Nền hành chính Nhà nước là tổng thể các tổ chức và quy chế hoạt động của bộ máy hành pháp, có trách nhiệm quản lý công việc hàng ngày của Nhà nước do các cơ quan có tư cách pháp nhân côn
Trang 1Lời nói đầu
Hành chính Nhà nước là hoạt động quản lý Nhà nước, hoặc như một số nước gọi là quản lý “Khu vực công” Nền hành chính Nhà nước là tổng thể các tổ chức và quy chế hoạt động của bộ máy hành pháp, có trách nhiệm quản lý công việc hàng ngày của Nhà nước do các cơ quan có tư cách pháp nhân công quyền tiến hành bằng những văn bản dưới luật để giữ gìn trật tự công, bảo vệ quyền lợi công và phục vụ nhu cầu hàng ngày của công dân
Nền hành chính Nhà nước gồm 4 yếu tố đó là:
- Hệ thống thể chế quản lý xã hội theo pháp luật
- Cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành của bộ máy hành chính các cấp, các ngành
- Đội ngũ cán bộ, công chức hành chính
- Nguồn tài chính Nhà nước cần thiết để vận hành hoạt động
Các yếu tố trên có mối quan hệ hữu cơ với nhau để hoàn thiện nền hành chính Nhà nước, không thể chỉ chú trọng một yếu tố mà bỏ qua các yếu tố khác Nền hành chính nhà nước với nghĩa rộng chịu tác động của các yếu tổ như:
- Sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước
- Sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội và công dân
- Khuôn khổ pháp luật của nhà nước
Để thực hiện tốt chức năng của mình, nền hành chính Nhà nước được tổ chức thành Chính phủ và cơ quan địa phương các cấp Quản lý hành chính Nhà nước được thực hiện bằng sự đồng hành thống nhất của Chính phủ nhằm đảm bảo sự phát triển đúng hướng và lợi ích thống nhất của cả quốc gia Tổ chức và hoạt động quản lý hành chính nhà nước phải xuất phát từ hệ thống thể chế là khuôn khổ pháp lý để thực hiện quyền hành pháp trong việc quản lý xã hội, đưa
đường lối chính sách của Đảng vào cuộc sống, là môi trường cho mọi tổ chức và cá nhân sống và làm việc theo pháp luật
Trong thời gian qua, nền hành chính Nhà nước ta đã đạt được nhiều thành công, bên cạnh đó cũng đã bộc lộ nhiều khiếm khuyết từ trung ương đến địa phương, trên nhiều lĩnh vực Bởi vậy, Đảng và Nhà nước ta có chủ trương cải cách nền hành chính Đó là một quá trình phức tạp bao gồm cả cải cách các yếu
tố bên trong của hệ thống hành chính Nhà nước, phương thức tác động cuả hệ thống hành chính Nhà nước và các lĩnh vực nhằm đạt được mục tiêu của sự phát triển trong các giai đoạn khác nhau
Cải cách hành chính nhà nước là cải cách hoạt động quản lý của các cơ quan hành chính nhà nước Cải cách hành chính nhà nước là một nhiệm vụ quan trọng trong đường lối đổi mới toàn diện của Đảng và là một trong những giải
Trang 2pháp ưu tiên hàng đầu trong thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của
Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay
Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Cải cách hành chính nhà nước ở quận Cầu Giấy Thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay” để viết tiểu luận xử lý
tình huống trong khóa học bồi dưỡng kiến thức quản lý hành chính nhà nước theo chương trình chuyên viên chính của mình
Trang 3Phần I Mô tả tình huống
1 Hoàn cảnh ra đời của công tác cải cách hành chính Nhà nước ta
Từ những năm giữa thế kỷ XX, cải cách nền hành chính Nhà nước đã trở thành xu hướng chung của nhiều quốc gia trên thế giới Đặc trưng của xu hướng này là chuyển từ mô hình Nhà nước truyền thống sang Nhà nước phúc lợi chung;
