nh ng không lo i tr mà b xung cho nhau... Tuy nhiên, đây tác gi phân thành hai h ng theo tiêu chí ch quan và khách quan.
Trang 1L i đ u tiên, tác gi xin c m n đ n các cán b gi ng viên c a tr ng i h c
Th y l i Hà N i đã nhi t tình truy n đ t ki n th c trong su t quá trình h c cao h c
t i tr ng c bi t, tác gi xin c m n sâu s c đ n PGS.TS Nguy n Tr ng T và
TS Nguy n Trung Anh đã h ng d n t n tình, ch b o chi ti t t ng n i dung c a
lu n v n đ lu n v n th c s tr thành m t công trình khoa h c có ch t l ng
Tác gi xin c m n đ n ban lãnh đ o công ty T v n XDNN & PTNT Hà Nam,
Tr ng phòng và các cán b phòng Thi t k 1 đã t o m i đi u ki n thu n l i nh t
đ tác gi hoàn thành khóa cao h c và lu n v n cu i khóa
Cu i cùng, tác gi xin c m n gia đình, b n bè đã ng h , đ ng viên chia s h
Trang 2Tôi xin cam đoan Lu n v n này là s n ph m nghiên c u c a riêng cá nhân tôi Các s li u và thông tin đ c trình bày trong lu n v n đ c trích d n tr c ti p t
nh ng tài li u có ngu n g c rõ ràng, không sao chép gián ti p t các ngu n tài li u không chính th ng Các k t qu mà tác gi công b là do b n thân tác gi t nghiên
c u, ch a h có ho c trùng l p n i dung nghiên c u c a tác gi nào khác tr c đây
TÁC GI LU N V N
Thành ng Kiên
Trang 31 Tính c p thi t c a đ tài nghiên c u 1
2 M c đích c a tài: 2
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2
4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u 3
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài 3
6 K t qu d ki n đ t đ c 4
CH NG 1: T NG QUAN V CH T L NG VÀ QU N LÝ CH T L NG XÂY D NG CÔNG TRÌNH TH Y L I 5
1.1 T ng quan v ch t l ng xây d ng 5
1.1.2 Các ch tiêu đánh giá ch t l ng s n ph m 9
1.1.3 Ch t l ng s n ph m là công trình xây d ng 11
1.2 T ng quan v qu n lý ch t l ng công trình 13
1.2.1 Khái ni m v qu n lý ch t l ng 13
1.2.2 Các ch c n ng c b n c a qu n lý ch t l ng 15
1.2.3 Các ph ng pháp qu n lý ch t l ng 18
1.2.4 Qu n lý ch t l ng công trình xây d ng nói chung và th y l i nói riêng 19
1.3 Nh ng s c công trình x y ra liên quan đ n qu n lý ch t l ng 22
1.3.1 T ng quan v s c 22
1.3.2 M t s s c công trình có liên quan đ n qu n lý ch t l ng 28
1.4 K t lu n ch ng 1 31
CH NG 2: C S KHOA H C QU N LÝ CH T L NG XÂY D NG CÔNG TRÌNH TH Y L I GIAI O N TH C HI N U T 32
2.1 T ng quan v giai đo n th c hi n đ u t và công tác qu n lý trong giai đo n th c hi n đ u t 32
2.1.1 Các giai đo n d án 32
2.1.2 c đi m m i giai đo n đ u t 33
2.1.3 ánh giá chung v giai đo n th c hi n đ u t 34
Trang 42.2.1 Trình t th c hi n và qu n lý ch t l ng kh o sát xây d ng 35
2.2.2 Trình t th c hi n và qu n lý ch t l ng thi t k xây d ng công trình 36
2.2.3 Trình t th c hi n và qu n lý ch t l ng thi công xây d ng 36
2.3 H th ng v n b n nhà n c v ch t l ng công trình 36
2.3.1 Lu t 36
2.3.2 Ngh đ nh 37
