Phân tích các đặc điểm đặc trưng, ưu thế và hạn chế của các loại chú ý

Không do bản thân chủ động, không do yếu tố bên trong gây nên, chú ý không chủ định luôn được tạo nên do các yếu tố, nguyên nhân bên ngoài , hoặc do các đặc điểm nào đó của đối tượng tác

Bài Làm

Trong các hiện tượng tâm lý, chú ý là một hiện tượng tâm lý độc lập, cũng không phải là một thuộc tính tâm lý của cá nhân Chú ý là một hiện tượng tâm lý luôn xuất hiện kèm theo các hoạt động, cũng như luôn có mặt trong các quá trình nhận thức của cá nhân, làm cho chúng diễn ra với những sắc thái khác nhau Vì thế, chú ý là một biểu hiện đặc trưng của trạng thái tâm

lý Dựa theo những tiêu chí khác nhau mà ta có thể phân chú ý thành nhiều

loại và mỗi loại thì lại có những đặc trưng ưu thế hạn chế riêng nhưng chúng

luôn cùng tồn tại và có thể chuyển hóa cho nhau Để đạt được mục đích

cao trong hoạt động thì nhất thiết phải có những hiểu biết và có kiến thức để vận dụng những loại chú ý vào trong hoạt động thực tiễn Vì vậy, nhằm làm

rõ và có cách hiểu sâu sắc hơn về vấn đề này nhóm chúng em xin chọn đề tài:

“Phân tích các đặc điểm đặc trưng, ưu thế và hạn chế của các loại chú ý”

1 Khái niệm, vai trò và các thuộc tính của chú ý.

Chú ý là sự tập chung của của hoạt động tâm lý vào một hoặc một số đối tượng nào đó, nhằm phản ánh chúng một cách đầy đủ, rõ ràng nhất Trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người thì chú ý giữ một vai trò rất quan trọng

Chú ý là điều kiện để hoạt động nhận thức diễn ra dưới các cấp độ khác nhau Chú ý giúp ta tiếp cận, nắm bắt được đối tượng và làm tăng hiệu quả của hoạt động nhận thức Đồng thời, trong hoạt động thực tiễn, sự chú ý đến các thuộc tính căn bản nhất của sự vật, hiện tượng giúp ta cân nhắc đến các thuộc tính ấy một cách tốt nhất Qua đó, tổ chức hoạt động thực tiễn phù hợp với đặc điểm của hoàn cảnh và nhiệm vụ đề ra trước mỗi con người Ngoài ra chú ý còn thể hiện một cách gián tiếp các đặc điểm tâm lý của mỗi cá nhân như: nhu cầu, hứng thú… Vì thế, thông qua chú ý, con người tự thể hiện, tự bộc lộ bản thân mình

Đối với hoạt động tư pháp, chú ý có vai trò rất quan trọng: Chú ý ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công việc mà người cán bộ tư pháp tiến hành

Có thể nói, chú ý xuất hiện trong hoạt động tư pháp và đồng hành với nó như

một thành tố cơ bản không thể thiếu Đồng thời trong hoạt động tố tụng hình

sự và tố tụng dân sự thì người cán bộ tư pháp có thể sử dụng chú ý để phục vụ cho mục đích công việc của mình và đạt kết quả cao trong hoạt động

Chú ý được đặc trung bởi các thuộc tính Thứ nhất, khối lượng chú ý, được đo bằng số lượng đối tượng mà chú ý có thể hướng tới trong một khoảng thời gian rất ngắn Thứ hai, phân phối chú ý, chính là năng lực chú ý đồng thời tới một số đối tượng nhất định Thứ ba, tập trung chú ý, được hiểu

là khả năng con người tập trung cao độ vào một hoặc một số đối tượng cần thiết Thứ tư, là sự bền vũng của chú ý, là khả năng duy trì lâu dài chú ý tới một hoặc một số đối tượng Thứ năm, sự di chuyển chú ý, là sự dịch chuyển chú ý từ đối tượng này sang đối tượng khác một cách có chủ định Như vậy,

ta thấy rằng, các phẩm chất của chú ý có mối liên hệ qua lại mật thiết lẫn nhau

và tạo nên đặc trưng cho trạng thái tâm lý ở mỗi cá nhân

2 Đặc điểm đặc trưng, ưu thế và hạn chế của các loại chú ý

Căn cứ vào tính tích cực của con người trong việc tổ chức chú ý có thể chia chú ý thành 3 loại: Chú ý không chủ định, chú ý có chủ định và chú ý sau chủ định Còn căn cứ vào đối tượng mà chú ý hướng tới ta có thể phân chia chú ý thành chú ý bên ngoài và chú ý bên trong

2.1) Chú ý không chủ định.

