Nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác quản lý chi phí sản xuất trong thi công xây dựng tại công ty cổ phần sông đà 4

Các ho t đ ng trong quá trình thi công xây d ng công trình ..... Khái quát chung v Công ty ...

L I C M N

Sau th i gian nghiên c u, đ n nay lu n v n th c s “Nghiên c u, đ

xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng t i Công ty c ph n Sông à 4” đã hoàn thành và đ m

b o đ y đ các yêu c u đ t ra

Tr c h t tác gi xin đ c g i l i c m n chân thành t i th y giáo PGS.TS Ph m Hùng đã dành nhi u th i gian, t n tình giúp đ tác gi hoàn thành lu n v n này

Tác gi xin đ c bày t lòng c m n chân thành đ n các th y, cô giáo

Tr ng i h c Th y l i đã t n tình gi ng d y, truy n đ t nh ng ki n th c chuyên môn quý báu trong su t quá trình h c t p, góp ph n cho tác gi hoàn thành b n lu n v n này

Xin c m n t i Ban lãnh đ o cùng t p th cán b nhân viên Công ty c

ph n Sông à 4 đã nhi t tình giúp đ trong su t quá trình tri n khai và áp

d ng nghiên c u c a mình t i Công ty

Xin c m n nh ng ng i thân trong gia đình, b n bè đã đ ng viên t o

đi u ki n thu n l i trong quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n này

Trong quá trình nghiên c u đ hoàn thành lu n v n ch c ch n khó tránh kh i nh ng thi u sót nh t đ nh, tác gi r t mong mu n đ c s đóng

góp ý k i n chân tình c a các th y cô giáo và cán b khoa h c đ ng nghi p đ

lu n v n đ t ch t l ng cao

Hà N i, ngày tháng n m 2015

Tác gi lu n v n

V ình M n

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan đ tài lu n v n này là s n ph m nghiên c u c a riêng

cá nhân tôi Các s li u và k t qu trong lu n v n là hoàn toàn trung th c và

ch a đ c ai công b trong t t c các công trình nào tr c đây T t c các trích d n đã đ c ghi rõ ngu n g c

Hà N i, ngày tháng n m 2015

Tác gi lu n v n

V ình M n

M C L C

M U 1

CH NG 1: T NG QUAN V QU N LÝ CHI PHÍ S N XU T TRONG THI CÔNG XÂY D NG 5

1.1 Các khái ni m 5

1.2 Khái quát chung v tình hình xây d ng n c ta 6

1.3 T ng quan v thi công xây d ng công trình 9

1.3.1 c đi m chung c a công trình xây d ng 9

1.3.2 Các ho t đ ng trong quá trình thi công xây d ng công trình 11

1.4 T ng quan chi phí s n xu t và qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng 12

1.5 M t s bài h c kinh nghi m trong qu n lý chi phí s n xu t thi công xây d ng công trình 16

K t lu n ch ng 1 17

CH NG 2: C S LÝ LU N T NG C NG CÔNG TÁC QU N LÝ CHI PHÍ S N XU T TRONG THI CÔNG XÂY D NG 18

2.1 S c n thi t c a qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng 18

2.2 Qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình 20

2.2.1 N i dung ch y u c a chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình 20

2.2.2 N i dung qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình 22 2.2.3 Ph ng pháp xác đ nh t ng thành ph n chi phí s n xu t trong thi công xây d ng 25

2.3 Các ch tiêu c b n đánh giá tình hình s d ng chi phí xây l p 28

2.3.1 T ng chi phí s n xu t kinh doanh (kí hi u là F): 28

2.3.2 T xu t chi phí s n x t kinh doanh (kí hi u là F’) 29

2.3.3 M c đ h th p ho c t ng t su t chi phí s n xu t kinh doanh 29

2.3.4 T c đ gi m ho c t ng c a t su t chi phí 29

2.3.5 T l chi phí xây d ng/ chi phí s n xu t kinh doanh 30

2.3.6 T l l i nhu n ho t đ ng xây d ng trên t ng chi phí xây d ng 30

2.3.7 Giá thành xây d ng 30

2.4 Các nhân t nh h ng đ n công tác qu n lý chi phí trong thi công xây d ng công trình 30

2.4.1 Các nhân t bên trong doanh nghi p 30

2.4.2 Các nhân t bên ngoài doanh nghi p 32

2.5 M t s gi i pháp chung t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t 34

2.5.1 Nâng cao n ng su t lao đ ng 34

2.5.2 Ti t ki m tiêu hao nguyên v t li u 34

2.5.3 S d ng máy móc thi t b hi u qu 35

2.5.4 Gi m b t thi t h i trong s n xu t 35

2.5.5 Ti t ki m chi phí qu n lý hành chính 36

K t lu n ch ng 2 36

CH NG 3: TH C TR NG TRONG CÔNG TÁC QU N LÝ CHI PHÍ S N XU T TRONG THI CÔNG XÂY D NG T I CÔNG TY C PH N SÔNG À 4 37

3.1 Gi i thi u chung v Công ty c ph n Sông à 4 37

3.1.1 Khái quát chung v Công ty 37

3.1.2 Ph m vi ho t đ ng và ngành ngh kinh doanh c a Công ty c ph n Sông à 4 39

3.2 Tình hình ho t đ ng xây d ng c a Công ty th i gian v a qua 39

3.3 Phân tích, đánh giá các y u t nh h ng đ n thi công xây d ng và qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng t i Công ty c ph n Sông à 4 43 3.4 Th c tr ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình t i Công ty c ph n Sông à 4 45

3.4.1 c thù c a các công trình do Công ty c ph n Sông à 4 45

3.4.2 Mô hình t ch c ho t đ ng và phân c p qu n lý t i Công ty c ph n Sông à 4 47

3.4.3 Th c tr ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình t i công ty 53

3.5 ánh giá công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình t i Công ty c ph n Sông à 4 58

3.5.1 Nh ng k t qu đ t đ c 58

3.5.2 Nh ng t n t i trong công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình và nguyên nhân c a nó 59

K t lu n ch ng 3 64

CH NG 4: XU T M T S GI I PHÁP T NG C NG CÔNG TÁC QU N LÝ CHI PHÍ S N XU T TRONG THI CÔNG XÂY D NG T I CÔNG TY C PH N SÔNG À 4 65

4.1 nh h ng ngh nghi p và chi n l c phát tri n c a Công ty c ph n Sông à 4 trong th i gian t i 65

4.1.1 nh h ng ngh nghi p 65

4.1.2 Chi n l c phát tri n 66

4.2 xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng t i Công ty c ph n Sông à 4 trong th i gian t i 74

4.2.1 Nh ng c s đ xu t 74

4.2.2 M t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng t i Công ty c ph n Sông à 4 trong th i gian t i 75

K t lu n ch ng 4 93

K T LU N VÀ KI N NGH 95

TÀI LI U THAM KH O 98

DANH M C HÌNH

Hình 3.1 Giá tr s n l ng th c hi n xây l p c a công ty qua các n m 40

Hình 3.2 Giá tr doanh thu xây l p c a công ty qua các n m 40

Hình 3.3 S đ t ch c công ty 48

Hình 3.4 S đ t ch c các chi nhánh 53

DANH M C B NG

B ng 3.1 T su t l i nhu n trên doanh thu c a ho t đ ng xây d ng 41

qua các n m 41

B ng 3.2 Chi phí lãi vay cho ho t đ ng xây d ng nh ng n m g n đây 41

B ng 3.3 Thông tin tài chính trong nh ng n m g n đây 41

B ng 3.4 Các d án đi n hình do Công ty thi công 42

B ng 3.5 H th ng máy móc thi t b hi n có c a Công ty 55

B ng 3.6 So sánh đ nh m c n i b m t s công tác gi a c n tr c 16T và c n tr c 12T 59

B ng 3.7 M t s công tác không phù h p v i th c t 60

B ng 4.1 L trình th c hi n m ng qu n lý d li u 73

B ng 4.2 So sánh t l t ng chi phí so v i t ng doanh thu 91

B ng 4.3 So sánh chi phí tr c ti p gi a đ u thu và chi phí 92

t i các công trình trong n m 2014 92

M U

1 Tính c p thi t c a đ tài:

Công ty c ph n Sông à 4 là đ n v thành viên c a T ng công ty Sông

à đ c thành l p theo Quy t đ nh s 447/Q -BXD ngày 18/05/1989 c a B

tr ng B xây d ng Công ty c ph n Sông à 4 là doanh nghi p nhà n c

ho t đ ng theo Lu t doanh nghi p s 60/2005/QH11 ngày 29/11/2005, trong

đó v n nhà n c chi m 62% v n đi u l c a công ty Tr i qua h n 25 n m xây d ng và tr ng thành, công ty không ng ng phát tri n và đ i m i v m i

m t n nay, Công ty c ph n Sông à 4 đã tr thành m t doanh nghi p

m nh trong thi công xây d ng các công trình th y l i, th y đi n, giao thông, dân d ng và công nghi p

