Chính vì vậy, tôi mạnh dạn xây dựng đề tài " Hướng dẫn học sinh lớp 6 thực hành giao tiếp." nhằm góp phần nhỏ bé của mình trong việc dạy và học Tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở.. M
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
-1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đất nước ta đang đứng trước những vận mệnh, thời cơ và những thách thức lớn trước tiến trình hội nhập Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học- kỹ thuật, giáo dục - đào tạo đóng góp một vai trò hết sức quan trọng trong quá trình phát triển của đất nước Với phương châm Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các quốc gia trên thế giới trên cơ sở tôn trọng chủ quyền, hợp tác và cùng phát triển
Tiếng Anh là cầu nối rất mật thiết trong quan hệ đối ngoại, giúp cho quan hê, hợp tác giữa các quốc gia trên thế giới trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa - xã hội, an ninh- quốc phòng
Ở Việt Nam việc dạy và học Tiếng Anh đã được Đảng và Nhà nước ta rất đặc biệt chú ý Những năm gần đây, Tiếng Anh đã đi vào cuộc sống xã hội;
là nhu cầu, là một trong những tiêu chuẩn về học vấn, về văn hóa của mỗi con người Bộ giáo dục đã đưa nội dung học Tiếng Anh vào chương trình giáo dục phổ thông cho học sinh trong hệ thống giáo dục và chương trình phổ cập Với
bộ sách Tiếng Anh hiện nay đã giúp cho người học 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết Nhưng làm thế nào để giảng dạy tốt bộ môn Tiếng Anh đối với học sinh Trung học cơ sở, nhất là học sinh nông thôn Trong khi đó, đội ngũ giáo viên Tiếng Anh của các trường nhất là là các trường trung học cơ sở còn trẻ, còn thiếu kinh nghiệm
Là giáo viên Tiếng Anh của trường trung học cơ sở, bản thân tôi có một
số suy nghĩ và trăn trở trước những câu hỏi trên Chính vì vậy, tôi mạnh dạn xây
dựng đề tài " Hướng dẫn học sinh lớp 6 thực hành giao tiếp." nhằm góp phần nhỏ
bé của mình trong việc dạy và học Tiếng Anh ở các trường trung học cơ sở
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Với đề tài "Hướng dẫn học sinh lớp 6 thực hành giao tiếp.", tôi muốn đưa ra hình thức kết hợp với việc giảng dạy "độc thoại" trên lớp bằng hình thức
"đối thoại" và thực hành giao tiếp nhằm giúp cho người học có những kỹ năng nghe, nói, đọc, viết và có được phương pháp học có hiệu quả
Trang 23 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Tất cả học sinh lớp 6, trường trung học cơ sở Định Hưng – Yên Định
4 CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong đề tài này tôi dùng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau đây: 4.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về phương pháp thực hành giao tiếp
4.2 Phương pháp nghiên cứu trực quan và quan sát, dự giờ, điều tra
4.3 Phương pháp phỏng vấn bằng an-két, bảng hỏi đối với học sinh
4.4 Phương pháp khảo sát thực trạng chất lượng học bộ môn Tiếng Anh của học sinh khối 6
5 CƠ SỞ NGHIÊN CỨU
5.1 Cơ sở phương pháp luận
Nghiên cứu các bài viết, bài nói của các Nhà giáo, các chuyên gia viết về giảng dạy bộ môn Tiếng Anh trong và ngoài hệ thống trường học phổ thông Những sáng kiến, kinh nghiệm được tập huấn do ngành giáo dục tổ chức
5.2 Cơ sở thực tiễn
Học sinh trường trung học cơ sở Định Hưng gồm con, em các gia đình thuần nông nên trong quan hệ giao tiếp thường rất hạn chế và nhút nhát
Học sinh lớp 6 còn mang những đặc điểm, thói quen của học sinh tiểu học là e thẹn, ngại làm quen, chưa hình thành thói quen trao đổi "nhóm" trong học tập và mới tập làm quen với bộ môn Tiếng Anh
