Nghiên cứu dòng phun tác động vuông góc lên bề mặt ứng dụng trong hệ thống làm mát chu trình kín

và phân tích đánh giá các tài li u có liên quan... H th ng làm mát cánh tua bin khí.

Tác gi xin chân thành c m n th y giáo h ng d n TS Nguy n Anh Tu n và

TS Ph m V n B ch Ng c đã t n tình h ng d n, đ nh h ng và đóng góp ý ki n đ tác gi hoàn thành lu n v n

Tác gi c ng xin trân tr ng g i l i c m n t i các th y, cô giáo trong khoa C Khí, các cán b phòng T Ch c Cán B và phòng ào T o i H c & Sau i H c thu c Tr ng i H c Th y L i đã t o đi u ki n trong quá trình h c t p và nghiên

Tên tôi là: Nguy n V n L p

Quê quán: Hà Thái – Hà Trung – Thanh Hóa

H c viên cao h c: L p 21CK11

N i công tác: Khoa C khí tr ng i h c Th y L i

Tôi xin cam đoan lu n v n t t nghi p cao h c ngành k thu t c khí ‘‘Nghiên

c u dòng phun tác đ ng vuông góc lên b m t ng d ng trong h th ng làm mát chu trình kín’’ là lu n v n do tôi th c hi n Các k t qu tính toán trong lu n v n không sao chép b t c tài li u nào khác Trong lu n v n có m t s n i dung trích

