quản lí nhà nước về an toàn giao thông

Vận dụng các nguyên lý trên để nghiên cứu thực trạng hoạt độngbảo đảm trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh hoá hiện nay tức là phải xemxét hoạt động này trong mối liên hệ chỉnh thể ,

MỤC LỤC PHẦN 1 MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

2.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

2.1.Ý nghĩa lý luận

2.2.Ý nghĩa thực tiễn

3.Mục đích và mục tiêu nghiên cứu

3.1.Mục đích nghiên cứu

3.2.Mục tiêu nghiên cứu

4.Đối tượng ,khách thể và địa bàn nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

4.2.Khách thể nghiên cứu

4.3.Địa bàn nghiên cứu

5.Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1.Phương pháp luận

5.2.Phương pháp nghiên cứu

5.2.1 Phương pháp quan sát5.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu5.2.3 Phương pháp phân tích tài liệu6.Giả thuyết nghiên cứu và khung lý thuyết

6.1.Giả thuyết nghiên cứu

6.2.Khung lý thuyết

PHẦN 2 NỘI DUNG CHÍNH

Chương 1:Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

1.Tổng quan vấn đề nghiên cứu

2.Các lý thuyết

2.1.Lý thuyết cơ cấu chức năng

2.2.Lý thuyết hành động

2.3.Lý thuyết kinh tế

3.Hệ khái niệm nghiên cứu

3.1.Khái niệm hoạt động

3.2.Khái niệm bảo đảm trật tự an toàn giao thông

3.3 Khái niệm người tham gia giao thông

3.4 Khái niệm phương tiện tham gia giao thông

3.5 Khái niệm tổ chức giao thông và điều khiển giao thông

3.6 Khái niệm người điều khiển giao thông

3.7 Khái niệm quản lý nhà nước về giao thông

3.8 Khái niệm tai nạn giao thông

4 Một số kết quả hoạt động bảo đảm an toàn giao thông ở nước ta

Chương 2.Kết quả nghiên cứu

1.Vài nét về địa bàn nghiên cứu và cơ sở hạ tầng kĩ thuật giao thông của tỉnhThanh Hoá

1.1.Vài nét đặc điểm về địa bàn nghiên cứu

1.2.Bộ máy tổ chức của Ban an toàn giao thông tỉnh Thanh Hoá

1.3.Đặc điểm về loại hình và chất lượng giao thông tỉnh Thanh Hoá2.Thực trạng hoạt động bảo đảm an toàn giao thông ở Thanh Hoá

2.1.Công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về ATGT

2.2.Công tác tuần tra , kiểm soát , xử lý vi phạm giao thông

2.3.Công tác đảm bảo giao thông

2.4.Công tác giải phóng mặt bằng và bảo vệ hành lang an toàn…

2.5.Công tác đăng kí quản lý phương tiện

2.6.Công tác đào tạo , sát hạch cấp giấy phép lái xe

2.7.Công tác quản lý chất lượng phương tiện đường bộ

2.8.Công tác thực hiện chỉ thị 01/2004/CT –TTg …

3.Những hạn chế và bài học kinh nghiệm

3.1.Những hạn chế

3.2.Bài học kinh nghiệm

4.Các biện pháp làm giảm tai nạn giao thông và ùn tắc giao thông ở ThanhHoá năm 2005

4.1.Giải pháp chính

4.2.Tổ chức thực hiện

4.3.Đề xuất kiến nghị

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Những kiến thức cơ bản về Chủ nghĩa Mác – Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh – NXB Trẻ , 2002

2.Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX –NXB Chính trị quốc gia ,

9.Tiến sĩ Trần Hoàng Kim :Tư liệu kinh tế xã hội 61 tỉnh thành Việt Nam ; Nxb Thống kê , 2002

10.Nghị định số 36/CP ngày 29/5/1995 của Chính phủ về bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ và trật tự an toàn giao thông đô thị.

11.Cục đường bộ Việt Nam “Giới thiệu những văn bản quy phạm pháp luật

và những văn bản có liên quan về quản lý vận tải và đảm bảo trật tự an toàn giao thông đường bộ” – NXB Giao thông vận tải , Hà Nội , 1999.

12.Báo cáo công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông năm 2004 và các biện pháp làm giảm tao nạn giao thông và ùn tắc giao thông năm 2005 của tỉnh Thanh Hoá

13.Đề án “Đẩy mạnh công tác vận động , hướng dẫn quần chúng nhân dân chấp hành pháp luật về an toàn giao thông” của Ban an toàn giao thông tỉnh Thanh Hoá

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.

Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX Đảng Cộng Sản Việt Namđánh giá: Thế kỷ XX là “thế kỷ của những chiến công và thắng lợi có ý nghĩalịch sử và thời đại” Trong những thắng lợi đó có sự góp sức quan trọng củahoạt động giao thông, không chỉ phục vụ tích cực trong các cuộc kháng chiếnchống ngoại xâm mà còn có vai trò to lớn trong hoà bình xây dựng và pháttriển kinh tế xã hội

Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam Xã hội Chủnghĩa, việc phát triển và bảo đảm hệ thống giao thông vận tải với tư cách làhuyết mạch của nền kinh tế có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc đẩy mạnhcông nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội,văn hoá, góp phần bảo đảm an ninh, quốc phòng, trật tự an toàn xã hội Đưađất nước ta từng bước hội nhập khu vực và quốc tế, góp phần quan trọng vàothực hiện mục tiêu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Hiện nay, toàn cầu hoá kinh tế là xu thế khách quan, lôi cuốn các nước,bao trùm hầu hết các lĩnh vực,vừa thúc đẩy hợp tác, vừa tăng sức ép cạnhtranh và tính tuỳ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế.Quan hệ song phương, đaphương giữa các quốc gia ngày càng sâu rộng cả trong kinh tế, văn hoá và bảo

vệ môi trường, phòng chống tội phạm, thiên tai và các đại dịch… Do vậy, hoạtđộng giao thông của nước ta cũng phát triển trong bối cảnh chung đó.Văn kiệnĐại hội Đảng lần thứ IX đã đưa ra mục tiêu tổng quát của chiến lược 10 năm

2001 – 2010 là: “Đưa nước ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển; nâng cao rõrệt đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của nhân dân; tạo nền tảng để đếnnăm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện

đại Nguồn lực con người, năng lực khoa học và công nghệ, kết cấu hạ tầng,tiềm lực kinh tế, quốc phòng an ninh được tăng cường; thể chế kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa được hình thành về cơ bản; vị thế củanước ta trên trường quốc tế được nâng cao” Mục tiêu cụ thể của chiến lượcđược xác định: Kết cấu hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội,quốc phòng an ninh, hệ thống giao thông bảo đảm lưu thông an toàn, thôngsuốt và hiện đại hoá một bước Như vậy muốn thực hiện thắng lợi mục tiêuchiến lược phát triển 10 năm 2001 -2010 thì phải quan tâm chú ý đến hoạtđộng bảo đảm trật tự an toàn giao thông.

Trong đời sống của xã hội, mỗi con người hàng ngày đều gắn bó mậtthiết với hoạt động giao thông và trật tự an toàn xã hội cũng như đời sống kinh

tế – xã hội.Trật tự an toàn giao thông là hạnh phúc của mọi nhà.Trật tự an toàngiao thông là vấn đề quan tâm của toàn xã hội.Trong những năm qua, do xácđịnh được tầm quan trọng của hoạt động giao thông, Đảng và Nhà nước ta đãđầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, đổi mới phương tiện, ban hành cácvăn bản quy phạm pháp luật và đổi mới tổ chức chỉ huy giao thông nhằm hạnchế tai nạn, chống ùn tắc giao thông.Tuy nhiên nền kinh tế nước ta còn nghèonên đầu tư cho giao thông còn hạn chế Phương tiện giao thông tăng nhanh,nhất là xe máy, xe ô tô đã cũ nát còn lưu hành khá nhiều cùng với ý thức chấphành luật lệ giao thông của người tham gia giao thông chưa cao, chưa tự giác

đã dẫn đến tình trạng tai nạn giao thông diễn ra khá phổ biến, gây thiệt hạikhông nhỏ về người và của.Tình hình tai nạn giao thông diễn ra còn khá phổbiến, gây ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn giao thông Qua bảng số liệu dướiđây cho thấy :

Bảng 1.1.Tình hình tai nạn giao thông đường bộ 1995 – 2004 ở ViệtNam

Số vụ So sánh

với nămtrước(%)

Số ngườichết

So sánhvới nămtrước(%)

Số ngườibị

thương

So sánhvới nămtrước(%)

Do vị trí quan trọng đặc biệt của hoạt động giao thông với sự phát triểnkinh tế – xã hội, an ninh quốc phòng; do tính chất bức xúc hiện nay của tainạn giao thông.Đòi hỏi cần tăng cường quản lý Nhà nước và toàn xã hội, các

cấp các ngành, các tổ chức xã hội phải tích cực tham gia hơn nữa vào các hoạtđộng bảo đảm trật tự an toàn giao thông.

