skkn tạo HỨNG THÚ CHO học SINH TRONG học tập môn GIÁO dục CÔNG dân

Căn cứ vào văn bản số 524 / PGDĐT- VP về việc hướng dẫn việc đăng kớ và chấm sỏng kiến kinh nghiệm, đề tài nghiờn cứ khoa học sư phạm ứng dụng trong ngành năm học 2011-2012 2 / Cơ sở thự

TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG HỌC TẬP MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN PHẦN I : MỞ ĐẦU

TRƯỜNG THCS MỸ HIỆP

-Kinh nghiệm

§Ò tµi:

TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH TRONG HỌC TẬP MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN

Người thực hiện:

NGUYỄN THỊ TUYẾT LAN

Mỹ Hiệp, ngày 9 tháng 3 năm 2012

I / Lớ do chọn đề tài

1 / Cơ sở lớ luận:

Căn cứ vào nhiệm vụ của bộ mụn Gớao dục cụng dõn

Căn cứ vào kế họach họat động của cỏ nhõn, của tổ GDCD trong năm học

2011 -2012 và thực hiện hiện theo Nghị quyết của Hội nghị cỏn bộ viờn chức

2011 – 2012 của trường THCS Mỹ Hiệp

Căn cứ vào văn bản số 161 / SGD-ĐT- ngày 122/9/2011 về việc hướng dẫn đăng kớ cỏc danh hiệu thi đua sỏng kiến kinh nghiệm và đề tài nghiờn cứu khoa học sư phạm ứng dụng trong ngành

Căn cứ vào văn bản số 524 / PGDĐT- VP về việc hướng dẫn việc đăng kớ

và chấm sỏng kiến kinh nghiệm, đề tài nghiờn cứ khoa học sư phạm ứng dụng trong ngành năm học 2011-2012

2 / Cơ sở thực tế:

Trớc đây, bộ môn Giáo dục công dân (GDCD) không đợc coi trọng

ở trờng phổ thông, ngời dạy thờng trái tay, hoặc giáo viên chủ nhiệm lớp nào thì dạy bộ môn Giáo dục công dân lớp đó Vì vậy, giáo viên dạy bộ môn nàycha có

sự đầu t trong bài dạy Nội dung bài dạy đơn điệu, sơ sài Thậm chi giờ dạy chỉ qua loa, chiếu lệ để giáo viên chủ nhiệm còn giải quyết việc khác của lớp Hiện nay, bộ môn GDCD có các phong trào cải tiến về phơng pháp dạy học hay những đợt thi giáo viên giỏi qua từng cấp, đặc biệt hằng năm Phòng giáo dục có thanh tra giáo viên dạy bộ môn này Qua những đợt hộigiảng, thi giáo viên giởi các cấp hay những đợt thanh tra chuyên môn, giáo viên đợc cọ sát, học hỏi rất nhiều Song nếu chỉ qua những đợt thi đó thì cha đủ mà giáo viên còn phải tìm tòi, sáng tạo phơng pháp dạy học mới để phát huy đợc tính tích cực chủ động của học sinh trong giờ học đồng thời khêu gợi niềm say mê, háo hức của học sinh với bộ môn giáo dục nhân cách này Đó chính là lí do tôi chọn đề tài: "Tạo hứng thú cho học sinh trong các bài học môn Giáo dục công dân"

II Mục đớch và phương phỏp nghiờn cứu:

Nhằm nõng cao hiệu quả chất lượng giỏo dục mụn GDCD ở bậc trung học cơ

sở , khụng ngừng nõng cao chất lượng đào tạo con người phỏt triển tũan diện của nhà trường THCS Mỹ Hiệp

III Giới hạn của đề tài:

Đề tài thực hiện dành cho bộ mụn GDCD của trường THCS Mỹ Hiệp

IV Kế họach thực hiện :

Từ đầu năm học 2011-2012 đến những năm tiếp theo

PHẦN II : CƠ SỞ LÍ LUẬN

VÀ THỰC TIỄN ĐỂ GIẢI QUYẾT ĐỀ TÀI

I Thực trạng việc giảng dạy bộ môn GDCD ở nhà trờng hiện nay

Nh chúng ta đã biết ngành giáo dục đã trải qua rất nhiều cuộc cải cách giáo

dục và đã phấn đấu thực hiện mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ, đáp ứng phù hợp với yêu cầu của các giai đoạn cách mạng mới Tuy nhiên, ngành giáo dục vẫn còn

trăn trở là những chỉ giáo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh về phơng pháp