Là sự tập trung ý thức lên một đối tượng nhất định khi có sự tác động kích thích của chính đối tượng đó Như một tiếng nổ lớn có thể thu hút chú ý mọi của mọi người, hay một tấm biển quảng cáo với nhiều màu sắc mới được dựng lên ở bên đường có thể thu hút sự chú ý của người đi đường Như vậy chú ý không chủ định là trạng thái chú ý không định trước, không theo kế hoạch và mục đích nào cả Không do bản thân chủ động, không do yếu tố bên trong gây nên, chú ý không chủ định luôn được tạo nên do các yếu tố, nguyên nhân bên ngoài , hoặc do các đặc điểm nào đó của đối tượng tác động vào con người ở tại một thời điểm nhất định

a) Đặc điểm đặc trưng cơ bản.

Chú ý không chủ định là loại chú ý không có mục đích: Bởi nó

không được hình thành bởi ý thức chủ động của con người, do sự tác động

ngẫu nhiên của các yếu tố bên ngoài, không có sự định trước cho lên loại chú

ý này không có mục đích hướng tới Sự hình thành chú ý không chủ định chỉ

do bởi sự tác động gây kích thích của chính của chính đối tượng đó

Chú ý không chủ định có thể xuất hiện phụ thuộc vào những đặc điểm sau đây của kích thích:

Tính chất mới mẻ, sinh động bất thường Vật kích thích càng mới, càng

dễ gây ra chú ý không chủ định Ngược lại, vật kích thích càng rập khuôn bao nhiêu, càng mau làm mất chú ý không chủ định bấy nhiêu Như dẫn chứng đã nêu ở trên: nếu tấm biển quảng cáo nhiều màu sắc bên đường được dụng lên ban đầu có thể thu hút chú ý của người đi đường bởi màu sắc của nó nhưng khi người đi đường đã quen với sự có mặt của tấm biển thì sự chú ý không chủ định se không thể xảy ra được nữa Bởi tính mới mẻ bất ngờ yếu tố gây

tò mò đã mất đi và thay vào đó là một loại chú ý khác

Cường độ kích thích Theo quy luật về cường độ với thần kinh, thì kích

thích càng mạnh hưng phấn nó gây ra càng lớn Do vậy, dễ tạo ra chú ý không chủ định nhưng nếu kích thích quá mạnh thường gây ra phản ứng đau (chói tai, chói mắt…) như nếu tiếng nổ càng lớn bao nhiêu thì càng dễ gây sự chú ý với mọi người Tuy nhiên cần nhấn mạnh, ở người các phản ứng (độ hưng phấn thần kinh) và chú ý phụ thuộc vào cường độ kích thích một cách tương đối Đó là vì còn có ảnh hưởng của các hiện tượng tâm lý và sinh lý thần kinh khác như: hứng thú, nhu cầu, xúc cảm…đối với phản ứng, chú ý

Độ hấp dẫn của vật kích thích là một đặc điểm tổng hợp của hai đặc

điểm trên, thể hiện ở mức độ phù hợp với người bị tác động, dễ gây “tò mò” cho người đó Đối tượng càng hấp dẫn thì càng dễ gây ra sự chú ý và ngược lại

Ngoài ra còn phụ thuộc vào sự bắt đầu và kết thúc của một kích thích.

Đặc điểm nổi bật nữa của chú ý không chủ định là không cần có sự nỗ

lực tập chung chú ý Như đã phân tích ở trên, chú ý không chủ định không

do bản thân gây nên mà đó là kết quả của sự tác động của chính đối tượng đó

Do vậy, chú ý không chủ định không phụ thuộc vào sự nỗ lực ý chí

b) Ưu thế và hạn chế.