V i đ c thù c a doanh nghi p thi công xây d ng nên ph m vi ho t

đ ng c a Công ty c ph n Sông à 4 r t l n, kh p các mi n c a t n c và

c n c ngoài n i di n ra các công trình xây d ng Chính vì lý do đó vi c

qu n lý chi phí s n xu t t i các công tr ng g p nhi u khó kh n Công tác

qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình ch a th c s hi u

qu c bi t trong nh ng n m g n đây khi ngu n v n đ u t dành cho xây

d ng c b n b h n ch nên các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c xây

d ng g p r t nhi u khó kh n

đ i m t v i nh ng khó kh n đó, Ban lãnh đ o công ty đã tính toán,

th c hi n b ng nhi u hình th c nh m h n ch t i đa chi phí cho s n xu t kinh doanh, đ m b o vi c qu n lý chi phí khoa h c, h p lý, hi u qu nh t

Vi c qu n lý hi u qu chi phí s n xu t trong thi công xây d ng góp

ph n h giá thành s n ph m i u này th c s c n thi t trong b i c nh n n kinh t th tr ng di n ra s c nh tranh quy t li t gi a các doanh nghi p cùng ngành Vi c h giá thành s n ph m t o ra l i th c nh tranh vô cùng l n trong

vi c m r ng và chi m l nh th tr ng, tìm ki m thêm vi c làm cho doanh

nghi p i kèm v i s phát tri n c a doanh nghi p là góp ph n vào s phát tri n chung c a n n kinh t , t ng l i nhu n và các kho n trích n p ngân sách nhà n c, nâng cao đ i s ng c a cán b công nhân viên trong doanh nghi p

Nh n th c đ c t m quan tr ng đó tác gi l a ch n đ tài: “Nghiên

c u, đ xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng t i Công ty c ph n Sông à 4” đ th c hi n nh m

m c đích góp ph n vào s phát tri n c a doanh nghi p

2 M c đích nghiên c u c a đ tài

M c đích nghiên c u c a đ tài c n đ t đ c g m:

- Nghiên c u, phân tích m t s v n đ lý lu n c b n v quá trình thi công xây d ng công trình, chi phí và qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình, phân tích các nhân t nh h ng đ n vi c qu n lý chi phí s n xu t

- Phân tích th c tr ng v tình hình qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng c a Công ty C ph n Sông à 4

- xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình c a Công ty

3 i t ng và ph m vi nghiên c u c a đ tài:

a i t ng nghiên c u c a đ tài: Lu n v n t p trung nghiên c u công tác

qu n lý chi phí s n xu t, vi c s d ng các y u t chi phí c a quá trình thi công xây d ng công trình

b Ph m vi nghiên c u c a đ tài: Tác gi nghiên c u ph m vi, cách th c t

ch c qu n lý chi phí s n xu t trong ho t đ ng xây d ng Công ty c ph n Sông à 4 đ i v i các d án đ c tri n khai trong th i gian t n m 2011 đ n

n m 2014 và đ xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n

xu t t i Công ty đ n n m 2020

4 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài

a Ý ngh a khoa h c:

tài nghiên c u nh ng c s lý lu n và th c ti n v chi phí, ho t

đ ng qu n lý chi phí s n xu t, các nhân t nh h ng đ n qu n lý chi phí s n

xu t trong thi công xây d ng công trình c a các doanh nghi p xây d ng K t

qu nghiên c u c a đ tài là nh ng tài li u tham kh o h u ích cho nh ng nghiên c u, h c t p và gi ng d y sau này, góp ph n hoàn thi n lý lu n v

qu n lý chi phí s n xu t

b Ý ngh a th c ti n:

Th c t hi n nay có r t nhi u doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c thi công xây d ng công trình c thù c a các công trình xây d ng là t ng đ i

gi ng nhau Vì v y, k t qu nghiên c u c a lu n v n này không ch v n d ng

đ t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng cho Công ty c ph n Sông à 4 mà còn áp d ng cho các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c thi công xây d ng công trình

5 K t qu d ki n đ t đ c

K t qu nghiên c u lu n v n có nhi m v đ t đ c g m:

- Phân tích các đ c đi m c a công trình xây d ng, qu n lý chi phí s n

xu t trong thi công xây d ng công trình, các nhân t nh h ng

- Phân tích th c tr ng v tình hình qu n lý chi phí s n xu t c a Công ty

C ph n Sông à 4

- xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình c a Công ty

6 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u:

Xu t phát t nh ng v n đ còn t n t i trong quá trình qu n lý chi phí

s n xu t trong thi công xây d ng công trình t i Công ty c ph n Sông à 4,

v n d ng nh ng c s lý thuy t đ c h c, tác gi lu n v n l a ch n nghiên

c u đ tài mong mu n kh c ph c đ c nh ng t n t i đó, góp ph n vào s phát tri n c a Công ty

Trong quá trình nghiên c u, tác gi lu n v n đã s d ng các ph ng pháp nghiên c u ch y u sau: ph ng pháp quan sát, ph ng pháp phân tích

và t ng k t kinh nghi m và k t h p m t s ph ng pháp nghiên c u khác

Ch ng 3: Th c tr ng trong công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng t i Công ty c ph n Sông à 4

Ch ng 4: xu t m t s gi i pháp t ng c ng công tác qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng t i Công ty c ph n Sông à 4

án đ u t xây d ng công trình, l a ch n nhà th u trong ho t đ ng xây d ng

và các ho t đ ng khác có liên quan đ n xây d ng công trình

Công trình xây d ng là s n ph m đ c t o thành b i s c lao đ ng c a con ng i, v t li u xây d ng, thi t b l p đ t vào công trình, đ c liên k t

đ nh v v i đ t, có th bao g m ph n d i m t đ t, ph n trên m t đ t, ph n

d i m t n c và ph n trên m t n c, đ c xây d ng theo thi t k Công trình xây d ng bao g m: công trình dân d ng, công trình công nghi p, công trình giao thông, công trình nông nghi p và phát tri n nông thôn, công trình

h t ng k thu t

Thi công xây d ng công trình bao g m xây d ng và l p đ t thi t b đ i

v i các công trình xây d ng m i, s a ch a, c i t o, di d i, tu b , ph c h i; phá d công trình; b o hành, b o trì công trình

Qu n lý thi công xây d ng công trình là vi c giám sát, ch đ o, đi u

ph i, t ch c, lên k ho ch đ i v i các giai đo n c a vòng đ i d án xây d ng công trình M c đích c a nó là t góc đ qu n lý và t ch c, áp d ng các bi n pháp nh m đ m b o th c hi n t t m c tiêu d án nh : m c tiêu v giá thành,

m c tiêu th i gian, m c tiêu ch t l ng…

Chi phí s n xu t xây l p là quá trình chuy n bi n c a v t li u xây d ng thành s n ph m d i tác đ ng c a máy móc thi t b cùng s c lao đ ng c a con ng i Nói cách khác, các y u t v t li u lao đ ng, đ i t ng lao đ ng

d i tác đ ng có m c đích c a s c lao đ ng qua quá trình thi công s tr

thành s n ph m xây d ng Nh ng hao phí này đ c th hi n d i hình thái giá tr thì đó là chi phí s n xu t

Ch đ u t xây d ng công trình là ng i s h u v n ho c là ng i đ c giao qu n lý và s d ng v n đ đ u t xây d ng công trình

Nhà th u trong ho t đ ng xây d ng là t ch c, cá nhân có đ n ng l c

ho t đ ng xây d ng, n ng l c hành ngh xây d ng khi tham gia quan h h p

đ ng trong ho t đ ng xây d ng

1.2 Khái quát chung v tình hình xây d ng n c ta

L ch s phát tri n xã h i loài ng i đã tr i qua hàng ngàn n m, trong m i

th i k s t n t i c a con ng i luôn g n li n v i các công trình ki n trúc đ

ch ng t s v n minh c a th i k đó Do v y nhu c u v xây d ng là nhu c u

th ng xuyên và ngày càng t ng lên cùng v i s phát tri n kinh t , xã h i c a

m i qu c gia

Ngày nay, s n xu t càng phát tri n, phân công lao đ ng ngày càng sâu

s c thì vai trò c a ngành xây d ng trong n n kinh t qu c dân ngày càng đ c

kh ng đ nh N u nh trong đi u ki n kinh t ch a phát tri n, ho t đ ng xây

d ng ch ph c v cho các công trình nh v i hình th c đ n gi n và k thu t thô s Khi n n kinh t phát tri n, xây d ng tr thành m t ngành s n xu t v t

ch t quan tr ng ph c v cho n n kinh t Hàng n m, giá tr s n ph m xây

d ng chi m t tr ng l n trong t ng giá tr s n ph m qu c gia Theo s li u

c a T ng c c th ng kê, t ng giá tr s n ph m xây d ng chi m kho ng 25% trên t ng s n ph m qu c gia

