Với tài năng của mình, Mozart nhanh chóng được biết đến như một thần đồng về âm nhạc, cậu được Đức Tổng giám mục tại Salzburg chấp nhận như một nhạc trưởng bằng cách cấp cho cậu một khoả
Trang 1MỤC LỤC
Trang
MỞ BÀI……….2
MỤC LỤC 1
NỘI DUNG 2
I.Vài nét về cuộc đời – sự nghiệp của W.A.Mozart: 2
1.Cuộc đời: 2
2.Sự nghiệp: 3
3.Một số tác phẩm tiêu biểu của W.A.Mozart : 4
II.Khái quát vài nét về Thể loại Hành khúc: 5
III.Tác phẩm Hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ: 6
1.Vị trí của bản nhạc hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ: 6
2.Đặc điểm, kết cấu của bản nhạc: 6
KẾT LUẬN 7
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO……….……… 8
MỞ BÀI
Chẳng biết được âm nhạc từ khi nào đã ra đời Có lẽ nó đã ra đời từ khi trên Trái đất này có sự sống và được phát triển dần dần khi con người xuất
Trang 2hiện Chính vì vậy, âm nhạc đã luôn gắn liền với cuộc sống con người và trở nên là một điều không thể thiếu trong cuộc sống của con người Âm nhạc có thể chia sẻ với chúng ta rất nhiều điều: Giải quyết những khó khăn trong cuộc sống, làm vơi đi những hờn giận vu vơ, đưa người về dĩ vãng, tìm lại tuổi thơ yêu dấu, làm sống dậy trong ta tình yêu quê hương, đất nước, sống dậy lòng tự hào dân tộc, khát vọng về chân lý,…Ngay từ thời thượng cổ, âm nhạc đã ra đời cùng với đời sống sinh hoạt và lao động sản xuất của các cộng đồng người nguyên thủy Kể từ đó, âm nhạc đã không ngừng phát triển và hoàn thiện cùng năm tháng
Âm nhạc là thành quả của quá trình sáng tạo nghệ thuật của các nhạc sĩ,
ca sĩ, nhóm nhạc Trong quá trình tồn tại, vận động và phát triển, âm nhạc đã
và đang tìm ra và có được những thiên tài trong lĩnh vực này Mỗi giai đoạn phát triển của âm nhạc, dù là thời kỳ âm nhạc Baroc hay âm nhạc thời kỳ cổ điển, âm nhạc lãng mạn, nhạc Classic,…ta đều có thể nhận thấy rằng mỗi giai đoạn đó ta đều tìm ra những tên tuổi, những thiên tài kiệt xuất trong lĩnh vực
âm nhạc Trong đó, không thể không kể đến thiên tài, thần đồng âm nhạc W.A.Mozart thời kỳ âm nhạc cổ điển Để có một cách nhìn đầy đủ hơn về thần
đồng âm nhạc này, em xin chọn đề tài: “Giới thiệu và bình luận Hành khúc
Thổ Nhĩ Kỳ của W.A.Mozart” để tìm hiểu và làm bài tập cá nhân.