d n c a tác gi khác, nh ng n i dung đ c trích d n này tác gi đã ghi ngu n c

th

Hà N i, ngày 04 tháng 12 n m 2014

Tác gi lu n v n

Nguy n V n L p

CH NG 1 – GI I THI U CHUNG 1

1.1 Gi i thi u chung v dòng phun 1

1.1.1 Dòng phun tia và các ng d ng c a dòng phun tia 1

1.1.2 T ng quan các k t qu nghiên c u trong n c và trên th gi i 2

1.2 M c đích c a đ tài nghiên c u 5

1.3 N i dung chính c a đ tài nghiên c u 5

CH NG 2 - C S LÝ THUY T V DÒNG PHUN TÁC NG VUÔNG GÓC LÊN B M T 7

2.1 Gi i thi u v dòng phun tác đ ng tr c giao lên b m t c ng 7

2.1.1 C u trúc dòng phun 7

2.1.2 nh h ng c a hình d ng vòi phun t i c u trúc dòng phun tia 11

2.2 Tác đ ng truy n nhi t c a dòng phun tia 12

2.3 Các ph ng trình c b n dòng phun 17

2.3.1 Các ph ng trình v dòng 17

2.3.2 Các mô hình r i 19

CH NG 3 - KH O SÁT H TH NG S D NG DÒNG PHUN TIA TÁC NG VUÔNG GÓC LÊN B M T 24

3.1 Các ng d ng c a dòng phun 24

3.2 Kh o sát h th ng làm mát CPU s d ng dòng phun tia 27

3.2.1 C u t o h th ng 27

3.2.2 Nguyên lý làm vi c và thông s h th ng 28

CH NG 4 - MÔ PH NG BÀI TOÁN DÒNG PHUN TÁC NG VUÔNG GÓC LÊN B M T B NG PH N M M ANSYS FLUENT 31

4.1 Gi i thi u v ph n m m Ansys Fluent 31

4.1.1 Gi i thi u v Ansys Fluent 31

4.1.2 S d ng Ansys đ mô ph ng bài toán dòng ch y 32

4.2.2 Các b c thi t l p mô hình bài toán, đi u ki n biên và tính toán 39

4.3 K t qu và th o lu n 43

4.3.1 Tr ng v n t c dòng phun tia 43

4.3.2 Dòng ch y trong ng và dòng phun t do 46

4.3.3 Dòng ch y trên t ng ch n 50

4.3.4 Dòng r i 58

4.3.5 S phân b truy n nhi t 60

4.5 K t lu n 64

K T LU N VÀ KI N NGH 65

TÀI LI U THAM KH O 67

Hình 2.1 a) dòng phun chìm b) dòng phun t do 7

Hình 2.2 a)tia phun không b h n ch b) Tia phun b h n ch 8

Hình 2.3 C u hình dòng phun 8

Hình 2.4 Các khu v c dòng ch y c a bài toán dòng phun tia 9

Hình 2.5 C u trúc dòng phun t i vùng phun t do 9

Hình 2.6 a) vòi phun d ng ng; b) vòi phun d ng ng côn c) vòi phun d ng l 11

Hình 2.7 Mô hình truy n nhi t đ i l u trong bài toán dòng phun 12

Hình 2.8 S phân b xuyên tâm t c đ truy n nhi t c a Baughn và Shimizu [12] 14

Hình 2.9 ng dòng t i khu v c tác đ ng 15

Hình 2.10 Hi n t ng xoáy xu t hi n m nh khi kho ng cách vòi phun H/D=6 15

Hình 2.11 Vùng chuy n ti p ch đ ch y t ng sang ch y r i 16

Hình 2.12 K t qu thí nghi m c a Katti, V.and Prabhu, S.V [15] 16

Hình 2.13 Ba lo i l i ra vòi phun đ c Lee và Lee nghiên c u [17] 17

Hình 2.14 S đ th hi n l ch s phát tri n các mô hình r i 19

Hình 3.1 ng c tua bin khí 24

Hình 3.2 Bi u đ th hi n nhi t đ đ t và nhi t đ cho phép c a v t li u 25

Hình 3.3 S phân b nhi t đ trên cánh tua bin [20] 25

Hình 3.4 Làm mát cánh b ng dòng phun tia 25

Hình 3.5 Hi n t ng n không khí 26

Hình 3.6 Dòng phun đ c ng d ng trong hàng không 26

Hình 3.7 C u t o h th ng làm mát b ng ch t l ng 27

Hình 3.8 M t s hình d ng kh i n c làm mát 28

Hình 3.9 Máy b m và bình ch a ch t l ng 29

Hình 3.10 H th ng t n nhi t 30

Hình 4.1 Mô ph ng và x lý k t qu mô ph ng b ng Ansys Fluent 31

Hình 4.2 Mô hình hóa kh i đi u khi n đ i v i các lo i l i khác nhau 35

Hình 4.5 Mô hình làm mát CPU 37

Hình 4.6 Mô hình bài toán 38

Hinh 4.7 Trình t mô ph ng trên Ansys Fluent 39

Hình 4.8 Trình t tính toán trong Ansys Fluent 40

Hình 4.9 Chia l i trên mô hình H/D=2 40

Hình 4.10 Mô hình bài toán sau khi kích ho t mô hình mô ph ng đ i x ng 41

Hình 4.11 i u ki n biên mô ph ng 42

Hình 4.12 Tr ng v n t c dòng phun tia v i H/D =2, Re=23000 44

Hình 4.13 Tr ng v n t c dòng phun v i H/D=2 Re=70000 44

Hình 4.14 Tr ng v n t c dòng phun v i H/D=6, Re=23000 45

Hình 4.15 Tr ng v n t c dòng phun v i H/D=6, Re=70000 45

Hình 4.16 Phân b v n t c so sánh v i tiêu chu n Power – law, Re=70000 47

Hình 4.17 Biên đ v n t c d c tr c t i v trí x/D =0.852 v i Re = 23000 47

Hình 4.18 V n t c t i d c tr c t i v trí x/D =0.075 v i Re = 23000, H/D=2 48

Hình 4.19 V n t c d c tr c v i Re = 70000, H/D=2 48

Hình 4.20 Thành ph n v n t c vuông góc v i t ng ch n v i Re =23000, H/D=6 49 Hình 4.21 Thành ph n v n t c vuông góc v i t ng ch n v i Re =70000, H/D=6 49 Hình 4.22 Thành ph n v n t c vuông góc v i t ng ch n t i x/D=0.075 50

Hình 4.23 V n t c d c theo t ng ch n t i y/D =0.0, H/D=2,Re=23000 51

Hình 4.24 V n t c d c theo t ng ch n t i y/D =1.0, H/D =2, Re=23000 52

Hình 4.25 V n t c d c theo t ng ch n t i y/D =1.5, H/D=2; Re=23000 52

Hình 4.26 V n t c d c theo t ng ch n t i y/D =2.0, H/D=2; Re=23000 53

Hình 4.27 V n t c d c theo t ng ch n t i y/D =2.5, H/D=2; Re=23000 53

Hình 4.28 V n t c d c theo t ng ch n t i y/D =3.0, H/D=2; Re=23000 53

Hình 4.29 V n t c d c t ng ch n t i y/D=1.0, H/D=6; Re=23000 54

Hình 4.30 V n t c d c t ng ch n t i y/D=2.0, H/D=6; Re=23000 54

Hình 4.31 V n t c d c t ng ch n t i y/D=3.0, H/D=6; Re=23000 55

Hình 4.34 V n t c d c t ng ch n t i v trí y/D=1.5, H/D=2, Re=70000 56

Hình 4.35 V n t c d c t ng ch n t i v trí y/D=2.0, H/D=2, Re=70000 57

Hình 4.36 V n t c d c t ng ch n t i v trí y/D=2.5 , H/D=2, Re=70000 57

Hình 4.37 V n t c d c t ng ch n t i v trí y/D=3.0, H/D=2, Re=70000 57

Hình 4.38 Thành ph n v n t c d c t ng ch n , H/D=6, Re=70000 58

Hình 4.39 Bi n d ng v n t c m ch đ ng U’/U 59

Hình 4.40 Bi u đ đ ng n ng r i dòng phun Re=23000, H/D=2 60

Hình 4.41 Bi u đ đ ng n ng r i Re=23000, H/D=6 60

Hình 4.42 S phân b nhi t v i Re=23000, H/D=2 61

Hình 4.43 S phân b nhi t đ v i Re=23000, H/D6 61

Hình 4.44 H s Nusselt trên b m t t m ph ng m ng nhi t v i Re=23000 62

Hình 4.45 H s Nusselt trên b m t t m ph ng m ng nhi t v i Re=70000 62

B ng 2.2 – H s hi u ch nh mô hình r i k- Realisable 22

B ng 2.3 – Các h ng s hi u ch nh mô hình RNG k- 22

B ng 2.4 – H s hi u ch nh mô hình k - 23

H – Kho ng cách t mi ng vòi phun t i t m ph ng

U b – V n t c trung bình t i c a ra vòi phun

V – Thành ph n v n t c theo ph ng h ng tâm trên t m ph ng

U – Thành ph n v n t c theo ph ng vuông góc v i t m ph ng x,y – Các tr c h t a đ các

PIV - Particle Imaging Velocimetry

k – đ ng n ng r i

ε - điêu tán r i epsilon

ω - tiêu tán r i omega

µ - đ nh t U’ – V c t c m ch đ ng

i, j – các ph ng h t a đ các

thu t nh làm mát tuabin khí, s y khô gi y ho c v i trong d t may, làm mát trong

s n xu t thép b ng ph ng pháp cán nóng, làm mát linh ki n đi n, đi n t , CPU máy tính (trong các máy tr m) Trong quân s , dòng phun tia đ c s d ng đ làm mát b phóng tên l a, g ng ph n x c a v khí lazer, trong y t nó đ c dùng đ làm mát thi t b ch p X-quang D i quan đi m ng d ng, dòng phun tác đ ng vuông góc lên b m t có nhi t đ cao đ c s d ng nhi u trong h th ng làm mát chu trình kín b i vì hi u su t cao và c u hình đ n gi n D i quan đi m lí thuy t,

c u hình dòng phun tác đ ng tr c giao trên b m t nh n đ c quan tâm c a nhi u nhà nghiên c u vì nó là t h p c a nhi u bài toán dòng nh dòng phun t do, dòng

l p biên, hi u qu truy n nhi t c a bài toán ph thu c vào thông s c u hình bài toán Hi n nay, ch a có lý thuy t c th đ có th đánh giá toàn di n v b n ch t c

h c, v t lý, c u trúc đ c tính dòng ch y c a bài toán này, các nghiên c u v n đ này

đ c đánh giá qua nghiên c u th c nghi m Trên th gi i, bài toán v c u hình dòng này r t đ c quan tâm nghiên c u Tuy nhiên vi c nghiên c u, phân tích đánh giá c u hính dòng phun tia tác đ ng tr c giao lên b m t và ng d ng c a nó trong

th c t v n còn h n ch Vi t Nam

Vi c nghiên c u này r t quan tr ng không nh ng đ a ra các ph ng án thi t

k t i u, nâng cao hi u su t truy n nhi t mà còn t o ti n đ thúc đ y các ngành khác phát tri n Chính vì v y tôi xin đ xu t đ tài “Nghiên c u dòng tia tác đ ng

vuông góc lên b m t ng d ng trong h th ng làm mát chu trình kín”