Xuất phát từ tính cấp thiết của đề tài và yêu cầu cần phải có sự đánh giáđúng đắn thực trạng hoạt động bảo đảm an toàn giao thông ở một số địa bàn

lớn Tôi quyết định chọn đề tài: “Thực trạng hoạt động bảo đảm trật tự an

toàn giao thông ở Tỉnh Thanh Hoá hiện nay” (Qua nghiên cứu xã hội học

tại Sở giao thông vận tải Thanh Hoá vào tháng 4/2005)

2 Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI.

2.2 Ý nghĩa thực tiễn.

Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể sử dụng vào công tác quản lý củangành và công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông Qua đó tăng cườnghiệu lực quản lý của ngành, đề cao ý thức trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cánhân nhằm đảm bảo giao thông thông suốt, trật tự, an toàn, thuận lợi, phục vụnhu cầu đi lại của nhân dân và sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Đồngthời giúp cho các nhà hoạch định chính sách , các nhà quản lý có giải pháp tốtcho công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông góp phần phát triển kinh tế xãhội của đất nước

3.MỤC ĐÍCH VÀ MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

3.1.Mục đích nghiên cứu

Qua nghiên cứu nhằm tìm hiểu thực trạng hoạt động bảo đảm trật tự antoàn giao thông ở tỉnh Thanh Hoá hiện nay Trên cơ sở đó đề xuất một số giảipháp , khuyến nghị giúp các chính sách pháp luật của Nhà nước về công tácđảm bảo trật tự an toàn giao thông có tính khả thi và đạt hiệu quả trong thực tếtriển khai

3.2.Mục tiêu nghiên cứu:

- Mô tả thực trạng trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh Hoá hiện nay

- Chỉ ra các hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông

- Chỉ ra những hạn chế và bài học kinh nghiệm

- Đưa ra một số khuyến nghị khả thi giúp cho các nhà hoạch định chínhsách , các nhà quản lý có cơ chế thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả của côngtác bảo đảm trật tự an toàn giao thông

4.ĐỐI TƯỢNG , KHÁCH THỂ VÀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU

4.1.Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là hoạt động đảm bảo trật tự an toàn giao thông ởtỉnh Thanh Hoá

4.2.Khách thể nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu là cộng đồng dân cư tỉnh Thanh Hoá

4.3.Địa bàn nghiên cứu

Địa bàn nghiên cứu là tỉnh Thanh Hoá

5 PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

5.1.Phương pháp luận

Để có phương pháp nghiên cứu , trong quá trình thực hiện đề tài tôidựa trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin, cụ thể là dựavào quan điểm xem xét sự vật một cách toàn diện ,lịch sử , cụ thể và pháttriển.Trong phép biện chứng duy vật yêu cầu nhìn các hiện tượng xã hội trongmối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau , ảnh hưởng lẫn nhau , do đó nghiên cứu cáchiện tượng xã hội , vấn đề xã hội cần đặt nó trong môi trường xác định , trong

sự tương tác giữa các hiện tượng Phép duy vật lịch sử yêu cầu nhìn hiệntượng kinh tế xã hội trong một quá trình : mọi hiện tượng xã hội không tồn tạimột cách bất biến mà luôn luôn vận động có sự hình thành , phát triển và diệtvong Do đó khi nghiên cứu hiện tượng , vấn đề xã hội nào cần đặt nó trongmột qúa trình , một giai đoạn lịch sử cụ thể ( không gian và thời gian)

Trong khi nghiên cứu đề tài thực hiện khoá luận này, tôi dựa trên nhữngnguyên lý cơ bản sau:

5.1.1.Nguyên lý về sự phát triển

Nguyên lý này chỉ rõ sự phát triển là quá trình vận động tiến lên

từ thấp đến cao , từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiệnhơn của sự vật.Theo quan điểm này , sự phát triển không bao quát toàn bộ sựvận động nói chung Nó chỉ khái quát xu hướng chung của sự vận động – xuhướng vận động đi lên của sự vật , sự vật mới ra đời thay thế cho sự vật cũ Sựphát triển chỉ là một trường hợp đặc biệt của sự vận động Trong quá trìnhphát triển của mình ,trong sự vật sẽ hình thành dần dần những quy định mớicao hơn về chất , sẽ làm thay đổi mối liên hệ, cơ cấu, phương thức tồn tại vàvận động, chức năng vốn có theo chiều hướng ngày càng hoàn thiện hơn.Trong lĩnh vực xã hội, nguyên lý này khẳng định sự biến đổi và phát triển của

xã hội có nguyên nhân sâu xa là sự phát triển quan hệ sản xuất phù hợp với

trình độ của lực lượng sản xuất Nghĩa là lực lượng sản xuất phát triển đếnmột giai đoạn nhất định đòi hỏi quan hệ sản xuất cũ , lỗi thời , lạc hậu phảithay đổi để thiết lập nên một quan hệ sản xuất mới phù hợp với tính chất vàtrình độ của lực lượng sản xuất mới, đó là quá trình tiến hoá phù hợp với quyluật khách quan.Do vậy mà nguyên lý này đã chỉ rõ bản chất sự tồn tại và pháttriển của xã hội.

5.1.2.Nguyên lý về mối liên hệ phổ biến

Nguyên lý nàychỉ ra rằng tất cả các sự vật hiện tượng trong tựnhiên , xã hội và tư duy con người luôn có mối liên hệ tác động qua lại ,chuyển hoá lẫn nhau theo những quan hệ xác định Không có sự vật hiệntượng nào nằm ngoài mối liên hệ Mối liên hệ biểu hiện dưới những hình thứcriêng biệt, cụ thể tuỳ theo điều kiện nhất định Song dù dưới hình thức nào ,chúng cũng chỉ là biểu hiện của mối liên hệ phổ biến nhất , chung nhất

Vận dụng các nguyên lý trên để nghiên cứu thực trạng hoạt độngbảo đảm trật tự an toàn giao thông ở tỉnh Thanh hoá hiện nay tức là phải xemxét hoạt động này trong mối liên hệ chỉnh thể , theo từng giai đoạn lịch sử vàphát triển cụ thể , phù hợp với quy luật khách quan Hoạt động này bị chi phốibởi các điều kiện kinh tế , chính trị xã hội trong từng giai đoạn lịch sử cụ thể.Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay , khi mà đất nước ta đang đẩy mạnh sựnghiệp công nghiệp hoá , hiện đại hoá thì công tác đảm bảo trật tự an toàngiao thông cần được đẩy mạnh và có những bước phát triển mới cho phù hợpvới yêu cầu đòi hỏi của tình hình thực tiễn đất nước giai đoạn hiện nay

Như vậy phương pháp luận chung cho phép chung ta có một quan điểmtoàn diện, lịch sử và cụ thể , đúng đắn để nhìn nhận , đánh gía vấn đề trongquá trình nghiên cứu đề tài

Ngoài ra , khoá luận còn dựa vào quan điểm và tư tưởng Hồ Chí Minh

là đặt con người ở vị trí trung tâm - là giá trị trung tâm nhất

5.2.Phương pháp nghiên cứu cụ thể

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này , tôi sử dụng những phươngpháp xã hội học sau :