Việc giảng dạy Tiếng Anh của một bộ phận giáo viên của ngành giáo dục huyện nhà nói chung và giáo viên bộ môn Tiếng Anh của nhà trường nói riêng chưa tìm ra được phương pháp phù hợp để giúp các em học Tiếng Anh được tốt hơn Trong việc dạy bộ môn Tiếng Anh đòi hỏi cần có cơ sở vật chất như: phòng, thiết bị nghe, luyện, đọc v.v để giúp cho người học đạt kết quả cao hơn Chính vì những yếu tố trên đã ảnh hưởng đến chất lượng học Tiếng Anh của học sinh lớp 6 trường trung học cơ sở Định Hưng trong những năm qua
6 THỜI GIAN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
Trong những năm học vừa qua, chất lượng học Tiếng Anh của học sinh trường trung học cơ sở Định Hưng chưa đạt được nhiều kết quả cao như mong
Trang 3muốn, bản thân tôi đã trăn trở, suy nghĩ muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình trong sự nghiệp giáo dục của trường Vì thế tôi bắt đầu nghiên cứu và viết
đề tài này từ tháng 12 năm 2012 đến nay
7 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
Trong quá trình nghiên cứu tôi cùng với các đồng nghiệp của mình đã dần từng bước đổi mới nội dung giảng dạy từ độc thoại chuyển dần sang đối thoại Đây cũng là một phương pháp dạy học mới mà Bộ giáo dục đang khuyến khích vì phương pháp này giúp cho người học chủ động trong việc học và mạnh dạn nói, đọc, phương pháp này rất cần thiết đối với người học Tiếng Anh
Kết quả đánh giá sơ bộ sau khi áp dụng thử nghiệm đề tài vào lớp 6A và
6 C tôi nhận thấy kết quả khả quan Học sinh học hứng thú hơn và các kỹ năng nói của các em tiến triển rõ rệt Từ đó giúp cho học sinh phát triển các kỹ năng khác như đọc, nghe,nói, viết
BIỂU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ SAU KHI THỬ NGHIỆM ĐỀ TÀI
TẠI 2 LỚP 6A, 6C
Tên
lớp
Thời gian
so sánh
Số lượng Học Sinh
6A Tháng
9,10,11
năm 2012
( khi chưa
áp dụng)
31 8 26% 17 55% 4 13%
6A Từ tháng
12/2012
đến tháng
02/2013
(sau khi
áp dụng)
30 11 35% 19 61% 3 10%
PHẦN NỘI DUNG
Trang 4
-Dạy Tiếng Anh theo phương pháp thực hành giao tiếp là nhằm giúp học sinh không những có thêm cơ hội để thực hành nói Tiếng Anh khi giao tiếp, mà còn giúp học sinh học tập, giao tiếp tốt hơn trong cuộc sống và giúp các em hiểu được ngữ cảnh giao tiếp trong sử dụng Tiếng Anh
Phương pháp này còn giúp các em mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, nó được ứng dụng trong các phần học như: Listen and Repeat ; listen and read ; Listen and practice with a partner ; practice in group of 3 or 4 ; listen and answer the questions… Sau đây tôi đưa ra một số phương pháp thực hành giao tiếp khi học Tiếng Anh mà tôi đã áp dụng trong thời gian qua đối vớ học sinh lớp 6 trường Trung học cơ sở Định Hưng
1 PHƯƠNG PHÁP THỰC HÀNH GIAO TIẾP CÁ NHÂN
Thực hành giao tiếp cá nhân là hình thức rất phổ biến trong quá trình dạy
và học Tiếng Anh, nó là một bộ phận không thể thiếu được đối với mỗi tiết học, mỗi giờ học Tiếng Anh Giúp cho giáo viên kiểm tra và uốn nắn cách phát âm của học sinh; tạo cho học sinh có cơ hội thực hành và ứng dụng các kỹ năng, từ vựng và cấu trúc đã học Hình thức này cho phép học sinh làm việc theo tốc độ, trình độ, phương pháp và nhu cầu riêng Họ nhận biết được lỗi khi giao tiếp và được chỉnh sửa ngay nên rất dễ nhớ, dễ học
Hình thức này cho phép người dạy học dễ kiểm tra, đánh giá kết quả và chất lượng học của từng em qua các câu trả lời, đồng thời giáo viên có thể đưa
ra những câu hỏi, bài tập khác nhau áp dụng cho từng em để các em học khá có thể phát triển tốt hơn, các em còn yếu từng bước uốn nắn và sửa lỗi, phấn đấu vươn lên
EXAMPLE 1:
UNIT 4: Big or small ?
