bài tập lớn Chuyên ngành Luật Hành chính & Luật Hiến pháp

Một trong những đặc trưng nổi trội của luật hành chính Anh là sự thống lĩnh về chính trị của Nghị viện và sự thống lĩnh về pháp luật của Tòa án là những cơ quan hoạt động trong khuôn khổ

I TÌM HIỂU LUẬT HÀNH CHÍNH VƯƠNG QUỐC ANH

Trong một thời gian dài ở nước Anh, luật hành chính không được thừa nhận là một ngành luật độc lập Những năm cuối cùng của thế kỷ XIX, sự can thiệp của nhà nước vào các lĩnh vực của đời sống xã hội có thể nói là không đáng kể, bộ máy hành pháp có quy mô không lớn Vào thế kỷ XX, số lượng các

cơ quan hành chính và số lượng công chức tăng một cách đáng kể Và kết quả là một tập hợp các văn bản pháp luật điều chỉnh tổ chức và hoạt động của các cơ quan hành chính đã được hình thành

1 Đặc điểm của luật hành chính Vương quốc Anh

Luật hành chính nước Anh đặc trưng bởi một số nét được quy định bởi tính đặc thù của hệ thống quản lý, đó là: tính tối cao của Nghị viện, phân định thẩm quyền giữa hệ thống hành chính và Tòa án, chế độ trách nhiệm của Bộ trưởng,

đề cao pháp luật

Nghị viện là cơ quan cao nhất của quyền lực nhà nước Bằng việc thông qua luật, Nghị viện hình thành hệ thống pháp luật quốc gia, trong đó có luật hành chính Tòa án không có thẩm quyền và cũng không thừa nhận rằng mình

có thẩm quyền để tuyên bố một đạo luật là vi hiến

Lĩnh vực hoạt động của Bộ trưởng là thông qua và thực hiện các quyết định chính trị; còn hoạt động tư pháp không thuộc lĩnh vực chính trị mà thuộc lĩnh vực pháp luật Cơ quan hành chính thông qua các quyết định hành chính dựa vào những dữ liệu đã có và tiến hành hoạt động theo tinh thần chỉ đạo và trong khuôn khổ của luật Còn Tòa án khi kiểm tra các hành vi hành chính theo khiếu kiện phải chú trọng khía cạnh pháp lý của vụ việc và xem xét sự phù hợp của các hành vi hành chính với các quy định pháp luật

Một trong những đặc trưng nổi trội của luật hành chính Anh là sự thống lĩnh về chính trị của Nghị viện và sự thống lĩnh về pháp luật của Tòa án là những cơ quan hoạt động trong khuôn khổ các quy định của luật

Một đặc điểm khác của luật hành chính Anh là việc áp dụng các thủ tục không chính thức trong tố tụng hành chính với sự tham gia rộng rãi của những

2 Nguồn luật hành chính

Hệ thống nguồn luật hành chính của Anh rất đặc trưng bởi sự thiếu vắng của Hiến pháp với tính chất là một văn bản duy nhất; trong khi đó, các tập quán của luật thường, hay luật chung đóng một vai trò hết sức quan trọng Với đặc điểm như vậy, nguồn luật hành chính của Anh bao gồm:

- Luật (các luật mang tính Hiến pháp và luật thường)

- Tập quán pháp

- Quyết định của Tòa án về các vụ việc cụ thể

- Văn bản quy phạm pháp luật hành chính

3 Tổ chức hệ thống hành chính

Về mặt hình thức, ở Anh, quyền hành pháp thuộc về Nữ hoàng là người đứng đầu toàn bộ bộ máy hành chính của Nhà nước bao gồm các cơ quan trung ương và các cơ quan tự quản địa phương

3.1 Các cơ quan hành chính trung ương

Bộ máy hành chính nhà nước trung ương của nước Anh bao gồm Nữ hoàng, Hội đồng cơ mật, Thủ tướng, Nội các, Chính phủ, các Bộ và các Tổng cục