5.2.1.Phương pháp quan sát được sử dụng nhằm phát hiện vấn đề , nhậnbiết vấn đề nghiên cứu qua đó thấy rõ thực trạng trong hoạt động bảo đảm trật

tự an toàn giao thông ở Thanh Hoá Ngoài ra việc quan sát cơ sở hạ tầng củangành giao thông vận tải giúp cho phần thu thập thông tin và giải thích tìnhtrạng an toàn giao thông được thấu đáo và chặt chẽ

5.2.2.Phương pháp phỏng vấn sâu: Tôi đã tiến hành phỏng vấn sâu 15cán bộ của ngành giao thông vận tải tỉnh Thanh Hoá đang trực tiếp triển khaicông tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh để thu thập thôngtin về tình hình triển khai các hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông , từ

đó bổ sung cho những thông tin qua điều tra bảng hỏi

5.2.3.Phương pháp phân tích tài liệu : Phương pháp này được sử dụngchủ yếu để thu thập thông tin Nghiên cứu hoạt động bảo đảm trật tự an toàngiao thông ở tỉnh Thanh Hoá hiện nay là một đề tài tương đối mới , chưa cónhiều công trình nghiên cứu Tuy nhiên tôi cố gắng vận dụng các kết qủa báocáo công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông của Ban an toàn giao thôngtỉnh Thanh Hoá Ngoài ra tôi sử dụng một số tài liệu như : Luật giao thôngđường bộ ; cuốn sách “Một số vấn đề về công tác bảo đảm trật tự an toàn giaothông đường bộ”; một số tác phẩm chuyên ngành xã hội học, một số tạp chínhư Tạp chí “Con đường xanh”, tạp chí “Bạn đường”, các dự án về bảo đảmtrật tự an toàn giao thông như các đề án : “ Đẩy mạnh công tác tuyên truyền ,

vận động , hướng dẫn quần chúng nhân dân chấp hành pháp luật về an toàngiao thông” và đề án : “Ngăn chặn đẩy lùi tai nạn giao thông trên địa bàn tỉnhThanh Hoá” của Ban an toàn giao thông tỉnh …

6.GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU VÀ KHUNG LÝ THUYẾT

6.1.Giả thuyết nghiên cứu : Từ mục tiêu nghiên cứu , tôi đưa ra một sốgiả thuyết sau :

- Giả thuyết 1, Hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở tỉnhThanh Hoá chưa được tốt nên tình hình mất trật tự an toàn giao thông có chiềuhướng gia tăng

- Giả thuyết 2, Thực hiện tốt công tác bảo đảm trật tự an toàn giaothông đã tạo sự chuyển biến mới về tình hình trật tự an toàn giao thông

6.2.Khung lý thuyết:

Tình hình kinh tế xã hội của tỉnh

xử lý

vi phạm

Quản

lý người điều khiển phươn

g tiện

Quản

lý phươn

g tiện

Công tác bảo đảm giao thông

Công tác giải phóng mặt bằng v à bảo vệ

h nh à lang

Kết luận , khuyến nghị

PHẦN 2 NỘI DUNG CHÍNH

CHƯƠNG 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1.Tổng quan vấn đề nghiên cứu.

Các mục tiêu phát triển đất nước bao gồm : Tăng trưởng kinh tế , côngnghiệp hoá và hiện đại hoá , xoá đói giảm nghèo , tính công bằng và tài chính

ổn định.Mục tiêu phát triển của ngành giao thông vận tải là góp phần nhằmthực hiện các mục tiêu phát triển quốc gia vì tăng trưởng kinh tế , xoá đóigiảm nghèo , tăng cường an toàn , bảo vệ môi trường và phát triển nguồn nhânlực.Có thể nói giao thông là huyết mạch của nền kinh tế , tạo điều kiện để pháttriển xã hội.Trong sự vận động và phát triển xã hội , hoạt động giao thông giữvai trò then chốt.Có hoạt động giao thông thì tất yếu có công tác bảo đảm trật

tự an toàn giao thông Hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông có ýnghĩa cùng với hoạt động giao thông và ngày càng có nhiều công trình nghiêncứu bảo đảm trật tự an toàn giao thông

Trong đề án “Tăng cường bảo đảm trật tự an toàn giao thông” ( giaiđoạn 1999 – 2005 ) của Bộ Giao thông vận tải; trong báo cáo của chính phủtại kỳ họp thứ 9 quốc hội khoá 10 do Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trìnhbày đã nêu rõ chỉ đạo của Chính phủ về công tác bảo đảm trật tự an toàn giaothông trong đó nhấn mạnh : “trong nhiều việc phải làm để củng cố trật tự , kỷcương xã hội , tạo nếp sống và làm việc theo pháp luật, Chính phủ yêu cầu đặcbiệt coi trọng việc chấp hành luật lệ giao thông , công việc này không chỉnhằm khắc phục sự ách tắc giao thông và tai nạn giao thông đang diễn ra

nghiêm trọng gây tổn thất nặng nề về người và của mà còn đóng một yêu cầu

sơ đẳng về xây dựng nếp sống văn hoá , kỷ cương trong xã hội”

Cuốn sách “ Một số vấn đề về công tác bảo đảm trật tự an toàn giaothông đường bộ” của Tiến sỹ Trần Văn Luyên , kỹ sư Trần Sơn , Cử nhânNguyễn Văn Chính biên soạn , cuốn sách đề cập nhiều vấn đề thời sự tronglĩnh vực an toàn giao thông đường bộ , phân tích đánh giá thực trạng và đưa ragiải pháp hoàn thiện nhằm mục đích nâng cao chất lượng công tác bảo đảmtrật tự an toàn giao thông đường bộ Trên cơ sở phân tích thực trạng về giaothông đường bộ và đưa ra các giải pháp và dự báo xu thế

Đối với khoa học xã hội nói chung đây là một lĩnh vực tương đối mới

mẻ chưa được nghiên cứu nhiều nhưng đang thu hút được sự quan tâm củamọi người Việc nghiên cứu thực trạng hoạt động trong bảo đảm trật tự antoàn giao thông dưới góc độ xã hội học nhằm góp phần tạo sự chuyển biếnmới là cần thiết

2.Các lý thuyết

2.1.Lý thuyết cơ cấu chức năng

Các tác giả của trường phái cấu trúc chức năng như : Spencer ,E.Durkheim, T.Parsons đều khẳng định : “ xã hội là một hệ thống bao gồmnhiều bộ phận khác nhau , mỗi bộ phận giữ một vai trò bình thường nào trong

xã hội và vận hành một cách bình thường để thực hiện một số yêu cầu nào đóthoả mãn những nhu cầu bình thường nào đó của xã hội”

Các nhà xã hội học thuộc trường phái này đã chỉ ra 2 loại chức năng đó

là :

+ Chức năng công khai

+ Chức năng ẩn ngầm

Theo quan niệm của nhà xã hội học Robert Merton “chức năng xã hộiliên quan tới các hệ quả quan sát được , chứ không phải các tâm trạng chủquan ( mục tiêu, lý do , ý nghĩa )”

“Chức năng là một tập quán xã hội nhất định , là đóng góp của nó vàotoàn bộ đời sống xã hội …”

Đồng thời các nhà xã hội học thuộc trường phái này luôn coi xã hội tồntại trong trạng thái cân bằng có trật tự , hài hoà , thống nhất và tự điềuchỉnh.Có như vậy mới đảm bảo chức năng xã hội thực hiện cũng như nhờchức năng hoạt động mà xã hội luôn trong trạng thái cân bằng

Trật tự an toàn giao thông với tư cách là một thiết chế xã hội là một bộphận quan trọng trong hệ thống các bộ phận hợp thành xã hội Hoạt động nàyđược đảm bảo sẽ góp phần đảm bảo an toàn cho người và tài sản khi tham giagiao thông , góp phần phát triển kinh tế xã hội.Sự tồn tại của thiết chế này đãthực hiện một chức năng xã hội đó là đảm bảo an toàn cho người và tài sản khitham gia giao thông đồng thời mang lại lợi ích kinh tế