Từ nền hành chính cai trị là chủ yếu sang nền hành chính phục vụ; Từ phương thức quản lý tập trung sang phương thức phi tập trung
ở Việt Nam cải cách hành chính là công việc mới mẻ, diễn ra trong điều kiện thiếu kiến thức và kinh nghiệm về quản lý hành chính nhà nước trong thời
kỳ mới, có nhiều vấn đề phải vừa làm, vừa rút kinh nghiệm Vì vậy, việc hình thành quan niệm và những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo công cuộc cải cách hành chính cũng như việc đề ra những nội dung, phương hướng, chủ trương, giải pháp thực hiện trong từng giai đoạn là một quá trình sáng tạo không ngừng, một quá trình nhận thức liên tục, thống nhất trong tiến trình đổi mới được khởi đầu từ Đại hội lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam, năm 1986
Cải cách hành chính Nhà nước là thay đổi mối quan hệ giữa Nhà nước với dân và tổ chức, làm cho dịch vụ công ngày càng tốt hơn
Bởi vậy, Đảng ta đã nhất quán quan điểm về cải cách nền hành chính nhà nước trong các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII, IX của
Đảng và trong Nghị quyết của các Hội nghị Trung ương 2 và 8 (khóa VII), 3 và 7 (khóa VIII), 6 và 9 (khóa IX) Thực hiện Nghị quyết Đại hội IX, tháng 9 - 2001, Chính phủ đã ban hành chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai
đoạn 2001 - 2010 với hệ thống các giải pháp và bước đi phù hợp với thời kỳ đất nước chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước
Cải cách hành chính đã được tiến hành ở Việt nam từ sau khi có đường lối
đổi mới cơ chế hoạt động quản lý Nhà nước của Đảng cộng sản Việt nam (1986) Mục tiêu chung của chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai
đoạn 2001 - 2010 là: Xây dựng một nền hành chính dân chủ, trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại hóa, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả theo nguyên tắc của Nhà nước pháp quyền Xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của
Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng, phát triển đất nước Đến năm 2010, hệ thống hành chính về cơ bản được cải cách phù hợp yêu cầu quản lý nền kinh
tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa
Trang 4như cách thức hoạt động quản lý hành chính Nhà nước của các cơ quan này là một đòi hỏi tất yếu, không thể bỏ qua khi tiến hành cải cách hành chính Phân tích thực trạng của hệ thống tổ chức hoạt động của các cơ quan hành chính Nhà nước thông qua việc phân tích thực trạng của các yếu tố cấu thành hệ thống các cơ quan quản lý hành chính nhà nước, nhằm chỉ ra những nguyên nhân của sự hạn chế, yếu kém cũng như thách thức đối với tài chính và hoạt động của hệ thống các cơ quan hành chính Nhà nước Đây là một công việc rất nặng nề, khó khăn và đòi hỏi tham gia của nhiều cá nhân, các tổ chức và cần có một đội ngũ cán bộ công chức có những kiến thức về các lĩnh vực hoạt động quản lý hành chính Nhà nước
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã đánh giá tiến trình cải cách hành chính
trong giai đoạn trước khi Đại hội tiến hành như sau: “Cải cách hành chính tiến
hành chậm, thiếu cương quyết và hiệu quả thấp “ Đó cũng chính là định hướng để
các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước xem xét đưa ra chương trình tổng thể cải cách hành chính trong giai đoạn 2001-2010, nhằm đẩy mạnh cải cách hành chính trên cả 4 lĩnh vực: Thể chế hành chính; Cơ cấu tổ chức bộ máy hành chính; Nguồn nhân lực của các cơ quan hành chính Nhà nước và tài chính công
