chính của quốc gia.2.Mục đích nghiên cứu Tìm hiểu về nền hành chính Cộng hòa Liên bang Đức, lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức bộ máy hành pháp, chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan, từ
Trang 1
Nhóm sinh viên
MỤC LỤC
Trang 2Nội dung Số trang
A Lời mở đầu
1 Lý do lựa chọn đề tài
2 Mục đích nghiên cứu
3 Phương pháp nghiên cứu
4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
1.3 Cơ quan tư pháp
1.4 Chính quyền các bang và các địa phương
1.5 Các tổ chức chính trị
2 Tổ chức bộ máy hành chính
2.1 Hình thức tổ chức bộ máy của các bang
2.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính của bang
2.2.1 Chính phủ bang
2.2.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy chính phủ
2.3 Lĩnh vực công tác do các cơ quan của chính phủ bang đảm
nhận
2.4 Tổ chức bộ máy hành chính ở địa phương
2.4.1 Vị trí pháp lý của xã, liên xã và huyện
2.4.2 Nhiệm vụ của xã
Chương 3 Chế độ công vụ
1 Khái niệm, phân biệt thứ bậc và các điều kiện công chức
1.1 Khái niệm công chức
1.2 Phân biệt thứ bậc công chức
1.3 Nhưng điều kiện đối với công chức và phân loại công chức
2 Chế độ thi cử bổ nhiệm
2.1 Thi cử và bổ nhiệm
2.2 Đề bạt
3 Nhiệm vụ và quyền lợi công chức
4 Chế độ đãi ngộ, tiền lương, nghỉ hưu, nghỉ phép
4.1 Tiền lương của công chức
Trang 4chính của quốc gia.
2.Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu về nền hành chính Cộng hòa Liên bang Đức, lịch sử hình thành, cơ cấu
tổ chức bộ máy hành pháp, chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan, từng Bộ trong bộ máy hành pháp…Để có những hiểu biết nhất định về tổ chức và cách thức điều hành
bộ máy nhà nước của Đức
3.Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thống kê
Phương pháp tổng hợp
Phương pháp so sánh
Phương pháp phân tích…
4.Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: nghiên cứu nền hành chính Cộng hòa Liên Bang Đức
Phạm vi nghiên cứu: Cộng hòa Liên Bang Đức và so sánh với nền hành chính Việt Nam
5.Kết cấu của đề tài nghiên cứu
Nội dung bài viết bao gồm:
Chương I: Khái quát chung về Cộng hòa Liên bang Đức
Chương II: Cơ cấu tổ chức bộ máy
Chương III: Chế độ công vụ
Trang 5là một quốc gia liên bang nằm ở Trung Âu và có chung đường biên giới với các nước Đan Mạch (về phía Bắc), Ba Lan và Séc (phía Đông), Áo và Thụy Sĩ (về phía Nam), Pháp, Luxembourg, Bỉ và Hà Lan (về phía Tây) Lãnh thổ Đức trải rộng 357.021 km vuông và có khí hậu ôn đới Với 82 triệu người, Đức là nước có dân số lớn nhất trong Liên minh châu Âu và là nước có số dân nhập cư lớn thứ ba trên thế giới.
Vùng đất Germania nơi nhiều dân tộc Đức sinh sống đã được biết đến và có trong tài liệu từ trước năm 100 Bắt đầu từ thế kỷ 10, lãnh thổ của Đức là phần giữa của Đế quốc La Mã Thần thánh cho đến năm 1806 Thế kỷ 16, miền Bắc Đức trở thành trung tâm của cuộc cải cách Kháng Cách Nước Đức lần đầu tiên được thống nhất vào giữa cuộc chiến tranh Pháp-Phổ năm 1871 trở thành một quốc gia dân tộc hiện đại Sau
chiến tranh thế giới lần hai, năm 1949, Đức bị chia thành hai quốc gia, Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức) và Cộng hòa Liên bang Đức cũ (Tây Đức) Năm 1990, nước Đức thống nhất Tây Đức là thành viên sáng lập của Các cộng đồng châu Âu (EC) vào năm 1957, trở thành Liên minh châu Âu năm 1993 Đức thuộc khu vực Schengen và dùng đồng Euro năm 1999 Đức là thành viên của Liên hiệp quốc, NATO, G8, G20,
OECD và WTO Đức là một cường quốc với nền kinh tế có GDP danh nghĩa đứng thứ tư và GDP sức mua tương đương đứng thứ năm trên thế giới Đức là nước viện trợ phát triển hằng năm nhiều thứ nhì, và ngân sách quốc phòng đứng thứ sáu trên thế giới Quốc gia này có một mức sống cao và hệ thống an sinh xã hội toàn diện Đức giữ vị trí chính yếu trong quan hệ ở châu Âu cũng như có nhiều liên kết chặt chẽ trên thế giới Đức được biết đến là dẫn đầu trong nhiều lĩnh vực khoa học kỹ thuật
2.Ngôn ngữ
Ngôn ngữ nói và viết chính thức là tiếng Đức Bên cạnh tiếng Đức là các ngôn ngữ của những dân tộc thiểu số đã sống lâu đời tại Đức mà đã được công nhận là ngôn ngữ chính thức như tiếng Đan Mạch và các tiếng nói của người Sorben và Friesen
Martin Luther đã góp phần vào việc phát triển của tiếng Đức chuẩn trong thế kỷ
16 với việc dịch Kinh Thánh của ông Jahann Christoph Adelung xuất bản năm 1871
Trang 6quyển tự điển lớn đầu tiên Đột phá lớn tiến tới một cách viết tiếng Đức thống nhất là quyển "Tự điển chính tả tiếng Đức" của Konrad Duden (1080) là quyển sách đã được chấp nhận là cơ sở của chính tả của cơ quan nhà nước trong cuộc cải tổ cách viết chính tả năm 1901 sau vài thay đổi nhỏ Mãi đến năm 1996 mới có cuộc cải tổ cách viết mới.