21%-B ng 1.1 T tr ng giá tr s n ph m xây l p trên t ng giá tr s n ph m qu c gia

Th i gian

T ng giá tr s n

ph m qu c gia (t đ ng)

T ng giá tr s n

ph m xây d ng (t đ ng)

Giá tr SP xây

d ng/ t ng giá

tr s n ph m (%)

Các doanh nghi p xây d ng c ng phát tri n đ đáp ng nhu c u c a xã

h i Khi n n kinh t ch a phát tri n, các doanh nghi p xây d ng v i s l ng lao đ ng ít, trình đ th p, trang thi t b k thu t thô s , ch y u xây d ng th công Ngày nay v i s lao đ ng d i dào, trình đ tay ngh cao, trang thi t b máy móc hi n đ i, s d ng các thi t b thi công tiên ti n, áp d ng các thành

t u khoa h c vào xây d ng các công trình Xu t phát t th c t , do v y h u

h t các doanh nghi p xây d ng hi n nay đ s c đ m nh n thi công các công trình có quy mô l n và k thu t ph c t p trong và ngoài n c V m t t ch c

qu n lý s n xu t, các doanh nghi p ngày càng thay đ i đ phù h p v i nhu

c u xã h i T nh ng doanh nghi p nh , phân tán, ho t đ ng trong ph m vi

h p, hi u qu s n xu t kinh doanh th p, đ n nay đã hình thành các T ng công

ty, các T p đoàn kinh t có tính toàn qu c và xuyên qu c gia S phát tri n

c a lo i hình doanh nghi p xây d ng ph thu c vào t ng qu c gia các

n c có n n kinh t phát tri n nh M , Anh, Pháp ch y u là doanh nghi p xây d ng v a và nh phát tri n S canh tranh c a các doanh nghi p này

t ng đ i gay g t d n t i có s chuyên môn hóa trong ngành xây d ng Công

ngh xây d ng th gi i hi n nay th ng t p trung vào xây d ng nhà cao t ng,

đ ng h m và ngoài bi n v i các kho n chi phí đ u t t ng đ i l n các

n c đã và đang phát tri n Ngành xây d ng qu c gia nào c ng gi m t vai trò quan tr ng trong vi c n p thu cho ngân sách Nhà n c, thúc đ y s t ng

tr ng c a n n kinh t

i v i Vi t Nam, Nhà n c ta th ng quan tâm đ n ngành xây d ng, coi đây là ngành công nghi p đ c bi t, khi xây d ng phát tri n là ti n đ đ các ngành công nghi p khác phát tri n theo

Trong n n kinh t th tr ng c a Vi t Nam hi n nay, v i xu th h i nh p

và phát tri n, n c ta đang thu hút m t l ng v n r t l n đ u t t n c ngoài Các d án đ u t nhi u l nh v c khác nhau c a n n kinh t nh : d

án giao thông, đi n, n c, nông nghi p, y t , giáo d c T t c các l nh v c

đ u t đó đ u có s góp m t c a doanh nghi p xây d ng

i u đó càng kh ng đ nh v trí, vai trò c a doanh nghi p xây d ng trong

n n kinh t qu c dân, nó là ch d a v ng ch c cho s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c

Trong nh ng n m g n đây, do nh h ng c a n n kinh t th gi i, n n kinh t Vi t Nam c ng r i vào tình tr ng kh ng ho ng Nhà n c ta đã th c

hi n chính sách th t ch t ti n t , ki m soát l m phát, c t gi m v n đ u t cho xây d ng c b n, gây r t nhi u khó kh n cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh

c a các doanh nghi p xây d ng M t s công trình do không thu x p đ c ngu n v n ho c thi u v n ph i t m d ng thi công, d n đ n các doanh nghi p thi công xây d ng công trình b ch m thanh toán kh i l ng xây l p hoàn thành, gây t n đ ng l n giá tr xây d ng d dang, phát sinh thêm nhi u kho n chi phí đ c bi t là chi phí tài chính

đ m b o hi u qu s n xu t kinh doanh trong b i c nh khó kh n c a

n n kinh t , các doanh nghi p b ng nhi u hình th c c t gi m chi phí s n xu t

kinh doanh đ h giá thành s n ph m, t ng s c c nh tranh cho doanh nghi p

Có nh ng doanh nghi p c t gi m s l ng lao đ ng, gi m l ng, cân đ i gi a

vi c t ng l ng đ t ng n ng su t lao đ ng so v i gi m s l ng lao đ ng,

th c hi n các chính sách ti t ki m ch ng lãng phí t các chi phí nh nh v n phòng ph m, đi n n c sinh ho t, đi n tho i, h i ngh , ti p khách cho đ n các chi phí l n nh nguyên v t li u đ u vào c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh C ng có không ít doanh nghi p không t n t i đ c bu c ph i phá s n

1.3 T ng quan v thi công xây d ng công trình

1.3.1 c đi m chung c a công trình xây d ng

Xây d ng c b n là ngành s n xu t v t ch t đ c l p, có ch c n ng tái

s n xu t tài s n c đ nh cho n n kinh t qu c dân Nó t o nên c s v t ch t cho xã h i, t ng ti m l c kinh t và qu c phòng c a đ t n c So v i các ngành s n xu t khác, xây d ng c b n có nh ng đ c đi m đ c tr ng xu t phát

t đ c thù c a s n ph m ngành xây d ng và s n xu t xây d ng Chúng có nh

h ng l n đ n t ch c s n xu t và qu n lý tài chính trong ngành xây d ng

S n ph m xây d ng có tính ch t c đ nh: s n ph m xây d ng sau khi hoàn thành không th di chuy n t v trí này sang v trí khác, mà n i s n xu t

đ ng th i là n i s d ng công trình sau này Do đó các đi u ki n đ a ch t,

th y v n, c s h t ng n i xây d ng công trình đ c l a ch n có nh

h ng r t l n đ n quá trình xây d ng và khai thác công trình Vì th trong

qu n lý kinh t xây d ng ph i nâng cao ch t l ng công tác quy ho ch, đi u tra, kh o sát đ l a ch n đ a bàn xây d ng

M t khác, do s n ph m xây d ng c đ nh nên l c l ng s n xu t ngành xây d ng th ng xuyên di chuy n, t công trình này sang công trình khác

i u đó nh h ng l n đ n s n đ nh c a ng i lao đ ng, chi phí cho khâu

di chuy n đòi h i công tác qu n lý xây d ng c b n ph i đ c bi t chú ý

S n ph m xây d ng có th i gian s d ng lâu dài: S n ph m xây d ng c

b n th ng t n t i và ho t đ ng trong nhi u n m và có th t n t i v nh vi n

c đi m này đòi h i đ c bi t chú tr ng t i công tác qu n lý ch t l ng s n

ph m trong t t c các khâu t đi u tra, kh o sát, thi t k , đ n thi công, nghi m thu và bàn giao công trình

S n ph m xây d ng có quy mô l n, k t c u ph c t p: Quy mô c a s n

ph m xây d ng đ c th hi n v m t hi n v t là hình kh i v t ch t l n, v

m t giá tr là v n nhi u K t c u s n ph m ph c t p, m t công trình g m các

h ng m c công trình, m t h ng m c công trình g m nhi u đ n v công trình,

m t đ n v công trình g m nhi u b ph n, các b ph n l i có yêu c u k thu t khác nhau c đi m này đòi h i kh i l ng v n đ u t , v t t , lao đ ng, máy móc thi công nhi u và đòi hòi nhi u gi i pháp thi công khác nhau Do v y, trong qu n lý xây d ng ph i chú tr ng k ho ch kh i l ng, k ho ch v n đ u

t , l p đ nh m c kinh t k thu t và qu n lý

Th i gian xây d ng công trình dài: i u này d n đ n v n đ u t xây

d ng c a Ch đ u t và v n s n xu t c a t ch c s n xu t b đ ng lâu Các

t ch c xây d ng d g p ph i các r i ro ng u nhiên theo th i gian nh : th i

ti t, s thay đ i c a t giá h i đoái, giá c th tr ng Công trình xây d ng

d b hao mòn ngay c khi hoàn thành, do s phát tri n c a khoa h c công ngh n u th i gian thi t k và thi công xây d ng kéo dài i u này đòi h i các bên liên quan ph i chú tr ng v m t th i gian, ph ng th c thanh toán, l a

ch n ph ng án, ti n đ thi công phù h p cho t ng h ng m c công trình và toàn b công trình