2 M c đích c a đ tài

- Nghiên c u c s lý thuy t v dòng phun tia tác đ ng tr c giao lên b m t, phân tích b n ch t v t lí, b n ch t c h c, các thông s c u hình, các đ c tính dòng trong dòng phun tác đ ng tr c giao lên b m t

- Dùng ph n m m đ mô ph ng m t c u hình c th v dòng phun ng p tác

đ ng lên b m t ph ng

và phân tích đánh giá các tài li u có liên quan Kh o sát h th ng có s n đ mô

ph ng

+ Ph ng pháp nghiên c u lý thuy t k t h p s d ng mô hình toán và ph n

m m ng d ng

+ Trên c s lý thuy t c b n, l a ch n các bài toán đ n gi n và s d ng ph n

m m đ mô ph ng bài toán chuy n đ ng, truy n nhi t c a ch t l u

CH NG 1 – GI I THI U CHUNG 1.1 Gi i thi u chung v dòng phun

1.1.1 Dòng phun tia và các ng d ng c a dòng phun tia

Dòng phun tia có th đ c đ nh ngh a đ n gi n nh m t dòng l u ch t có nhi t đ th p ho c cao thoát ra t m t l , khe v i v n t c cao tác đ ng lên b m t

c ng có nhi t đ khác v i nhi t đ l u ch t Dòng l u ch t t vòi phun khi tác đ ng vào b m t s giúp quá trình truy n nhi t đ c di n ra nhanh h n và hi u su t cao

h n

Hình 1.1 Dòng phun tia

Hi n nay, dòng phun tia đang đ c ng d ng r ng rãi trong các ng d ng công nghi p nh h th ng làm mát và h th ng s y Khi tác đ ng vào b m t nó có

kh n ng lo i b m t l ng nhi t l n trên di n tích b m t t ng đ i nh Thêm vào

đó, m t trong nh ng u đi m n i b t c a dòng phun tia đó là nó có kh n ng đi u

ch nh và ki m soát hi u su t truy n nhi t b ng cách đi u ch nh các thông s thi t k

nh biên d ng b m t, t c đ phun, kho ng cách t vòi phun t i b m t và ch t l ng

s d ng…kh n ng truy n nhi t có th đ c t ng c ng Vì v y dòng phun đang

đ c s d ng r t ph bi n trong các ng d ng công nghi p, trong hình 1.2 mô t

m t s ng d ng ph bi n c a dòng phun tia nh : làm mát cánh tuabin, làm mát trong s n xu t thép, làm mát linh ki n đi n, đi n t , CPU máy tính (trong các máy

tr m) Ngoài ra trong quân s dòng phun tia đ c s d ng đ làm mát b phóng tên

l a, sàn tàu sân bay, g ng ph n x v khí lazer, trong y t nó đ c dùng đ làm mát thi t b ch p X-quang, s y khô gi y, v i và th y tinh

1.1.2 T ng quan các k t qu nghiên c u trong n c và trên th gi i

1.1.2.1 Các nghiên c u t i Vi t Nam

Hi n nay, t i n c ta khái niêm v dòng phun tia còn khá m i m nên vi c ti p

c n nghiên c u v lý thuy t c ng nh th c nghi m v dòng phun tia r t ít Do đi u

ki n thí nghi m còn h n ch nên vi c nghiên c u th c nghi m v dòng phun tia là không có Do đó, t i Vi t Nam ch y u là các nghiên c u v dòng phun tia đ u

b ng cách s d ng ph n m m đ mô ph ng bài toán và so sánh v i các k t qu th c nghi m đã đ c công b các bài báo, lu n án c a các tác gi trên th gi i Vi c

mô ph ng b ng ph n m m nên k t qu thu đ c ph thu c vào r t nhi u y u t

nh : đi u ki n bài toán, thu t toán Tuy nhiên v i s phát tri n c a ngành khoa h c máy tính, các ph n m m th ng m i phát tri n r t m nh nên các k t qu thu đ c t

vi c mô ph ng đã r t g n v i k t qu thí nghi m và c s lý thuy t

Hi n t i, trong n c đã có nh ng nghiên c u v dòng phun tia sau:

- Nguy n Quang Minh, H Tr n Anh Ng c [1] mô ph ng truy n nhi t b ng

ph n m m đ ng l c h c ch t l ng tính toán START – CCM+ Trong nghiên c u này các tác gi đã s d ng ph n m m START – CCM+ đ mô ph ng quá trình truy n nhi t s d ng dòng phun tia Trong nghiên c u này ch t p trung vào mô

ph ng 1 bài toán th c nghi m, các tác gi không đi sâu nghiên c u c u trúc dòng

ch y trong ng c ng nh dòng ch y trên t ng ch n c a dòng phun tia Vì v y, nghiên c u này ch d ng l i đ a ra s so sánh tr s Nusselt gi a k t qu mô ph ng

và th c nghi m

- Nguy n H u Huy, Nguy n T ng Long [2] nghiên c u tr ng đ ng l c tia phun r i ba chi u Bài báo cáo này trình bày k t qu mô ph ng tr ng đ ng l c c a tia phun r i ba chi u, đ ng th i cho th y s t ng tác gi a các tia phun đ t g n nhau b ng ph n m m Ansys Nghiên c u này đã th hi n đ c quá trình chuy n

đ ng, đ phát tri n c ng nh d ng lan to c a tia phun trong môi tr ng t nh và

đ ng c ng nh s t ng tác gi a các tia phun đ t g n nhau Biên d ng v n t c, qui

lu t phân b v n t c d c tr c tia phun tính toán đ c khá phù h p v i các k t qu thí nghi m đã công b

- Bùi V n Ga, Ph m Th Kim Loan [3] so sánh tr ng t c đ c a tia phun r i, khu ch tán theo mô hình tích phân và code CFD đa ph ng Fluent 6.0 Nghiên c u này ch ra r ng k t qu so sánh giá tr v n t c gi a 2 mô hình nh h n 10% khi s Reynold mi ng vòi phun nh h n 5000