Trong lĩnh vực hành pháp, tất cả những hoạt động của Chính phủ khi thực hiện đều nhân danh Nữ hoàng Do đó, quyền lực của Nữ hoàng trong lĩnh vực này là rất rộng nhưng không trọn vẹn và mang tính hình thức, lễ nghi Xét về chính sách liên quan đến hoạt động hành chính thì Nữ hoàng không trực tiếp thể hiện hay trực tiếp ban hành chính sách, nhưng thông qua những cuộc trao đổi giữa Nữ hoàng và Thủ tướng thì có thể thấy rằng, những quyết sách của Thủ tướng chính là sự thể hiện ý chí của Nữ hoàng

Thủ tướng là cố vấn chính của Nữ hoàng Thủ tướng là người đứng đầu Chính phủ, lãnh đạo hoạt động của Nội các, các Bộ và các cơ quan hành chính trung ương khác Thủ tướng quyết định thành phần Nội các, số lượng các bộ trưởng, quyết định các vấn đề về bổ nhiệm Bộ trưởng, và các chức danh lãnh đạo khác của các Bộ, các Tổng cục, các Thẩm phán cấp cao và thành phần chỉ huy cao nhất trong các lực lượng vũ trang và các chức vụ quan trọng khác

Nội các là cơ quan trực thuộc Nữ hoàng bao gồm các Bộ trưởng quan trọng nhất Nội các thực hiện các chức năng chủ yếu sau đây: đệ trình lên Quốc hội các chính sách; kiểm tra sự phù hợp của hoạt động các cơ quan hành pháp với đường lối chính trị đã được Nghị viện thông qua; phân định lĩnh vực hoạt động

và điều hòa hoạt động của các Bộ và các cơ quan hành chính khác

Chính phủ bao gồm các Bộ trưởng là những người đứng đầu các Bộ; cấp phó của họ; các Bộ trưởng không Bộ; những người giữ các chức vụ truyền thống như Chủ tịch Thượng viện, Chưởng ấn… Chính phủ với thành phần đầy đủ hầu như không khi nào nhóm họp và cũng không thông qua các quyết định mà thực chất chỉ như một tập thể gánh trách nhiệm chính trị trước Quốc hội và phải từ chức cùng với người đứng đầu Chính phủ là Thủ tướng

Khác với Chính phủ, Hội đồng cơ mật trực thuộc Nữ hoàng là cơ quan ban hành quyết định Tại phiên họp của Hội đồng, các quyết định của Nội các được hình thành dưới dạng lệnh của Nữ hoàng tại Hội đồng cơ mật Các lệnh của Nữ hoàng có thể được ban hành dưới hai hình thức: văn bản quy phạm pháp luật và văn bản cá biệt Những lệnh của Nữ hoàng tại Hội đồng cơ mật chỉ được Tòa án công nhận là hợp pháp nếu chúng không vượt khỏi giới hạn thẩm quyền cũng như không vượt quá ranh giới các quy định của Luật về việc ủy quyền cho Nữ hoàng

Các Bộ và các Tổng cục trung ương là các cơ quan quản lý nhà nước theo ngành hoặc theo chức năng Đặc điểm của hệ thống hành chính của Anh là trong

đó có sự hiện diện của các Bộ quản lý theo lãnh thổ Các Bộ và Tổng cục của Anh là những pháp nhân công quyền và là đối tượng có thể bị khiếu kiện lên Tòa án Các bộ trưởng còn có những thẩm quyền đáng kể trong việc kiểm tra hoạt động của các Tổng cục trung ương và các cơ quan tự quản địa phương

3.2 Các cơ quan tự quản địa phương

Hệ thống tự quản địa phương ở Anh có vị trí độc lập tương đối trong mối quan hệ với trung ương Về mặt lịch sử, tự quản địa phương xuất hiện như kết quả của những đặc quyền về quản lý nội bộ mà các thành phố có được do sự ban

ở Anh đặc trưng bởi một số nét chính sau đây: các cơ quan tự quản địa phương được thừa nhận quy chế pháp nhân (nghiệp đoàn); các cơ quan ở các địa phương tương ứng được mang những thẩm quyền hành chính; sự độc lập rõ nét về tài chính thể hiện ở chỗ, chẳng hạn như các cơ quan địa phương được quyền ấn định các loại thuế địa phương; lãnh đạo các cơ quan địa phương được hình thành thông qua bầu cử

Các phần lãnh thổ của Vương quốc Anh và Thủ đô được áp dụng chế độ quản lý đa dạng