NỘI DUNG
I Vài nét về cuộc đời – sự nghiệp của W.A.Mozart:
1 Cuộc đời:
Wolfgang Amadeus Mozart sinh ngày 27 tháng 1 năm 1756 tại Salzburg, Thánh chế La Mã (nước Áo hiện nay) Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống âm nhạc, W.A.Mozart đã phát huy tốt những điều kiện sẵn có của mình Leopold Mozart, một nhạc sĩ violon và cũng là một người giáo viên đã đích thân giáo dục con trai của ông W.A.Mozart không
Trang 3phải cắp sách đến trường, thay vào đó cậu được học tại nhà với cha và chị gái của cậu với âm nhạc là môn học chính Tuy nhiên, cậu vẫn được học toán, đây
là môn học yêu thích nhất của cậu và các môn khác như tiếng Latinh, tiếng Pháp, tiếng Ý và một ít tiếng Anh Cậu cũng đọc rất nhiều văn học kịch nghệ,
đó chính là chất liệu để cậu viết opera sau này Khác với những đứa trẻ bình
thường, Wolfgang không thích chơi những trò chơi của trẻ con, trừ những trò
có liên quan đến âm nhạc Nhờ sự chăm lo, dạy dỗ của người cha – một nghệ
sĩ nổi tiếng của thành Viên, đến năm 3 tuổi cậu đã nghe hiểu được âm nhạc,
lên 4 tuổi đánh được đàn dương cầm cổ và organ Cậu bắt đầu soạn nhạc từ khi lên năm tuổi, viết những bản nhạc hòa tấu khi lên sáu tuổi Những bản
sonata cho violon được xuất bản khi cậu lên tám tuổi Như vậy có thể nói rằng Mozart đã khởi nghiệp âm nhạc từ rất sớm cho đến khi qua đời
Học vấn về âm nhạc của Mozart phát triển nhờ những chuyến đi du lịch, được xem như là cột mốc đánh dấu thành công trong cuộc đời cậu Khi cậu lên sáu tuổi, W.A.Mozart cùng người chị là Maria Anna Mozart, cũng là một thiên tài âm nhạc đã đi cùng với cha đến Munchen Cuối năm đó, họ chơi nhạc cho Hoàng hậu của Viên Lên 7 tuổi, cậu đã tổ chức những buổi diễn nhạc ở Paris,
và được một nhà xuất bản ở đây xuất bản cho một tập nhạc Sau đó, cha cậu lại dẫn cậu và người chị đi khắp các nước Ý, Anh Quốc,…,gia đình Mozart nổi danh khắp những nơi cậu đến và quan trọng hơn là Mozart có cơ hội tiếp xúc
và học hỏi, thưởng thức âm nhạc thịnh hành trong các thành phố mà gia đình cậu đi qua
2 Sự nghiệp:
Sự nghiệp âm nhạc của W.A.Mozart phát triển từ rất sớm nhưng thật sự phát triển nở rộ vào khoảng cuối năm 1769 Tuy mới chỉ lên mười ba, cậu đã bắt đầu sáng tác một cách nghiêm túc Với tài năng của mình, Mozart nhanh chóng được biết đến như một thần đồng về âm nhạc, cậu được Đức Tổng giám mục tại Salzburg chấp nhận như một nhạc trưởng bằng cách cấp cho cậu một khoản thu nhập Cũng vào năm này, hai cha con Mozart đã thực hiện chuyến viễn du sang Ý công diễn, họ được công nhận và gây được sự chú ý Tại Milano, Mozart được ủy nhiệm viết opera, vở Mitridate Sau đó, vở này được chính Mozart chỉ huy và được tán thưởng nồng nhiệt
Trang 4Năm 1773, W.A.Mozart trở về Salzburg, đánh dấu một trong những cột mốc trong sự nghiệp sáng tác, lúc ấy có một sự bùng nổ khác thường trong sáng tác, và một sự chuyển tiếp ra khỏi ảnh hưởng âm nhạc Ý để thiên về phong cách âm nhạc Đức
Năm 1777, ở tuổi hai mươi mốt, Mozart cùng mẹ chuyển đến Munchen rồi đến Mannheim sinh sống Tại đây Mozart có cơ hội để trình diễn với một
số những nhạc sĩ tinh tế nhất ở châu Âu Những năm sau đó, Mozart đến Paris
và biên soạn giáo trình âm nhạc, tiếp xúc với các nhà xuất bản và viết bất cớ cái gì anh có thể bán hoặc trình diễn – những bản sonata cho đàn violon và đàn phím, một concero cho sáo và thụ cầm, những bản biến tấu bàn phím,…
Năm 1782, Mozart kết hôn Trong vấn đề tài chính cả hai vợ chồng đều không thận trọng nên đã nhanh chóng rơi vào tình trạng khó khăn, eo hẹp về tài chính Vì vấn đề tài chính nên Mozart viết nhanh, viết vội để kiếm tiền, ông soạn giáo trình và viết nhạc để kiếm tiền Vì muốn được nêu danh như một người chơi piano nên ông viết nhiều hơn những concerto piano tuyệt vời cho mình Một thời gian sau, ông đạt được những kết quả đáng kể Thành công vang dội ở vở opera Lenozzedi Figaro,…