2.2.Lý thuyết hành động

Theo Parsons , mỗi hành động đều có thể được miêu tả bằng ba giá trị

cơ bản : Thứ nhất, thực tế của tình huống ; thứ hai là những nhu cầu của chủthể hành động và thứ ba , sự đánh giá tình huống của chủ thể hành động luôn

có xu hướng cân bằng những nhu cầu cá nhân của mình với những đòi hỏi của

xã hội

Mặc dù Parsons nhận thấy rằng có thể có xung đột giữa những nhu cầucủa chủ thể hành động và những khuôn mẫu cần thiết cho sự định hướngnhằm duy trì hệ thống song lại cho rằng các chủ thể hành động luôn sẵn sàng

tìm cách dung hoà để luôn giữ được hệ thống trong thế cân bằng Sở dĩ conngười sẵn lòng đáp ứng những đòi hỏi của hệ thống Trước những nhu cầu cánhân của mình , theo Parsons là do bản năng của họ luôn tránh đau đớn về thểxác cũng như những hình phạt của xã hội

Cho rằng sự cần thiết phải cân bằng giữa những nhu cầu cá nhân vàquyền lợi xã hội là thuộc về bản chất tự nhiên của con người , Parsons đã xâydựng một luận chứng cần thiết cho quan điểm của mình là hành động xã hội làmột hành động được dẫn dắt từ bên ngoài Vận dụng lý thuyết hành động củaParsons vào đề tài để phân tích và giải thích hoạt động của người tham giagiao thông

2.3.Lý thuyết kinh tế

Marx được xem như một nhà kinh tế quyết định luận Nghĩa là , dườngnhư ông xem hệ thống kinh tế có tầm quan trọng tối cao và lập luận rằng nóquyết định tất cả các bộ phận khác cuả đời sống xã hội , các hệ thống chínhtrị , tôn giáo , các hệ tư tưởng… Marx xem bộ phận kinh tế là cái hàng đầu , ítnhất trong xã hội tư bản Với tư cách là một nhà biện chứng nên đã nhận thứcrằng có một vận động xoáy trôn ốc tiếp diễn và một sự tương tác qua lại giữacác bộ phận khác nhau của xã hội Các nền chính trị , tôn giáo …không thể bịgiảm tới mức thấp nhất thành các hiện tượng bị quyết định bởi kinh tế , bởi vìchúng cũng ảnh hưởng tới kinh tế như nó đã ảnh hưởng tới chúng

Như vậy hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông cũng bị chi phốibởi điều kiện kinh tế xã hội và sự tácđộng trở lại đến kinh tế xã hội Nếu trật

tự an toàn giao thông được đảm bảo thì nền kinh tế sẽ có điều kiện để pháttriển bảo đảm trật tự an toàn giao thông tạo tiền đề cơ bản cho tăng trưởngkinh tế xã hội Khi nền kinh tế pháp triển là điều kiện tạo tiền đề vật chất làm

tốt công tác đảm bảo trật tự an toàn giao thông Giữa vấn đề kinh tế và vấn đềbảo đảm trật tự an toàn giao thông có mối quan hệ biện chứng Phải nắm bắtđược vấn đề này trên cơ sở lý thuyết kinh tế để có được hiệu quả cao nhất.

3.Hệ khái niệm nghiên cứu

3.1.Khái niệm “hoạt động”

Xã hội luôn vận động và phát triển không ngừng trong đó không thểthiếu trạng thái hoạt động của con người Vậy khái niệm “hoạt động” đượchiểu như thế nào ?

Theo Từ điển Tiếng Việt thì “hoạt động” với từ loại là danh từ chỉ toànthể những việc làm của một tổ chức , một cá nhân có liên quan với nhau đểquy vào một mục đích chung , thường trong một lĩnh vực xã hội Với từ loại làtính từ thì “hoạt động” có nghĩa là có ý thức dùng sức lực và khả năng củamình vào những việc thuộc nhiệm vụ vì cá nhân hoặc lợi ích chung

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: “Hoạt động là một phương phápđặc thù của con người quan hệ với thế giới xung chung quanh nhằm cải tạothế giới theo hướng phục vụ cuộc sống cho mình Trong mối quan hệ ấy , chủthể của hoạt động là con người , khách thể của hoạt động là tất cả những gì màhoạt động tác động vào Qua đó tạo ra được sản phẩm thoả mãn nhu cầu củachủ thể Mục đích trên đây thể hiện trên nhiều lĩnh vực và trên nhiều dạng:hoạt động kinh tế , chính trị ,xã hội ,quân sự , tư tưởng , lý luận , văn hoá, tâm

lý … nhưng hình thức cơ bản có ý nghĩa quyết định là thực tiễn xã hội Hoạtđộng thường được chia thành 2 loại :hoạt động hướng ngoại nhằm cải tạo tựnhiên và xã hội , hoạt động hướng nội nhằm cải tạo bản thân con người Hailoại hoạt động ây gắn liền mật thiết với nhau vì con người Chỉ có thể cải tạomình trong quá trình cải tạo tự nhiên và xã hội Hoạt động bao giờ cũng mang

tính lịch sử qua các thời đại khác nhau”.Khái niệm “hoạt động” ở đây đượchiểu là hoạt động xã hội của các chủ thể xã hội : cá nhân , nhóm , cộng đồng.

3.2.Khái niệm “bảo đảm trật tự an toàn giao thông ”

- “Bảo đảm là nhận trách nhiệm về điều mình hẹn , hứa , khẳng định”( Từ điển bách khoa Việt Nam)

- Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm “trật tự an toàngiao thông”

Có ý kiến cho rằng : “ Trật tự an toàn giao thông là sự đảm bảo cho mọihoạt động giao thông được trật tự , an toàn , nhanh chóng , tiện lợi , thông suốt

và mỹ quan môi trường , hạn chế thấp nhất các vi phạm luật giao thông và cácquy phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông , hạn chế ùn tắc giao thông ,kiềm chế tai nạn giao thông , ngăn ngừa thiệt hại do tai nạn giao thông gây

ra ”

Có ý kiến cho rằng : “ Trật tự an toàn giao thông là việc chấp hành triệt

để những yêu cầu kỹ thuật quản lý đối với các công trình giao thông vàphương tiện giao thông , quy định đối với người tham gia đối với người thamgia giao thông làm cho giao thông được trật tự , an toàn , thông suốt , thuậntiện”

Như vậy trật tự an toàn giao thông được hiều là :

+ Hoạt động giao thông được điều chỉnh bằng một hệ thống các quyphạm pháp luật , bắt buộc mọi chủ thể tham gia giao thông phải tuyệt đối tuântheo

+ Hạn chế thấp nhất tai nạn giao thông xảy ra , đảm bảo an toàn chongười và tài sản khi tham gia giao thông

+ Hạn chế ùn tắc giao thông , đảm bảo giao thông được tiện lợi , có hiệuquả , tiết kiện được cước phí ,thời gian trên đường

+ Bảo đảm được yêu cầu mỹ quan giao thông đô thị , chống ô nhiễmmôi trường

Bảo đảm còn được hiểu là khẳng định bằng văn bản, cam kết rằng mìnhgiữ gìn , tôn trọng

Như vậy bảo đảm trong hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông làcác ban ngành chuyên môn , các cơ quan chức trách có trách nhiệm chỉ đạotriển khai các biện pháp , các văn bản pháp luật để giữ gìn trật tự an toàn giaothông

3.3.Người tham gia giao thông là người điều khiển và sử dụng các loạiphương tiện giao thông , người dẫn , dắt , cưỡi súc vật ; người đi bộ ; ngườilàm các công việc trên đường bộ , đường đô thị

3.4.Phương tiện tham gia giao thông là các loại xe cơ giới , thô sơ vàcác thiết bị chuyên dùng lưu thông trên đường bộ , đường đô thị Chịu tráchnhiệm trước pháp luật về phương tiện tham gia giao thông là người điều khiểnphương tiện và chủ sở hữu phương tiện

3.5.Tổ chức giao thông và điều khiển giao thông theo nghĩa rộng là tậphợp các biện pháp nhằm cưỡng chế , tác động , điều chỉnh vào các hoạt độngcủa giao thông , nhằm tổ chức , điều chỉnh các hoạt động giao thông , đảm bảocho sự đi lại của người và phương tiện được an toàn , nhanh chóng , thôngsuốt

Tổ chức giao thông và điều khiển giao thông theo nghĩa hẹp là điềukhiển sự đi lại của người và phương tiện trên đường giao thông được an toàn,nhanh chóng , thông suốt