Section A: Where is your school ?
A1-2 Listen and repeat Then answer questions
Teacher's activities Students' activities
Trang 5Pre-teach vocabulary then check up Listen and repeat in chorus then
individually Ask students to listen to the tape twice
then repeat Listen and repeat the text
Ask students to read the text then
answer the questions a-d pape 44
Practice reading the text then answer the questions
2 PHƯƠNG PHÁP THỰC HÀNH GIAO TIẾP THEO NHÓM
Phương pháp này cũng là một phương pháp phổ biến trong một tiết dạy Tiếng Anh, nhất là dạy Tiếng Anh lớp 6 Phương pháp này cho phép tất cả các
em học sinh tham gia nói theo nội dung bài học Tuy nhiên, học sinh lại được tham gia đóng vai vào nhân vật trong bài hoặc tự do sáng tạo theo nội dung và cấu trúc nội dung của bài mà học sinh vừa học Chính điều này đã làm tăng độ hưng phấn cho học sinh để thực hành giao tiếp, hơn nữa phương pháp này tạo cho học sinh tính tích cực, tự chủ dưới sự hướng dẫn của giáo viên giảng dạy
Từ việc thực hành nhóm, các cặp học sinh có thể học tập lẫn nhau, chia
sẻ những ý kiến, những kiến thức tiếp thu được để hỗ trợ, giúp đỡ nhau trong học tập; nhất là việc thực hành nghe, nói Tiếng Anh và cách phát âm các từ vựng mà các em vừa học
Các kiến thức và nội dung ngôn ngữ được vận dụng nhiều, từ đó học sinh có thể nhớ và khắc sâu trong thực hành vào từng tình huống cụ thể trong giao tiếp Nhờ phương pháp này giáo viên có thể biết được điểm mạnh, yếu của học sinh với tư cách là người hướng dẫn, tư vấn học tập
Tuy nhiên khi giao tiếp theo nhóm, cặp, giáo viên cần vận dụng một cách linh hoạt khi cho học sinh hoạt động thực hành vì khi thực hành theo nhóm, cặp, lớp học sẽ trở nên ồn ào, song sự ồn ào này là dấu hiệu tích cực vì việc thực hành đang được diễn ra sôi nổi Lúc này, giáo viên cần tổ chức các nhóm, cặp một cách cẩn thận và đưa ra những nội dung cụ thể, rõ ràng, bám theo nội dung của bài học để việc thực hành của học sinh đạt kết qủa cao Trong tổ chức thực hành giao tiếp theo nhóm, cặp không được để lớp quá ồn sẽ ảnh hưởng đến việc
Trang 6trao đổi và ảnh hưởng đến các lớp bên cạnh vì nhà trường chưa có phòng học chức năng riêng cho bộ môn ngoại ngữ
Trong thực hành giao tiếp cần thực hiện một số nhiệm vụ sau:
Giáo viên cho học sinh khá kèm học sinh yếu, kém; không nên để các
em trong các nhóm, cặp ngang nhau về trình độ và kiến thức từ vựng vì sẽ không phát huy được hiệu quả cao, chất lượng của cả lớp sẽ không đồng đều
Khuyến khích các học sinh đặt câu hỏi với giáo viên và những thắc mắc của các em trong quá trình thực hành Cuối buổi học giáo viên sẽ giải đáp thắc mắc cho học sinh Quá trình này giúp các em nhớ lâu và nhớ những tình huống chưa hiểu xảy ra trong quá trình học
Giáo viên kiểm tra sát sao công việc đã giao cho học sinh để đảm bảo cho học sinh đang thực hành đúng quy định và theo đúng yêu cầu của bài ra, tránh để các em chuyển sang nôị dung khác không đúng chủ đề học tập
Giáo viên kịp thời tuyên dương các cá nhân và nhóm, cặp nhằm khuyến khích các em, nhóm, cặp tích cực và thi đua trong học tập
Với phương pháp này, trong chương trình học Tiếng Anh của lớp 6 có thể áp dụng tốt cho các phần của bài học, song phương pháp này áp dụng tốt nhất và hiệu quả nhất đối với các phần sau:
- Nghe và thực hành cá nhân
- Luyện tập mẫu câu
- Đọc bài khóa hỏi và trả lời các câu hỏi về nội dung bài khóa
- Học sinh thảo luận các câu hỏi trong nhóm, cặp sau đó đọc và trả lời các câu hỏi
EXAMPLE 2:
UNIT 10: Staying healthy
A How do you feel ?