Mười năm cuối của cuộc đời, người nghệ sĩ tài ba sống trong thời kỳ của
sự đau khổ do tài chính kiệt quệ nhưng ông vẫn hăng say sáng tác với số lượng khổng lồ Tổng cộng trong suốt mười năm này ông đã sáng tác hơn những hai trăm tác phẩm thuộc nhiều thể loại khác nhau Năm 1791 Mozart gặp khó khăn trong soạn nhạc cho vở opera Die Zauberfloete (Cây sáo thần) Cuối tháng 9 tác phẩm được hoàn thành và trình diễn, sau đó ông viết tiếp bản Requiem nhưng không thể hoàn thành nó Ông mất ngày 4 tháng 12 năm 1791
3 Một số tác phẩm tiêu biểu của W.A.Mozart :
Cuộc đời ngắn ngủi vẻn vẹn trong 35 năm nhưng người nghệ sĩ thiên tài Mozart đã để lại một kho báu quý giá với số lượng khổng lồ, với nhiều thể loại phong phú như nhạc thính phòng, opera, nhạc cho nhà thờ, hành khúc, nhạc concerto,…cho nhiều loại nhạc cụ: sáo, piano, vĩ cầm, dương cầm, các loại kèn,…
Có thể kể đến một số nhạc phẩm tiêu biểu như: các bản có tên là Haffner
số 35, Linz số 36, Prague số 38, Jupiter số 39, 40 và 41; các dạ khúc
Trang 5(serenade) như Dạ Khúc Nhỏ (Eine Kleine Nachtmusik, 1787); các nhạc kịch như Đám cưới của Figaro (1786), Don Giovanni (1787), Cây sáo thần (1791); các bản sonata dương cầm và bản Fantasia (K.475, 1785),… Trong đó, Hành khúc Thổ Nhỹ Kỳ là một nhạc phẩm xuất sắc
II Khái quát vài nét về Thể loại Hành khúc:
Hành khúc là một thể loại âm nhạc, một khúc nhạc đặc trưng với nhịp điệu đều đặn, mạnh mẽ Hành khúc có nguồn gốc từ quân đội, chính vì vậy ban đầu nó chỉ được soạn riêng cho việc hành quân và thường được trình diễn bởi một đội quân nhạc
Cho đến cuối thế kỷ XVI, các bản hành khúc vẫn chưa được ghi chép lại bằng các nốt nhạc Lúc bấy giờ các bản hành khúc được giữ bởi bộ gõ và thường kết hợp với sự phụ họa ngẫu hững của fife (thổi tiêu)
Hành khúc có thể được viết ở bất kỳ nhịp nào, nhưng nhịp phổ biến nhất là 4/4, 2/2 hoặc là 6/8 Tuy nhiên hiện nay những hành khúc hiện đại được viết ở nhịp 2/4 Nhịp hành khúc hiện đại thường vào khoảng 120 nhịp 1 phút (theo nhịp hành khúc chuẩn Napoleon), nhiều hành khúc tang lễ lại được soạn theo chuẩn của Roman là 60 nhịp 1 phút
Ngoài hai yếu tố trên (nhịp điệu và tiết tấu), thể loại hành khúc còn có những đặc trưng khác như: Hành khúc thường một số đoạn nhạc hay khúc nhạc, thường có độ dài 16 hay 32 ô nhịp và thường được lặp lại ít nhất một lần trong bản nhạc Hành khúc thường có nhịp bộ gõ mạnh và đều đặn, gợi nhớ đến tiếng trống trận Hành khúc thường có một lần chuyển giọng từ chủ âm sang hạ át âm hoặc nếu bắt đầu bằng một giọng thứ nó sẽ chuyển sang giọng trưởng Các giai điệu được trình bày trong phần nhắc lại thường đối nghịch với giai đoạn chính Hành khúc thường có một đoạn áp chót được viết theo lối đối đáp nhau bởi hai nhóm nhạc cụ như cao/trầm, kèn gỗ/kèn đồng,…
Các nhạc cụ quan trọng nhất cho một đội nhạc biểu diễn hành khúc là các loại trống (đặc biệt là các loại trống có dây căng ở mặt dưới để tăng âm), horn, fife, hay bộ kèn gỗ và kèn đồng Đến thế kỷ XIX, sự phát triển mạnh mẽ của
bộ kèn đồng, hành khúc trở nên phổ biến hơn và được hòa âm một cách kỹ lưỡng
Trang 6Một số bản hành khúc tiêu biểu trên thế giới: hành khúc Hoàng hôn của những vị thần của Richard Wagner, hành khúc Thần chết của George Frideric Handel, hành khúc tới pháp trường của Hector Berlioz,… và đặc biệt không thể không kể tới hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ của thần đồng Mozart
III Tác phẩm Hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ:
1 Vị trí của bản nhạc hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ:
Hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ (Turkish March) là khúc nhạc được trích từ chương thứ ba của bản nhạc số 11 giọng La trưởng, K.331, dành cho đàn piano, một trong năm nhạc phẩm xuất sắc của Mozart đã viết trong năm 1778 Bản nhạc
là sự ngợi ca tinh thần, lòng dũng cảm của các chiến binh Thổ Nhĩ Kỳ.