Tiếng Đức đã từng một thời là ngôn ngữ chung (lingua franca) ở trung tâm châu
Âu, Bắc Âu và Đông Âu Ngày nay tiếng Đức là một trong những ngôn ngữ được dạy nhiều nhất trên thế giới, và là ngoại ngữ được yêu chuộng thứ hai sau tiếng Anh ở châu Âu
Ngoại ngữ được dạy ưu tiên trong trường học là tiếng Anh, kế tiếp theo đó là tiếng Pháp và sau đó là tiếng La tinh Trong những năm gần đây tiếng Tây Ban Nha ngày càng được ưa chuộng hơn
3.Tôn giáo
Hai tôn giáo chính ở Đức là đạo Cơ Đốc và đạo Do Thái Hồi giáo chỉ mới xuất hiện và lan rộng ở Đức sau chiến tranh thế giới lần thứ hai Phần lớn dân số Đức theo đạo Cơ Đốc: 32,0% theo đạo Tin Lành (ở Bắc và Đông Đức), 31,7% theo đạo thiên chúa La Mã (ở Tây và Nam Đức), 1,14% theo đạo Cơ Đốc Chính thống Khoảng 27% người Đức không theo tôn giáo nào cả, phần lớn trong số họ sống ở miền Bắc, nhất là những vùng thuộc về Đông Đức cũ Số còn lại theo các đạo khác
CHƯƠNG II: CƠ CẤU TỔ CHỨC BỘ MÁY
1 Thể chế chính trị
Hiến pháp Đức thống nhất qua năm 1871 thiết lập chính thể quân chủ nhị nguyên Quốc hội gồm có hai viện Thượng viện có nhiều quyền hơn Hạ viện Quyền hành pháp tập chung trong tay Thủ tướng Bixmac đến năm 1890, sau đó là hoàng đế Uyliam II Năm 1919 nước cộng hòa Vayma thiết lập và Đức có một chính phủ dân chủ đầu tiên Hạ viện là cơ quan quyền lực cao nhất Tổng thống được bầu trực tiếp,
Trang 7thủ tướng đứng đầu nội các chịu trách nhiêm trước quốc hội và hai viện, chế độ này sụp đổ năm 1929 Năm 1933 Hitle thiết lập chế độ phát xít Sau chiến tranh thế giới thứ 2 Đức bị quân đồng minh chiếm đóng Năm 1949 Đức bị chia cắt, Đông Đức trở thành cộng hòa dân chủ Đức, tiến lên chủ nghĩa Đảng Xã hội chủ nghĩa thống nhất Đức là Đảng cầm quyền Tây Đức đi theo chế độ tư bản chủ nghĩa Hiến pháp Cộng hòa liên bang Đức ban hành ngày 22-5-1949 và vẫn có hiệu lực sau khi Đức thống nhất năm 1990 Đức có chế độ Cộng hòa đại nghị và là nhà nước liên bang.