Nói chung các nghiên c u trong n c m i ch d ng l i vi c đ a ra k t qu

so sánh t mô hình mô ph ng v i các k t qu th c nghi m Các nghiên c u đ c

th c hi n v i nh ng đi u ki n phun khác nhau c a dòng phun tia, đ c bi t dòng phun tia ng d ng trong h th ng làm mát chu trình kín ch a đ c nghiên c u c

th v đ c tính dòng ch y trong ng c ng nh dòng ch y trên t ng ch n Tuy nhiên các nghiên c u trong này c ng ch ra r ng vi c nghiên c u mô ph ng b ng

ph n m m cho ta k t qu t ng đ i t t so v i k t qu t th c nghi m, vi c nghiên

c u s đ c rút ng n th i gian, gi m

Bài toán dòng phun tia ng d ng trong h th ng làm mát là m t bài toán ph c

t p, vi c nghiên c u b ng th c nghi m là không kh thi t i n c ta do đi u ki n c

s thí nghi m còn thi u Nên trong th i gian t i nh ng nghiên c u v dòng phun tia

n m qua N i b t nh t là bài đánh giá c a Martin (1977) [4], bài đánh giá này cung

c p nh ng th o lu n chung v tính ch t c a dòng phun tia, s phân b h s Nu v truy n nhi t và m t phân tích v kho ng cách t i u gi a các vòi phun trong bài toán làm mát theo m ng

Hình 1.2 ng d ng c a dòng phun tia

Han và Goldstein [5] trình bày m t đánh giá v truy n nhi t trong h th ng làm mát tua bin khí H đã ti n hành nghiên c u đ c tính dòng ch y t i nh ng v trí khác nhau cho 2 tr ng h p bài toán dòng phun tia ng p và bài toán dòng phun t do Ngoài ra, h c ng đã th o lu n v các đ c tính truy n nhi t c a c hai tr ng h p trên s d ng m t vòi phun và tr ng h p s d ng nhi u vòi phun H c ng đã xem xét các thông s quan tr ng đ i v i h th ng tua bin khí bao g m c đ cong b m t

và góc t n

Jambunathan và các c ng s [6] t p trung hoàn toàn vào 1 dòng phun tia đ n Bài báo đánh giá này không ch t p trung vào s truy n nhi t mà còn nghiên c u v

hi n t ng xoáy c a dòng phun tia

Dano và các c ng s [7] đã nghiên c u nh h ng c a hình h c vòi phun đ n

đ c tính dòng ch y và hi u su t truy n nhi t Hyung Hee Cho [8] đã nghiên c u các ng d ng c a dòng phun tia trong công nghi p

M t s nghiên c u b ng mô ph ng c ng đ c th c hi n b i các tác gi Polat

và các c ng s [9], Zuckerman và Lior [10] Polat và c ng s đã th o lu n v dòng phun ch y t ng Tuy nhiên h u h t các ng d ng công nghi p đ u s d ng vòi phun

ch y r i nên các nghiên c u v sau ch t p trung vào dòng phun ch y r i

Ph ng pháp mô ph ng dòng ch y r i b ng cách tính toán tr c ti p các thông s trung bình c a dòng ch y và các thành ph n dao đ ng c a l u t c và áp

su t (DNS) g n đây đã đ c th c hi n b i Chung và Luo [11] H đã th c hi n mô

ph ng v i 3 giá tr Re là 300,500 và 1000, H nh n th y r ng đ c tính truy n nhi t không n đ nh là khá m nh và t ng đ ng v i đ ng h c xoáy c a dòng phun tia

1.2 M c đích c a đ tài nghiên c u

Nh chúng ta đã bi t thì dòng phun tia có kh n ng ng d ng trong nhi u thi t b k thu t Tuy nhiên bài toán dòng phun tác đ ng khá ph c t p, nó là đ c

c u thành b i nhi u bài toán nh dòng l p biên, dòng ch y trong ng và dòng phun

t do Ngoài ra, v i m i c u hình bài toán khác nhau thì tr ng dòng ch y, đ c tính

c ng s khác nhau i v i bài toán dòng ch y trong ng c ng đã đ c nghiên c u

và đ a ra ph ng cách gi i quy t d i d ng lý thuy t thông qua các ph ng trình vi phân đ o hàm riêng Tuy nhiên hi n t i v n ch a có lý thuy t c th nào đ có th

gi i quy t đ c t h p các bài toán này đánh giá đ c tính b n ch t bài toán này

h u h t là dùng ph ng pháp nghiên c u th c nghi m T i n c ta đây là m t v n

đ m i hi n ch a có nghiên c u lý thuy t c ng nh th c nghi m c th v v n đ này có n n t ng c b n v v n đ này thì vi c nghiên c u th c nghi m là r t c n thi t, nh ng vi c nghiên c u th c nghiêm là không kh thi do đi u kiên thí nghi m trong n c còn h n ch Chính vì v y trong n i dung nghiên c u c a lu n v n tôi s nêu c s lý thuy t c a c u hình bài toán dòng phun, sau đó s d ng ph n m m mô

ph ng đ mô ph ng bài toán dòng phun tia, t đó đ a ra s so sánh gi a k t qu mô

ph ng và k t qu th c nghi m đã đ c nghiên c u và công b

1.3 N i dung chính c a đ tài nghiên c u

Do bài toán dòng phun tia là bài toán khá ph c t p, đ có hi u qu truy n nhi t cao bài toán ph thu c vào r t nhi u y u t nh ; kho ng cách phun, v n t c phun, lo i ch t l u, biên d ng b m t, đ ng kính hình d ng vòi phun Tuy nhiên, trong nghiên c u này ch t p trung vào các m c tiêu sau:

1 Nghiên c u c s lý thuy t v đ c tính dòng ch y, truy n nhi t trong bài toán làm mát s d ng dòng phun ng p tác đ ng lên b m t ph ng

2 Mô ph ng bài toán dòng phun b ng ph n m m ANSYS FLUENT t i hai giá

tr 2 giá tr h s Reynolds, Re = 23000 và 70000 t i kho ng cách không th nguyên H/D =2 và 6

Hình 2.1 a) dòng phun chìm b) dòng phun t do

CH NG 2 - C S LÝ THUY T V DÒNG PHUN TÁC NG VUÔNG

GÓC LÊN B M T 2.1 Gi i thi u v dòng phun tác đ ng tr c giao lên b m t c ng

2.1.1 C u trúc dòng phun

V đ c tính dòng phun đ c phân bi t b ng 2 d ng phun khác nhau: Dòng phun chìm (hay dòng phun ng p) và dòng phun không chìm (Hình 2.1) N u ch t

l u ch y ra kh i mi ng vòi đ c phun vào môi tr ng ch t l u có tính ch t v t lý

t ng t dòng phun thì nó đ c g i là dòng phun chìm (ví d phun n c vào môi

tr ng n c) và n u ch t l u ch y ra t mi ng vòi đi vào môi tr ng xung quanh có tính ch t khác v i tính ch t l u dòng phun thì đ c g i là dòng phun t do hay còn g i là dòng phun hai pha (ví d phun n c vào trong môi tr ng không khí)

ng l c h c ch t l u c a hai tr ng h p này là khác nhau Trong tr ng h p vòi phun chìm m t t ng tr t đ c hình thành t i v trí phân cách gi a môi tr ng

ch t l u xung quanh và ch t l u phun ra t vòi phun, t ng tr t này không n đ nh

và nó t o ra s r i lo n Trong tr ng h p dòng phun t do thì t ng tr t này không quan tr ng vì nó không có m t tác đ ng đáng k nào t i dòng phun