2 Đặc điểm, kết cấu của bản nhạc:
Piano sonata số 11 với kết cấu gồm ba chương Chương thứ nhất gồm một chủ đề cùng sáu biến tấu Chương thứ hai – trung tâm của tác phẩm là một điệu minuet cùng một đoạn trio Chương thứ ba ở hình thức rondo (bản nhạc ngắn) theo phong cách Thổ Nhĩ Kỳ (Alla Turca)
Chương Alla Turca hay Turkish March (Hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ) thường được tách ra khỏi bản sonata để biểu diễn độc lập Chương nhạc ngắn nhất của bản sonata này đã trở thành một trong những khúc nhạc nổi tiếng nhất Mozart, điển hình cho phong cách thời đại Thổ Nhĩ Kỳ Trong một số tác phẩm khác, Mozart cũng sử dụng phong cách Thổ Nhĩ Kỳ như vở opera Bắt cóc khỏi hậu cung và Violon Concerto số 5
Bản nhạc được sáng tác theo phong cách âm nhạc Thổ Nhĩ Kỳ Với kết
cấu hai phần: Đoạn chủ đề và đoạn biến tấu Bản nhạc có nhịp điệu như một
cuộc hành quân đều đặn và mạnh mẽ, bản nhạc ở đoạn cuối có sự lặp lại một
số tiết tấu nhưng với nhịp điệu nhanh và mạnh hơn thể hiện ý chí, sức mạnh của cuộc hành quân
Cho đến ngày nay, bản nhạc vẫn có một sức thuyết phục lớn trong lòng thính giả bởi không khí của bản nhạc có sự vui tươi, nhộn nhịp với tiết tấu nhanh, mạnh như thúc giục người ta tiến lên, tìm và nắm lấy hạnh phúc, vươn tới thế giới mới Đồng thời cùng sự phát triển của nền âm nhạc thế giới, hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ càng có ảnh hưởng lớn hơn khi bản nhạc được trình diễn ở
Trang 7KẾT LUẬN
Với những đóng góp lớn lao cho nền âm nhạc dân tộc và thế giới, Mozart đã trở thành một trong những thiên tài kiệt xuất của nền âm nhạc thế giới trong giai đoạn âm nhạc cổ điển Và cho tới ngày nay, với tầm ảnh hưởng lớn đó, cái tên “Mozart” vẫn được nhắc tới như “một huyền thoại sống” và đặc biệt khi nhắc tới thần đồng âm nhạc này không thể không kể đến nhạc phẩm Hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ của ông đã mãi đi cùng năm tháng và ngày càng chiếm được tình cảm của nhiều thính giả yêu thích
Trên đây là một số ý kiến phân tích của em về đề tài: “Giới thiệu và bình
luận Hành khúc Thổ Nhĩ Kỳ của W.A.Mozart” Mặc dù đã có nhiều cố gắng
trong bài viết nhưng do tầm hiểu biết và tài liệu hạn chế nên bài viết khó tránh khỏi thiếu sót, mong nhận được ý kiến đóng góp từ phía thầy giáo để bài viết của em hoàn chỉnh hơn
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 http://www.nhacso.net/nghe-si/mozart-7107.html
2
http://www.vietbao.vn/Giai-tri/Dieu-ky-dieu-cua-nhac-Mozart/40054927/50/
Trang 83 http://www.bacbaphi.com.vn › › Nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá thế giới
4 http:///www.nhaccodien.vn/tabId/83/ItemId/303/TGId/302/ /Default.as px
5
http://www.mp3.zing.vn/bai-hat/Hanh-Khuc-Tho-Nhi-Ky /ZWZC87B8.html
6 http://www.youtube.com/watch?v=9pfc-AidSZc
7
http://www.nhacvietplus.com.vn/Phai-nghe/Turkish-March-Hanh-khuc /4533