Về ưu thế: Dễ hình thành chú ý, nó được hình thành một cách ngẫu

nhiên, không cần sự lỗ lực, tập trung chí óc, do đó mà không gây lên sự căng thẳng mệt mỏi quá tải cho thần kinh và trí óc con người giúp giải tỏa tâm lý, giảm bớt căng thẳng thần kinh, giúp cho con người hoạt bát và học hỏi được nhiều hơn, kích thích khả năng sáng tạo Trong thực tế thì chú ý không chủ định được ứng dụng vào rất nhiều hoạt động như quảng cáo, tiếp thị, marketing…hay trong học tập và rất nhiều lĩnh vực khác của đời sống hằng ngày Và trong hoạt động thường ngày của con người thì không thể thiếu được chú ý không chủ định

Về hạn chế: Con người không thể kiềm chế, không làm chủ được chú ý

cho nên trong nhiều hoạt động thì chú ý không chủ định gây nên sự mất tập trung, bất ngờ, bị động có khi dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như tai nạn, quá trình nhận thức không trọn vẹn, khó cải tạo thế giới khách quan Phụ thuộc vào tính mới mẻ, sinh động của vật kích thích do vậy chú ý không chủ định mang tính không ổn định, thoáng qua Nhiều khi gây ra phản ứng thái quá gây sốc, đau nhói……

2.2) Chú ý có chủ định.

Chú ý có chủ định là sự điều chỉnh một cách có ý thức sự tập trung lên một đối tượng nhất định nhằm thỏa mãn những nhu cầu của hoạt động Như học sinh tập trung nghe giảng để tiếp thu bài, người thợ máy tập trung chuyên môn để sửa chữa Qua đó ta có thể thấy chú ý có chủ định hoàn toàn khác biệt so với chú ý không chủ định

a) Đặc điểm đặc trưng cơ bản.

Đặc điểm nổi bật của chú ý có chủ định là tính mục đích Đây là

điểm cơ bản để phân biệt với chú ý không có chủ định Khi tham gia vào bất

kì một hoạt động nào đó thì con người cũng luôn đặt ra những mục đích cần thiết phải thực hiện Do tự bản thân xác định được mục đích hành động, không tùy thuộc vào đối tượng mới lạ hay quen thuộc, có cường độ kích thích mạnh hay yếu, hấp dẫn hay không hấp dẫn, ta tập trung vào đối tượng hay sự vật để tiến hành một hoạt động tương ứng theo một động cơ nhất định, bao gồm các hành động nhằm vào một mục đích nhất định Như ví dụ ở trên cho

thấy hành động chú ý tập trung vào bài giảng của học sinh nhằm mục đích tiếp thu bài trên lớp tốt hơn, nó khác với hành động chú ý của người đi đường vào một tấm biển quảng cáo mới dựng lên với nhiều màu sắc có thể đơn giản

là thỏa mãn trí tò mò, hiếu kỳ

Đặc điểm nổi bật thứ hai của của chú ý có chủ định là phải có sự nỗ lực của ý chí Đây cũng là điểm khác biệt cơ bản của chú ý không chủ định

và chú ý có chủ định Khi chú ý nhằm một mục đích nhất định thì nhất thiết cần phải có sự nỗ lực ý chí Khác với chú ý không chủ định không cần sự nỗ lực ý chí thì vẫn duy trì được tập trung vào đối tượng, còn với chú ý có chủ định nếu không có sự tập trung ý chí thì sẽ không duy trì được sự tập trung ý thức lên đối tượng Vì vậy nhờ có sự nỗ lực chú ý mà duy trì được sự tập trung chú ý trong một thời gian dài mà không bị phân tán Như trong ví dụ trên thì trong hành động đến lớp nghe giảng của học sinh, nếu không có sự nỗ lực của ý chí thì sẽ khó mà duy trì được sự tập chung chú ý trong một thời gian dài để tiếp thu bài giảng được tốt

Đặc điểm thứ ba của chú ý có chủ định thể hiện ở tính tổ chức của

chú ý Nói cách khác trong chú ý có chủ định có sự sắp xếp tổ chức trình tự

của chú ý trong hoạt động

Điểm nổi bật nữa của loại chú ý này đó là sự phụ thuộc của nó vào

một loạt những yếu tố: Sự tập chung chú ý trong hoạt động trí tuệ sẽ được

duy trì dễ dàng hơn nếu trong quá trình nhận thức đồng thời có sự tham gia của hành động thực tiễn Việc duy trì chú ý có chủ định còn phụ thuộc vào quang cảnh nơi là việc, trạng thái tâm lý của cá nhân

b) Ưu thế và hạn chế.