S n ph m xây d ng mang tính đ n chi c: Không bao gi có hai công trình xây d ng gi ng h t nhau, b i l s n ph m xây d ng đ c s n xu t theo

đ n đ t hàng, ngay sau khi hoàn thành s đ c tiêu th ngay theo giá c đã

th a thu n c a các bên tham gia i u này d n đ n n ng su t lao đ ng không cao, gây khó kh n trong vi c so sánh giá thành

Ho t đ ng xây d ng ch y u ngoài tr i nên ch u nh h ng r t l n c a đi u

ki n t nhiên, nh h ng này th ng xuyên làm gián đo n quá trình thi công,

n ng l c c a doanh nghi p không đi u hòa, nh h ng đ n s n ph m d dang,

v t t , thi t b thi công c đi m này yêu c u doanh nghi p xây d ng ph i l p

ti n đ thi công, t ch c lao đ ng h p lý đ tránh th i ti t x u, gi m thi u t n

th t do th i ti t gây ra, t ch c c i thi n đ i s ng c a ng i lao đ ng

Nh ng đ c đi m trên c a ngành xây d ng c b n c ng nh s n ph m xây l p có nh h ng r t l n đ n công tác qu n lý chi phí và giá thành s n

ph m xây l p, đòi h i doanh nghi p xây d ng ph i có bi n pháp, k ho ch chi phí và giá thành s n ph m hi u qu đ không ng ng nâng cao hi u qu s n

xu t kinh doanh c a mình

1.3.2 Các ho t đ ng trong quá trình thi công xây d ng công trình

Theo tài li u “Qu n lý d án xây d ng nâng cao” c a PGS.TS Nguy n

Bá Uân, các ho t đ ng trong quá trình thi công xây d ng c a Nhà th u bao

- Nhà th u ph i h p v i các nhà th u ph tham gia xây d ng công trình

- Ti n hành giám sát xây d ng đ đ m b o ch t l ng theo yêu c u c a tiêu chu n mà thi t k đã l a ch n Theo ch c n ng c a mình, các ch th có

ph ng th c giám sát khác nhau

- i u ch nh nh ng sai s x y ra khi thi công trên công tr ng có th khác v i nh ng con s đã đ c ghi d toán trong h s h p đ ng

- Gi l i t t c các h s và báo cáo v m i ho t đ ng xây d ng và k t

qu c a các cu c ki m tra ch t l ng

- Ki m tra thanh toán ti n cho nh ng ph n vi c đã hoàn thành

- Ti n hành công tác ch m lo s c kh e và ki m tra an toàn lao đ ng đ

đ m b o an toàn cho công nhân và m i ng i trên công tr ng

1.4 T ng quan chi phí s n xu t và qu n lý chi phí s n xu t trong thi

công xây d ng

m c 1.1 tác gi lu n v n đã trình bày khái ni m v chi phí s n xu t xây

l p Chi phí s n xu t bao g m nhi u lo i khác nhau, công d ng và m c đích khác nhau song chung quy g m có chi phí v lao đ ng s ng nh chi phí v

ti n l ng và các kho n trích theo l ng;chi phí v lao đ ng v t hoá nh nguyên v t li u, kh u hao v TSC …

Chi phí s n xu t là h t s c quan tr ng vì nó nh h ng tr c ti p t i l i nhu n, do đó vi c qu n lý và giám sát ch t ch chi phí là h t s c c n thi t

có th giám sát và qu n lý t t chi phí c n ph i phân lo i chi phí theo các tiêu

th c thích h p

Vi c qu n lý s n su t không ch d a vào các s li u t ng h p v chi phí

s n xu t mà còn c n c vào s li u c th c a t ng lo i chi phí theo t ng công trình, h ng m c công trình theo t ng th i đi m nh t đ nh

1.4.1 Phân lo i chi phí s n xu t theo n i dung c a chi phí

Theo cách phân loai này, các y u t có cùng n i dung kinh t đ c s p

x p chung vào m t y u t không phân bi t chi phí s n xu t đ c phát sinh đâu hay dùng vào m c đích gì trong s n xu t nh m t ng h p và cân đ i m i

ch tiêu kinh t và k ho ch c a doanh nghi p Toàn b chi phí s n xu t trong

k đ i v i doanh nghi p xây l p đ c chia thành các y u t sau:

- Chi phí nguyên v t li u: Là nh ng chi phí nguyên v t li u không phân

bi t đ c tr c ti p hay gián ti p nh xi m ng, s t thép…

- Chi phí s d ng nhân công: Là nh ng chi phí v ti n l ng và các kho n trích theo l ng

-Chi phí kh u hao TSC : Bao g m toàn b s ti n trích kh u hao TSC

s d ng cho s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

-Chi phí d ch v mua ngoài: Là s ti n ph i tr v các d ch v mua ngoài

s d ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p nh ti n đi n,

ti n n c, ti n t v n,…

-Chi phí khác b ng ti n: Bao g m các chi phí dùng chi ho t đ ng s n

xu t kinh doanh ngoài b n y u t chi phí đã nêu trên

Vi c phân lo i chi phí theo y u t có ý ngh a l n trong qu n lý Nó cho

bi t c c u chi phí theo n i dung kinh t đ phân tích đánh giá tình hình th c

hi n d toán chi phí s n xu t Nó là c s l p d toán chi phí s n xu t ,l p k

ho ch cung ng v t t , k ho ch qu ti n l ng, tính toán nhu c u s d ng

v n l u đ ng đ nh m c i v i công tác k toán nó là c s đ l p các báo cáo tài chính, giám đ c tình hình th c hi n d toán chi phí s n xu t

1.4.2 Phân lo i chi phí s n xu t theo kho n m c chi phí trong giá thành

s n ph m

Cách phân lo i này d a vào công d ng c a chi phí và đ i t ng Trong xây d ng c b n giá thành s n ph m đ c chia thành các kho n m c chi phí sau :

- Chi phí nguyên v t li u tr c ti p: Ph n ánh toàn b v nguyên v t li u chính, ph , nhiên li u…tham gia tr c ti p vào vi c t o nên th c th c a công trình

- Chi phí nhân công tr c ti p: Là toàn b ti n l ng chính, l ng ph ,

ph c p c a nhân công tr c ti p xây l p công trình; công nhân v n chuy n ,

b c d v t t trong ph m vi m t b ng thi công Kho n m c này không bao

g m ti n l ng và các kho n ph c p có tính ch t l ng c a công nhân đi u khi n máy thi công, công nhân v n chuy n v t li u ngoài ph m vi công trình

và các kho n trích theo l ng c a công nhân tr c ti p s n xu t, công nhân

đi u khi n máy thi công

- Chi phí s d ng máy thi công: Là các chi phí liên quan t i vi c s d ng máy thi công s n ph m xây l p, bao g m chi phí nhiên li u đ ng l c cho máy thi công, ti n kh u hao máy, ti n l ng công nhân đi u khi n máy thi công

Do ho t đ ng c a máy thi công trong xây d ng c b n mà chi phí s

d ng máy thi công chia làm hai lo i:

+ Chi phí t m th i: Là nh ng chi phí liên quan đ n vi c l p ráp, ch y

th , v n chuy n máy ph c v s d ng máy thi công trong t ng th i k

+ Chi phí th ng xuyên: Là nh ng chi phí hàng ngày c n thi t cho vi c

s d ng máy thi công bao g m ti n kh u hao máy móc thi t b , ti n thuê máy,

ti n l ng công nhân đi u khi n máy, nhiên li u, đ ng l c, v t li u dùng cho máy, chi phí s a ch a th òng xuyên

- Chi phí s n xu t chung: Bao g m các kho n chi phí tr c ti p ph c v cho s n xu t đ i, công trình xây d ng nh ng không tính cho t ng đ i t ng

c th đ c Chi phí này g m: Ti n l ng và các kho n trích theo l ng c a

b ph n qu n lý đ i, công nhân tr c ti p s n xu t, công nhân đi u khi n máy thi công, kh u hao TSC dùng cho qu n lý đ i, chi phí công c , d ng c và các chi phí khác phát sinh trong k liên quan đ n ho t đ ng c a đ i

Cách phân lo i này giúp nhà qu n lý xác đ nh đ c c c u chi phí n m trong giá thành s n ph m t đó th y đ c m c đ nh h ng c a t ng kho n

m c chi phí t i giá thành công trình xây d ng t đó có th đ a ra d toán v giá thành s n ph m

1.4.3 Phân lo i chi phí s n xu t theo l nh v c ho t đ ng kinh doanh

Cách phân lo i này chi phí xây l p đ c phân thành các lo i chi phí sau:

- Chi phí c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh: Là nh ng chi phí dung cho

ho t đông s n xu t kinh doanh chính và ph phát sinh tr c ti p trong quá trình thi công và bàn giao công trình cùng các kho n chi phí qu n lý

- Chi phí ho t đ ng tài chính: Là các chi phí v v n và tài s n đem l i l nhu n cho doanh nghi p nh chi phí cho thuê tài s n, góp v n liên doanh

nh ng không tính vào giá tr v n góp

- Chi phí ho t đông b t th ng: Là nh ng kho n chi phí phát sinh không

th ng xuyên t i doanh nghi p và ngoài d ki n c a doanh nghi p nh chi phí b i th ng h p đ ng, hao h t nguyên v t li u ngoài đ nh m c đ c phép ghi t ng chi phí b t th ng

Cách phân lo i này giúp nhà qu n lý bi t đ c c c u chi phí đ đánh gía

hi u qu c a các ho t đ ng Ngoài ra nó còn giúp k toán s d ng tài kho n phù h p và h ch toán đúng chi phí theo t ng ho t đ ng

1.4.4 Phân lo i chi phí s n xu t theo l nh v c ho t đ ng kinh doanh

Cách phân lo i này chi phí xây l p đ c phân thành các lo i chi phí sau:

- Chi phí c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh: Là nh ng chi phí dung cho

ho t đông s n xu t kinh doanh chính và ph phát sinh tr c ti p trong quá trình thi công và bàn giao công trình cùng các kho n chi phí qu n lý

- Chi phí ho t đ ng tài chính: Là các chi phí v v n và tài s n đem l i l i nhu n cho doanh nghi p nh chi phí cho thuê tài s n, góp v n liên doanh

nh ng không tính vào giá tr v n góp

- Chi phí ho t đông b t th ng: Là nh ng kho n chi phí phát sinh không

th ng xuyên t i doanh nghi p và ngoài d ki n c a doanh nghi p nh chi phí b i th ng h p đ ng, hao h t nguyên v t li u ngoài đ nh m c đ c phép ghi t ng chi phí b t th ng

Cách phân lo i này giúp nhà qu n lý bi t đ c c c u chi phí đ đánh gía

hi u qu c a các ho t đ ng Ngoài ra nó còn giúp k toán s d ng tài kho n phù h p và h ch toán đúng chi phí theo t ng ho t đ ng

1.4.5 Phân lo i chi phí s n xu t theo ch c n ng c a chi phí

Cách phân lo i này d a vào ch c n ng c a chi phí tham gia vào quá trình

s n xu t kinh doanh nh th nào

- Chi phí tham gia vào quá trình s n xu t: Chi phí nguyên v t li u tr c

ti p, chi phí nhân công tr c ti p, chi phí máy thi công, chi phí s n xu t chung

- Chi phí tham gia vào ch c n ng bán hàng: Chi phí bán hàng (không làm

t ng giá tr s d ng nh ng làm t ng giá tr c a hàng hoá)

- Chi phí tham gia vào ch c n ng qu n lý: Chi phí qu n lý doanh nghiêp Cách phân lo i này giúp ta bi t ch c n ng c a chi phí tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh, xác đ nh chi phí tính vào giá thành ho c tr vào k t

qu c a doanh nghi p

1.5 M t s bài h c kinh nghi m trong qu n lý chi phí s n xu t thi công

xây d ng công trình

Trong su t quá trình xây d ng và tr ng thành, Công ty c ph n Sông

à 4 đ t đ c r t nhi u nh ng thành t u to l n Bên c nh đó, t i m t s công trình đã thi công, Công ty c ng c n rút ra bài h c kinh nghi m sâu s c v

qu n lý Khi xây d ng các c n bi t th t i Vincom, do không bám sát các m c

ti n đ quy đ nh trong h p đ ng v i Ch đ u t , khi quy t toán giá tr h p

đ ng đã b Ch đ u t ph t h n 5 t đ ng do ch m ti n đ M t bài h c kinh nghi m n a là khi Công ty ký h p đ ng thi công công trình th y đi n Ayun

Th ng 1A theo đ n giá c đ nh vào th i đi m n m 2009 Sau đó, giá các

lo i v t li u chính nh xi m ng, s t thép, cát, đá bi n đ ng r t l n làm Công

ty ph i bù l r t nhi u do chênh l ch v t li u đ u vào

K t lu n ch ng 1

Trong n i dung ch ng I, tác gi lu n v n t p trung nghiên c u m t s khái ni m liên quan đ n ho t đ ng thi công xây d ng công trình, phân tích tình hình ho t đ ng xây d ng n c ta hi n nay Tác gi nghiên c u t ng quan các v n đ v thi công xây d ng công trình, chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình ây là các v n đ t ng quan, làm c s đ nghiên

c u n i dung ch ng ti p theo

CH NG 2: C S LÝ LU N T NG C NG CÔNG TÁC

QU N LÝ CHI PHÍ S N XU T TRONG THI CÔNG XÂY D NG 2.1 S c n thi t c a qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng

Khi b t tay vào chi n l c s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p xây

l p có m t đi u quan tr ng mà không doanh nghi p nào b qua là các chi phí

s n xu t ph i đ c qu n lý và s d ng nh th nào xem các đ ng v n b ra có

hi u qu đ n đâu và mang l i l i nhu n nh mong mu n hay không Có th nói tri th c qu n lý chi phí s n xu t là y u t quan tr ng trong vi c s n xu t thi công xây d ng công trình N u không có ki n th c c b n v qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng, doanh nghi p s không bi t đ c tình hình th c t và k t qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Y u t chi phí

s n xu t luôn đóng vai trò quan tr ng trong b t c k ho ch m r ng và t ng

tr ng kinh doanh nào Các công ty mu n t ng tr ng và đ y m nh l i nhu n

c n không ng ng tìm ph ng th c qu n lý và s d ng hi u qu nh t các ngu n chi phí s n xu t, đ ng th i tái đ u t các kho n ti n đó cho nh ng c

h i phát tri n tri n v ng nh t Nhu c u v n và chi phí s n xu t c a công ty luôn bi n đ ng nh t đ nh theo t ng th i k , vì v y m t trong nh ng nhi m v quan tr ng nh t c a qu n lý chi phí s n xu t là xem xét l a ch n c c u v n

và chi phí xây l p sao cho m t cách ti t ki m và hi u qu nh t

Qu n lý t t chi phí s n xu t s giúp doanh nghi p th c hi n k ho ch s n

xu t kinh doanh v i hi u qu cao nh t, do ti t ki m đ c chi phí và h đ c giá thành s n ph m các công trình Bi u hi n nh sau:

- T ch c phân công, phân c p chi phí s n xu t và giá thành xây l p đúng

đ n, phù h p v i tình hình đ c đi m s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

- Làm t t công tác k ho ch hóa chi phí xây l p và giá thành s n xu t xây

l p (bao g m l p k ho ch, t ch c th c hi n k ho ch, phân tích đánh giá tình hình th c hi n k ho ch, tìm các gi i pháp qu n lý t t đ h th p chi phí

và giá thành ngay c trong quá trình th c hi n k ho ch c ng nh trong th i

k k ho ch s p t i)

Trong công tác k ho ch hóa chi phí s n xu t và giá thành s n ph m xây

l p là công c quan tr ng ph c v cho vi c qu n lý chi phí giá thành xây l p

K ho ch này đ c l p ra nh m ph c v cho công vi c hoàn thành k ho ch

s n xu t các công trình m t cách t t nh t, đ ng th i ph i quán tri t m c tiêu

ti t ki m chi phí, h giá thành s n ph m, d ch v c a doanh nghi p Vì v y,

vi c th c hi n t t k ho ch hóa chi phí s n xu t và h giá thành xây l p đ ng ngh a v i vi c th c hi n t t k ho ch s n xu t kinh doanh, ti t ki m đ c chi phí, h giá thành c a công trình, d ch v c a doanh nghi p M t khác, do ti t

ki m đ c chi phí xây l p, h đ c giá thành các công trình nên các doanh nghi p thi công xây d ng có s c c nh tranh cao trên th tr ng v giá N u doanh nghi p th c hi n chi n l c h giá thành trong thi công xây d ng các công trình v i giá c nh tranh h p lý s giúp doanh nghi p t ng đ c doanh thu, m t ti n đ quan tr ng giúp doanh nghi p t ng l i nhu n trong hi n t i và

t ng lai Ngoài ra ngoài vi c lo i b nh ng chi phí không c n thi t, ch ng

đ c hi n t ng lãng phí tr c ti p làm t ng l i nhu n cho doanh nghi p, đ ng

th i gi i phóng đ c ngu n v n ph c v đ u t m r ng s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p T đó nâng cao đ c hi u qu s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p