Theo quyết định của hiến pháp tất cả quyền lực thuộc về nhân dân, quyền lập pháp trao cho nghị viện Liên Bang ( Hạ Viện) và Hội đồng Liên Bang ( Thượng Viện) quyền hành pháp thuộc về Chính phủ liên bang và chính quyền các bang, quyền tư pháp trao cho các tòa án hoạt động độc lập
1.1 Quốc hội
Quốc hội gồm hai viện là Nghị Viện Liên Bang và Hội Đồng Liên Bang Nghị Viện Liên Bang gồm 603 đại biểu được bầu bằng phổ thông đầu phiếu Nhiệm kỳ 4 năm, Nghị viện Liên bang có 22 ủy ban thường trực Nghị viện liên bang có quyền lập pháp thông qua ngân sách thành lập chính phủ và một số cơ quan Nhà nước, kiểm soát bộ máy hành chính và chính phủ Nghị việ liên bang có thể bỏ phiếu không tín nhiệm Thủ tướng và bầu Thủ tướng mới Thủ tướng liên bang phải thực hiện yêu cầu này
Hội đồng Liên bang bao gồm 68 thành viên đại diện cho 16 bang, mỗi bang có ít nhất 3 đại biểu, các thượng nghị sỹ do chính phủ các bang bổ nhiệm và bãi nhiễm trong số các thành viên chính phủ của mình Hội đồng liên bang có 16 ủy ban thường trực Quyền lập pháp thuộc về Chính phủ, hai viện Quốc hội, các nghị sỹ, các Tòa án liên bang và các bang
1.2 Tổng thống và chính phủ Liên bang
Tổng thống Liên bang là nguyên thủ quốc gia do hội nghị Liên bang bầu ra có nhiệm kỳ 5 năm Tổng thống không nắm quá 2 nhiệm kỳ liên tiếp Hội nghị Liên bang gồm 1/2 là các hạ nghị sỹ, 1/2 là các thành viên do Nghị viện các bang bầu ra Tổng thống đại diện cho các bang trong và ngoài nước, kiểm tra và ký, công bố các luật, tuyên bố về tình trạng khẩn cấp về lập pháp, đề nghị, bổ nhiệm, miễn nhiệm chức vụ thủ tướng ; bổ nhiệm, miễn nhiệm các bộ trưởng thao đề nghị của Thủ tướng; bổ nhiệm, miễn nhiệm các thẩm phán liên bang, công chức liên bang trừ trường hợp luật quy định khác, có quyền ân xá Tổng thổng bổ nhiệm thủ tướng nhưng phải dựa vào
đa số của nghị viện liên bang Nếu như thủ tướng không được đa số phiếu tín nhiệm của nghị viện thì tổng thống không có quyền bổ nhiệm thủ tướng và giải tán Nghị viện để bầu cử lại Các quyết định của tổng thống có giá trị khi có sự phê chuẩn của thủ tướng hoạc các bộ trưởng liên bang Tổng thống có thể tuyên bố tình trạng khẩn cấp với đề nghị của thủ tướng và chấp nhận của hội đồng liên bang Tổng thống phải
Trang 8từ bỏ Đảng, phải không được tham gia các cơ quan Nhà nước khác khi tại chức Hai viện của Quốc hội có quyền kiện tổng thổng ra tòa án Hiến pháp Liên bang và phế truất tổng thống.
Chính phủ các bang nằm trong quyền hành pháp, đứng đầu là thủ tướng, do nghị viện liên bang lựa chọn và Tổng thống bổ nhiệm, các thành viên khác của chính phủ
do tổng thống bổ nhiệm dựa vào đề cử của thủ tướng
Chính phủ có quyền đề nghị dự luật, yêu cầu các ủy ban của nghị viện họp xem xét dự luật, yêu cầu bổ sung hay giảm các khoản ngân sách yêu cầu tổng thống tuyên bố tình trạng pháp lý các dự luật bị Nghị viện liên bang bác bỏ, hoặc sự đồng ý của Nghị viện liên bang chính phủ có thể ban hành các chỉ thị hành chính, lập kế hoạch ngân sách, giám sát thi hành luật ở bang Trong trường hợp khẩn cấp Chính phủ đề nghị hai viện của Quốc hội họp khẩn cấp để tuyên bố tình trạng cạnh tranh Thủ tướng sẽ là tư lệnh các lực lượng vũ trang
Thủ tướng quyết định những phương hướng cơ bản về chính trị, điều hành các hoạt động của chính phủ-giám sát sự thực hiện các phương hướng chính trị cơ bản, bảo đảm sự thống nhất trong hoạt động của chính phủ, lãnh đạo chủ tọa các phiên họp của chính phủ
1.3 Các cơ quan tư pháp
Tại Đức, các tòa án tối cao chia làm 5 tòa án độc lập nhau nhưng có hội đồng chung để đảm bảo sự thống nhất đó là tòa án liên bang tối cao( xử hình và dân sự) Tòa án lao động liên bang, tòa án hành chính liên bang, tòa án tài chính liên bang, tòa
án xã hội liên bang Dưới tòa liên bang tối cao là các tòa án cấp cao của bang, các án bang và các tòa án đại phương Dưới tòa án hành chính liên bang là các tòa hành chính bang - địa phương Dưới tòa tài chính liên bang là các tòa tài chính địa phương Tòa án ở Đức đảm nhiệm luôn cả công tác kiểm soát, công tố, thi hành án, công chứng, thừa phát lại, quản lý cả lực lượng cảnh sát tư pháp và các trại giam
1.4 Chính quyền các bang và các địa phương
Lãnh thổ chia thành 16 bang ( Đông Âu cũ có 5 bang) mỗi bang có một bộ máy nhà nước riêng gồm các quyền lập pháp, hành pháp tư pháp và có Hiến pháp riêng Đứng đàu mỗi bang là một vị thủ hiến
Đơn vị hành chính được quyết định theo hiến pháp bang Đơn vị hành chinh dưới bang có 2 cấp huyện, tổng thành phố không thuộc huyện tiếp đó là xã và các xã, một
số bang lớn còn chia thành vùng huyện công xã Các cơ quan chính quyền đại phương do dân bầu ra, chủ tịch Hội đồng đồng thời đứng đầu bộ máy hành chính công
do nhân dân trực tiếp bầu ra Riêng cấp vùng không có cơ quan chính quyền mà do Chính phủ liên bang đảm nhiệm
Trang 9- Đảng dân chủ xã hội Đức thành lập 1875, theo xu hướng Xã hội Dân chủ, ủng hộ tư hữu và kinh tế thị trường Xã hội chủ nghĩa Đảng này là thành viên Quốc tế xã hội chủ nghĩa.