Ưu thế: Chú ý có chủ định luôn xác định được mục đích hoạt động, do

vậy chú ý có chủ định giúp đạt được kết quả nhất định của hoạt động Con người có thể hoàn toàn chủ động được ý thức có chủ định và phục vụ vào đời sống hằng ngày, có thể nói đây là loại chú ý quan trọng nhất, phổ biến Bởi khi tiến hành bất cứ một hoạt động nào đi chăng nữa thì cũng đều cần chú ý

có chủ định và nhằm đạt được mục đích của mình đặt ra Như việc chú ý tập

trung nghe giảng luôn mang lại những tri thức, kinh nghiệm và đạt được kết quả học tập tốt…

Nhờ có chú ý có chủ định mà con người có thể làm chủ chú ý, không bị phụ thuộc vào những yếu tố bên ngoài như độ mới lạ của đối tượng, cường

độ, mức độ kích thích, làm chủ và rèn luyện bản thân, hạn chế những mặt tiêu cực của chú ý không chủ định Giúp cho việc tăng cường trí nhớ, rèn luyện bản thân, thể hiện gián tiếp được tâm lý cá nhân như nhu cầu, hứng thú…

Chú ý có chủ định có tính tổ chức, hệ thống, có sự sắp sếp trình tự của chú ý trong hoạt động, do đó kết quả đạt được sau quá trình chú ý luôn cao hơn, đem lại tri thức đúng đắn, giúp cho quá trình cải tạo thế giới khách quan tốt hơn

Hạn chế: Do có sự nỗ lực của ý chí cho nên gây ra sự căng thẳng thần

kinh với các căn bệnh như stress, tâm thần, loạn trí…

Chú ý có chủ định ngoài nhờ tính có mục đích, có sự nỗ lực của ý chí thì còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan và nhân tố chủ quan khác… do vậy dễ bị chi phối và ảnh hưởng

2.3) Chú ý sau chủ định.

Chú ý sau chủ định vốn là chú ý có chủ định nhưng sau đó do có hứng thú với hoạt động mà chủ thể không cần sự nỗ lực của ý chí mà vẫn có thể tập trung ý thức lên đối tượng hoạt động Như một học sinh phải viết một bài văn

để nộp thì ban đầu rõ ràng cần phải hình thành chú ý có chủ định với sự tập trung ý chí cao nhưng rồi khi viết bài, mạch văn được triển khai, hứng thú được khơi dậy thì lúc đó sẽ không cần sự nỗ lực ý chí mà theo hứng thú học sinh đó vẫn có thể tập trung vào việc viết văn của mình một cách hiệu quả nhất

a) Đặc điểm đặc trưng cơ bản.

Chú ý sau chủ định chỉ xuất hiện sau khi đã hình thành chú ý có chủ định, thực chất đó là chú ý chủ định phát triển đến bậc cao, là loại chú ý hoàn thiện nhất, cao nhất

Ở chú ý sau chủ định, đối tượng mà chú ý hướng tới gây nên cho cá nhân những hứng thú đặc biệt Do vậy, chú ý sau chủ định không cần có sự

tham gia của ý chí Việc viết văn của học sinh ban đầu là do yêu cầu của giáo viên và khi đó thì chú ý có chủ định đã hình thành và đặt tiền đề cho chú ý sau chủ định nếu việc viết văn tạo được những hứng thú cho học sinh đó Và lúc đó thì tất nhiên không cần thiết phải có sự tham gia của ý chí

b) Ưu thế và hạn chế

Ưu thế: Đối tượng mà chú ý hướng tới gây nên cho cá nhân những

hứng thú đặc biệt, do vậy chú ý được duy trì không cần có sự tham gia của ý chí, vì thế nó không gây nên sự căng thẳng trí óc

Do có sự thoải mái tâm lý trong chú ý nên kết quả đạt được sau quá trình chú ý này sẽ khả quan hơn, hiệu quả cao hơn các loại chú ý khác Do vậy trong mọi lĩnh vực đời sống đều cần loại chú ý này