Nhiều thành tựu to lớn của đất nước trên tất cả các lĩnh vực trong suốt 20 năm đổi mới đã minh chứng cho sự đúng đắn của đường lối đổi mới, cải cách của Đảng Bộ máy hành chính Nhà nước bao gồm hệ thống các cơ quan hành chính Nhà nước từ Trung ương đến cơ sở đã góp phần rất quan trọng cho sự thành công của sự nghiệp đổi mới Tuy nhiên, hoạt động quản lý hành chính Nhà nước vẫn chưa đáp ứng một cách tốt nhất đòi hỏi của công cuộc đổi mới như trong chỉ thị 09/2005/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục đẩy mạnh
công tác cảI cách hành chính có nêu: ”So với yêu cầu và mục tiêu đề ra, nhìn
chung công tác cải cách hành chính vẫn còn bộc lộ nhiều khuyết điểm, yếu kém, tiến độ cải cách còn chậm, hiệu quả thấp, chưa đồng bộ ”
Trong những năm qua, cùng với các tỉnh Thành phố khác trong cả nước, Thủ đô Hà Nội đã tiến hành cải cách hành chính theo lộ trình chung do Đảng và Nhà nước ta chỉ đạo Tuy nhiên, cải cách hành chính ở thủ đô Hà Nội, trong đó
có quận Cầu Giấy có những thuận lợi, khó khăn, phức tạp riêng
2 Diễn biến tình huống:
Quận Cầu Giấy được thành lập từ tháng 9 năm 1997, ngay sau khi thành lập lãnh đạo quận đã tập trung triển khai kế hoạch của UBND thành phố Hà Nội thực hiện chương trình tổng thể của Chính Phủ về cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2001-2010 và các chương trình, kế hoạch của Thành uỷ, Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Nội về cải cách hành chính, nâng cao hiệu lực chính quyền
Trang 5các cấp Quận Uỷ - Hội đồng nhân dân - Uỷ ban nhân dân quận Cầu Giấy đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện cải cách hành chính trên địa bàn, thành lập Ban chỉ đạo thực hiện cải cách hành chính, xây dựng chương trình, kế hoạch, bám sát nội dung, chỉ đạo sát xao các phòng, ngành, cơ quan, đơn vị và các phường thực hiện các bước tiến hành cải cách hành chính
Thứ nhất: Về thể chế hành chính:
Thể chế hành chính nhà nước là tổng thể các quy định của nhà nước về tổ chức, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và thẩm quyền của các cơ quan hành chính nhà nước, về mối quan hệ của các cơ quan thuộc hệ thống hành chính nhà nước với cơ quan nhà nước và công dân; về chế độ công vụ, quy chế công chức Thể chế hành chính nhà nước và cải cách thể chế hành chính nhà nước đã được Đảng và Nhà nước ta quan tâm ngay từ khi bắt đầu tiến hành cải cách hành chính
Uỷ ban nhân dân quận Cầu Giấy đã tiến hành rà soát, hoàn chỉnh các văn bản pháp quy phục vụ công tác quản lý nhà nước trên địa bàn Quy chế làm việc của cả hệ thống chính trị Đảng, chính quyền, mặt trận tổ quốc và các đoàn thể từ quận đến phường, các phòng ban chuyên môn, các bộ phận chức năng cũng được xây dựng hoàn chỉnh, phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính
Kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật từ 2001-2006:
Các phường đã thực hiện rà soát thủ tục hành chính, bổ sung, hoàq chỉnh
và tổ chức thực hiện quy chế làm việc của: Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc
và các đoàn thể Thực hiện cải cách hành chính gắn với việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở
Thứ hai: Về thủ tục hành chính