Trong đi u ki n hi n nay c a Vi t Nam, qu n lý t t chi phí xây l p và giá thành s n ph m xây l p c a doanh nghi p còn rèn luy n đ c k n ng và tác phong lao đ ng công nghi p cho ng i lao đ ng, cho t ng t p th lao đ ng và cho toàn doanh nghi p, g n li n l i ích c a ng i lao đ ng v i l i ích c a doanh nghi p, khuy n khích ng i lao đ ng th c hành ti t ki m, c i ti n công tác, có nhi u sáng ki n trong s n xu t kinh doanh, t ng n ng su t lao đ ng,

t ng hi u qu s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p

Ng c l i, doanh nghi p t ch c qu n lý chi phí xây l p và giá thành xây l p không t t thì h u qu r t n ng n cho doanh nghi p, th m chí d n đ n phá s n

2.2 Qu n lý chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công trình

2.2.1 N i dung ch y u c a chi phí s n xu t trong thi công xây d ng công

trình

2.2.1.1 Theo góc đ nhà n c

Chi phí thi công xây d ng công trình: đ c xác đ nh cho công trình,

h ng m c công trình, b ph n, ph n vi c, công tác c a công trình, h ng m c công trình đ i v i công trình chính, công trình ph tr , công trình t m ph c

v thi công, nhà t m đ và đi u hành thi công

Chi phí nhà t m t i hi n tr ng đ và đi u hành thi công là chi phí đ xây d ng nhà t m t i hi n tr ng ho c thuê nhà ho c chi phí đi l i ph c v cho vi c và đi u hành thi công c a nhà th u trong quá trình thi công xây

d ng công trình

Chi phí xây d ng bao g m: chi phí tr c ti p, chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c và thu giá tr gia t ng

+ Chi phí tr c ti p bao g m: chi phí v t li u (k c v t li u do ch đ u t

c p), chi phí nhân công, chi phí máy thi công và chi phí tr c ti p khác Chi phí tr c ti p khác là chi phí cho nh ng công tác c n thi t ph c v tr c ti p thi công xây d ng công trình nh chi phí di chuy n l c l ng lao đ ng trong n i

b công tr ng, an toàn lao đ ng, b o v môi tr ng cho ng i lao đ ng và môi tr ng xung quanh, thí nghi m v t li u c a nhà th u và chi phí b m

n c, vét bùn không th ng xuyên và không xác đ nh đ c kh i l ng t thi t k

+ Chi phí chung bao g m: chi phí qu n lý c a doanh nghi p, chi phí đi u hành s n xu t t i công tr ng, chi phí ph c v công nhân, chi phí ph c v thi công t i công tr ng và m t s chi phí khác

+ Thu nh p ch u thu tính tr c: là kho n l i nhu n c a doanh nghi p xây d ng đ c d tính tr c trong d toán xây d ng công trình

+ Thu giá tr gia t ng: là kho n thu ph i n p theo quy đ nh c a nhà

n c và đ c tính trên t ng giá tr các kho n m c chi phí nêu trên

2.2.1.2 Theo góc đ doanh nghi p

Chi phí thi công xây d ng công trình: đ c xác đ nh cho công trình,

h ng m c công trình, b ph n, ph n vi c, công tác c a công trình, h ng m c công trình đ i v i công trình chính, công trình ph tr , công trình t m ph c

v thi công, nhà t m đ và đi u hành thi công

+ Chi phí tr c ti p thi công xây d ng công trình là toàn b chi phí tr c

ti p đ thi công hoàn thành công trình, h ng m c công trình, b ph n, ph n

vi c, công tác c a công trình, công trình ph tr , công trình t m ph c v thi công, nhà t m đ và đi u hành thi công

Chi phí thi công tr c ti p bao g m: chi phí tr c ti p (v t li u, nhân công, máy thi công), chi phí tr c ti p khác, chi phí ph c v công nhân, chi phí ph c

v thi công t i công tr ng

+ Chi phí qu n lý: Chi phí qu n lý bao g m chi phí qu n lý c a doanh nghi p và chi phí đi u hành s n xu t t i công tr ng ó là chi phí qu n lý chung c a doanh nghi p g m các chi phí v l ng nhân viên b ph n qu n lý doanh nghi p (ti n l ng, ti n công, các kho n ph c p, .); b o hi m xã h i,

b o hi m y t , kinh phí công đoàn c a nhân viên qu n lý doanh nghi p; chi phí v t li u v n phòng, công c lao đ ng, kh u hao tài s n c đ nh dùng cho

qu n lý doanh nghi p; ti n thuê đ t, thu môn bài; kho n l p d phòng ph i thu khó đòi; d ch v mua ngoài (đi n, n c, đi n tho i, fax, b o hi m tài s n, cháy n ); chi phí b ng ti n khác (ti p khách, h i ngh khách hàng )

+ Chi phí Marketing: Trong th tr ng hi n nay công tác xây d ng

th ng hi u có vai trò to l n trong quá trình s n xu t kinh doanh M t nhà

th u có th ng hi u thì s đ m b o cho kh n ng th ng th u cao h n r t nhi u Vì v y Marketing là y u t c c k quan tr ng

Chi phí cho công tác marketing c a doanh nghi p nh : chi phí cho công tác nghiên c u th tr ng, thi t k t ch c thi công, xây d ng giá th u, l p h

s th u, đ u th u…

+ Chi phí tài chính: là nh ng kho n phí mà ng i đi vay ph i tr khi h vay ti n t ngân hàng hay m t t ch c tín d ng Chi phí tài chính không ch bao g m lãi su t kho n vay, mà còn bao g m các kho n phí khác nh phí giao

d ch, phí hoa h ng, phí thanh toán ch m, phí hàng n m nh phí th tín d ng hàng n m, và phí tín d ng b o hi m hàng n m trong tr ng h p ng i cho vay yêu c u có b o hi m tr c khi quy t đ nh cho vay Chi phí tài chính đ c

kê khai trong báo cáo k t qu kinh doanh c a doanh nghi p là t ng chi phí tài chính, trong đó chi phí lãi vay là kho n chi phí tài chính quan tr ng nh t Trong ngành xây d ng, do th i gian thi công xây d ng kéo dài nên chi phí tài chính b ra khá l n ó là nh ng thi t h i do đ ng v n trong th i gian xây d ng gây ra Khi công trình đang đ c thi công xây d ng thì ph n

v n b ra ch a th sinh l i do công trình ch a đ c khai thác đ a vào s

Có nhi u cách qu n lý chi phí nh ng thông th ng các doanh nghi p

th ng qu n lý theo hai cách sau:

- Qu n lý theo các kho n m c chi phí: áp d ng đ i v i các công trình

l n, ph c t p mà công ty không giao khoán ho c ch giao khoán m t ph n thì chi phí không n m trong giao khoán s đ c qu n lý theo kho n m c chi phí

- Giao khoán: khoán g n, khoán thu n p, khoán theo t ng h ng m c chi phí

M i ph ng pháp qu n lý chi phí đ u đ c th c hi n theo các b c sau: + L p d toán chi phí s n xu t và giá thành s n ph m

+ T ch c th c hi n chi phí xây l p trong doanh nghi p

+ Ki m tra tài chính đ i v i chi phí và giá thành s n ph m xây l p, đ a

ra nh ng tác đ ng thích h p

a) Qu n lý chi phí xây l p trong ho t đ ng cung c p s n ph m, d ch v

c a doanh nghi p xây l p

i v i b ph n chi phí này có th t ch c qu n lý theo các khâu thi công công trình ho c các y u t chi phí D i đây là các n i dung qu n lý chi phí xây l p theo các y u t chi phí:

- Qu n lý chi phí nguyên li u dùng trong ho t đ ng xây l p c a doanh nghi p

Nguyên t c chung là ph i qu n lý ch t ch c hai khâu: m c tiêu hao v t

c a doanh nghi p

H th ng ch tiêu đ nh m c tiêu hao v t t do doanh nghi p quy đ nh c n

c vào đ nh m c quy đ nh c a các c quan có th m quy n và tình hình đ c

đi m kinh doanh xây l p c a doanh nghi p

V giá tr v t t đ tính vào chi phí xây l p là giá tr th c t mua vào ghi trên ch ng t hóa đ n theo đúng quy đ nh c a nhà n c, sau khi đã tr s ti n

s ti n đ n bù thi t h i do t p th gây ra, hao h t đ nh m c cho phép, giá tr

ph li u thu h i, s ti n gi m giá khi mua (n u có) dùng trong ho t đ ng xây

l p c a doanh nghi p

- Qu n lý chi phí công c d ng c s n xu t thi công xây d ng công trình: Doanh nghi p c n c vào th i gian s d ng và giá tr c a chúng đ ti n hành phân b d n vào chi phí trong k cho phù h p