Ngoài ra còn có m t s phân bi t c th h n gi a 2 d ng phun ng p và phun

t do (hình 2.2) Lo i th nh t, đó là dòng phun đ c phun vào m t không gian b

h n ch v kích th c Lo i th 2 đó là dòng phun đ c phun vào môi tr ng không b h n ch các kích th c Trong các ng d ng công nghi p thì dòng phun b

h n ch trong không gian phun đ c s d ng nhi u trong công nghi p, tr ng h p này dòng ch y s chuy n đ ng tu n hoàn xung quanh vòi phun

Hình 2.2 a)tia phun không b h n ch b) Tia phun b h n ch

phân bi t c u hình các tr ng h p c a dòng phun tia ng i ta còn xem xét

đ n hình d ng c a c a ra vòi phun Trong th c t đ phù h p vào t ng tr ng h p

c th thì hình d ng vòi phun có các d ng ph bi n nh : d ng tròn, d ng côn m

r ng và thu h p và d ng hình vuông Nh ng thông s hình h c này có nh h ng r t

l n đ n hi u qu truy n nhi t Trong công nghi p các b m t c n đ c làm mát hay

s y r t l n n u ch s d ng m t vòi phun thì s không đáp ng đ c Trong tr ng

h p này, ng i ta s k t h p nhi u dòng phun b trí d i d ng l i, và dòng ch y

c a ch t l ng trong tr ng h p này là khá ph c t p

Hình 2.3 C u hình dòng phun

Nh đã đ c p trên đ i v i bài toán dòng phun tia có r t nhi u c u hình khác nhau Tuy nhiên, trong lu n v n này ch nghiên c u v dòng phun ng p tác đ ng vuông góc lên b m t ph ng Hình 2.3 mô t c u hình dòng phun thoát ra t vòi phun tác đ ng lên b m t c ng ph ng (t ng ch n).Vòi phun có đ ng kính D và

đ c đ t cách b m t c ng kho ng cách là H, ch t l ng thoát ra v i v n t c U

đây dòng ch y khi ra kh i vòi phun là dòng đã phát tri n hoàn toàn và

tr ng dòng tia khi thoát kh i đ ng ng tác đ ng vào b m t đ c chia thành ba vùng chính, và đ c th hi n trong hình 2.4 g m:

Hình 2.4 Các khu v c dòng ch y c a bài toán dòng phun tia

• Vùng dòng phun t do: là vùng mà dòng ch y v a ra kh i vòi phun nh ng

ch a tác đ ng vào b m t chính, vì v y t ng ch n không nh h ng đ n tr ng dòng ch y

Hình 2.5 C u trúc dòng phun t i vùng phun t do

Hình 2.5 cho ta th y trong khu v c dòng phun t i vùng phun t do đ c chia

làm 3 vùng g m: Vùng lõi ti m n ng, vùng dòng ch y đang phát tri n và vùng dòng

ch y phát tri n hoàn toàn

T i vùng lõi ti m n ng c u trúc dòng phun t i v trí này còn đ c chia làm 2

vùng nh :

- Vùng lõi là n i dòng ch y c b n v n duy trì v n t c ban đ u c a nó khi ra

kh i vòi phun, đây là vùng không ch u nh h ng c a quá trình trao đ i l ng và

ch t gi a dòng phun và môi tr ng xung quanh Lõi c a dòng phun thu h p d n theo chi u dài c a nó Qua hình 2.5 ta có th th y r ng vùng lõi có hình d ng là m t nón tròn xoay, v i ti t di n ngang nh nh t khi xa vòi phun nh t Vùng này ch kéo dài t i m t giá tr xác đ nh r i bi n m t

- Vùng xáo tr n là vùng bao quanh vùng lõi, t i vùng này ch t l ng xu t phát

t vòi phun s t ng tác, trao đ i ch t và n ng l ng v i l u ch t môi tr ng xung quanh Chính vì đi u này t i vùng này s hình thành xoáy nh mô t trong hình 2.3

Ti p theo c a vùng dòng lõi ti m n ng là khu v c dòng ch y đang phát tri n

v i đ c tính m i và khi t i m t kho ng cách nh t đ nh dòng ch y tr thành dòng phát tri n đ y đ Tuy nhiên trong h u h t các bài toán v dòng phun tia trong th c

t thi kho ng cách H/D quá nh đ cho dòng phun có đ c 3 vùng này đ u xu t

hi n, ch y u là vùng lõi ti m n ng là xu t hi n

• Vùng tác đ ng là khu v c mà dòng phun tác đ ng tr c ti p lên b m t (t ng

ch n) T i đây, dòng phun bu c ph i thay đ i đ t ng t c a h ng chuy n đ ng V n

t c t i chính gi a đi m mà dòng phun tác đ ng vào b m t s b ng không i m này đ c g i là đi m d ng

• Vùng dòng ch y trên t ng ch n là khu v c dòng ch y r i kh i khu v c tác

đ ng và phát tri n thành m t dòng m i ch y d c theo b m t Dòng ch y ban d u

ch y t ng sau đó chuy n sang ch đ ch y r i

2.1.2 nh h ng c a hình d ng vòi phun t i c u trúc dòng phun tia

Hình d ng vòi phun nh h ng m nh m t i biên d ng v n t c c ng nh đ

r i c a dòng ch y t i l i ra c a vòi phun Có r t nhi u nghiên c u v hình d ng vòi phun ví d nh : vòi phun d ng khe h p, d ng cánh Nhi u d ng vòi phun khác n a

c ng đ c nghiên c u, tuy nhiên trong lu n v n này chúng ta ch t p trung vào d ng vòi có ti t di n c t ngang là hình tròn Trong các nghiên c u tr c đây thì hình d ng

c a vòi phun ti t di n ngang là hình tròn đ c chia làm 3 lo i chính; d ng l , d ng

ng và d ng ng côn thu nh đ u ra Hình 2.6 mô t ba d ng vòi phun có ti t di n ngang là hình tròn, trong hình 2.6 c ng mô t biên d ng v n t c sau khi ra kh i vòi phun và biên d ng đ ng n ng r i c a 3 tr ng h p vòi phun này