Các Bộ và các cơ quan quản lý trung ương khác thực hiện chế độ kiểm tra nghiêm ngặt đối với các cơ quan tự quản địa phương Trước hết, các cơ quan địa phương bị phụ thuộc vào trung ương trong quan hệ tài chính; buộc phải tuân thủ các mệnh lệnh của trung ương bởi lẽ các khoản thu thuế địa phương và các nguồn thu khác không đủ để bù đắp các chi phí và địa phương phải trông chờ vào nguồn trợ cấp từ trung ương, đặc biệt là các khoản trợ giúp theo mục đích Các đạo luật được ban hành vào các năm 1980-1989 đã tăng cường một cách đáng kể vai trò của trung ương và hạn chế sự độc lập của chính quyền địa phương

4 Điều chỉnh pháp luật hành chính trong một số lĩnh vực

Quản lý trong lĩnh vực kinh tế là nhiệm vụ của các Bộ và các nghiệp đoàn công Chính phủ bổ nhiệm Chủ tịch và các thành viên khác trong ban lãnh đạo tập thể của các nghiệp đoàn; ban hành lệnh về những vẫn đề quản lý quan trọng, kiểm tra một cách toàn diện các hoạt động của các nghiệp đoàn đó, chẳng hạn như hoạt động đầu tư tư bản Hơn nữa, Chính phủ còn có thể can thiệp vào các hoạt động thường nhật của nghiệp đoàn nhà nước

Cơ chế điều chỉnh pháp luật hành chính đối với lĩnh vực xã hội được tiến hành ở quy mô lớn nhất Trong lĩnh vực này, việc quản lý và kiểm tra, trước hết được thực hiện bởi các Bộ: về việc làm, giáo dục và khoa học; bảo đảm xã hội; môi trường Bên cạnh đó, còn có hàng loạt các Tòa hành chính có chức năng giải quyết các tranh chấp giữa cá nhân và cơ quan hành chính

Điều chỉnh về lĩnh vực xã hội có thể phân thành ba loại: điều chỉnh về việc

sử dụng đất; phân phối trợ cấp bằng tiền mặt; cung cấp các dịch vụ trợ giúp phi tài chính, có nghĩa là bằng hiện vật

Nhà nước Anh đã có những nỗ lực đáng kể trong việc tổ chức sử dụng tài nguyên đất một cách hợp lý và hiệu quả Hầu như tất cả các loại công trình xây dựng và các hình thức sử dụng đất khác đều phải được sự cho phép của cơ quan hành chính Hệ thống pháp luật về vấn đề sử dụng đất có thể nói là nhiều về số lượng, phức tạp về nội dung

Quan hệ giữa người thuê nhà và chủ nhà cũng là một nội dung được điều chỉnh trong luật Tranh chấp giữa những người nói trên về mức giá thuê nhà ở khu vực tư không được coi là vấn đề mang tính chính trị nên người có trách nhiệm giải quyết không phải là Bộ trưởng mà là các Hội đồng về mức giá thuê nhà Thực chất, đây là những cơ quan tư pháp và quyết định của các Tòa án này

có thể bị kháng cáo lên Tòa án cao cấp là cấp xét xử thấp nhất thuộc Tòa án tối cao

Hệ thống trợ giúp xã hội của Nhà nước được chia thành ba loại: bảo hiểm nhà nước; bồi thường thiệt hại trong sản xuất; trợ giúp những người thuộc diện nghèo Những vấn đề cụ thể trong các lĩnh vực này được quy định rõ trong các luật về bảo đảm xã hội, luật bồi thường cho nhân viên, luật giáo dục…

5 Cơ chế điều chỉnh hoạt động hành chính

- Ban hành pháp luật theo ủy quyền

Hoạt động này chủ yếu dựa trên cơ sở những thẩm quyền được Nghị viện chuyển giao cho các cơ quan hành chính Tuy nhiên, cả Nghị viện cũng như Tòa

án đều kiểm tra để sao cho cơ quan hành chính không vượt quá giới hạn thẩm quyền của mình và đều quan tâm đến tính hợp pháp của văn bản hành chính, có nghĩa là bảo đảm sự phù hợp của văn bản với nội dung của luật về ủy quyền Nghị viện có thể đưa ra bất kỳ một điều kiện cũng như hạn chế nào mà cơ quan hành chính có nghĩa vụ tuân thủ khi xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật Thông thường, thẩm quyền xây dựng pháp luật được chuyển giao cho

các Bộ trưởng Vấn đề không thuộc quyền quản lý của một Bộ trưởng cụ thể thì

sẽ được chuyển giao cho Nữ hoàng

- Tài phán hành chính

Tài phán hành chính ở Anh được thực hiện thông qua hai hình thức: các Tòa án hành chính độc lập với cơ quan hành chính và hoạt động điều tra của các