đào tạo nêu trên, tuy có đợc nghiên cứu, ứng dụng vào thực tiễn cũng nh đời sống hằng ngày nhng cha đạt kết quả nh mong muốn Vì sao vậy? Có rất nhiều

lí do dẫn đến việc giáo dục bộ môn nhân cách cho học sinh cha đạt hiệu quả cao

Trớc hết phải kể đến đó là việc xã hội, gia đình và bản thân ngành giáo dục còn chú trọng các môn khoa học nhằm nâng cao trí tuệ mà cha chú ý nâng cao nhân cách cho học sinh nghĩa là chỉ chú ý rèn tài mà cha chú ý rèn đức Biểu hiện cụ thể mà ai cũng thấy rõ là môn GDCD cha bao giờ đợc Bộ Giáo dục

và Đào tạo xếp vào môn thi tốt nghiệp hay vào cấp III dù chỉ một lần Điều này làm cho giáo viên và học sinh chủ quan, chỉ ý thức đợc rằng miễn là dạy học đủ bài, đúng chơng trình Chính môn GDCD không đợc chọn vào các môn thi trong các kì thi quan trọng nên sách tham khảo, sách bài tập còn ít, đặc biệt là sách viết về phơng pháp dạy học bộ môn này thì càng hiếm

Một vấn đề nữa là lợng thời gian dành cho bộ môn này còn ít (1 tuần / 1 tiết) Sách mới viết hiện nay nội dung rất phong phú, hợp với trình độ học sinh nhng nếu giáo viên dạy bộ môn mà không có sự đầu t thì giờ học sẽ rất nhàm chán, thậm chí học sinh không chú ý lắng nghe Thực trạng cho thấy, học sinh cha hứng thú học bộ môn này

Thông qua việc dự giờ các lớp và tình hình giảng dạy chung của bộ mụn, ngời viết nhận thấy điểm hạn chế tồn tại tập trung ở phơng pháp truyền thụ kiến thức của giáo viên cho học sinh Trớc hết là sự đầu t cho giờ dạy còn hạn chế dẫn đến giờ học khô khan, không đọng lại trong tâm trí học sinh một hình ảnh hoặc một ấn tợng nào.Thứ hai vì không có trình độ chuyên môn về môn này nên những nội dung bài dạy còn cha sâu, cha kĩ

Trong đợt thi giáo viên giỏi vừa qua, trải qua những vòng loại, các giáo viên đạt thành tích cao trong hội thi đều là những giáo viên đã biết kết hợp nhiều phơng pháp dạy học để gây hấp dẫn, hứng thú cho học sinh và điều rất quan trọng đó là sử dụng công nhệ thông tin, đặc biệt là kênh hình hợp lí, để lại những ấn tợng sâu đậm trong tâm hồn học sinh

2 Đối t ợng học sinh

Học sinh chúng tôi chủ yếu là con trong cỏc gia đỡnh nông nghiệp và buôn bán, trình độ dân trí cha cao Phụ huynh học sinh chủ yếu lo miếng cơm manh áo mà cha chú ý giáo dục con cái về mọi mặt

Học sinh cha tự giác học tập, ít tham khảo sách vở, ham chơi Các em

ch-a có thói quen chủ động tìm hiểu, khám phá bài học nếu không đợc gich-ao nhiệm

vụ cụ thể Các em ngại đi tìm t liệu cho bài học, tiếp thu bài một cách thụ động

PHẦN III: QUÁ TRèNH TRIỂN KHAI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

A Đặc điểm mụn học:

Môn GDCD ở trờng THCS là môn học thay thế cho môn chính trị

-Đạo đức trớc đây Đặc điểm của nó bao quát các kiến thứcvề đạo đức học và pháp luật Tất nhiên, các kiến thức của nó là rất đơn giản Nó cung cấp những tri thức sơ lợc về quan hệ xử sự trong gia đình (cha, mẹ, anh, chị, em, ông, bà), quan hệ hàng xóm, quan hệ cộng đồng xã hội Đồng thời cung cấp những hiểu biết về các qui tắc của pháp luật nh quyền lao động quyền công dân Đặc điểm chơng trình là kết cấu đồng tâm với các lớp của các cấp học

cao hơn

Môn GDCD có vị trí vô cùng quan trọng, cùng với các môn học khác có nhiệm vụ giáo dục t tởng, đạo đức cho học sinh Song môn GDCD là trực tiếp nhất Những tri thức môn GDCD trực tiếp xây dựng t tởng, tình cảm đạo đức, trách nhiệm và nghĩa vụ của công dân đối với gia đình, học đờng và cộng đồng xã hội Giáo viên dạy bộ môn này phải đánh giá đúng đợc vị trí, tầm quan trọng của bộ môn