Mục đích của tổ chức giao thông chính là sự điều tiết các hoạt độnggiao thông trên đường được an toàn ( không để xảy ra tai nạn giao thông , đay

là yêu cầu lớn nhất của hoạt động giao thông), nhanh chóng , thuận tiện ( đápứng được yêu cầu kinh tế – xã hội , nhu cầu đi lại , vận chuyển ),đảm bảo mỹquan môi trường

3.6.Người điều khiển giao thông là cảnh sát giao thông hoặc là ngườiđược giao nhiệm vụ hướng dẩn giao thông tại nơi thi công , nơi ùn tắc giaothông ,ở bến phà , tại cầu , đường ộ đi chung với đường sắt ( khoản 20 điều 3luật giao thông đường bộ )

3.7.Quản lý nhà nước về giao thông là hoạt động mang tính chất quyềnlực của cơ quan hành chính nhà nước nhằm tạo ra các điều kiện để xác lập ,duy trì và ổn định các quan hệ về giao thông theo quy định của pháp luật giaothông Đây là một hoạt động có vai trò , vị trí rất quan trọng trong lĩnh vực anninh trật tự.Bởi vì , tai nạn giao thông hàng ngày vẫn là một hiểm hoạ đối vớitính mạng và tài sản của con người

Quản lý nhà nước về giao thông là hoạt động chấp hành và điều hànhcủa các cơ quan nhà nước , các tổ chức xã hội được nhà nước uỷ quyền , đượctiến hành trên cơ sở pháp luật , nhằm đảm bảo trật tự an toàn giao thông Quản

lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông là tiến hành trên các lĩnh vực : banhành các quy phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ ; tuyêntruyền phổ biến giáo dục pháp luật về giao thông đường bộ ; quản lý quy tắcgiao thông đường bộ ; quản lý hạ tầng giao thông đường bộ ; quản lý phương

tiện tham gia giao thông ; quản lý người điều khiển phương tiện giao thôngđường bộ ; quản lý vận tải đường bộ ; tuần tra kiểm soát giao thông ; chỉ huyđiều khiển giao thông ; điều tra xử lý tai nạn giao thông

3.8.Khái niệm “tai nạn giao thông ”

Tai nạn giao thông là một hiện tượng xã hội xuất hiện trong quá trìnhhoạt động giao thông của con người Cùng với sự ra đời và phát triển của cácloại phương tiện giao thông , tai nạn giao thông bắt đầu xuất hiện và giatăng Thuật ngữ tai nạn giao thông dần dần được sử dụng trên oàn thế giới.Tuy nhiên do mang đặc tính xã hội sâu sắc , tai nạn giao thông ở mỗi nước cónhững biểu hiện khác nhau phụ thuộc vào các yếu tố kinh tế , văn hóa , xã hội

và trình độ quản lý của mỗi nước cũng như ý thức chủ quan của mỗi nướctrong việc xây dựng các tiêu chuẩn pháp lý để nhận diện tai nạn giao thông

Có ý kiến cho rằng : tai nạn giao thông là sự kiện bất ngờ , nằm ngoài ýmuốn chủ quan của con người Nó xảy ra khi các đối tượng tham gia giaothông đang hoạt động trên đường giao thông công cộng , đường chuyên dùnghoặc ở các địa bàn giao thông công cộng nhưng do chủ quan , vi phạm các quytắc an toàn giao thông hoặc do gặp phải các tình huống , sự cố đột xuất khôngkịp phòng tránh đã gây ra các thiệt hại nhất định cho tính mạng , sức khoẻcon người hoặc tài sản của nhà nước và nhân dân

Theo Từ điển bách khoa công an nhân dân Việt Nam thì “tai nạn giaothông là việc rủi ro , bất ngờ xảy ra khi phương tiện giao thông đang di chuyểntrên các đường bộ , đường thuỷ , đường sắt , đường hàng không , gây thiệt hạiđến tính mạng , sức khoẻ của con người , đến tài sản và phương tiện

4.Một số kết quả hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông ở nước ta hiên nay

Giao thông vận tải là một ngành kinh tế dịch vụ quan trọng trong nềnkinh tế quốc dân , nó là “mạch máu trong một cơ thể sống”, là một bộ phậncấu thành tư liệu chung cho các hoạt động kinh tế , văn hoá….của xã hội.Cóhoạt động giao thông thì tất yếu cần có hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giaothông Nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động đảm bảo trật tự an toàngiao thông , Đảng và nhà nước ta đã quan tâm xây dựng hệ thống văn bản quyphạm pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông nhằm nâng cao hiệu quảcủa hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông.Một số văn bản chỉ đạo vàhướng dẫn mới nhất như :

1.Luật giao thông đường bộ số 26/2001/QH10 ngày 29/06/2001 là bướcphát triển quan trọng của quá trình xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật

về giao thông vận tải của nước ta ;

2.Quyết định số 197/2001/QĐ -TTg ngày 27/12/2001 của Thủ tướngchính phủ về việc phê duyệt chính sách quốc gia phòng chống tai nạn thươngtích giai đoạn 2002 -2010

3.Nghị quyết liên tịch của Tổng liên đoàn lao động Việt Nam và Uỷ ban

an toàn giao thông quốc gia số 01/2003/NQLT/TLĐLĐ-UBATGTQG về việc

tổ chức vận động CNVC-LĐ cả nước tham gia giữ gìn trật tự an toàn giaothông

4.Nghị định số 13/2003/NĐ-CP ngày 19/02/2003 của chính phủ về việcquy định danh mục hàng nguy hiểm , vận chuyển hàng nguy hiểm bằng đường

bộ

5.Thông tư của Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải số 01/2003/TT-BGTVT ngày 08/01/2003 hướng dẫn đội mũ bảo hiểm khi đi xe môtô ,xe gắnmáy.

6.Bộ giao thông vận tải đã ra 4 quyết định ban hành quy định tráchnhiệm , hình thức xử lý các vi phạm đối với tổ chức , cá nhân khi vi phạmquản lý bảo đảm chất lượng các dự án xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông ; viphạm quản lý , kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật phương tiện giao thôngđường bộ ; vi phạm trong công tác quản lý đào tạo , sát hạch , cấp giấy phéplái xe cơ giới đường bộ ……

Tất cả những văn bản pháp luật mới nhất mang tính chất chỉ đạo hướngdẫn hoạt động bảo đảm trật tự an toàn giao thông đã được tổ chức triển khai ởcác cấp , các ngành , các địa phương đã mang lại những kết quả khả quan nhưsau :

Đầu tư nâng cấp các tuyến đường và hệ thống biển báo tăng cường antoàn giao thông ngành giao thông vận tải cũng đã chú ý xây dựng các đườnglánh nạn ở đèo dốc , những đoạn đường có độ nguy hiểm cao.Thực tế cácđường lánh nạn ở khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên đã cứu được nhiều

xe và người thoát hiểm trong những năm qua Từ năm 1992 đến 2000 đã có 13đường lánh nạn (đường cứu nạn ôtô) được xây dựng trên các đèo dốc thuộcquốc lộ 1 và quốc lộ 19 thuộc khu vực Nam Trung Bộ và khu vực Tây Nguyên.Chỉ tính những trường hợp đặc biệt đã cứu được 38 lượt xe và 936 ngườithoát hiểm( không tính những trường hợp xe vào đó rồi sửa chữa xong lại đingay không thống kê được

Hiện nay cả nước đã đăng kí , quản lý 7.706.000 phương tiện cơ giớiđường bộ , trong đó có 506.000 xe ôtô , 7.200.000 môtô xe máy ,tính đến

tháng 6 /2004, nhưng số người điều khiển phương tiện vận tải , cơ giới đường

bộ đã được học tập luật lệ giao thông và được sát hạch , cấp giấy phép lái xecòn rất hạn chế