Bộ Vai trò của Tòa án hành chính được phát huy trong các trường hợp giải quyết các vụ việc liên quan đến việc cấp phát trợ cấp xã hội và cung cấp các dịch vụ xã hội Hoạt động điều tra của các Bộ được tiến hành khi phải giải quyết các vấn đề chính sách và khi cần lấy ý kiến của những người có liên quan, các tầng lớp xã hội trước khi thông qua quyết định Thông thường, hoạt động này được tiến hành trong các lĩnh vực về nhà ở, sử dụng đất hay cụ thể hơn là khi cần áp dụng các biện pháp cưỡng chế bán đất đối với cá nhân để sử dụng cho mục đích công cộng

- Kiểm tra của Tòa án đối với hệ thống hành chính

Việc kiểm tra đối với hệ thống hành chính được thực hiện bởi hai cơ quan quyền lực nhà nước là Nghị viện và Tòa án Những cơ quan khác tuy cũng thực hiện kiểm tra song có vai trò không lớn so với hai chủ thể nêu trên Nếu như giám sát của Nghị viện đối với hệ thống hành chính chủ yếu mang tính chính trị thì kiểm tra dưới góc độ pháp lý là gánh nặng của các Tòa án Các Tòa án Anh quốc đã gây dựng và khẳng định được uy tín của mình với tính chất là những nhà giải thích pháp luật quan trọng Tòa án trở thành cấp cuối cùng phán quyết

về tất cả các tranh chấp pháp lý; đánh giá tính hợp pháp không chỉ đối với hành

vi của cá nhân mà còn của các quan chức của Nhà nước Cơ quan hành chính có hoạt động trong khuôn khổ pháp luật hay không và có lạm dụng quyền lực hay không là những vấn đề thuộc quyền tài phán của Tòa án Kiểm tra của Tòa án đối với hệ thống hành chính là nơi thể hiện nguyên tắc tối thượng của pháp luật

II TÌM HIỂU LUẬT HÀNH CHÍNH HOA KỲ

Luật hành chính Hoa Kỳ không có lịch sử phát triển lâu đời cùng với những thành tựu học thuật nổi bật như Đức, Pháp, tuy vậy Luật hành chính Hoa

Kỳ ở cuối thế kỳ XIX, đầu thế kỷ XX lại có những bước phát triển vượt bậc

nhằm đảm bảo tính minh bạch của thủ tục hành chính cũng như tính công bằng trong việc phán xét các hành vi công quyền xâm phạm đến các quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân

1 Khái niệm luật hành chính

Trước đây, các tác giả như Frank Johnson Goodnow, Giáo sư Dicey không thừa nhận thuật ngữ “Luật hành chính”, cho đến những năm gần đây thuật ngữ “Luật hành chính” đã bắt đầu được chấp nhận

Thuật ngữ “Luật hành chính” lần đầu tiên được nhắc đến trong cuốn sách

“Luật hành chính so sánh” của Giáo sư Goodnow, theo ông “Luật hành chính chỉ là một nhánh của luật công, trong đó xác định cơ cấu tổ chức và phạm vi quyền hạn của các cơ quan nhà nước, công chức, đồng thời quy định các biện pháp khắc phục hành chính để buộc các cơ quan, công chức công quyền phải có trách nhiệm nếu như xâm hại quyền cá nhân”.