Do có hứng thú đặc biệt với đối tượng chú ý mà loài chú ý này không cần sự nỗ lực của ý chí cho nên nó có tính bền vững nhất, là loại chú ý cao nhất

Hạn chế: Chú ý sau chủ định chỉ xuất hiện trong những trường hợp

hoàn cảnh nhất định: Chỉ xuất hiện sau khi đã có chú ý có chủ định, phụ thuộc vào đối tượng mà mình có yêu thích hay không…chú ý sau chủ định không thể xuất hiện theo ý muốn của chủ thể

Do có tính bền vững mà dễ gây lên hiện tượng tập trung quá mức không để ý hay quan tâm đến đời sống, sự vật hiện tượng xung quanh, điều này cũng không tốt

Trong hoạt động thực tế, các loại chú ý trên có mối liên hệ nhất định với nhau Ban đầu những yếu tố khách quan (sự vật, hiện tượng…) chủ yếu sẽ làm xuất hiện các chú ý không chủ định Tiếp đó, với sự tham gia của các yếu

tố chủ quan (đặc biệt là ý chí) sẽ hình thành lên ở chủ thể ý chí có chủ định, định hướng cho hoạt động tâm lý Trong quá trình hoạt động, với sự lôi cuốn, thu hút của đối tượng mà có thể sẽ hình thành nên chú ý sau chủ định và không cần đến sự nỗ lực của ý chí Như hoạt động của nhà văn, người cán bộ

tư pháp….Do vậy, trong hoạt động điều quan trọng là biết kết hợp và hình thành nên các loại chú ý cần thiết với mục đích của hoạt động ở từng thời kỳ Nắm bắt và có tri thức nhất định về ưu điểm hạn chế của các loại chú ý để

biết vận dụng đúng đắn từng loại, biết phát huy những ưu điểm và hạn chế những mặt xấu của từng loại nhằm đạt được hiệu quả cao nhất trong hoạt động

2.4) Chú ý bên ngoài.

Là loại chú ý hướng vào các sự vật, hiện tượng của thế giới khách quan Như sự chú ý vào màu sắc của cây cối, âm thanh của chim hót…

a) Đặc điểm đặc trưng

Phải sử dụng các loại giác quan của cơ thể: Thị giác, thính giác, vị

giác… Hướng vào các sự vật ở thế giới khách quan: tức là hướng vào những

sự vật hiện tượng ở bên ngoài, xung quanh đời sống của chúng ta

Cần phải có sự tác động của các yếu tố gây nên chú ý bên ngoài gồm các kích thích từ bên ngoài thế giới khách quan của con người như:

Các kích thích có cường độ mạnh như âm thanh mạnh, ánh sáng chói… Các kích thích này luôn gây được sự chú ý… Một bản nhạc rock to được bật nên chắc chắn sẽ gây sư chú ý của mọi người đang trong lớp học… Các kích thích có sự mới lạ cũng gây nên chú ý… Ví dụ một bạn trai tự dưng một hôm cạo trọc đầu đến lớp học gây nên sự chú ý của các bạn học Đặc biệt, trật tự sắp sếp, cấu tạo của kích thích có thể ảnh hưởng tích cực lên chú ý của con người, đây là một yếu tố quan trọng có ý nghĩa to lớn đối với thực tiễn Ví dụ: trong biểu diễn thể dục thẩm mĩ, sự sắp xếp đội hình đẹp sẽ gây được sự chú ý cho ban giám khảo

b) Ưu thế và hạn chế

Ưu thế

Do con người luôn luôn tồn tại trong thế giới khách quan nên sẽ luôn tồn tại loại chú ý này, nó dễ dàng được hình thành

Loại chú ý này dễ dàng nhận biết một cách trực tiếp từ cơ thể con người với thế giới khách quan

Hướng con người ta hoà nhập vào thế giới khách quan, giúp hiểu sâu sắc hơn về thế giới khách quan, tìm ra được những tri thức cho bản thân, góp phần cải tạo thế giới khách quan…

Hạn chế

Do cần sử dụng các giác quan nên trong trường hợp có những người giác quan không được tốt thì sự chú ý theo kiểu này không được hoàn thiện

Do chú ý loại này cần các kích thích nên có những sự vật hiên tường bản thân chúng không có những điều kiện kích thích rõ ràng thì chú ý theo kiểu này sẽ khiến các sự vật hiện tượng bị bỏ qua

Trong một số trường hợp gây nên sự kích thích thái quá gây lên những cảm giác đau, nhói cho các cơ quan cảm giác

2.5) Chú ý bên trong.