A 6 Listen and repeat Then practice with a partner (p.106)
Teacher's activities Students' activities
Ask students to listen to the tape twice
then repeat
Listen and repeat
Trang 7Ask students to read the text in pairs practice reading in pairs before class Ask students to use the words <a-c
P.107> and make a new dialogue with
a partner
Work in pairs to make a new dialogue using the given words
EXAMPLE 3:
UNIT 5: THINGS I DO
A: MY DAY
A.3 Listen and repeat Then practice with a partner (p.106)
Teacher's activities Students' activities
Pre-teach vocabulary then check up Listen and repeat in chorus then
individually Ask students to listen to the tape and
repeat the text
Listen and repeat
Ask students to work in groups of four
to ask and answer the question : " what
do you do after school?"
practice in groups to talk about things they do after school
Có nhiều cách để thảo luận theo nhóm, cặp Các cặp có thể là giáo viên-trò, trò- trò Sau đây là sơ đồ minh họa các hình thức giao tiếp theo nhóm, cặp
SƠ ĐỒ GIAO TIẾP THỰC HÀNH
GIÁO VIÊN - TRÒ
SƠ ĐỒ GIAO TIẾP THỰC HÀNH
TRÒ - TRÒ
SƠ ĐỒ GIAO TIẾP THỰC HÀNH
CẶP, NHÓM TRÒ - TRÒ
SƠ ĐỒ GIAO TIẾP THỰC HÀNH NHÓM SÁT, GẦN KỀ NHAU
Giáo viên
Học sinh Học sinh
Học sinh Học sinh
Giáo viên
Học sinh Học sinh
Học sinh Học sinh
Trang 8Giáo viên phải tổ chức hoạt động nhóm, cặp như thế nào để vừa bao quát được việc học tập của lớp, vừa tránh lặp lại những em đã được thực hành nhiều
và có những em ít được tham gia thực hành giao tiếp Khuyến khích và động viên, kích thích những học sinh có tính nhút nhát, e thẹn hoặc chưa làm quen với hình thức thực hành giao tiếp theo nhóm, cặp
Để khắc phục những nhược điểm trên, khi thực hành theo hình thức giáo viên - trò, trò - trò thì giáo viên phải chú ý gọi các em theo tình huống ngẫu nhiên như chọn theo số bàn chẵn, lẻ; màu áo, giới tính v.v.hoặc ngồi cách xa nhau tránh trường hợp để các em chọn bạn đối thoại dễ dẫn đến học vẹt, học theo cảm tính, thói quen Khi yêu cầu của bài hội thoại cần nhiều nhân vật trong bài thì giáo viên cho các em ngồi theo tổ của lớp hoặc theo các dãy bàn lại với
nhau để tiện việc giao tiếp (đây là hình thức trao đổi nhóm lớn) Để khuyến
khích người học, giáo viên đặt tên cho các nhóm những cái tên đáng yêu, ngộ nghĩnh như: group 1, group 2; hoặc sun flower, rose, v.v Có chấm điểm thi đua giữa các nhóm để tạo hưng phấn, thi đua giữa các nhóm
3 PHƯƠNG PHÁP THỰC HÀNH GIAO TIẾP CẢ LỚP
Học sinh Học sinh
Học sinh Học sinh
Học sinh Học sinh
Học sinh Học sinh
Học sinh Học sinh Học sinh Học sinh
Học sinh Học sinh Học sinh Học sinh
Trang 9Phương pháp thực hành giao tiếp cả lớp tuy đã có từ lâu, nhưng nó lại được ứng dụng rộng rãi trong thực tế công tác giảng dạy hiện nay nói chung và
bộ môn Tiếng Anh nói riêng Qua việc thực hành cả lớp này sẽ giúp cho các em học sinh tự tin, đồng thời giúp các em trong cả lớp đều có cơ hội thực hành giao tiếp với nhau, qua giao tiếp ở lớp giúp các em học sinh nhút nhát, yếu trong thực hành giao tiếp và trong phát âm Tiếng Anh mạnh dạn hơn và có điều kiện sửa chữa cách phát âm, luyện nhớ từ mới, cấu trúc câu một cách thuần thục và dễ nhớ, dễ học hơn