- Qu n lý chi phí kh u hao tài s n c đ nh dùng trong ho t đ ng xây l p:

Ph i g n li n v i c ch qu n lý tài s n c đ nh và kh u hao tài s n c đ nh trong doanh nghi p theo quy đ nh hi n hành c a nhà n c

- Qu n lý chi phí ti n l ng và các kho n ph c p có tính ch t l ng:

Qu n lý ch t ch lao đ ng g n li n v i vi c tr l ng cho ng i lao đ ng v i

k t qu s n xu t kinh doanh, xây d ng đ c h th ng đ nh m c do các lo i lao đ ng và đ n giá ti n l ng h p lý, khoa h c, phù h p v i lu t lao đ ng, kích thích ng i lao đ ng phát huy sáng ki n, ti t ki m trong s n xu t kinh doanh, t ng n ng su t lao đ ng cho doanh nghi p

- Qu n lý chi phí b o hi m xã h i, b o hi m y t và các chi phí khác ph i

g n v i ch đ hi n hành c a nhà n c và b o v quy n l i c a ng i lao

đ ng đúng pháp lu t

- Qu n lý chi phí s d ng máy thi công: Máy thi công là máy móc đ c

tr ng cho doanh nghi p xây l p, doanh nghi p c n có k ho ch c th trong quá trình s d ng và b o qu n máy, xây d ng đ c đ nh m c chi phí s d ng máy thi công t i u

- Qu n lý chi phí d ch v mua ngoài: Doanh nghi p ph i xây d ng đ c các đ nh m c c th cho t ng kho n m c chi phí thu c b ph n này và qu n

lý ch t ch chúng

b) Qu n lý chi phí ho t đ ng tài chính

Theo dõi sát sao v tình hình v n và v n vay c a doanh nghi p, đ c bi t

là kho n chi phí lãi vay có k ho ch c th khi vay v n

2.2.3 Ph ng pháp xác đ nh t ng thành ph n chi phí s n xu t trong thi

công xây d ng

2.2.3.1 Chi phí tr c ti p

Chi phí tr c ti p bao g m chi phí v t li u (k c v t li u do ch đ u t

c p), chi phí nhân công, chi phí s d ng máy thi công và chi phí tr c ti p khác

* Chi phí v t li u, nhân công, máy thi công trong chi phí tr c ti p đ c xác đ nh b ng m t trong các ph ng pháp sau đây:

+ Theo kh i l ng và đ n giá xây d ng t ng h p

+ Theo kh i l ng và đ n giá xây d ng chi ti t

+ K t h p các ph ng pháp trên

- Xác đ nh chi phí v t li u, nhân công, máy thi công theo kh i l ng và

đ n giá xây d ng t ng h p

- Xác đ nh kh i l ng:

Kh i l ng công tác xây d ng đ c xác đ nh t b n v thi t k k thu t

ho c thi t k b n v thi công, nhi m v công vi c ph i th c hi n c a công trình, h ng m c công trình và đ c t ng h p t m t nhóm các công tác xây

l p đ t o thành m t đ n v k t c u ho c b ph n c a công trình

- Xác đ nh đ n giá xây d ng t ng h p:

n giá xây d ng t ng h p đ c l p ph i t ng ng v i danh m c và n i dung c a kh i l ng công tác xây d ng n giá xây d ng t ng h p đ c l p trên c s đ n giá xây d ng chi ti t n giá xây d ng t ng h p có th ch bao

g m chi phí v t li u, chi phí nhân công, chi phí máy thi công ho c t ng h p đ y

đ c chi phí tr c ti p khác, chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c

n giá xây d ng chi ti t dùng đ xác đ nh đ n giá xây d ng t ng h p

đ c xác đ nh nh m c d i

-Xác đ nh chi phí v t li u, nhân công, máy thi công theo kh i l ng và

đ n giá xây d ng chi ti t

- Xác đ nh kh i l ng:

Kh i l ng các công tác xây d ng đ c xác đ nh t b n v thi t k k thu t ho c thi t k b n v thi công, nhi m v công vi c ph i th c hi n c a công trình, h ng m c công trình phù h p v i danh m c và n i dung công tác xây d ng trong đ n giá xây d ng chi ti t

- Xác đ nh đ n giá xây d ng chi ti t:

n giá xây d ng chi ti t đ c l p bao g m chi phí v t li u, chi phí nhân công và chi phí máy thi công đ c xác đ nh trên c s đ nh m c hao phí

c n thi t và giá v t li u, giá nhân công, giá máy thi công t ng ng n giá xây d ng chi ti t có th ch bao g m chi phí v t li u, chi phí nhân công, chi phí máy thi công ho c t ng h p đ y đ c chi phí tr c ti p khác, chi phí chung, thu nh p ch u thu tính tr c

+ Giá v t li u: là giá v t li u đ n hi n tr ng xây d ng, đ c xác đ nh phù h p v i công trình và g n v i v trí n i xây d ng công trình Giá v t li u

ph i h p lý và phù h p v i m t b ng giá th tr ng n i xây d ng công trình, xác đ nh trên c s báo giá c a các nhà s n xu t, thông tin giá c a nhà cung

c p ho c giá đ c áp d ng cho công trình khác có cùng tiêu chu n v ch t

l ng ho c giá do đ a ph ng công b và ph i đ m b o tính c nh tranh Trong tr ng h p v t li u ch a có trên th tr ng ho c các nhà th u t s n

xu t v t li u xây d ng theo yêu c u c a ch đ u t thì giá v t li u đ c l y theo m c giá h p lý v i đi u ki n đáp ng đ c các yêu c u đ t ra v ch ng

lo i, ch t l ng, s l ng, ti n đ cung ng, và đ m b o tính c nh tranh Khi l p đ n giá xây d ng công trình ph i th c hi n ki m tra v s phù h p

gi a giá và ch ng lo i v t li u s d ng vào công trình theo thi t k

+ Giá nhân công: đ c tính đúng, tính đ ti n l ng, các kho n l ng

ph và ph c p l ng (k c các kho n h tr l ng) trên c s m c ti n

l ng t i thi u đ c c quan Nhà n c có th m quy n công b đ đ m b o

ti n l ng c a ng i lao đ ng có tính đ n m t b ng giá c a th tr ng lao

đ ng ph bi n c a t ng khu v c theo t ng lo i th và đi u ki n lao đ ng c

th c a công trình, kh n ng ngu n v n và kh n ng chi tr c a ch đ u t

+ Giá máy thi công (k c giá thuê máy): đ c tính toán theo h ng

d n ph ng pháp xác đ nh giá ca máy và thi t b thi công c a B Xây d ng

đ áp d ng cho công trình ho c t b ng giá ca máy và thi t b thi công do đ a

ph ng công b

* Chi phí tr c ti p khác: là chi phí cho nh ng công tác c n thi t ph c v

tr c ti p vi c thi công xây d ng công trình nh di chuy n l c l ng lao đ ng trong n i b công tr ng, an toàn lao đ ng, b o v môi tr ng cho ng i lao

đ ng và môi tr ng xung quanh, chi phí b m n c, vét bùn, thí nghi m v t

li u, không xác đ nh đ c kh i l ng t thi t k

Chi phí tr c ti p khác đ c tính b ng t l % trên t ng chi phí v t li u, chi phí nhân công, chi phí máy thi công

Tr ng h p n u chi phí tr c ti p khác tính theo t l quy đ nh không phù

h p thì c n c vào đi u ki n th c t đ xem xét đi u ch nh m c t l cho phù

h p

2.2.3.2 Chi phí qu n lý

Là các chi phí phát sinh có liên quan đ n ho t đ ng qu n ly kinh doanh,

qu n ly hành chính và qu n ly đi u hành chung c a toàn doanh nghi p Chi phí qu n lý doanh nghi p g m các kho n sau:

- Chi phí nhân viên qu n lý doanh nghi p: g m các kho n ti n l ng và các kho n ph c p, n gi a ca ph i tr cho lãnh đ o, cán b nhân viên các

phòng ban và các kho n trích b o hi m xã h i, b o hi m y t , kinh phí công đoàn

- Chi phí v t li u ph c v cho qu n lý doanh nghi p

- Chi phí d ng c , đ dùng ph c v cho b ph n qu n lý doanh nghi p

- Chi phí kh u hao TSC ph c v chung cho toàn doanh nghi p nh nhà

v n phòng, v t ki n trúc, ph ng ti n v n t i, thi t b truy n d n, thi t b v n phòng …