Ngay từ tháng 4/2000, UBND quận Cầu Giấy đã triển khai thực hiện đề án cải cách thủ tục hành chính theo mô hình "Một đầu mối" ở một số lĩnh vực chuyên môn: Quản lý đô thị - Địa chính Nhà đất; Kinh tế- Văn hoá Thông tin;
Trang 6- Đầu tư nâng cấp xây dựng 01 nhà làm việc hai tầng khang trang, biệt lập
làm nơi tiếp dân, giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế "một cửa", đầu tư
thêm các trang thiết bị như máy tính, hệ thống vách ngăn, phòng chờ đảm bảo văn minh trong giao tiếp công sở, đáp ứng tốt các yêu cầu của công dân và tổ chức
- Rà soát, chỉnh sửa, thực hiện tốt nội quy, quy chế hoạt động của bộ phận
“một cửa” và niêm yết công khai các quy định, quy trình thủ tục giải quyết từng
loại hồ sơ thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức và công dân
đến yêu cầu giải quyết công việc
- Bố trí đội ngũ cán bộ, công chức có năng lực, trình độ chuyên môn, phẩm
chất đạo đức tốt làm việc tại bộ phận "một cửa" Rà soát, đánh giá và phân công rõ
nhiệm vụ từng cán bộ, công chức đảm bảo yêu cầu nhiệm vụ trong từng thời kỳ
- Cán bộ công chức làm việc tại bộ phận tiếp nhận hồ sơ hành chính được cấp trang phục, thẻ và phụ cấp hàng tháng 150.000 đồng mỗi người, vì vậy cán
bộ, công chức bộ phận “một cửa" luôn yên tâm công tác
- Để đáp ứng theo yêu cầu, quận đã tập chung nghiên cứu, rà soát, xây dựng
và ban hành các văn bản quản lý Các văn bản của Trung ương, Thành phố và của
quận về việc thực hiện cơ chế “một cửa” được tập hợp thành quyển cấp phát cho
các phường, các phòng ban liên quan để nghiên cứu rất đầy đủ và thuận tiện
- Củng cố bổ sung trang thiết bị, phương tiện, duy trì việc kết nối mạng thông tin thường xuyên với Sở Nội vụ, với cổng giao tiếp điện tử của Thành phố Quận đã kịp thời ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực cấp phép kinh doanh, cấp phép xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở quyền sử dụng đất ở, số hoá bản đồ địa chính tạo nhiều thuận lợi cho công dân, tổ chức
đến yêu cầu giải quyết công việc
- Cùng với việc thực hiện cải cách thủ hành chính theo mô hình một đầu mối, quận tập trung chỉ đạo các phường nâng cấp trụ sở làm việc, đầu tư cơ sở vật chất nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính ở các phường, thực hiện tiếp dân, giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo của công dân đảm bảo đúng luật Việc xây dựng, ban hành các văn bản được gắn với thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở
- Tổng số hồ sơ hành chính quận đã tiếp nhận từ tháng 4 năm 2000 đến 6 tháng đầu năm 2005 là: 29.998 hồ sơ Trong đó đã giải quyết: 29.998 hồ sơ, chiếm tỷ lệ 100%, bao gồm: 2.827 hồ sơ về lĩnh vực lao động - thương binh và xã hội; 20.982 hồ sơ lĩnh vực tư pháp; 4.645 hồ sơ lĩnh vực kinh tế kế hoạch – văn hoá thông tin; 1.544 hồ sơ lĩnh vực xây dựng đô thị - đất đai Việc giải quyết hồ sơ hành chính đảm bảo đúng quy trình, nhanh gọn Đến nay, chưa có ý
Trang 7kiến nào phản ánh, thắc mắc về thái độ tiếp dân cũng như hiện tượng sách nhiễu, tiêu cực trong quá trình giải quyết công việc
- Thực hiện chỉ đạo của Thành phố từ ngày 1/8/2004 quận đã chọn 3 phường Dịch Vọng, Mai Dịch, Trung Hoà có điều kiện cơ sở vật chất tương đối
thuận lợi làm điểm triển khai thực hiện cơ chế "một cửa" và đến ngày 01/10/2004 đồng loạt các phường đã đi vào vận hành chính thức cơ chế "một
cửa" về giải quyết thủ tục hành chính Phường Dịch Vọng Hậu mới được thành
lập đã thực hiện “một cửa“ từ 01/4/2005 đến nay