B Những quan điểm về vấn đề tạo hứng thú trong giờ dạy mụn GDCD:

I Những quan niệm về vấn đề tạo hứng thú cho học sinh:

Tạo hứng thú cho học sinh trong gìơ học đó là vấn đề mà bất kì giáo viên nào

khi lên lớp cũng đều mong muốn mình có thể làm đợc điều đó song không phải

ai cũng thành công Bằng chứng cho thấy, có những giáo viên khi lên lớp học sinh rất thích học nhng cũng có những giáo viên khi lên lớp học sinh không có hứng thú, gây ra mất trật tự Theo tôi để tạo đợc hứng thú trong giờ học giáo viên phải nắm vững các bớc sau:

1 Giáo viên phải hiểu đợc yêu cầu và nội dung của công tác giáo dục t t-ởng, chính trị đạo đức cho học sinh Ở đây, giáo dục t tởng đạo đức và ý thức chính trị cho học sinh phải trên cơ sở của chơng trình, kiến thức của môn học Mức độ giáo dục học sinhTHCS là phải phù hợp với trình độ, lứa tuổi Yêu cầu

cụ thể nh sau:

a Công tác giáo dục t tởng đạo dức, chính trị phải phù hợp với trình

độ kiến thức của chơng trình học

Đặc điểm kiến thức của lớp 6, lớp 7 về đạo đức là rất giản đơn nh khái niệm về khoan dung, lễ độ, trung thực những kiến thức này thờng phải gắn với thực tế để minh hoạ, giảng giải và mức độ xây dựng tình cảm cho học sinh nhẹ nhàng, tự nhiên trên cơ sở của giảng giải

b Công tác giáo dục phải phù hợp với đối tợng lứa tuổiHầu hết học sinh THCS còn nhỏ tuổi Việc hiểu các khái niệm còn trực tiếp, cảm tính cho nên đòi hỏi giáo viên phải có phơng pháp giáo dục thích hợp Việc giáo dục ý thức chính trị cũng nh giáo dục t tởng đạo đức cho học sinh phải trên cơ sở ý nghĩa rút ra của mỗi khái niệm và kiến thức bài giảng Từ đó để học sinh cảm nhận và tự nâng lên thành nhận thức và ý thức của bản thân Tránh những lí thuyết chung chung, tránh những lời hô hào phải thế này, thế nọ

c Công tác giáo dục t tuởng đạo đức cho học sinh phải thiết thực, phù hợp với yêu cầu thự tiễn của xã hội hiện nay

- Những yêu cầu về lối sống hiện nay

- Những ứng xử hằng ngày của học sinh (trong gia đình, nhà trờng, xã hội )

- Những vấn đề an toàn giao thông

- Những vấn đề bảo vệ môi trờng sinh thái

- Những vấn đề về kỉ luật trong học tập, lao động

2 Các nguyên tắc của công tác giáo dục

Giáo dục t tởng đạo đức cho học sinh thông qua môn học GDCD đó là việc làm bắt buộc và khó ở đây, phải xuất phát từ khái niện đạo đức học của pháp luật để hình thành ở các em những tình cảm đạo đức và các hành vi đạo

đức, hành vi pháp luật Chính vì vậy đòi hỏi các phơng pháp sau:

- Phải cho học sinh hiểu khái niệm rồi mới rút ra ý nghĩa vận dụng, hình thành t tởng, tình cảm cho học sinh

- Tính thực tiễn trong công tác giáo dục t tởng phải xuất phát từ thực tiễn cuộc sống, thực tiễn cách mạng để giáo dục

- Giáo dục t tởng đạo đức đáp ứng với yêu cầu thiết thực của gia đình, học

đờng và xã hội ở địa phơng nơi trờng đóng

- Giáo dục t tởng đạo đức phải phù hợp với đối tợng, phù hợp với chơng trình học

Tất cả các nguyên tắc trên là sự kết hợp hài hoà và gắn liền cơ hữu với nhau, không thể coi nặng cái này mà coi nhẹ cái kia

Một bài giảng gây đợc hứng thú cho học sinh trớc hết phải là một bài giảng có tính giáo dục tốt và phải biết vận dụng kết hợp các nguyên tắc trên