- Thu , phí, l phí nh thu môn bài, thu nhà đ t và các kho n phí khác

- Chi phí d phòng nh d phòng ph i thu khó đòi

- Chi phí d ch v mua ngoài ph c v cho b ph n qu n lý doanh nghi p

nh : chi phí đi n, n c, đi n tho i, fax, chi phí s a ch a tài s n c đ nh, ti n thuê nhà làm v n phòng …Chi phí khác b ng ti n đã chi ra đ ph c v cho

ho t đ ng qu n lý doanh nghi p nh : chi phí ti p khách cho b ph n qu n lý doanh nghi p, chi phí t ch c h i ngh , h i h p, công tác phí, chi phí ki m toán…

2.3 Các ch tiêu c b n đánh giá tình hình s d ng chi phí xây l p

2.3.1 T ng chi phí s n xu t kinh doanh (kí hi u là F):

ây là toàn b chi phí s n xu t kinh doanh phát sinh trong k đ c k t chuy n (phân b ) cho doanh thu c a doanh nghi p trong k đó (bao g m doanh thu ho t đ ng cung c p dich v , s n ph m và doanh thu ho t đ ng tài chính) Nó ph n ánh s ph i bù đ p t doanh thu đ tính l i nhu n và các ch tiêu tài chính quan tr ng khác c a doanh nghi p

T ng chi phí s n xu t kinh doanh là m t s tuy t đ i tính b ng ti n ph n ánh quy mô c a chi phí s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ c bù đ p t doanh thu c a doanh nghi p trong k ho ch toán, xác đ nh l i nhu n c a doanh nghi p, song ch a ph n ánh đ c trình đ s d ng các ngu n l c c a doanh nghi p ph c v s n xu t kinh doanh là cao hay th p kh c ph c

đ c đi u đó ta s d ng ch tiêu t xu t chi phí s n xu t kinh doanh

2.3.2 T xu t chi phí s n x t kinh doanh (kí hi u là F’)

Ch tiêu này đ c xác đ nh theo công th c:

F’= ( F)/ (M) (2-1) Trong đó:

F’: đ c tính thành %

F: T ng chi phí s n xu t kinh doanh

M: Doanh thu s n xu t kinh doanh thông th ng

Ý ngh a kinh t : ch tiêu phán ánh c a m t đ ng doanh thu đ t đ c trong k , doanh nghi p ph i m t bao nhiêu đ n v đ ng chi phí trong k đó F’ càng th p thì hi u qu chi phí càng l n và ng c l i Vì v y nó đ c

s d ng đ phân tích so sánh xác đ nh thành tích qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

2.3.3 M c đ h th p ho c t ng t su t chi phí s n xu t kinh doanh

c tính theo công th c sau:

∆F’= F’1- F’0 (2-2) Trong đó:

t su t chi phí k g c

Trong hai doanh nghi p đem ra so sánh doanh nghi p nào có t c đ gi m nhanh h n thì doanh nghi p đó qu n lý chi phí t t h n

2.3.5 T l chi phí xây d ng/ chi phí s n xu t kinh doanh

Ý ngh a kinh t : Ch tiêu này ph n ánh, trong m t đ ng chi phí kinh doanh có bao nhiêu đ ng chi phí xây d ng

2.3.6 T l l i nhu n ho t đ ng xây d ng trên t ng chi phí xây d ng

Ý ngh a kinh t : Ch tiêu này ph n ánh m t đ ng chi phí b ra s thu

đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n

2.3.7 Giá thành xây d ng

Giá thành xây d ng đ c xác đ nh theo công th c:

Z =Chi phí SXKD d dang đ u k + Chi phí SXKD phát sinh trong k - Chi phí SXKD d dang cu i k

2.4 Các nhân t nh h ng đ n công tác qu n lý chi phí trong thi công

xây d ng công trình

2.4.1 Các nhân t bên trong doanh nghi p

2.4.1.1 Nhân t qu n lý nhân s , con ng i

M t trong nh ng y u t thành công c a b t k doanh nghi p nào chính là ngh thu t qu n lý nhân s Y u t này tuy không tr c ti p t o ra s n ph m

d ch v nh ng nó có vai trò r t l n đ i v i vi c nâng cao n ng su t lao đ ng,

ch t l ng s n ph m

i v i ngành xây d ng nói riêng, trong m t d án đ u t xây d ng công trình, giai đo n th c hi n đ u t là giai đo n s v n đ u t đ c s d ng chi m đ i đa s v n đ u t c a d án, s v n này n m đ ng trong quá trình

th c hi n đ u t mà không sinh l i Do v y, trong giai đo n này luôn đ t ra các yêu c u v th i gian và ti n đ th c hi n d án, đ y nhanh th i gian ph i

đ m b o ch t l ng d án, chi phí d án ph i n m trong ph m vi đã duy t Vì

v y, mu n th c hi n t t nh t các công vi c trong giai đo n này thì công tác

qu n lý ngu n nhân l c là vô cùng quan tr ng V n đ quan tr ng đ u tiên trong công tác qu n lý nhân l c là ph i xác đ nh đúng trình đ và b trí công

H th ng c s v t ch t k thu t đóng m t vai trò h t s c quan tr ng đ i

v i chi phí s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p B i n u doanh nghi p có

m t h th ng c s v t ch t k thu t t t thì s góp ph n ti t ki m chi phí s n

xu t cho doanh nghi p N u máy móc thi t b s n xu t, d ng c qu n lý đ y

đ , hi n đ i thì nó s t o đi u ki n cho ho t đ ng s n xu t đ c thông su t và

gi m đ c các kho n chi phí thuê ngoài Ngoài ra, đi u ki n kho bãi đ b o

qu n v t t , nguyên v t li u, máy móc thi t b mà t t s làm gi m chi phí hao

h t trong khâu b o qu n, đ ng th i h n ch đ c s suy gi m ch t l ng, hao mòn v t t , máy móc thi t b

2.4.1.3 Nhân t t ch c qu n lý s n xu t và tài chính

Nh vào vi c b trí các khâu s n xu t h p lý, có th h n ch đ c s lãng phí nguyên v t li u, chi phí v ng ng s n xu t Bên c nh đó, vi c s

d ng v n h p lý, đáp ng đ y đ k p th i nhu c u cho vi c mua s m v t t , s tránh đ c nh ng t n th t cho s n xu t nh vi c ng ng s n xu t do thi u v t

t ng th i thông qua vi c t ch c s d ng v n s ki m tra đ c tình hình

d tr v t t , t đó phát hi n ng n ng a k p th i tình tr ng đ ng, m t mát, hao h t v t t Vi c đ y nhanh chu chuy n v n có th gi m b t nhu c u vay

v n, gi m b t đ c chi phí lãi vay T t c s tác đ ng trên đ u làm gi m b t chi phí s n xu t kinh doanh cho doanh nghi p

2.4.2 Các nhân t bên ngoài doanh nghi p

2.4.2.1 Nhân t chính sách c a Nhà n c

c tr ng n n kinh t c a n c ta là n n kinh t th tr ng có s đi u ti t

c a Nhà n c i u đó có ngh a là Nhà n c không đ ng ngoài s phát tri n

c a n n kinh t mà đóng vai trò là ng i h ng d n, ki m soát và đi u ti t

ho t đ ng kinh t t m v mô thông qua các lu t l , chính sách và các bi n pháp kinh t Nhà n c t o môi tr ng và hành lang pháp lý cho các doanh nghi p ho t đ ng phát tri n s n xu t kinh doanh và khuy n khích các doanh nghi p đ u t kinh doanh vào nh ng ngh có l i cho đ t n c, cho đ i s ng nhân dân Doanh nghi p s n xu t, đ c bi t là doanh nghi p Nhà n c ph i tuân th ch đ qu n lý kinh t c a Nhà n c đang áp d ng nh : ch đ ti n

l ng, ti n công, c ch h ch toán kinh t S hoàn thi n các ch đ qu n lý kinh t là đi u ki n c b n cho vi c áp d ng ch đ phân tích, ki m tra và

h ch toán chi phí s n xu t kinh doanh Các ch đ th l c a Nhà n c là ch

d a cho công tác qu n lý chi phí s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p

Hi n nay, vi c áp d ng các v n b n lu t và ngh đ nh vào công tác qu n

lý chi phí xây d ng còn g p nhi u b t c p gây khó kh n trong vi c áp d ng,

và vi c qu n lý chi phí d n đ n nh h ng không nh trong công tác qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình Nguyên nhân m t ph n do ch a có s

th ng nh t gi a các v n b n lu t và ngh đ nh v công tác qu n lý chi phí xây

d ng công trình Các v n b n quy đ nh gi a trung ng và đ a ph ng còn

ch a th ng nh t

2.4.2.2 Nhân t giá c và c nh tranh

Nói đ n th tr ng, chúng ta không th không đ c p đ n hai y u t giá

c và c nh tranh

Tr c h t là nh h ng c a nhân t giá c đ n chi phí s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p xây l p Bi u hi n, đó là khi giá c c a nhiên,