- Để đảm bảo cơ sở pháp lý bộ phận một cửa hoạt động, phòng Tổ chức Chính quyền đã hướng dẫn 8 phường xây dựng các văn bản pháp quy gồm:
- Các phường đã đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ tốt công tác chuyên môn, bố trí nơi tiếp nhận hồ sơ hành chính thuận lợi, niêm yết công khai danh mục thủ tục hồ sơ hành chính, trang trí khẩu hiệu, biển hiệu, bàn ghế, máy tính, nội quy; công khai mức phí, lệ phí, hòm thư góp ý đảm bảo trang trọng của cơ quan công quyền Đặc biệt phường Quan Hoa đã xây dựng được phần
mềm máy vi tính để quản lý hồ sơ theo cơ chế "một cửa", mang lại hiệu quả cao
trong việc kiểm tra, đôn đốc, thống kê, báo cáo Đến nay 100% các phường đã tiến hành cài đặt phần mềm trong lĩnh vực tiếp nhận, trả hồ sơ hành chính, thực hiện đầy đủ chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức theo quy định của Thành phố: Trang phục, bồi dưỡng hàng tháng
Thứ ba: Về tổ chức bộ máy và công tác cán bộ:
- Trên cơ sở chức năng nhiệm vụ Quận đã tiến hành kiện toàn tổ chức bộ máy của Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các cơ quan, đoàn thể từ quận
Trang 8đến cơ sở, phân công rõ chức năng nhiệm vụ, đảm bảo mối quan hệ công tác, hoạt động không bị chồng chéo, hiệu quả cao trong quản lý điều hành công việc
- Uỷ ban nhân dân quận đã tiến hành sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức tương đối gọn nhẹ, đảm bảo biên chế Thành phố duyệt là 110 cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Đã kiện toàn Văn phòng Hội đồng nhân dân -
Uỷ ban nhân dân, phòng Văn hoá thông tin và thể dục thể thao, Uỷ ban dân số gia đình và trẻ em, phòng Địa chính nhà đất và đô thị; Tái thành lập phòng Tư pháp, Tài nguyên Môi trường, Xây dựng Đô thị, Thanh tra xây dựng, Ban quản
lý dự án, sáp nhập trường THCS Lê Quý Đôn và trường THCS Nghĩa Đô thành trường THCS Lê Quý Đôn
- Thực hiện tiếp nhận, điều động, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật, giải quyết chế độ chính sách với cán bộ, công chức đảm bảo đúng quy định, quy trình, nguyên tắc, thẩm quyền Xây dựng kế hoạch quy hoạch cán bộ chủ chốt đảm bảo nguồn kế cận trước mắt và lâu dài
- Thực hiện đầy đủ chương trình đào tạo, bồi dưỡng theo chỉ tiêu kế hoạch của Thành phố, các chuyên đề thiết thực phục vụ công tác quản lý Đến nay trên 90% cán bộ trưởng, phó các phòng ban có trình độ chuyên môn là đại học, trình
độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên, được bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước; trên 80% cán bộ, công chức nhà nước có trình độ đại học và trên đại học, góp phần nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn, hoàn thành tốt nhiệm vụ chung của quận
- Các phường quan tâm kiện toàn tổ chức bộ máy cả hệ thống chính trị, tổ dân phố đặc biệt sau bầu cử HĐND các cấp nhiệm kỳ 2004-2009 Phân công rõ người, rõ việc, trách nhiệm, đảm bảo hiệu quả trong quản lý điều hành Kiện toàn nhanh các phường thiếu phó chủ tịch và cán bộ chuyên môn, thẩm định bố
trí cán bộ làm nhiệm vụ “một cửa” ở các phường đảm bảo tiêu chuẩn quy định
Đến nay các phường đã bố trí đủ cán bộ lãnh đạo, cán bộ chuyên môn theo cơ cấu, chất lượng cán bộ được nâng lên: 12/ 24 Chủ tịch, phó Chủ tịch UBND các phường là công chức, 100% cán bộ chủ chốt phường có trình độ chuyên môn là trung cấp và đại học, các chức danh chuyên môn (Văn phòng, tiếp nhận trả hồ sơ hành chính, Tư pháp, Địa chính , Kế toán, Văn hoá Thông tin ) được kiện toàn