Theo báo cáo của 4 đoàn kiểm tra liên ngành Giao thông vận tải – Bộcông an – Bộ Lao động Thương binh Xã hội về việc kiểm tra cơ sở vật chất ,điều kiện của 152 cơ sở đào tạo lái xe đã kết luận 14 cơ sở không đủ tiêuchuẩn đào tạo lái xe theo quy định , bị thu hồi giấy phép , 45 cơ sở bị đình chỉ

có thời hạn để khắc phục thiếu sót , hạ bậc đào tạo của 3 cơ sở …

Những năm qua , đặc biệt là từ năm 1995 Chính phủ ban hành Nghịđịnh số 36/CP về bảo đảm trật tự an toàn giao thôngđường bộ và trật tự antoàn giao thông đô thị , các ngành hữu quan , cácđịa phương và các thành viêncủa Mặt trận tổ quốc việt nam đã tăng cường công tác tuyên truyền về trật tự

an toàn giao thông , ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân đãđược nâng lên đáng kể , song nhìn chung trình độ dân trí chưa cao , ý thứcchấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông vẫn còn hạn chế chưa tự giác, tình trạng vi phạm trật tự an toàn giao thông còn phổ biến thường xuyên Một số người vi phạm do không hiểu biết về pháp luật , nhưng không ít người

có hiểu biết nhưng chấp hành kém , cố tình vi phạm các quy định về trật tự antoàn giao thông

Phân tích lỗi vi phạm trật tự an toàn giao thông đường bộ năm 2004 chothấy , chỉ tính riêng số vi phạm mà lực lượng cảnh sát giao thông phát hiệnđược đã tới 579.830 trường hợp, phạt tiền 158,8 tỷ đồng , đình chỉ lưu hành30.000 lượt phương tiện có những lỗi vi phạm nghiêm trọng đe doạ đến antoàn giao thông tước 3245 giấy phép lái xe

Về tổ chức giao thông : để chủ động khắc phục , giải quyết nạn ùn tắcgiao thông , cục cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt đã tổ chức hội thảo

và xây dựng phương án xử lý ùn tắc giao thông tại các tuyến quốc lộ ra vào

Hà Nội , tham mưu cho Tổng cục cảnh sát chủ trì hội thảo với các ngành bànbiện pháp xử lý ùn tắc giao thông tại các cầu trên quốc lộ 1 vào thành phố HồChí Minh.Sau hội thảo , Hà Nội và các địa phương giáp ranh ,thành phố HồChí Minh , Đồng Nai, Vĩnh Long , Tiền Giang đã lập phương án xử lý ùn tắctại các địa phương trình Uỷ ban nhân dân tỉnh , thành phố phê duyệt.Lựclượng cảnh sát giao thông phối hợp với ngành giao thông vận tải nghiên cứukhảo sát tổ chức giao thông trên các tuyến quốc lộ trọng điểm như quốc lộ 1 ,quốc lộ 5 , quốc lộ 51, quốc lộ 10 , quốc lộ 18…đồng thời phối hợp tổ chứcphân luồng , phân tuyến hợp lý các khu đầu mối giao thông và các đô thị.Lựclượng cảnh sát giao thông bố trí đủ cán bộ chiến sĩ tổ chức chỉ huy giao thông

ở những nút giao thông phức tạp , những tuyến đường hay xảy ra ùn tắc giaothông hoặc nếu ùn tắc xảy ra thì không để kéo dài Bộ công an đã ban hànhquyết định số 259/2001/QĐ-BCA ngày 05/04/2001 ban hành quy trình chỉhuy điều khiển giao thông tại các đô thị , góp phần quan trọng trong việc giảiquyết nạn ùn tắc giao thông , giảm thiểu tai nạn giao thông xảy ra

Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao thôngnhững năm qua đã thể hiện sự năng động và đạt nhiều kết quả Uỷ ban an toàngiao thông quốc gia đã chỉ đạo nhiều địa phương tổ chức các cuộc triển lãmtranh ảnh về đề tài trật tự an toàn giao thông ; định kỳ 2 năm 1 lần tổ chức hộithi “Liên hoan băng hình toàn quốc về trật tự an toàn giao thông” sau đó tổchức tiếp cuộc thi “Toàn dân xem phim an toàn giao thông , thực hành luật lệgiao thông” thu hút hàng triệu lượt người tham gia ; tổ chức thành công hội thi

“Lái xe an toàn” ở các ngành ,các địa phương và toàn quốc nhằm nâng cao taynghề , đạo đức của đội ngũ lái xe trong việc chấp hành luật lệ giao thông vàđảm bảo an toàn cho tài sản nhà nước và tính mạng sức khoẻ cho nhân dân.

Về công tác tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm trật tự an toàn giaothông Trong thời gian qua lực lượng cảnh sát giao thông đã tổ chức có hiệuquả công tác tuần tra kiểm soát và xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông ,tạo chuyển biến rõ nét về ý thức và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật củangười tham gia giao thông , góp phần làm giảm vi phạm và tai nạn giao thôngcũng như hoạt động của bọn tội phạm đồng thời góp phần quan trọng trongviệc củng cố và nâng cao vai trò quản lý nhà nước về trật tự an toàn giaothông , từng bước thiết lập nề nếp kỷ cương trong lĩnh vực giao thông , phục

vụ có hiệu quả cho các hoạt động xã hội và phát triển nền kinh tế của đấtnước

Qua kết quả của công tác tuần tra kiểm soát cho thấy :

+ Đã lập biên bản xử phạt trên 5 triệu trường hợp vi phạm , thuqua kho bạc nhà nước trên 1000 tỷ đồng

+ Tước 12.000 giấy phép lái xe+ Bắt 7.081 tên tội phạm trong đó có 282 tên cướp , 92 tên cólệnh truy nã ; 177 tên mua bán vận chuyển trái phép chất ma tuý ; 107 tên vậnchuyển chất nổ trái phép

+ Thu 8.1 tấn thuốc nổ , 40 kg hêrôin,517kg thuốc phiện+ Kiểm tra phát hiện 15.661 vụ buôn lậu gian lận thương mại+ Thu giữ 5,7 triệu gói thuốc lá ngoại

+ Thu giữ 13.525 xe môtô gian nhập lậu

+ Thu giữ 1325m3 gỗ và nhiều hàng hoá khác ,truy thu cho Nhànước hàng trăm tỷ đồng thuế ….

Trước tình hình đua xe trái phép có những diễn biến phức tạp vànghiêm trọng , thực hiện chỉ thị số 07/CT ngày 07/08/1999 của Bộ trưởng Bộcông an về công tác phòng chống đua xe trái phép và hạn chế tai nạn giaothông Trong quá trình triển khai thực hiện , lực lượng cảnh sát giao thông đãphối hợp với các lực lượng triển khai nhiều biện pháp tích cực ,cả phòng ngừa

xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ, xây dựng thế trận lòng dân chống đua xe tráiphép đạt kết quả bước đầu đáng khích lệ.Chỉ tính riêng năm 2004 , lực lượngcảnh sát giao thông đã bắt giữ 116 đối tượng đua xe trái phép , chuyển Việnkiểm sát nhân dân truy tố 88 đối tượng ; xử lý 3388 đối tượng tụ tâph dànhàng ngang , chạy tốc độ cao , đuổi nhau trên đường ; ngăn chặn được nhiều

vụ tụ tập đua xe trái phép Tệ nạn đua xe trái phép đã được chặn đứng về cơbản

Tóm lại, hệ thống giao thông bao gồm đường bộ , đường sắt , đườngthuỷ ,đường hàng không là mạch máu của đất nước , có vai trò quan trọngtrong sự phát triển kinh tế xã hội , đảm bảo quốc phòng ,an ninh và nhu cầu đilại của nhân dân, đẩy mạnh giao lưu hội nhập với các nước và khu vực trênthế giới Nhận thức được vai trò của hoạt động giao thông nói chung và côngtác bảo đảm trật tự an toàn giao thông nói riêng , trong sự phát triển kinh tế xãhội của đất nước , Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm xây dựng các văn bảnquy phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông và đầu tư phát triển hệ thốnggiao thông nói chung Tổ chức giao thông bước đầu đã có sự đổi mới , trang

bị các phương tiện kỹ thuật thuận lợi cho sự chỉ huy thống nhất và nhanhchóng ở các đô thị Công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về trật tự an toàn

giao thông đã được quan tâm với nhiều hình thức đa dạng Công tác tuần trakiểm soát xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đã được coi trọng Tuynhiên tình hình trật tự an toàn giao thông ở nước ta hiện nay còn nhiều diễnbiến phức tạp:

+ Hệ thống đường bộ tuy đã được xây dựng nhiều tuyến mới nhưngnhiều tuyến đường cũ đã xuống cấp chưa được đầu tư sửa chữa

+Phương tiện cơ giới đường bộ trong đó môtô, xe gắn máy tăng nhanhdẫn đến mật độ giao thông quá lớn trên đường , nhất là các khu đô thị

+ Nhiều người điều khiển phương tiện cơ giới đường bộ không có bằnglái hoặc chất lượng đào tạo hạn chế , hay phóng nhanh vượt ẩu , dùng bia rượuchất kích thích khi đang điều khiển phương tiện nên đã gây ra nhiều vụ tai nạnnghiêm trọng

+ Tình hình chấp hành pháp luật về an toàn giao thông của người thamgia giao thông chưa được nghiêm túc và triệt để …

Thực tế trên đã và đang là 1 vấn đề xã hội gay gắt kéo theo nhiều tiêucực xã hội khác và đang gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng , sức khoẻcon người , tài sản của Nhà nước và công dân,.Do vậy bảo đảm trật tự an toàngiao thông là 1 đòi hỏi bức xúc mà Nhà nước , các Bộ, ngành và chính quyềnđịa phương phải đặc biệt quan tâm , chú ý đến các giải pháp về con người khitham gia giao thông trên đường

CHƯƠNG 2.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

1.VÀI NÉT VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ HẠ TẦNG KĨ THUẬT AN TOÀN GIAO THÔNG CỦA TỈNH THANH HOÁ

1.1 Vài nét đặc điểm về địa bàn nghiên cứu.

Nếu đi từ Bắc vào Nam thì Thanh Hóa là tỉnh đầu tiên của vùng Bắctrung bộ, phần đất liền của Thanh Hóa nằm trong giới hạn 19018 – 20040 vĩ độbắc, và 104022- 106004 kinh độ Đông, từ Bắc xuống Nam 400 km, và từ Đôngsang Tây 110 km Thanh Hóa giáp Sơn La, Hòa Bình và Ninh Bình ở phíaBắc, giáp Nghệ An ở phía Nam, phía Đông giáp biển 102 km, phía Tây giáptỉnh Hủaphăn của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, có chiều dài biêngiới 192 km, Thanh Hóa cách Hà Nội 150 km, địa hình của Thanh Hóa baogồm 3 vùng chính là:

1 Vùng núi và trung du phía Tây Bắc và Tây Nam tỉnh chiếm 2/3 diệntích tự nhiên toàn tỉnh với độ cao trung bình của vùng núi là 600- 700 mét, độdốc trên 250, của vùng trung du là 180 – 200 mét, độ dốc từ 150 đến 200

2 Vùng đồng bằng đựơc bồi đắp bởi hệ thống sông Mã, sông Chu, sôngYên có độ cao trung bình 5 – 15 mét, sông lớn chảy qua với tổng chiều dài

881 km và tổng lưu lượng nước là 19,5 tỷ m3/ năm, trong đó sông Mã chảyqua 242km, sông Chu chảy qua 325 km

Diện tích tự nhiên của Thanh Hóa hiện nay là 11106,1 km2, với dân sốnăm 2001 ước tính là 3509,6 nghìn người và là tỉnh có dân số đông thứ 2 sauThành phố Hồ Chí Minh Theo kết quả tổng điều tra dân số ngày 01/4/1999,trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có 35 dân tộc, trong đó có 3 dân tộc đông nhất làngười Kinh chiếm 83,9 %, người Mường chiếm 9,8%, người Thái chiếm6,1%

Thanh Hóa là địa phương có nhiều đơn vị hành chính cấp Huyện và cấp

Xã nhất, tại thời điểm 15/4/2002, Thanh Hóa có 27 đơn vị Hành chính cấpHuyện bao gồm: Thành Phố Thanh Hóa, 2 Thị xã là Bỉm Sơn, Sầm Sơn và 24Huyện là: Mường Lát, Quan Hóa, Quan Sơn, Bá Thước, Cẩm Thủy, LangChánh, Thạch Thành, Ngọc Lặc, Thường Xuân, Như Xuân, Như Thanh, VĩnhLộc, Hà Trung, Nga Sơn, Yên Định, Thọ Xuân, Hậu Lộc, Thiệu Hóa, HoằngHóa, Đông Sơn, Triệu Sơn, Quảng Xương, Nông Cống, Tĩnh Gia với 630 Xã,Phường, Thị Trấn

Thanh Hóa - một tỉnh thuộc Bắc trung bộ là tỉnh tương đối phát triển cótiềm lực về kinh tế, các vấn đề về văn hoá- xã hội được chú trọng quan tâm vàhoạt động có hiệu quả Có vị trí và điều kiện thuận lợi cho phát triển các loạihình giao thông, vận tải, sự phát triển đó kéo theo mặt trái của nó là vấn đề tainạn giao thông Trong những năm gần đây tình hình tai nạn giao thông trongtỉnh diễn ra tương đối phức tạp, có chiều hướng ra tăng gây ra những hậu quảhết sức nghiêm trọng cả về người và của, đe dọa đến đời sống, sức khỏe củanhân dân và an ninh trong tỉnh Có thể nói tình hình tai nạn giao thông trongtỉnh đang là một vấn nạn cần được sự quan tâm của các cấp các ngành , củatoàn dân

Qua thống kê tình hình tai nạn giao thông cho thấy:

- Tai nạn giao thông đường bộ chiếm tỷ lệ trên 47% về số vụ, 98% về sốngười chết và 99% vế số người bị thương

- Số vụ tai nạn do ô tô, xe máy gây ra chiếm 55%,trong đó ô tô chiếm 34,8%,

xe công nông 7,8% và xe thô sơ 2,4%

- Tai nạn xảy ra nhiều trên các tuyến quốc lộ và tập chung ở các đoạn đườngtiếp giáp với các đô thị và gần khu dân cư ( tai nạn xảy ra trên quốc lộ 55%,tỉnh lộ 16%, nội thành, nội thị 15% và đường nông thôn 4%)

- Gần đây 70%- 80% số vụ tai nạn xảy ra là do người tham gia giao thôngkhông chấp hành luật lệ an toàn giao thông ( vi phạm tốc độ khoảng 44%,tránh trượt sai quy định 25% và say rươụ bia 7%)

Thanh Hoá là một trong những tỉnh lớn và được đánh giá là tỉnh làm tốtcông tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông , tổ chức triển khai thực hiện cóhiệu qủa các văn bản pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông Tuynhiên cần phải quan tâm hơn nữa để hoạt động bảo đảm an toàn giao thông đạtkết quả cao hơn nữa trong thời gian tới

1.

2 Bộ máy tổ chức của Ban an toàn giao thông tỉnh Thanh Hoá

Ban an toàn giao thông Thanh Hóa gồm có:

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh làm Trưởng ban

- Giám đốc Sở Giao thông Vận tải làm Phó ban Thường trực

- Giám đốc Sở Công an

- Giám đốc Sở Y tế,

Trong đó Sở Giao thông Vận tải Thanh Hóa có lịch sử hơn 50 năm xâydựng, chiến đấu và trưởng thành Theo Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnhThanh Hóa về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Giao thông Vận tải thì:

Về chức năng: Sở Giao thông Vận tải là cơ quan chuyên môn thuộc

Ủy ban nhân dân tỉnh, chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân tỉnh, quản lýNhà nước về lĩnh vực Giao thông Vận tải ( bao gồm đường bộ, đường sông,đường sắt, đường biển ) trên địa bàn tỉnh theo quy định của Pháp luật

Về nhiệm vụ, quyền hạn:

- Tổ chức thực hiện các Nghị quyết, Quyết định, Chỉ thị của UBND

tỉnh, HĐND tỉnh về lĩnh vực Giao thông Vận tải trên địa bàn tỉnh

- Nghiên cứu, xây dựng trình UBND tỉnh các dự án, đề án về quy

hoặch mạng lưới Giao thông Vận tải trên địa bàn tỉnh, lập kế hoạch Vận tải,lập các dự án đầu tư về Giao thông, Vận tải, nhằm đáp ứng nhu cầu về khốilượng vận chuyển, nâng cao chất lượng về an toàn Giao thông, Vận tải trên địabàn tỉnh và liên tỉnh, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, nâng cao đời sốngvật chất, tinh thần của nhân dân; Tổ chức chỉ đạo thực hiện sau khi được cấp

có thẩm quyền phê duyệt

- Triển khai thực hiện pháp luật, chế độ chính sách của Trung ương và

của UBND tỉnh về Giao thông Vận tải, an toàn Giao thông Vận tải, quản lýđầy tư xây dựng, quản lý chất lượng các công trình Giao thông Vận tải,quản lýnghiệp vụ Giao thông Vận tải, quản lý đâù tư, bảo dưỡng, bảo đảm giao thôngcác tuyến đường của địa phương và Trung ương ủy thác, quản ly thẩm địnhcác dự án đầu tư về Giao thông Vận tải, phát hiện những vấn đế về cơ chế,chính sách của Nhà nước không phù hợp và đề xuất với các cấp cơ thẩmquyền sửa đổi, bổ sung

- Lập quy hoạch, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng Cán bộ, Công nhân, Viên

chức chuyên môn, nghiệp vụ về lĩnh vực Giao thông Vận tải ở địa phươngtrình UBND tỉnh;

- Thường xuyên tổ chức thực hiện công tác Thanh tra Nhà nước về lĩnh

vực Giao thông Vận tải ( chấp hành các quy định về chất lượng công trìnhGiao thông ) và kiểm tra, thanh tra chuyên nghành Giao thông Vận tải

- Tổ chức quản lý việc hợp tác quốc tế về Giao thông Vận tải do UBND

tỉnh giao

- Quản lý, tổ chức Cán bộ công chức, viên chức, tài sản, kinh phí của Sở

theo quy định của Pháp luật và phân cấp của UBND tỉnh

Về Cơ cấu tổ chức: Theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức Sở giao thông vận tải tỉnh Thanh Hoá

Như vậy cơ cấu tổ chức của Sở gồm 9 phòng ban, tổng số cán bộ công

chức làm việc tại Sở là 55 người

Sở Giao thông Vận tải Thanh Hóa góp phần quan trong trọng trong việc

đảm bảo an toàn Giao thông của Tỉnh

1.3 Đặc điểm về loại hình và chất lượng giao thông ở Thanh Hoá

Phòng

tổ chức

h nh àchính

Phòng

kế hoạchtổng hợp

Phòng

thẩm định

Phòng quản lýgiao thông nông thôn

Phòngquản

lý giao thông

Thanh

tra

Sở Ban lãnh đạo Sở

PHÒNG QL P.TIỆN VÀ NGƯỜI LÁI

Bảng 2.1:Bảng phân loại chất lượng đường bộ ( quốc lộ) năm 2004

(Nguồn : Sở giao thông vận tải Thanh Hoá )

Bảng 2.3:Bảng phân loại chất lượng đường bộ ( đường tỉnh )

năm 2004

Đườngxã

Tổngcộng

( Nguồn : Sở giao thông vận tải thanh hoá )

Từ các bảng số liệu trên cho thấy: Cơ sở hạ tầng Giao thông Vận tảitrong vài năm gần đây đã được nâng cấp cải tạo, theo bảng phân loại đường bộtrên thì toàn tỉnh không có quốc lộ nào thuộc loại 5 và loại đặc biệt xấu

Trong hệ thống Giao thông vận tải thì đường bộ là lọai hình giao thôngchủ đạo, chiềm vị trí quan trọng nhất và có tác động lớn đến đời sống kinh tế

xã hội

Nói chung cơ sở hạ tầng Giao thông đường bộ vài năm gần đây đã đượcnâng cấp, cải tạo tuy nhiên vẫn còn nhiều bất cập, tỷ lệ đường nhựa mới chiếm17,2% ( quốc lộ 76%, tỉnh lộ 45,5%, đường liên thôn, liên xã, liên huyện mớichiếm 6%), đường đá dăm 14,9%, đường bê tông 2,9%, còn lại đường đấtchiếm 65% Hệ thống báo hiệu đường bộ còn thiếu đồng bộ, hệ thống Giaothông tỉnh như: bến xe, bãi đỗ xe chưa đáp ứng yêu cầu so với yêu cầu pháttriển của phương tiện Giao thông vận tải.

Có thể nói hiện nay, phần lớn các tuyến đường bộ chưa bảo đảm tiêuchuẩn kỹ thuật, dòng phương tiện lưu thông trên đường là dòng hỗn hợp ( xe

cơ giới, xe thô sơ, người đi bộ ) có tốc độ khác nhau nên gây ra nhiều cácxung đột ở các nút Giao thông giao cắt, đặc biệt là khu vực đô thị Chất lượngmặt đường loại trừ một số tuyến vừa mới được nâng cấp là tốt còn lại phần lớn

là xấu Tình trạng lấn chiếm hành lang bảo vệ an toàn Giao thông còn tươngđối phổ biến, đồng thời tình trạng địa hình khó khăn, nhiều đèo dốc, sụt lỡ vàcác hiện tượng ngập lụt ở nhiều nơi cùng với các thiết bị biển báo, cọc tiêuthiếu không đảm bảo kỹ thuật cũng tác động xấu tới trật tự an toàn Giaothông

Hàng nghìn người sử dụng xe mô tô, xe máy chưa được học Luật giaothông, chưa kể đến vấn đề tiêu cực trong việc thi sát hạch cấp giấy phép lái xe

và chất lượng đào tạo lái xe, nhiều người không đủ sức khoe, không biết chữ,thậm chí không dự thi sát hạch vẫn được cấp giấy phép lái xe

Tình hình vi phạm trật tự an toàn giao thông vẫn còn mang tính phổbiến nó là một vấn đề cấp thiết hiện nay nó gây nhiều đâu thương bất hạnh cho

con người, đồng thời nó cũng kéo theo nhiều tiêu cực xã hội khác, gây thiệthại nghiêm trọng đến tính mạng con người và tài sản của Nhà nước và côngdân Do vậy bảo đảm trật tự an toàn giao thông là một đòi hỏi cấp thiết màNhà nước,các Bộ, ngành, các Địa phương cần đặc biệt quan tâm chú ý đếncác giải pháp để bảo đảm an toàn cho con người khi tham gia giao thông.

Vấn đề tổ chức thực hiện có vai trò quan trọng trong công tác bảo đảmtrật tự an toàn giao thông, trong khi ý thức của người tham gia giao thôngchưa cao hoặc trình độ hiểu biết hạn chế, thì vấn đề tổ chức tuyên truyền chongười dân là một vấn đề vô cùng quan trọng trong việc làm giảm tai nạn giaothông

Cảnh sát Giao thông cần phối hợp chặt chẽ cùng các ngành Giao thôngVận tải nghiên cứu, khảo sát Giao thông trên các tuyến đường trọng điểm,đồng thời tổ chức phối hợp phân luồng, phan tuyến hợp lý ở các khu đầu mốigiao thông Lực lượng Cảnh sát Giao thông cần bố trí đủ các bộ túc trực, chỉhuy Giao thông ở những nút Giao thông phức tạp, ở những tuyến đường hayxảy ra tai nạn, ùn tắc giao thông, hoặc nếu ùn tắc xảy ra thì không để kéo dài

Tuy nhiên, việc tổ chức Giao thông hiện nay cũng thể hiện một sốkhuyết điểm, bất hợp lý, đó là một số tuyến đường làm mới hoặc nâng cấpnhưng không chú trọng đến việc tổ chức giao thông như: xây dựng giải phâncách cứng, lắp đặt giải phân cách mền, sơn kẻ vạch chưa hợp lý, hai hành lang

an toàn Giao thông bị lấn chiếm còn phổ biến, việc tái lấn chiếm lòng đườngvỉa hè làm nơi buôn bán, để xe tập kết vật liệu xây dựng , phơi rơm rạ diễn racòn phổ biến Tại các nơi đường bộ giao nhau với đường sắt hầu hết là giaocắt trên cùng một mặt bằng, thiếu biển báo hiệu và thiết bị phòng vệ Do đó