Vòi phun d ng ng (hình 2.6a) ít đ c s d ng trong công nghi p do yêu c u kích th c l n h n so v i d ng l Nh ng chúng v n đ c s d ng đ nghiên c u

b i vì đ i v i vòi phun có d ng ng thì vi c nghiên c u đ c tính dòng ch y s d dàng h n, đ c tính dòng ch y s là ch y t ng hay r i đ u ph thu c vào h s Reynolds Tuy nhiên khi đ chi u dài đ dòng ch y phát tri n đ y đ thì h s Reynoylds ch là tham s đ tính toán v n t c dòng ch y i v i d ng ng biên

d ng v n t c t i c a ra có d ng nh 1 prabol có đ nh tù th hi n cho dòng phát tri n hoàn toàn trong ng, đ ng n ng r i bi n đ ng m nh t i vùng g n sát thành ng do

ma sát gi a l u ch t và thành ng

Vòi phun d ng côn (hình 2.6b) t o ra biên d ng v n t c g n nh b ng nhau

t i c a vòi phun, đ i v i d ng côn này ta th y r ng đ ng n ng r i phân b đ ng

nh t trên toàn m t c t ngang dòng ch y

Hình 2.6 a) vòi phun d ng ng; b) vòi phun d ng ng côn c) vòi phun d ng l

D ng l (Hình 2.6c) đ c s d ng nhi u trong nhi u ng d ng công nghi p Dòng ch t l ng đ c cung c p t 1 ngu n t ng sau đó đ c thoát qua các l nh trên m t t m ph ng m ng Dòng ch y qua l này có đ ng kính th y l c nh h n

đ ng kính l và v n t c c nh l n h n t i tâm Trong tr ng h p vòi phun d ng

l và vòi phun d ng côn có cùng đ ng kính thì v n t c trung bình c a vòi phun

d ng l s l n h n i u này do hi u ng thu h p (vena contracta effect), đ ng n ng

r i c ng l n nh t t i c nh do s s c c nh c a l

2.2 Tác đ ng truy n nhi t c a dòng phun tia

Trong bài toán dòng phun tia thì ph ng pháp truy n nhi t đây chính là

ph ng pháp truy n nhi t đ i l u Truy n nhi t đ i l u t t m ph ng mang nhi t có

th đ c mô t b ng đ nh lu t Newton S chênh l ch nhi t đ gi a nhi t đ t m

ph ng và nhi t đ ch t l ng là nguyên nhân c a quá trình đ i l u

qw = h T ( wall − Tjet) (2-1)

Trong đó:

qw – thông l ng nhi t truy n qua t m ph ng

Tjet – là nhi t đ dòng ch t l ng t vòi phun

Twall – là nhi t đ t m ph ng

h – h s truy n nhi t đ i l u

Hình 2.7 Mô hình truy n nhi t đ i l u trong bài toán dòng phun

H s Nusselts là thông s quan tr ng và đ c s d ng r ng rãi trong truy n nhi t nh m t giá tr không th nguyên c a h s truy n nhi t, và thông s này

đ c dùng đ đánh giá t c đ và hi u qu truy n nhi t đây s Nusselt đ c đ nh ngh a d ng t ng quát nh sau:

hD

Nu

k

= (2-2) Trong đó:

D – là đ ng kính vòi phun

h – h s truy n nhi t

k – h s d n nhi t Tuy nhiên đ i v i m i bài toán c th thì h s Nusselt ph thu c vào hình d ng hình h c, v n t c dòng ch y, tính ch t v t lý c a ch t l ng Theo m t cách khác h

s Nusselt s ph thu c vào các thông s nh : h s Reynols, h ng s Prandtl, và hình d ng hình h c

2 3

Nu = α α α f (2-3)

đây 1, 2 và 3 là nh ng h ng s ph thu c vào ch đ dòng ch y (ch y r i,

chuy n ti p và ch y t ng), và f là m t hàm ph thu c vào đi u ki n hình h c c a mô hình i v i bài toán dòng phun tia thì f đ c tính qua kho ng cách không th nguyên H/D

H s Reynolds đ c đ nh ngh a là:

Re U D.

ν

= (2-4) Trong đó: U - v n t c dòng ch y trong ng

Vi c truy n nhi t s d ng dòng phun tia ph thu c vào r t nhi u thông s , và

c ng có r t nhi u nghiên c u v v n đ này D i đây là m t đánh giá mô t c s

lý thuy t v nh h ng c a đi u ki n hình h c nh h ng đ n hi u qu truy n nhi t

c a dòng phun tia trong ng d ng làm mát

• nh h ng c a kho ng cách t vòi phun t i b m t t m ph ng

Baughn và Shimizu [12] đã nghiên c u các đ c tính truy n nhi t c a vòi phun không khí phun t m t đ ng ng dài và tác đ ng đ n b m t H đã nghiên c u

nh h ng c a kho ng cách vòi phun d a trên h s Nusselts Hình 2.8 trình bày s phân b h s Nu theo ph ng h ng tâm v i h s Reynolds đ c tính toán Re=

23750 H s Nu trên t m ch n đ c xây d ng nh m t hàm c a kho ng cách không th nguyên đ c tính t đi m d ng theo h ng xuyên tâm d c theo t m ch n (r/D), và đây 4 giá tr (H/D) đ c kh o sát Nhìn chung, tr s Nu c 4 tr ng

h p đ u l n nh t t i đi m d ng i u này có cho ta th y t i chính gi a khu v c tác

đ ng thì hi u qu làm vi c là cao nh t, tr s Nu gi m d n khi kho ng cách t đi m

d ng càng l n i u này có th đ c gi i thích nh sau: Ta coi ch t lòng chuy n

đ ng t vòi phun t i b m t nh nh ng c t ch t l ng đ c th hi n trong hình 2.9

T i khu v c tác đ ng nh ng c t ch t l ng này tác đ ng m nh vào b m t sau đó đ i

h ng t ng t c và chuy n đ ng ra xa đi m d ng, khi va ch m dòng ch y va ch m

m nh vào t ng d n đ n hi u qu truy n nhi t cao Tuy nhiên, khi đi xa đi m d ng

do s hình thành l p biên nhi t trên t ng ch n, v n t c c a vòi phun gi m d n khi

đi xa đi m d ng nên hi u qu truy n nhi t s gi m đi xa đi m d ng

Hình 2.9 ng dòng t i khu v c tác đ ng

D a vào hình 2.8 ta th y giá tr Nu t i kho ng cách vòi phun t i t m H/D=6 là cao nh t i u này x y ra do c u hình c a dòng phun tia, t i giá tr H/D = 6 khi mà kho ng cách t c a ra vòi phun t i t m l n thì chi u dài lõi ti m n ng bi n m t dòng ch y đang phát tri n thành dòng phát tri n đ y đ nên c ng đ r i cao i u này đ c Kataoka [13] ch ng minh Ông đã cho th y r ng các xoáy n c v i quy

mô l n xu t hi n t i vùng l p biên s phá h y l p biên nhi t do đó hi u qu truy n nhi t t ng cao (Hình 2.10) Khi giá tr H/D >6 thì hi u qu truy n nhi t l i gi m do lúc này tác đ ng c a các xoáy gi m