- Liên minh Xã hội Thiên chúa giáo Bavaria, thành lập năm 1945 là Đảng trung hữu theo khuynh hướng Dân chủ thiên chúa giáo, bảo thủ xã hội, hoạt động chủ yếu ở bang Bavaria
- Đảng dân chủ tự do thành lập năm 1948 đại diện cho xu hướng chính trị tự do, tư sản vừa và nhỏ
- Khối liên minh 90 Đảng xanh, hợp nhất từ 2 Đảng( Đảng xanh thành lập 1979 và liên minh 90 vào năm 1993) là Đảng sinh thái học, tiến bộ xã hội
- Đảng dân tộc dân chủ - Đảng theo chủ nghĩa quốc xã mới thành lập năm 1964 đại diện cho tầng lớp trung lưu với tư tưởng phục thù phát xít
- Đảng chủ nghĩa là Đảng cực hữu
- Đảng Công nhân Đức tự do, Đảng cựu hữu
- Liên minh Nông dân Đức, Đảng cực hữu
- Cánh tả, giai đoạn 2005-2007 là Đảng cánh tả, trước đó có tên Đảng Công nhân xã hội Đức, thừa kế Đảng xã hội chủ nghĩa Đức(là Đảng theo chủ nghĩa Mac thành lập
1946, cầm quyền ở Cộng hòa dân chủ Đức năm 1949-1990) Hiến Đảng cánh tả là Đảng theo Dân chủ xã hội
- Đảng Nông dân dân chủ Đức, thành lập 1948 theo chủ nghĩa bình quân ruộng đấtCác nhóm áp lực chính trị, các liên hiệp của thương gia giới chủ, các liên minh thương mại và các nhóm cựu chiến binh
2 Tổ chức bộ máy hành chính
Điều 20 Hiến pháp quy định: Cộng hòa Liên bang Đức là một nhà nước Liên bang dân chủ và xã hội Nguyên tắc dân chủ là sự hình thành ý chí chính trị bắt nguồn từ nhân dân mà hình thức thể hiện trước hết là qua bầu cử đại biểu Nghị viện Từ nguyên tắc nhà nước xã hội dẫn đến những nhiệm vụ của nhà nước là góp phần tạo nên một chế độ xã hội công bằng Nguyên tắc Liên bang là trao quyền cho các bang
Theo nguyên tắc phân chia quyền lực thì việc thực thi quyền lực nhà nước dều giao cho các cơ quan Nhà nước độc lập với nhau, cơ quan lập pháp cao nhất là Nghị
Trang 10viện bao gồm các đại biểu do nhân dân bầu ra và trực tiếp thông qua phổ thông đầu phiếu, tự do, bình đẳng và bỏ phiếu kín
Tổng thống liên bang đại diện cho các bang về mặt công pháp quốc tế, do hội nghị Liên bang bầu ra theo nhiệm kỳ 5 năm và theo đa số tuyệt đối Hội nghị Liên bang gồm các đại biểu Nghị viện, và cũng một số lượng như vậy các thành viên khác do Nghị viện của bang bầu ra
Theo đề nghị của tổng thống Liên bang, Nghị viện bầu cử Thủ tướng Liên bang theo nguyên tắc đa số Trên cơ sở đề nghị của Thủ tướng Liên bang, Tổng thống Liên bang bổ nhiệm và miễn nhiệm các thành viên của Chính phủ Liên bang Thủ tướng Liên bang quyêt định về đường lối chính trị Thủ tướng Liên bang chỉ có thể bãi chức thông qua cái gọi là biểu quyết bất tín nhiệm có tính xây dựng và nghị viện cũng bầu luôn ra một thủ tướng mới theo nguyên tắc đa số
* Thủ tướng và Chính phủ Liên bang ( điều 65 Hiến pháp)
+ Thủ tướng :
Trên cơ sở đề nghị của tổng thống Liên bang Thủ tướng Liên bang được nghị viện bầu ra theo cách thức không thảo luận trước với đa số phiếu tuyệt đối và sau đó được Tổng thống bổ nhiệm, nhiệm kỳ của Tổng thống kết thúc muộn nhất vào lúc có Nghị viện mới
Thủ tướng có các nhiệm vụ sau:
- Đề nghị Tổng thống bổ nhiệm và miễm nhiệm các bộ trưởng
- Bổ nhiệm một bổ trưởng làm phó của mình
- Quyết định đường lối chính trị chịu trách nhiệm trước Nghị viện về vấn đề này
Đường lối chính trị mà Thủ tướng quyết định có giá trị bắt buộc đối với các bộ trưởng
và phải được các bộ trưởng thực hiện một cách độc lập, theo trách nhiệm cá nhân trong pham vi công của mình ( nguyên tắc nghành, lĩnh vực)
* Chính phủ ( điều 62 hiếp pháp)
Chính phủ bao gồm Thủ tướng chính phủ và các Bộ trưởng
Chính phủ thảo luận và biểu quyết tập thể những vấn đề có ý nghĩa chung trong đó
có thể kể đến các dự thảo luật và giải quyết những bất đồng ý kiến giữa các Bộ trưởng ( nguyên tắc tập thể)