đảm bảo đúng tiêu chuẩn quy định
Trang 9Thứ tư: Về công tác giải quyết khiếu nại tố cáo của dân:
- Uỷ ban nhân dân quận đã bố trí phòng tiếp dân khang trang, các quy trình tiếp nhận và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo đã được củng cố và niêm yết công khai, đảm bảo các điều kiện thuận lợi để nhân dân tới khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị Quận uỷ tiếp dân vào ngày thứ 6 hàng tuần do đồng chí Phó chánh Văn phòng Quận Uỷ phụ trách; Uỷ ban nhân dân quận thành lập tổ tiếp dân do đồng chí Phó Văn phòng Uỷ ban nhân dân quận làm tổ trưởng, 02 chuyên viên và 1 thanh tra viên chuyên trách tiếp dân Cán bộ tiếp dân có kinh nghiệm, trình độ chuyên môn đáp ứng yêu cầu của công việc Lãnh đạo Uỷ ban nhân dân quận bố trí lịch tiếp dân mỗi tháng 2 ngày; Trưởng các phòng ban chuyên môn của quận được bố trí tiếp dân khi cần thiết Vì vậy công tác tiếp dân
đã đi vào nề nếp, nhiều vụ việc phức tạp kéo dài trong nhiều năm nay đã giải quyết dứt điểm đúng thẩm quyền, đúng pháp luật, hạn chế được tình trạng khiếu kiện vượt cấp
* Kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo thuộc thẩm quyền UBND quận:
đơn thư không bị ùn tắc, khắc phục tình trạng chậm trễ, chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm trong việc giải quyết yêu cầu của công dân
Trang 10* Kết quả giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo thuộc thẩm quyền Uỷ ban nhân dân phường:
lý và tổ chức thực hiện Các phòng ban không có tài khoản được cấp kinh phí thông qua tài khoản của văn phòng HĐND - UBND quận Việc sử dụng, điều hành nguồn tài chính công của quận đã thực hiện theo đúng luật ngân sách và sự chỉ đạo của Thành phố đáp ứng được yêu cầu công việc đề ra
Trang 11Phần II Phân tích tình huống:
1 Cơ sở lý luận
Việc nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu qủa của nền hành chính Nhà nước
là một yêu cầu tất yếu và cấp bách trong điều kiện hiện nay ở nước ta xuất phát
từ cơ sở lý luận và thực tiễn sau:
- Hoạt động hành chính Nhà nước là hệ thống thực thi quyền lực Nhà Nước nhằm tổ chức thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hành chính Nhà nước chính là nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối với toàn xã hội, là hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
- Việt nam đang xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đây là nhiệm vụ mới mẻ, khó khăn và nặng nề Bản thân bộ máy nhà nước (mà trong đó trực tiếp là bộ máy hành chính Nhà nước) không đổi mới tổ chức hoạt động, nâng cao hiệu lực quản lý thì không hoàn thành nhiệm vụ khó khăn phức tạp trên
- Thực tiễn tổ chức họat động quản lý hành chính nhà nước ta cho thấy, bên cạnh những ưu điểm, thành tựu đã đạt được trong quá trình xây dựng và bảo
vệ tổ quốc còn có những yếu kém cần phải kịp thời khắc phục như bệnh quan liêu, xa dân, đặc quyền đặc lợi, vi phạm dân chủ, quản lý thiếu tập trung thống nhất, trật tự kỷ cương, bộ máy cồng kềnh, nặng nề, vận hành trục trặc Những yếu kém khuyết điểm đó đã làm giảm sút nghiêm trọng hiệu lực, hiệu quả hành chính nhà nước
- Tình hình chính trị, kinh tế, khoa học - kỹ thuật và công nghệ trên thế giới thay đổi rất nhiều, đòi hỏi chúng ta phải hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Nhà nước để có thể thích ứng kịp với diễn biến của tình hình và nhịp độ phát triển của thời đại
Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hành chính Nhà nước là những tác
động có chủ định nhằm làm cho hoạt động hành chính Nhà nước đạt được những yêu cầu cơ bản sau
Thứ nhất: Xây dựng một Nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân, bảo
đảm quyền làm chủ của nhân dân, tất cả vì hạnh phúc của nhân dân
Cần mở rộng dân chủ Xã hội chủ nghĩa, phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong quản lý Nhà nước Nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình trước hết thông qua Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, phải xây dựng Quốc hội
và Hội đồng nhân dân các cấp thực sự là cơ quan đại biểu của nhân dân, thay
Trang 12thực hiện chế độ dân chủ trực tiếp, xây dựng những thiết chế cụ thể để đảm bảo cho nhân dân trực tiếp thực hiện quyền làm chủ Nhà nước và xã hội, phát huy mọi tài năng, sức lực vật chất của nhân dân tham gia vào công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước Coi trọng và giải quyết tốt, đúng pháp luật các kiến nghị, đơn thư khiếu tố của nhân dân, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân Nâng cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội để các tổ chức này thực sự tham gia vào công việc quản lý Nhà nước Cần phải thể chế hóa đúng đắn, kịp thời các chủ trương, chính sách của
Đảng thành pháp luật của Nhà nước, xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh,
đồng bộ, chất lượng cao phù hợp với thực trạng kinh tế xã hội, bảo vệ được quyền tự do, dân chủ, lợi ích hợp pháp, danh dự và nhân phẩm của mọi công dân, khắc phục được sự tùy tiện, lạm quyền của cơ quan Nhà nước
Thứ hai: chuyển từng bước nền hành chính truyền thống sang nền hành
chính phát triển
Nền hành chính nước ta tuy có nhiều đổi mới, nhưng về cơ bản vẫn là nền hành chính thực hiện theo cơ chế mệnh lệnh, can thiệp và xin - cho Nền hành chính như vậy chưa thể đảm nhiệm vai trò khai thông các nguồn lực trong từng cá nhân và cả xã hội để phát triển đất nước Vì vậy, trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa cần thực hiện bước chuyển từ nền hành chính truyền thống sang nền hành chính phát triển
Nền hành chính phát triển là sự cố gắng từng bước tách dần các chức năng hành chính khỏi các chức năng kinh doanh, chức năng dịch vụ hành chính, dịch
vụ công; tách cơ quan hành chính công quyền với tổ chức sự nghiệp Đây là những vấn đề rất lớn để bộ máy hành chính đích thực thực hiện công việc Nhà nước, còn các chức năng kinh doanh, chức năng dịch vụ hành chính, dịch vụ công do dân cùng Nhà nước thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau
Nền hành chính phát triển xây dựng quan hệ giữa hành chính với công dân trên cơ sở của sự bình đẳng, các quyền và nghĩa vụ qua lại rõ ràng, không tuyệt
đối hóa, đề cao vai trò của Nhà nước trước công dân, không xem cơ quan Nhà nước như một chủ thể cai quản, ban phát quyền lợi; Công chức Nhà nước có quyền cấp phép, sách nhiễu, gây phiền hà mà phải coi công dân là khách hàng, cơ quan hành chính là người phục vụ, thực hiện cam kết phục vụ một cách công khai
Để có một nền hành chính phát triển, cần quán triệt và thực hiện tốt các nội dung sau:
- Xây dựng nền hành chính phục vụ dân Công dân là khách hàng mà nền hành chính có trách nhiệm cung ứng những nhiệm vụ tốt nhất, có chất lượng và hiệu quả nhất;