Là loại chú ý gắn liền với ý thức của cá nhân đối với hành động của mình, đối với thế giới nội tâm và với ý thức bản ngã của cá nhân đó Như hồi tưởng lại những gì đã có trong quá khứ, những suy tư về những việc phải làm…

a) Đặc điểm đặc trưng

Đối tượng của chú ý bên trong là những cảm xúc (vui, buồn ), những hồi tưởng (hồi tưởng về quá khứ), những suy tư của cá nhân (mình phải tự làm gì)

Có tính chất bí mật, tức là nếu không thể hiện ra bên ngoài bằng lời nói, hành động, cử chỉ, nét mặt, thì không ai biết trừ bản thân cá nhân đó

Chỉ tồn tại ở con người , còn ở động vật không tồn tại loại chú ý này,

do động vật không có ý thức đối với cuộc sống nội tâm của nó Ví dụ: con chó không thể suy nghĩ về tương lai của mình rồi sẽ ra sao,

Là cơ sở để điều chỉnh hành động của cá nhân Ví dụ: bạn cảm thấy yêu quý một ai đó thì bạn sẽ thích đến gần nói chuyện,

Bị tác động từ thế giới khách quan bên ngoài

b) Ưu thế và hạn chế

Ưu thế

Tạo ra một không gian yên tĩnh trong nội tâm con người để bộc lộ những cái nhìn về thế giới khách quan, có thể lãng quên thực tại, xua tan đi những mệt mỏi của đời sống

Thể hiện sự hoàn thiện về tiến hoá của con người so với động vật

Kết nối thời gian (quá khứ, hiện tại và tương lai) của con người trong thế giới bên trong của con người để hoàn thiện và cải tạo bản thân…

Hạn chế

Nếu con người ta quá tập trung vào loại chú ý này sẽ dẫn đến xa rời cuộc sống bên ngoài (thế giới khách quan) với các căn bệnh như trầm cảm…

Do loại chú ý này ở bên trong con người nên việc hiểu sâu sắc những đối tượng của chú ý này (mà không thể hiện ra bên ngoài) là tương đối khó khăn

Chú ý bên trong và chú ý bên ngoài có quan hệ chặt chẽ và thường đi đôi với nhau Điều đó dễ hiểu vì khi chú ý làm một việc gì, con người thường kết hợp giữa nhận thức cảm tính, hành động và suy nghĩ, tư duy có lúc đem hết tình cảm và lòng tin vào việc mình đang làm Tuy nhiên, cũng có những việc, những lúc mà chú ý bên ngoài và chú ý bên trong hoàn toàn độc lập với nhau Có những việc mà chỉ đòi hỏi sự tập trung chú ý bên ngoài mà không cần đến những chú ý bên trong Ngược lại, cũng có những việc mà con người cần phải sử dụng chú ý bên trong là chủ yếu Lúc này, chú ý bên ngoài và chú

ý bên trong luôn kìm hãm lẫn nhau Vì thế, sẽ rất khó khăn nếu như cùng một lúc tập trung chú ý tới những hiện tượng bên ngoài và hiện tượng bên trong

Vì vậy vấn đề đặt ra ở đây là phải biết khi nào vận dụng chú ý bên trong, khi nào vận dụng chú ý bên ngoài, khi nào kết hợp cả hai loại chú ý này để đem lại hiệu quả hoạt động cao nhất có thể, hạn chế mức thấp nhất những khuyết điểm của từng loại chú ý

3 Kết luận.

Chú ý là một hiện tượng tâm lý độc đáo, nó luôn xuất hiện kèm theo các hoạt động thực tế, cũng như luôn có trong các quá trình nhận thức của mỗi cá nhân.Chú ý là điều kiện quan trọng cho mọi hoạt động tâm lý của con người diễn ra một cách có ý thức Và vấn đề quan trọng nhất ở đây là phải biết được những hạn chế, ưu điểm của từng loại chú ý mà từ đó ứng dụng vào thực tế đời sống nhằm đem lại hiệu quả cao nhất