Thủ tướng Chính phủ Liên bang lãnh đạo công việc của Chính phủ theo chế độ làm việc đã được Chính phủ thông qua và Tổng thống Liên bang phê chuẩn Thủ tướng chủ tọa các phiên họp nội các, trung tâm điều hành điều phối công việc của Chính phủ là Phủ Thủ tướng
Phủ Thủ tướng chịu trách nhiệm báo cáo thông tin về những vấn đề chung và việc của các Bộ, phối hợp hoạt động của Chính phủ, chuẩn bị phiên họp Chính phủ và hoàn tất công việc có tính chất văn phòng cho Chính phủ
* Cuộc bầu Nghị viện toàn Đức lần đầu tiên ngày 1/2/1990 đã khẳng định thắng lợi của liên minh dân chủ thiên chúa giáo đã cầm quyền từ năm 1982 Ngày 17/1/1991 Nghị viện với 378/644 phiếu đã bầu Helmet Kohl, chủ tịch Đảng Liên minh dân chủ Thiên chúa giáo làm thủ tướng lần thứ 4 Trước đó Kohl đã nhận chức Thủ tướng Cộng hòa Liên bang Đức vào ngày 1/10/1982 các Thủ tướng Liên bang trước Kolh là
Trang 11Konvad Adenaue ( 1945-1963), Ludwing Erhai ( 1963-1966), Kurt Georg Kiesinger (1966-1969), Willy Brandt (1969-1974), và Helmut Schmidt (1974-1982).
Cộng hòa Liên bang Đức là Nhà nước bao gồm 13 bang và 3 thành phố được hưởng quy chế đặc biệt như một bang ( Berlin, Bremen, Harnbarg) Các bang của Cộng hòa Liên bang Đức mặc dù là thành viên của Liên bang nhưng cũng là các nhà nước với chủ quyền nhất định Mối quan hệ giữa Lien bang và các bang được quyết định trong Hiếp pháp Liên bang
Thẩm quyền của bang về luật pháp, hành pháp và tư pháp xuất phát từ cơ cấu Nhà nước Liên bang Công tác lập pháp của bang chỉ bao gồm những lĩnh vực mà Liên bang không nắm giữ Các bang phải thực hiện các đạo luật của Liên bang như của chính mình Đồng thời các bang có Hiến pháp và các đạo luật riêng của mình để điểu chỉnh các lĩnh vực hoạt động mà Hiến pháp và luật pháp Liên bang không quyết định ( chương VII Hiến pháp) Song thể chế của bang phải phù hợp với những nguyên tắc cơ bản tổ chức bộ máy nhà nước Liên bang phân quyền và tự quản nhà nước ở địa phương Hiến pháp cộng hòa liên bang Đức xây dựng nhà nước Đức là nhà nước pháp quyền, nhà nước xã hội, tạo lập nhà nước pháp quyền xà hội Việc phân chia quyền lực của bang theo nguyên tắc quyền lập pháp thuộc về nhân dân và đại biểu nhân dân ( thông qua Nghị viện bang), quyền hành pháp nằm trong tay chính phủ bang, các xã
và liên xã; quyền tài phán được thực thi bởi các thẩm phán độc lập và thông qua tòa
án của các bang
2.1 Hình thức tổ chức bộ máy của các bang
Bên cạnh việc quản lý, mỗi bang còn thực hiện các đạo luật khác Liên bang theo cơ chế hành chính do Liên bang ủy thác Ngoài ra các bang có Hiến pháp và có các đạo luật riêng của mình, đặc biệt là các quyết định về tự quản của địa phương Đặc biệt là:
-Thứ nhất, các bang có chủ quyền về tổ chức, có nghĩa là tự quyết định về thành lập các cơ quan hành chính và thủ tục hành chính trên cơ sỏ luật Liên bang, nếu như đạo luật của Liên bang không có quy định khác( khoản 1 Hiến pháp Liên bang)
-Thứ hai, các bang thực hiện các đạo luật thuộc lĩnh vực quản lý do Liên bang ủy nhiệm có sự giám sát của Liên bang, bao gồm giám sát cả về việc thực hiện đúng mục đích Các cơ quan hành chính của bang cũng phải chấp hành các hướng dẫn về chuyên môn của cơ quan hành chính Liên bang cao nhất Sự quản lý theo ủy nhiệm của Liên bang chỉ còn đối với một số ít trường hợp
-Thứ ba là loại nhiệm vụ hoàn toàn do Chính phủ quyết định
Về nguyên tắc các bang có mô hình hành chính ba cấp; chính quyền cấp cao, chính quyền cấp trung và chính quyền caaos thấp;
Cơ quan nhà nước cao nhất của bang là chính phủ bang, chính phủ bang bao gồm: Thủ tướng và các Bộ trưởng của bang và các cục kiểm toán của bang
Bên cạnh các cơ quan quản lý hành chính nhà nước chung là hành chính nội bộ có