H/D=6

Giá tr l n th c p xu t hi n t i tr ng h p th hai n m tr ng h p H/D=2

t i v trí chuy n ti p gi a ch đ ch y t ng sang ch đ ch y r i Colucci và

Viskanta [14] ch ra r ng v trí c c đ i th c p ph thu c vào h s Reynolds và kho ng cách t vòi phun t i t m ph ng t i giá tr H/D và hình d ng vòi phun Do kho ng cách H/D> 6 thì chi u dài lõi ti m n ng s m t đi và dòng ch y s r i hoàn toàn, nên trong tr ng h p này không có vùng chuy n ti p gi a ch đ ch y r i sang ch đ ch y t ng (hình 2.11 mô t vùng chuy n ti p) Chính vì v y, h s Nu

c a các tr ng h p H/D>2 không xu t hi n giá tr c c đ i th c p M t k t qu nghiên c u c a Katti và Prabhu, S.V [15] đ c trình bày trong hình 2.12 th hi n rõ

s phân b tr s Nu gi a các tr ng h p thí nghi m khác nhau qua đó ta c ng th y

r ng v i H/D = 2 thì luôn xu t hi n giá tr l n nh t th c p c a tr s Nu

tia đ c phun t m t vòi phun d ng l s c c nh (hình 2.6c) và m t vòi phun hình chuông (hình 2.6b) t i cùng m t giá tr c a h s Reynols Ti t di n thu h p c a vòi phun s c c nh cung c p v n t c trung bình l n h n so v i vòi phun hình chuông có cùng đ ng kính c a ra K t qu là s truy n nhi t c a vòi phun có ti t đi n c a ra

c a l i ra vòi phun đ c th hi n trong hình 2.13

Hình 2.13 – Ba lo i l i ra vòi phun đ c Lee và Lee nghiên c u [17]

đ nh, các ph ng trình ch đ o c b n g m:

C n c vào đ nh lu t 2 Newton, h ph ng trình b o toàn đ ng l ng c a ph n

t ch t l ng không nén đ c chuy n đ ng trong h t a đ Các ba chi u d i

j i

u S

ph n v n t c và áp su t t i m t đi m bi n đ i liên t c theo th i gian Ngoài thành

ph n v n t c d c chi u chuy n đ ng, trong dòng ch y còn xu t hi n thành ph n

m ch đ ng theo ph ng vuông góc v i dòng ch y t o ra s xáo tr n ngang c a các

ph n t ch t l ng Chính vì v y mô hình r i đ c xây d ng đ có th mô t đ y đ bài toán

2.3.2 Các mô hình r i

Hi n nay có r t nhi u mô hình r i đang đ c s d ng đ mô t bài toán dòng phun, tùy thu c vào c u hình bài toán mà m i mô hình r i s cho đ chính xác khác nhau L ch s phát tri n các mô hình r i có th tóm l c trong s đ hình 2.14 Các

mô hình r i đ c trình bày c th trong [18] và [19] M t mô hình r i không th áp

d ng cho t t c bài toán, m i mô hình r i ch cho k t qu đúng cho m t s tr ng

h p nh t đ nh i v i bài toán dòng phun thì 2 mô hình k-ε, và mô hình k- cho ta

k t qu t t, th i gian tính toán ng n và không đòi h i c u hình máy tính cao

2.2.3.1 Mô hình r i k - ε

a Gi i thi u

Mô hình k- ε là mô hình r i công nghi p và là m t trong nh ng mô hình ch y

r i ph bi n nh t, k- ε thu c l p mô hình trung bình hóa r i, nó đ c s d ng nhi u cho các bài toán công nghi p, vì đ c tính r i là không quá quan tr ng so v i các đ c tính quan tâm khác c a dòng ch y, m c dù nó không th c hi n t t trong tr ng h p

các gradient áp su t l n k- ε là m t mô hình hai ph ng trình, có ngh a là nó g m

có thêm hai ph ng trình đ i l u đ mô t tính r i c a dòng ch y Bi n đ i l u đ u

tiên là đ ng n ng ch y r i k, bi n đ i l u th hai trong tr ng h p này là tiêu tán r i

ε, nó là bi n xác đ nh quy mô r i, bi n k xác đ nh n ng l ng trong ch y r i Và mô hình k- ε có các bi n th sau:

b Mô hình k - ε tiêu chu n

Mô hình r i k-ε tiêu chu n (Launder & Sharma 1974) là mô hình 2 ph ng trình, m t ph ng trình cho đ ng n ng r i k và m t cho đ tiêu tán r i ε

Ph ng trình chuy n đ ng c a mô hình k-ε tiêu chu n g m:

- Ph ng trình v n chuy n n ng l ng r i k

( ) ij ij

T k

ε : t c đ tiêu tán n ng l ng do r i đ ng

2 1

u

2 1

Trong đó:

- P k đ i di n cho đ ng n ng ch y r i do gradient v n t c trung bình

i

j j i k

u

u u u P

=

( )ij * 3 0

1 680

1 400

k k

χ

+

=+ khi χ ≥k 0 (2-25)

ω

∂ ∂

=

Các ph ng trình c a mô hình r i k – trên bao g m n m h ng s hi u

ch nh Giá tr ph bi n c a chúng trong nhi u lo i dòng ch y r i là:

CH NG 3 - KH O SÁT H TH NG S D NG DÒNG PHUN TIA TÁC

NG VUÔNG GÓC LÊN B M T 3.1 Các ng d ng c a dòng phun

Nh trong ch ng 1 chúng ta đã bi t dòng phun tia đ c s d ng r t r ng rãi trong nhi u thi t b công nghi p vì nó có kh n ng lo i b m t l ng nhi t l n Ngoài ra, dòng phun tia c ng đ c nghiên c u áp d ng đ gi i thích hi n t ng t nhiên Chính vì t m quan tr ng c a dòng phun tác đ ng vuông góc lên b m t

ch ng này s th o lu n m t s ng d ng c a dòng phun tia

H th ng làm mát cánh tua bin khí Các đ ng c tua bin khí th ng ho t

đ ng nhi t đ r t cao, đ c i thi n công su t đ u ra thì nhi t đ ho t đ ng c a

đ ng c r t cao và có th lên t i 1200÷1600o

C Hình 3.2 cho ta th y nhi t đ đ t

t ng cùng v i nh ng ti n b trong công ngh ch t o tuabin khí qua các n m, tuy nhiên nhi t đ ch u đ ng c a v t li u đ c c i thi n không nhi u Khi nhi t đ đ u vào t ng thì l ng nhi t trao đ i v i các cánh tua bin c ng t ng theo, nhi t đ ho t

đ ng trên là quá cao so v i kh n ng ch u nhi t c a v t li u cánh tua bin S phân

b nhi t đ đi n hình theo kinh nghi m trên cánh tua bin đ c th hi n trong hình 3.3 cho đ ng c ho t đ ng an toàn thì vi c làm mát cánh tua bin là b t bu c

Hình 3.2 Bi u đ th hi n nhi t đ đ t và nhi t đ cho phép c a v t li u

Hình 3.4 Làm mát cánh b ng dòng phun tia

Hi n t ng n không khí (Microburst): Hi n t ng này là m t hi n t ng

t nhiên, trong đó không khí l nh v i m t đ l n r i xu ng m t đ t và lan t a ra

ngoài v i s c gió m nh Hi n t ng này đ c mô t trong hình 3.5, khi va ch m v i

m t đ t nó s gây thi t h i đ i v i c s v t ch t và con ng i và đ c bi t là nh ng chuy n bay bay qua vùng này thì r t nguy hi m Vi c hi u bi t v v n đ này có th

s giúp trong vi c gi m thi t h i do chúng gây ra

ng d ng trong h th ng c t-h cánh máy bay: lý thuy t v dòng phun tia

c ng đ c ng d ng cho vi c tính toán l c nâng h c a các máy bay, tên l a hay

vi c làm tan b n Hình 3.6 mô t m t máy bay ph n l c F35B c t cánh th ng đ ng

nh hai lu ng khí nóng t đ ng c s tác đ ng vào b m t đ t o l c nâng máy bay lên

3.2 Kh o sát h th ng làm mát CPU s d ng dòng phun tia

3.2.1 C u t o h th ng

Hi n nay, h u h t nh ng máy tính t n nhi t b ng t m t n nhi t và qu t T m

t n nhi t c b n là mi ng kim lo i đ t o nên b m t ti p xúc v i b vi x lí l n Chip s làm nóng t m t n nhi t, t n nhi t s làm nóng không khí và qu t s di chuy n khi nóng ra bên ngoài v máy tính H th ng này luôn luôn làm vi c, nh ng đôi khi, nh ng linh ki n đi n t l i t o ra nhi u nhi t h n là lu ng khí tu n hoàn l u chuy n Nh ng Chip cao c p có nhi u Transistor nên có th h th ng làm mát b ng khí không đ đ đáp ng Ho c nh ng Chip ch y ch đ Overclock ho c thay đ i thi t l p b ng tay đ cho phép nó làm vi c nhanh h n t c đ m c đ nh ban đ u ó chính là nguyên nhân h th ng làm mát b ng ch t l ng đ c đ a vào trong các thi t

b đi n t N c là m t lo i ch t l ng đ c s d ng đ làm mát, n c có tính d n nhi t cao h n so v i không khí vì th nó có th mang nhi t nhanh h n không khí, và

n c c ng có kh n ng ch u nhi t cao h n, nó có th h p th l ng nhi t l n tr c khi nó b t đ u nóng lên M t h th ng làm mát CPU bao g m nh ng thành ph n sau:

Hình 3.7 C u t o h th ng làm mát b ng ch t l ng

1 Máy b m đ b m chuy n ch t l ng làm mát qua h th ng

3.2.2 Nguyên lý làm vi c và thông s h th ng

H th ng làm mát b ng ch t l ng ho c khí cho CPU làm vi c g n t ng t

nh h th ng làm mát c a ô tô C hai đ u d a trên nguyên lí c b n c a nhi t đ ng

l c ch t l ng – đó là nhi t s di chuy n t nh ng v t th m sang nh ng v t th mát

h n Nh v y nh ng v t th mát h n s nh n h i nóng h n và nh ng v t th nóng

h n s tr nên mát h n H th ng làm mát c a ô tô là s l u thông c a n c, thông

th ng tr n v i hoá ch t ch ng đông qua máy c khí B m t nóng trong máy c khí làm nóng n c

Nhi u linh ki n đi n t không ti p xúc tr c ti p v i ch t l ng, b ph n làm mát b ng ch t l ng cho CPU dùng nh ng kh i n c Kh i n c là d ng h p kín,

d i đáy kh i n c là mi ng kim lo i d n nhi t, nh đ ng ho c nhôm, trên m t trên

c a kh i n c g m các đ ng ng đ cung c p ch t l ng vào ra Khi l p ráp, đáy

c a kh i n c chính là t m kim lo i đ c g n tr c ti p bên trên Chip làm mát

N c h p thu nhi t s đ c đ y qua c a ra

Nhi u kh i n c cho CPU đ c s d ng dùng chung cho nhi u CPU khác nhau, nh ng m t s b vi x lí đ ho (GPU) kh i n c l i thi t k riêng ch làm

vi c đ c v i t ng lo i Chip riêng bi t

Máy b m thông th ng là b m ly tâm nh trong máy b m c a xe ô tô M t

s lo i máy b m l i đ c nhúng vào trong môi tr ng ch t l ng và có th thay th chúng tr c ti p trong n i l u tr l ng ch t l ng làm mát M t s khác l i ph i gi cho khô

Máy b m là m t trong nh ng ph n quan tr ng nh t c a h th ng T c đ c a

nó cho bi t ch t l ng làm mát di chuy n qua nh ng ng d n N u n c di chuy n quá nhanh, nó không đ th i gian đ h p th nhi t tr c khi di chuy n gây ra lãng phí và hi u su t không cao N u nó di chuy n quá ch m thì quá nhi u nhi t không

Máy b m ph i đ m nh đ chuy n ch t l ng làm mát t đi m th p nh t trong

h th ng t i đi m cao nh t Nó đ c bi t t i nh là trái tim c a h th ng, và b n

ch t c a nó là r t quan tr ng khi làm mát b ng ch t l ng trong nh ng h th ng v máy cao