10-1997) v i quy mô 1.400 ha trên đ a bàn huy n T nh Gia Ð ng th i, U ban nhân dân t nh Thanh Hoá c ng xác đ nh

T nh Gia là m t trong b n vùng đ ng l c l n c a t nh

Ti p đó, Th t ng Chính ph c ng ban hành Quy t đ nh s 604/QÐ-TTg v

vi c phê duy t quy ho ch t ng th xây d ng đô th m i Nghi S n đ n n m 2020 Khu đô th này có v trí đ c bi t quan tr ng, tác đ ng sâu s c đ n s phát tri n kinh

t c a huy n T nh Gia, c ng nh c a t nh Thanh Hoá nh : s ra đ i c a Nhà máy xi

m ng Nghi S n, c ng cá Ð o Mê - L ch B ng, c ng Th ng m i Nghi S n, d án Liên hi p Nhà máy l c hoá d u Nghi S n,

V i s phát tri n nhanh chóng c a khu kinh t Nghi S n, cùng nh ng chính sách đúng đ n c a huy n T nh Gia, trong t ng lai n i đây s s m là m t đi m sáng

c a đ t n c v phát tri n kinh t -xã h i

2.1.6 Hi n tr ng công trình

Các ch tiêu c b n c a công trình:

Nhi m v công trình:

- Là h ch a đi u ti t nhi u n m

- C p n c t i cho 5840ha đ t nông nghi p

- C p n c cho khu công nghi p Nghi S n v i công su t 55000m3/ngđ

2.2 Tính toán các y u t khí t ng th y v n

L u v c công trình n m vùng B c Trung B nên v c b n khí h u c a khu

v c v n mang nh ng nét chung c a mi n khí h u phía B c Song liên quan đ n v trí

c c Nam c a vùng này cùng v i nh ng đ c đi m riêng c a đ a hình khu v c mà khí

h u đây có tính ch t chuy n ti p gi a ki u khí h u phía B c và mi n ông Tr ng

S n Mùa đông đây đã b t l nh h n so v i B c B và mùa đông r t m t Có s

xu t hi n m t th i k khô nóng vào đ u mùa h đ i v i lu ng gió mùa Tây Nam Tuy

nhiên khu v c Thanh Hoá gió Tây khô nóng ít h n, th i k đ u mùa h không rõ r t

2.2.1 Nhi t đ không khí

c tr ng nhi t đ không khí t chu i s li u c a tr m khí t ng T nh Gia đ i

bi u cho l u v c công trình sau khi th ng kê, k t qu trình bày trong b ng 2-1

B ng 2- 1: c tr ng nhi t đ không khí tr m T nh Gia ( n v : o

9 40,9

Gió mùa h th ng xu t hi n t tháng V~X đây c ng là th i k m a nên

th ng có dông bão T tháng VI đ n tháng VII do nh h ng c a gió Lào th ng

m i đ t kéo dài 5~7 ngày r t nh h ng đ n phát tri n s n xu t và n ng su t cây

B ng 2-2: T c đ gió trung bình, l n nh t tr m khí t ng T nh Gia

c tr ng I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII N m

xu ng 19%~40% Xen k nh ng ngày l nh m trong thòi gian này là nh ng ngày

n m và m h n nh ng đ m t không gi m đi mà ng c l i càng làm tr ng thái

m t ng lên

m th p đi rõ r t vào tháng đ u mùa h , gió Tây khô nóng gây h n hán cho vùng và nhi u n i khác r t tr m tr ng Nh t là nh ng n m gió Tây th i m nh, mùa m a đ n ch m

Th ng kê đ m t ng đ i trung bình và nh nh t t i khu v c công trình qua

s li u c a tr m T nh Gia đ c trình bày trong b ng 2-3

gi ), tháng VI, tháng VIII và tháng X; tháng ít n ng nh t là tháng II và tháng III

S gi n ng không nh ng ph thu c vào b c x thiên v n mà còn liên quan m t thi t v i các y u t th i ti t, tr c h t là mây Vì v y, di n bi n c a n ng th c t

ph c t p h n nhi u so v i di n bi n c a n ng lý thuy t

Vào nh ng tháng m a phùn (II, III), tr i đ y mây, n ng r t ít Tháng IX, nh t là tháng X, tuy th i gian chi u sáng không dài (đ dài ngày x p x ho c ng n h n),

nh ng s gi n ng v n khá cao, x p x các tháng mùa h (VI, VIII)

S li u trên là tr s trung bình, không ph i n m nào, tháng nào s gi n ng c ng

nh v y Theo s li u quan tr c đ c trong m y ch c n m qua, c c đ i và c c ti u,

trung bình c a các tháng đ c nêu trong b ng 2-5:

l ng n c 800 tri u m3 đ c n i v i sông Hoàng Mai, sôngYên b ng kênh Nhà Lê, ven sông có đê ch ng l cao + 3,0m v i t n xu t P = 10%

S bi n đ i m a theo không gian và th i gian trên khu v c ph thu c ch t

ch vào h ng gió (hoàn l u khí quy n) và tác đ ng c a đ a hình

T tài li u l ng m a c a các tr m trong vùng và lân c n h Yên M cho th y

l ng m a bình quân nhi u n m gi a các tr m bi n đ i t ng đ i đ u Mùa m a b t

đ u vào cu i tháng 5, tháng 6 đ n tháng 10, t p trung ch y u vào tháng 8 đ n tháng

10 (3 tháng) chi m (55÷60)% l ng m a n m, tháng l n nh t là tháng 9 chi m 25%

l ng m a n m Mùa khô t tháng 11 đ n tháng 4 n m sau có l ng m a đ t 20%

l ng m a c n m Các tr n m a có c ng đ cao có th gây ra l l n th ng x y ra

vào tháng 8, 9, 10 v i c ng đ l n th ng gây nên nh ng tr n l l n Trong đó đa

s tr ng h p nh ng tr n m a l n th ng có m t đ nh chính sau đó là đ nh ph nh

h n Th i gian dài nh t c a các tr n m a liên t c kho ng 5 ngày đêm

S ngày m a trung bình trong n m kho ng 90 đ n 160 ngày

Th ng kê chu i s li u m a n m t i tr m Yên M sau khi c p nh t đ n 2012,

l ng m a bình quân nhi u n m nh sau:

B ng 2-6: K t qu tính toán các thông s th ng kê X tb ;C s ; C v

p dh

X K X

X K X

p dh

X K X

B ng 2.11: Mô hình m a phân ph i l i ng v i t n su t thi t k P=85%

Tháng I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII

X K X

X K X