Trang 12một số các cơ quan quản lý đặc biệt, nhất là trong lĩnh vực tư pháp, tài chính, quản lý lao động, kinh tế và nông nghiệp Các cơ quan này trực thuộc các bộ chuên môn tương ứng và một phần được thành lập cho tới cấp quản lý cơ sở Ngoài ra cũng cần nhấn mạnh các nhiệm vụ của cơ quan quản lý huyện và chính các huyện này là các tổ chức công việc cũng có quyền tự quản Công chức chủ yếu hành chính của huyện ở một số bang được gọi là Chủ tịch huyện và ở các bang khác là Giám đốc huyện Chức danh này theo pháp luật khác nhau ở mỗi bang có thể trực tiếp do nhân dân bầu
ra hoặc do hội dồng huyện bầu ra hoăc do chính phủ bang cử ra với sự đồng ý của hội đồng huyện
2.2 Cơ cấu tổ chức Bộ máy hành chính của bang
Cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính của bang ở Cộng hòa liên bang Đức là thuộc công việc của bang do đó, nó được quyết định không giống nhau giữa các bang Ở đay xin được giowid thiệu mô hình cụ thể của bang Nordrhein-Westfalem một bang lớn của nước Đức
- Bộ Kinh tế, doanh nghiệp và công nghệ
- Bộ Phát triển đô thị và giao thông
- Bộ Xây dựng và nhà ở
- Bộ Văn hóa giáo dục
- Bộ Khoa học và nghiên cứu
- Bộ Môi trường quy hoạch và nn
- Bộ Lao động, y tế và xã hội
- Bộ về sự bình đẳng nam nữ
- Bộ về các vấn đề của Liên bang
Sau cải cách hành chính hiện nay còn 9 bộ
Tiêu chuẩn cho sự phân định chức năng giữa các bộ:
- Khả năng hoạt động của Chính phủ ; số lượng các bộ có thể nhiều hay ít phụ thuộc
Trang 13vào khả năng hoạt động của Chính phủ
- Khả năng điều hành trong bộ ; không bộ nào được lớn tới mức có thể đe dọa tầm nhìn bao quát và khả năng kiểm soát của Bộ trưởng
- Tính cân đối giữa các bộ ; phỉa đảm bảo quy mô tương đối giống nhau giữa các bộ
- Tính liên quan của nhiệm vụ ; chức năng nhiệm vụ của các bộ trưởng phải được phân định theo nội dung và tính liên quan của các lĩnh vực quản lý
- Tính ổn định lâu dài ; về cơ bản, sự phân định chức năng nhiệm vụ giữa các bộ phải
ổn định lâu dài, chỉ thay đổi nếu xét một cách tổng thể điều đó mang lại sự cải tiến về chức năng và hoạt động của Chính phủ
- Khả năng điều phối ; Thủ hiến phải có một văn phòng có đủ khả năng phân tích, trao đổi thông tin và lập kế hoạch
2.3 Lĩnh vực công tác do các cơ quan của Chính phủ bang đảm nhận
2.3.1 Thủ hiến bang
Lĩnh vực công tac do Thủ hiến bang đảm nhận bao gồm :
- Vạch đương lối cính sách, điều phối các hoạt động các cơ quan hành chính cao nhất, đại diện cho bang trong công tác đối ngoại, duy trì các quan hệ quốc tế
- Các nghi lễ ngoại giao và các vấn đề về lãnh sự
- Các vấn đề về khen thưởng
- Xét quyết định về ân xá
- Các vấn đề quan trọng về Hiến pháp ( phối hợp với Bộ Nội vụ và Bộ Tư pháp)
- Các vấn đề về tài phán hành chính
- Công tác phát thanh, truyền thông, khuyến khích ngành điện ảnh phát triển
- Điều phối sự tham gia của bang
- Điều phối các quỹ do Liên bang đóng góp
- Các mối quan hệ bang- liên bang, trừ các quan hệ thuộc thẩm quyền của các bộ
- Phối hợp trong xây dựng chính sánh của nước Đức và châu Âu
- Vấn đề về các bang láng giềng
- Điều phối các hoạt động của bang Bắc Sông Ranh trong lĩnh vực hợp tác với các nước đang phát triển
- Lập kế hoạch công tác của Chính phủ
- Báo cáo phát triển của bang, các vấn đề quan trọng liên quan đến chính sách phát triển dân số của bang
- Công tác thông tin báo chí
- Công tác bồi dưỡng chính trị ( trung tâm bồi dưỡng chính trị của bang)
- Quản lý cơ sở vấn đề trung ương ( thư viện cho Chính phủ, đội xe của Chính phủ, phòng văn thư)
2.3.2 Bộ Nội vụ
Lĩnh vực công tác do bộ Nội vụ đảm nhiệm gồm :
- Các vấn đề cơ bản về Hiến pháp