II Một số biện pháp chính mà tôi đã làm

Công tác giáo dục t tởng đạo đức cho học sinh qua môn học GDCD để đợc thực hiện tốt theo tôi cách dạy của giáo viên là quan trọng nhất Giỏo viờn là

ng-ời gợi mở, học sinh tự do phát triển Giáo viên dẫn dắt vấn đề, đ a kiến thức và tình huống bên ngoài cuộc sống để cho giờ học thêm sinh động Giờ học, học sinh phải đợc "phát ngôn" theo sự hiểu biết của mình gắn với bài học, giúp học sinh say mê với môn học Giáo viên nh một ngời bạn, ngời tâm giao, có vớng mắc là các em hỏi ngay mà không ngại

Với SGK, giáo viên dựa vào khung sờn từ đó có cách gợi mở với mỗi bài học để HS chủ động Từ kiến thức nền đó, giáo viên "biến hóa" để HS hiểu bài, biết thế nào là tốt - xấu, nếu nguy hiểm cầu cứu ở đâu Tuy nhiên, cũng có cái khó là đồ dùng dạy học còn ít, tranh ảnh minh họa cũng ít, phần lớn giáo viên phải tự chuẩn bị, tự làm, công su tầm t liệu mất rất nhiều thời

gian

Thực tế, nếu dập khuôn theo SGK thì môn GDCD là khô cứng, giáo điều,

HS rất khó hiểu Chơng trình lớp 9 khó, nhiều bài liên quan đến chính trị, t tởng

nh lý tởng sống của thanh niên, hay tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác Kiến thức đa vào thì giáo viên và học sinh đều phải dạy và học, tuy nhiên, để minh họa cho bài học khá khó khăn Từ thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy để tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học GDCD cần chú ý các biện pháp sau:

1 Biện pháp đa thực tiễn, t liệu cuộc sống vào bài giảng,:

Đa thực tiễn, t liệu cuộc sống làm cho bài giảng phong phú sinh động, học sinh dễ hiểu và có ấn tợng sâu bài học.Những t liệu này phải phong phú, cập nhật những vấn đề mang tính thời sự mà học sinh quan tâm Muốn vậy, đòi hỏi ngời giáo viên phải thờngxuyên theo dõi những vấn đề của xã hội đặc biệt khi đọc các thông tin trên báo, mạng, truyền hình giáo viên phải ghi lại những vấn đề có thẻ phục vụ cho bài giảng

2 Biện pháp nêu gơng

Mỗi khái niệm đạo đức, pháp luật mỗi chủ đề cần đa gơng tốt về ngời thật, việc thật Đồng thời gơng xấu nếu có để học sinh tránh Những tấm gơng nêu ra phải đợc nhiều học sinh biết, đặc biệt là những tấm gơng ở địa phơng mình

3 Biện pháp mời báo cáo ngoại khoá

Ví dụ:

- Mời báo cáo an toàn giao thông

- Báo cáo luật lệ đi đờng

- Báo cáo gơng tốt trả của rơi cho ngời bị mất

- Báo cáo về gơng dũng cảm cứu ngời bị nạn

Biện pháp này, học sinh phải đợc chuẩn bị, giáo viên hớng dẫn học sinh tìm t liệu, kiểm tra bài báo cáo trớc khi học sinh trình bày trớc lớp

4 Biện pháp tổ chức cho học sinh đi tham quan

Các chủ đề đạo đức vàpháp luật Biện pháp này phải đợc sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trờng, giáoviên nên liên hệ địa điểm trớc khi tham quan và

có sự thông báo với phụ huynh học sinh

5 Biện pháp viết báo tờng, hát :

Viết bỏo và các bài hỏt có chủ đề về đạo đức - ngời tốt,việc tốt Biện pháp này có thể kết hợp với đoàn đội, giáo viên chủ nhiệm để học sinh đợc tập duyệt trong giờ sinh hoạt lớp

6 Ứng dụng cụng nghệ thụng tin:

Xõy dựng bài giảng điện tử để dạy cho học sinh trong giai đọan hiện này làm cho học sinh học tập thờm nhiều hứng thỳ, hiệu quả của hiệu ứng điện tử giỳp học sinh nhanh chúng khỏm phỏ hiểu sõu nội dung bài học

7 Thực hiện sơ đồ tổng hợp và vẽ bản đồ tư duy:

Bản đồ tư duy làm cho học sinh thớch thỳ, dõy là phương phỏp mới cú hiệu quả cao trong dạy học mụn GDCD hiện nay

Bên cạnh giờ lên lớp của môn GDCD, các nhà trờng nên tổ chức giáo dục

đạo đức công dân cho học sinh thông qua các hoạt động ngoại khóa, qua lễ chào

cờ đầu tuần, giờ sinh hoạt lớp giúp HS hiểu rõ hơn các "chuyển động" trong

đời sống xã hội

III Ứng dụng trong một số bài dạy cụ thể :