GS Freund sau này cũng đã bổ sung về khái niệm “Luật hành chính”, theo ông thuật ngữ “Luật hành chính” được sử dụng với các điều khoản liên quan đến các vấn đề của hành chính công, chính vì vậy luật hành chính còn liên quan đến vấn đề lập pháp, vấn đề chính sách công và hiệu quả của nền hành chính GS Freund cũng thừa nhận một trong số những nội dung quan trọng của luật hành chính đó là vấn đề bảo vệ các quyền cá nhân nếu như các quyền này bị xâm hại do hành vi lạm quyền hay vượt quá giới hạn tự định đoạt của pháp luật hành chính Bởi vậy, luật hành chính sẽ giới hạn phạm vi hoạt động của các cơ quan hành chính, ấn định các quyền công dân mà cơ quan hành chính phải tôn trọng, đồng thời tạo ra cơ chế bảo vệ quyền công dân trước nguy cơ bị xâm hại

từ cơ quan hành chính

Từ những phân tích trên có thể định nghĩa luật hành chính là một bộ phận của luật công, là tập hợp các quy phạm pháp luật quy định về tổ chức và các thẩm quyền của cơ quan hành chính, đồng thời chỉ rõ các cơ chế bảo vệ quyền

cá nhân khi các quyền này bị xâm phạm

2 Đối tượng điều chỉnh của luật hành chính

Theo tác giả J.M Shafrits phạm vi điều chỉnh của luật hành chính là tổ chức, hoạt động, thẩm quyền và trật tự hoạt động của các cơ quan hành chínhtrong khi tiến hành hoạt động quản lý; đồng thời là hoạt động kiểm tra của tòa án đối với hệ thống hành chính Đối tượng tác động chủ yếu của luật hành chính là hoạt động lập quy, thủ tục hành chính công khai, minh bạch và hoạt động kiểm tra của tòa án đối với hệ thống hành chính

Nếu như luật hiến pháp ấn định một nội dung khái quát liên quan đến tổ chức chính phủ, thì luật hành chính triển khai cụ thể hóa các nội dung này, chi tiết hóa vấn đề tổ chức cơ quan hành chính Ngoài ra Luật hành chính còn ấn định các quy tắc pháp lý cho hoạt động của các cơ quan này, điều chỉnh cách thức làm sao để quyền lực của cơ quan hành chính được triển khai trên thực tế thông qua hệ thống cơ quan chuyên biệt với thủ tục tiến hành một cách công khai, minh bạch

3 Phương pháp điều chỉnh

Phương pháp điều chỉnh của luật hành chính là sự kết hợp giữa phương pháp quyền lực, quyền uy phục tùng và phương pháp dân chủ, bình đẳng thỏa thuận Trên thực tể, để thực hiện chức năng quản lý hành chính của mình, các cơ quan hành chính thường tiến hành các hoạt động ban hành văn bản nhằm cụ thể hóa luật, đặt ra các quy định ở địa phương, hoạt động cấp giấy phép, bổ nhiệm công chức… Các hoạt động này không chỉ là kết quả của các mệnh lệnh đơn phương, áp đặt từ trên xuống mà còn cơ sự kết hợp với việc lấy ý kiến của người dân địa phương, chịu sự kiểm tra giám sát của người dân

4 Nguồn của luật hành chính

Nguồn của luật hành chính Hoa Kỳ bao gồm: Hiến pháp Liên bang và Hiến pháp các Bang; các đạo luật Liên bang và các Bang; các bản án và quyết định của Tòa án; các văn bản pháp luật của cơ quan hành chính Trong số các nguồn của luật hành chính ở cấp độ Liên bang thì Luật về Thủ tục hành chính (ban hành năm 1946) có vai trò quan trọng, quy định thủ tục ban hành các quyết định hành chính của các cơ quan hành chính; đồng thời quy định về thủ tục kiểm tra lại các quyết định hành chính này của các tòa án liên bang

Mỗi tiểu bang cũng có nguồn luật hành chính riêng như Hiến pháp tiểu bang, các văn bản của cơ quan lập pháp tiểu bang, trình tự giải quyết khiếu nại hành chính của chính quyền các tiểu bang,…

5 Các nguyên tắc của luật hành chính Hoa Kỳ

Hai nguyên tắc cơ bản trong hệ thống pháp luật hành chính Hoa Kỳ đó là nguyên tắc pháp quyền và nguyên tắc phân chia quyền lực Ngoải ra còn có một

số nguyên tắc khác như nguyên tắc chủ nghĩa liên bang, nguyên tắc tự trị địa phương, nguyên tắc ủy quyền hợp hiến Luật hành chính Hoa Kỳ còn xác định một số nguyên tắc khác như nguyên tắc công lí hành chính bao gồm công lí về thủ tục và công lí về nội dung, nguyên tắc này không chỉ điều chỉnh hoạt động quản lý đơn thuần (hoạt động điều hành) mà còn là hoạt động kiểm soát thông qua con đường tòa án hay cơ quan tài phán (hoạt động tài phán hành chính) Để điều chỉnh các hoạt động hành chính, luật hành chính Hoa Kỳ còn đưa ra các nguyên tắc quan trọng như nguyên tắc minh bạch về thủ tục hành chính, nguyên tắc ủy quyền, nguyên tắc thể chế hóa quyền lực hành chính, nguyên tắc xác định thẩm quyền của tòa án trong giải quyết kiện tụng hành chính