Trang 14bộ Tài chính địa phương, công tac quỹ tiết kiệm phối hợp với bộ Tài chính
- Các vấn đề pháp luật công vụ những vấn đề pháp luật về thang bảng lương
Làm việc công tác do Bộ Tài chính đảm nhiệm gồm :
- Các vấn đề chung về tổ chức, ngân sách, kho bạc và kiểm toán của bang
- Cân đối tổ chức với liên bang và các bang khác
- Pháp luật về lương bổng, thang bảng lương công vụ, giảm sát công vụ thông qua cục tiền lương và cung cấp
- Quản lý thuế trong bang
- Các nghề tư vấn thuế
- Quản lý công sản và các khoản nợ, nếu không thuộc thẩm quyền của các bộ khác
- Quản lý chi phí quân sự
- Cân đối các khoản nợ
2.3.4 Bộ Tư pháp
Lĩnh vực công tác do bộ tư pháp đảm nhận bao gồm :
- Các vấn đề cơ bản về Hiến pháp
- Vấn đề về công tác chăm lo công tác tư pháp và tài phán tự nguyện
- Các vấn đề về tài phán hành chính chung, tài phán tài chính, tài phán hình sự, tài phán lao động
- Thi hành án và các biện pháp khác của tòa hình sự
- Những vấn đề về ân xá theo ủy quyền
- Các vấn đề về luật sư, công chứng, trợ giúp pháp lý
- Các vấn đề cơ bản về pl thẩm phán và đào tạo luật sư
2.3.5 Bộ Văn hóa- giáo dục
Lĩnh vực công tác của bộ bao gồm :
- Đào tạo giáo viên
Trang 15- Quản lý các trường phổ thông và trường dạy nghề
- Đào tạo nâng cao, bồi dưỡng
- Các vấn đề về tôn giáo, nhà thờ
- Công tác chung về văn hóa, đặc biệt là nghệ thuật, nhà hát thư viện, văn học, âm nhạc, điện ảnh, lưu trữ
2.3.6 Bộ Khoa học và nghiên cứu
Lĩnh vực công tác do bộ Khoa học và nghiên cứu đảm nhiệm gồm:
- Chính sách về khoa học và khuyến khích nghiên cứu khoa học
- Các trường đại học nghành khoa học, bao gồm cả tổ chức y tế, các trường cao đẳng
và nghệ thuật
- Quy hoạch các trường đại học
- Khuyến khích nghiên cứu khoa học bao gồm cả chuyển giao các thành tựu nghiên cứu
- Công tác nghiên cứu thư viện khoa học
- Các vấn đề về đào tạo đại học
- Các vấn đề về sinh viên, các công trình nghiên cứu của sinh viên
2.3.7 Bộ Lao động, y tế và xã hội
Lĩnh vực công tác do bộ đảm nhiệm gồm :
- Các vấn đề bảo hộ lao động, mức độ nguy hiểm của kỹ thuật, tia có hại, các chất cháy nổ lao động tại gia
- Bác sỹ hành nghề, trung tâm kỹ thuật an toàn
- Bảo hiểm xã hội, phúc lợi xã hội
- Chăm sóc nạn nhân chiến tranh và các đối tượng khác theo luật chăm sóc của liên bang
- Thang bảng lương, hòa giải các xung đột lao động
- Các vấn đề về tài phán lao động, tài phán xã hộ
- Y tế, hành nghề chữa bệnh (trừ thú y)
- Trợ cấp xã hội, trợ giúp người tàn tật, tù nhân chính trị và những người hồi hương,
hỗ trợ xây dựng công trình phúc lợi xã hội, hỗ trợ lập kế hoạch, xây dựng bệnh viện, đảm bảo đời sống
- Chăm sóc thanh thiếu niên, hỗ trợ giáo dục trẻ em, các vấn đề về gia đình
- Vấn đề đào tạo các ngành xã hội
- Hòa nhập người di cư, các giải pháp cho người nước ngoài
2.3.8 Bộ Kinh tế
Lĩnh vực công tác của bộ bao gồm :
- Các vấn đè chung về kinh tế, cơ cấu kinh tế, doanh nghiệp vừa, giá cả và độc quyền
- Các vấn đề cơ bản về chính sách công nghệ, điều phối việc hỗ trợ phát triển công nghệ mới, cùng phối hợp với bộ Khoa học và doanh nghiệp lập kế hoạch, nhiệm vụ và
Trang 16Tài chính cho các cơ sở nghiên cứu lớn
- Lĩnh vực đo lường và kiểm tra nguyên vật liệu
- Các vấn đề khác về kinh tế nếu không giao cho các bộ phận khác, giám sát nhà nước
về ngân hàng bang
- Bưu điện và viễn thông
3.9 Bộ Môi trường quy hoạch và nhà nước
Lĩnh vực công tác của bộ bao gồm :
- Các vấn đề chung về bảo vệ môi trường nếu không giao cho các bộ khác giám sát kinh doanh
- Quy hoạch vùng trừ việc báo cáo về sự phát triển, lập kế hoạch phát triển bang
- Nhà nước đặc biệt chú ý tới việc cải tiến cơ cấu sản xuất, xí nghiệp cơ cấu thị trường
và xã hội, ngành ngư nghiệp, xây dựng và quy hoạch nông thôn, bảo vệ việc sử dụng đất