1.Khối 6 : Bài 14 :Thực hiện trật tự an toàn giao thụng ( tiết 1 )

- Đối với bài dạy này tụi khai thỏc rất nhiều thụng tin ,tư liệu về giao thụng cụ thể là :

+ Ở phần khai thỏc thụng tin sự kiện , tụi cho học sinh xem những hỡnh ảnh đoạn clip là nguyờn nhõn chớnh gõy ra tai nạn giao thụng , khi xem những hỡnh ảnh này học sinh xỏc định ngay được cỏc nguyờn nhõn chớnh vớ dụ một số hỡnh ảnh

Phương tiện giao thụng ngày càng nhiều í thức của người dõn chưa cao

Hệ thống dường bị hư hỏng Tai nạn giao thông

+ Phần dạy các quy định thực hiện trật tự an toàn giao thông, tôi dạy cac em thông qua hình ảnh một số quy tắc khi đi đường hay các loại biển báo giao thông , khi đó học sinh sẽ dễ dàng nhận ra va tiếp thu nhanh:

Biển báo giao thông Đèn tín hiệu

Dãy phân cách Vạch kẻ đường

2.Khối 8 : Bài 12 : Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình

Khi dạy bài này tôi đã tích hợp giáo dục cho các em về công cha nghĩa mẹ , sau khi xem một số hinh ảnh kết hợp với bài hát đã gây xúc động mạnh mẽ cho các em

- Các bài hát mà tôi đã tích hợp vào bài : Lòng Mẹ , Tình Cha , Ba ngon nến lung linh , Hát ru con

- Các đoạn clip hay : Tâm Sự cha mẹ khi về già , Bông hồng cài áo

- Các hình ảnh : Miêu tả lại quá trình sinh con ra và nuôi con khôn lớn

IV Hiệu quả ỏp dụng

- Với những biện pháp mà tôi vận dụng trong bài dạy của mình, đa số học sinh hiểu và nắm đợc bài Các em biết vận dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống đặc biệt biến thành kĩ năng sống của mỗi ngời

- Điều quan trọng hơn đó là học sinh có hứng thú trong giờ học môn GDCD, các

em thấy đây là môn học thực sự bổ ích, giúp các em hình thành t tởng đạo đức

đúng đắn, biết sống có lí tởng, có mục đích, sống là để cống hiến

- Kết quả học tập của học sinh

LỚP Tổng sụ

h/s

Tổng số học sinh giỏi Thỏng 1 Thỏng 3 Học kỡ I Tăng so với đầu năm 9ê1 37 15 16 17 02

9ê3 34 13 15 17 04

9ê6 38 17 21 22 05

9ê6 39 18 24 27 07

8ê3 36 11 18 16 05

8ê4 33 12 14 15 03

8ê5 33 20 21 22 01

7ê1 38 12 13 15 03

7ê2 34 15 17 18 03

Chất lượng học sinh giỏi càng nhiều hơn

PHẦN IV: KẾT LUẬN

1 í nghĩa của vấn đề tạo hứng thỳ cho học sinh học mụn GDCD:

Trên đây là những suy nghĩ việc làm của cá nhân tôi Đó là những ý kiến, việc làm rất nhỏ góp phần vào việc đổi mới phơng pháp dạy học cũng nh nâng cao chất lợng dạy học Theo tôi đây là cách học tập tốt, học đi đôi với hành, rất phù hợp với đặc trng bộ môn

2 Khả năng ỏp dụng:

Bản thõn ỏp dụng thành cụng trong dạy học GDCD cho giỏo dục học sinh ở trường THCS Mỹ Hiệp trong học kỡ I năm 2011 -2012 và tụi tiếp tục thực hiện nội dung này trong kỡ II và những năm sau:

3 Bài học kinh nghiệm và khả năng phỏt triển:

Để có những giờ dạy đạt hiệu quả cao, học sinh dễ hiểu, dễ ghi nhớ nội dung là một việc làm khó Trong qúa trình giảng dạy tôi mạnh dạn nêu một kinh nghiệm nhỏ của mình, rất mong đợc sự trao đổi, đóng góp chung của đồng nghiệp để chất lợng dạy học môn GDCD ngày càng đợc nâng cao

4 Đề nghị:

Đõy là kinh nghiệm của cỏ nhõn, chắc chắn cũn nhiều hạn chế , bản thõn kớnh mong quý thầy cụ chõn thành đúng gúp ý kiến cho đề tài Và mong muốn rằng