6 Về việc giải quyết tranh chấp hành chính theo luật hành chính Hoa Kỳ.

Theo pháp luật Hoa Kỳ, các tranh chấp, mâu thuân giữa các cá nhân, tổ chức với cơ quan công quyền trong quản lý hành chính nhà nước trước hết được giải quyết bởi các cơ quan thực hiện chức năng điều hành trong bộ máy nhà nước, gọi chung là các cơ quan hành chính Việc giải quyết tranh chấp hành chính bằng cơ quan hành chính ở Hoa Kỳ được thự hiện theo trình tự, thủ tục được quy định trong các đạo luật hoặc là Luật thủ tục hành chính năm 1946 của liên bang hoặc các đạo luật thủ tục hành chính khác của tiểu bang Trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp hánh chính tại cơ quan hành chính ở Hoa Kỳ diễn ra theo các bước:

- Giải quyết tranh chấp hành chính trước khi được thẩm phán luật hành chính xét xử Trước khi thẩm phán luật hành chính mở phiên tòa xét xử tranh

chấp, thông thường cơ quan hành chính nỗ lực tìm cách giải quyết tranh chấp gọi là thủ tục giải quyết tranh chấp không chính thức

- Xét xử tranh chấp của thẩm phán luật hành chính Đây là trường hợp tranh chấp không thỏa thuận, thương lượng được được chuyển cho thẩm phán luật hành chính của cơ quan xét xử theo thủ tục tố tụng được pháp luật quy định

- Khiếu nại các quyết định giải quyết tranh chấp hành chính của thảm phán luật hành chính Quyết định giải quyết tranh chấp sẽ được chuyển cho các bên tranh chấp và nếu có ít nhất một trong các bên không thỏa mãn với quyết định thì được phép khiếu nại đến người đứng đầu cơ quan hành chính - người có thẩm quyền đưa ra quyết định giải quyết cuối cung trong cơ quan hành chính Nếu không thỏa mãn với việc quyết định giải quyết cuối cùng này của cơ quan hành chính, họ được quyền khiếu kiện ra tòa án tư pháp

Từ một số vấn đề cơ bản của Luật hành chính Hoa Kỳ có thể rút ra một số kinh nghiệm đối với sự phát triển của Luật hành chính Việt Nam như sau:

Thứ nhất, về nội hàm khái niệm luật hành chính Giáo trình luật hành

chính Việt Nam của trường ĐH Luật Hà Nội đưa ra khái niệm luật hành chính:

“Luật hành chính là ngành luật độc lập trong hệ thống pháp luật Việt Nam, bao gồm các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực hành pháp, hay còn gọi là chấp hành và điều hành” Khái niệm luật hành

chính này chủ yếu mang tính hình thức hơn là nội dung của khái niệm, khái niệm này đã không đề cập đến vấn đề khắc phục hành chính (đưa ra các phán xét

để bảo vệ quyền tự do cá nhân), vấn đề hành chính công và vấn đề tư nhân hóa

Vì vậy, khái niệm luật hành chính của Việt Nam nên bao gồm cả những khía cạnh đề cập trên

Thứ hai, về đối tượng điều chỉnh Luật hành chính Hoa Kỳ có đối tượng

điều chỉnh rộng hơn và cụ thể hơn so với luật hành chính Việt Nam Đối tượng điều chỉnh của luật hành chính Việt Nam chủ yếu là mối quan hệ chấp hành và điều hành, mối quan hệ trên dưới mang tính chất mệnh lệnh hành chính Trong điều kiện hiện nay với xu thế hội nhập quốc tế, việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế với sự tham gia của các thành phần kinh tế tư nhân, dân chủ được mở rộng