- Giám sát thực phẩm, thú y đặc biệt là công tác phòng chống bệnh dịch cho gia súc, kiểm tra chất lượng thịt, bác sỹ thú y.bảo vệ động vật, vệ sinh gia cầm
- Bảo vệ hệ thống mương, thủy lợi
- Bảo vệ đất, giải quyết các vấn đề về rác thải
- Cải tiến cơ cấu nn, sắp xếp hợp lý, ruộng, vườn định cưt tại các vùng nông thôn, xây dựng đường xá phục vụ kinh tế
- Lâm nghiệp, khai thác gỗ, sinh thái rừng
- Chăm sóc cảnh quan, bảo vệ cachr quan, bảo vệ thiên nhiên
3.3.10 Bộ Phát triển đô thị và giao thông
Lĩnh vực công tác của bộ bao gồm:
- Phát triển đô thị Đặc biệt là cải tạo đô thị, hỗ trợ xây dựng đô thị, quy hoạch xây dụng ( nếu chưa giao cho bộ xây dựng và nha ở)
- Bảo vệ, xây dựng trùng tu tượng đài
- Nhu cầu chung vầ nghỉ ngơi nếu chưa giao cho các bộ khác
- Giao thông đặc biệt là chính sánh giao thông, quy hoạch giao thông, hệ thống giao thông nội hạt, giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường không, giao thông ngầm
2.3.11 Bộ Xây dựng và nhà ở
Trang 17Lĩnh vực công tác củ bộ này bao gồm:
- Ngành xây dựng nói chung là giám sát xây dựng, kỹ thuật xây dựng, quy hoạch xây dựng
- Phát triển nhà ở và các khu định cư, đặc biết khuyến khích xây dựng nàh ở, ngành kinh doanh nhà ở, thống kê nhà ở
- Xây dựng các công trình cao tầng cấp nhà nước
- Quản lý công tác tài chính trong xây dựng
2.3.12 Bộ về các vấn đề bình đẳng nam nữ
Thực hiện công tác liên quan tới vấn đề bình đẳng nam nữ
2.4 Tổ chức bộ máy hành chính ở địa phương
2.4.1 Vị trí pháp lý của xã, liên xã và huyện
Một trong những nguyên tắc quan trọng trong tổ chức bộ máy chính quyền là thực hiện nguyên tắc tự quản ở địa phương Nội dung chính của nguyên tắc này có thể hiểu như sau: những vấn đề gì về hoạt động hành chính mà địa phương xã, liên xã và huyện có thể tự giải quyết thì giao cho địa phương đảm nhận, còn những hoạt động hành chính dù rất có ý nghĩa với địa phương, nhưng địa phương không thể giải quyết được thì cấp hành chính cao hơn phải đảm nhận Trong quản lý hành chính ở Đức người ta có câu :"ưu tiên cho ai bé nhất" và hiến pháp liên bang, luật các bang đều nêu rõ: mọi quyết định đều phải tạo điều kiện tạo lợi thế cho cấp chính quyền địa phương.Cấp hành chính thấp nhất ở địa phương là cấp xã, nhân dân còn gọi là " cấp thủ xã",
vì đây đã thể hiện rõ nguyên tắc dân chủ và nguyên tắc phân quyền Hiến pháp liên bang ( luật cơ bản ban hành ngày 23-5-1949) và luật của các bang đã quy định chính quyền liên bang và chính quyền bang không can thiệp vào quyền tự quản địa phương
Ở Cộng hòa Liên bang Đức, đơn vị hành chính tự quản địa phương là xã và liên xã:
- Xã ở Cộng hòa Liên bang Đức là khái niệm để chỉ một đơn vị hành chính ở cơ sở,
kể cả các thành phố lớn, vừa và nhỏ ( chỉ trừ 3 thành phố được hưởng quy chế đặc biệt là Berlin, Bremen, Hamburg) Toàn nước Đức hiện nay có 14619 xã
- Liên xã là hình thức liên kết giữa một số xã có quy mô nhỏ thành một đơn vị hành chính cơ sở
Xã và liên xã có quyền tự quyết định và tự chịu trách nhiệm về tất cả các công việc của cộng đồng địa phương trong khuôn khổ pháp luật với tư cách là cấp hành chính tự quản Đồng thời xã và liên xã cũng đảm trách duy nhất nền hành chính công trong phạm vi lãnh thổ của mình nếu như pháp luật không có quyết định gì khác Vị trí pháp
lý của xã, liên xã với tư cánh là một đơn vị cơ sở và một cấp hành chính tự quản được quyết định trong hiến pháp liên bang
Nền hành chính tự quản của xã và liên xã ở Cộng hòa liên bang Đức dựa trên những nguyên tắc sau:
- Trong khuôn khổ của pháp luật, xã có những nhiệm vụ và quyền điều hành công việc của mình theo tinh thần chịu trách nhiệm