Nhờ phương pháp này mà tất cả học sinh đều được trực tiếp tiêp cận với giáo viên hay tiếp cận với các phương tiện dạy học khác như: băng, đĩa v.v., qua đó giáo viên có thể kiểm soát được hoạt động của học sinh một cách chặt chẽ hơn để từng bước bồi dưỡng cho các em học yếu và phát huy tính tích cực của các em học tốt
Trong bộ môn Tiếng Anh lớp 6, phương này được áp dụng nhiều nhất là trong phần Listen and read
EXAMPLE 4: UNIT 9: THE BOY
B FACE B4 Listen and read (P.101)
Teacher's activities Students' activities
Show the picture to clicit students Look at picture and listen to the
teacher
Pre-teach vocabulary then check up Listen and repeat in chorus then
individually
Ask students to read the text before
class
Listen to the text and practice reading
Nhìn vào biểu đồ của phương pháp trên ta thấy giáo viên đã thực hành cho học sinh kỹ năng giao tiếp bằng cách cho cả lớp đọc đồng thanh Tuy nhiên, phương pháp này chỉ nên áp dụng cho các giai đoạn giới thiệu ngữ điệu, phát âm đồng thanh hoặc các hoạt động như: Brainstoming, discussion v.v
Trang 10PHẦN KẾT LUẬN
-Học Tiếng Anh hiện nay là rất cần thiết trong các trường Trung học cơ
sở và bậc tiểu học Với yêu cầu đổi mới phươg pháp dạy học bộ môn Tiếng Anh
để giúp cho các em học sinh tiếp thu và học tập đạt kết quả tốt, đối với người giáo viên cần giúp các em thực hành tốt các kỹ năng: nghe-nói-đọc-viết; nhất là phải hướng cho các em vào hoạt động giao tiếp để đáp ứng nhu cầu đòi hỏi học
Tiếng Anh giao tiếp hiện nay (trong đề tài này tôi chỉ giới hạn với học sinh lớp
6) Tôi chọn đề tài " Hướng dẫn học sinh lớp 6 thực hành giao tiếp." để nghiên
cứu là nhằm giúp nâng cao hiệu quả dạy và học Tiếng Anh lớp 6 của trường Trung học cơ sở Với quy mô và tính chất của đề tài là rộng, bản thân tôi còn ít kinh nghiệm trong việc nghiên cứu khoa học và tài liệu tham khảo dùng cho nghiên cứu còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những sai sót Tôi rất mong được sự quan tâm, góp ý của các Thầy, Cô giáo và các đồng nghiệp để tôi áp dụng đề tài này ngày một hoàn thiện và hiệu quả hơn trong dạy bộ môn Tiếng Anh lớp 6 nói riêng và bộ môn Tiếng Anh cấp trường Trung học cơ sở nói chung để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trường THCS so với yêu cầu giáo dục hiện nay
PHẦN KIẾN NGHỊ
-Qua đề tài này, tôi muốn được kiến nghị với các cấp một số nội dung sau:
Một là, Đối với cơ sở vật chất, các trường có dạy học bộ môn Tiếng Anh
cần được xây dựng phòng học chức năng hoặc phòng kín, cách âm tốt để giúp cho học sinh học tập tốt và tránh gây ồn ào cho những lớp học xung quanh
Hai là, Phòng giáo dục huyện nên tổ chức các cuộc giao ban, giao lưu
học hỏi, trao đổi kinh nghiệm cho các giáo viên Tiếng Anh trong huyện và mở các lớp nghiệp vụ bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng cho giáo viên Tiếng Anh
Ba là, Các nhà trường có bộ môn Tiếng Anh cần khuyến khích và tổ
chức xen lẫn nội dung thi đua học tập, tìm hiểu Tiếng Anh gắn với các hoạt động ngoài giờ cũng như các phong trào hoạt động khác