2.3.3 Các thông t v n b n h ng d n c a các b , ngành, đ a ph ng Hà Nam liên quan 37
2.4 Phân tích các nhân t nh h ng đ n công tác qu n lý ch t l ng công trình giai đo n th c hi n đ u t 38
2.5 c đi m công trình th y l i và yêu c u ch t l ng công trình th y l i 42
2.5 1 c đi m công trình th y l i 42
2.5.2 M t s yêu c u v ch t l ng công trình th y l i 43
2.6 M t s bài h c kinh nghi m v công tác qu n lý ch t l ng công trình trong giai đo n th c hi n đ u t 45
2.7 M t s đi m m i trong quy đ nh c a nhà n c v qu n lý ch t l ng công trình 48
2.8 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng xây d ng các công trình th y l i t i ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam 51
2.8.1 Th c tr ng công tác t ch c qu n lý d án đ a bàn t nh Hà Nam hi n nay 51
2.8.2 Th c tr ng công tác qu n lý ch t l ng xây d ng các công trình th y l i t i ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam 52
2.9 K t lu n ch ng 2 69
CH NG 3: NGHIÊN C U XU T GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG XÂY D NG CÁC CÔNG TRÌNH TH Y L I TRONG GIAI O N TH C HI N U T T I BAN QU N LÝ D ÁN NN&PTNT HÀ NAM 71
3.1 Ph ng h ng đ u t xây d ng các công trình th y l i thu c Ban qu n lý d
Trang 5trong giai đo n th c hi n đ u t t i ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam 76
3.2.1 Hoàn thi n c c u t ch c 76
3.2.2 Nâng cao ch t l ng cán b t i ban 81
3.2.3 Bi n pháp nâng cao ch t l ng công tác l a ch n nhà th u t v n kh o sát thi t k , l p d toán giai đo n thi t k b n v thi công 82
3.2.4 Bi n pháp nâng cao công tác kh o sát ph c v thi t k b n v thi công 83
3.2.5 Bi n pháp nâng cao ch t l ng s n ph m thi t k 84
3.2.6 Bi n pháp nâng cao ch t l ng công tác th m đ nh th m tra thi t k và d toán công trình 85
3.2.7 Bi n pháp nâng cao ch t l ng công tác đ u th u l a ch n nhà th u thi công xây d ng công trình 86
3.2.8 Bi n pháp nâng cao ch t l ng trong giai đo n thi công xây d ng 90
3.2.9 Ph i k t h p các đ n v tham gia 101
3.2.10 y nhanh công tác gi i phóng m t b ng ph c v thi công 102
3.3 K t lu n ch ng 3 102
K T LU N VÀ KI N NGH 104
K T LU N 104
KI N NGH 105
TÀI LI U THAM KH O 106
PH L C 107
Trang 6Hình 1.1: Mô hình các y u t c a ch t l ng t ng h p 9
Hình 2.1 Các giai đo n c a vòng đ i d án 32
Hình 2.2 Mô hình c c u t ch c hi n nay c a Ban qu n lý 55
Hình 3.1 Mô hình t ch c đ c đ xu t c a Ban qu n lý d án 77
Trang 7B ng 2.1 T ng h p trình đ chuyên môn cán b Ban 55
B ng 2.2 Danh sách các d án tr ng đi m trong th i gian t 2009 đ n nay 57
B ng 2.3 Chi phí gi i phóng m t b ng m t s d án ph i gi i phóng 61
B ng 3.1 K ho ch v n c a các d án d ki n n m 2015 71
Trang 9M U
1 Tính c p thi t c a đ tài nghiên c u
T nh Hà Nam n m v phía Tây - Nam c a châu th Sông H ng, thu c vùng
tr ng đi m phát tri n kinh t B c B N m cách Hà N i h n 50km, Hà Nam là c a ngõ phía Nam c a th đô, phía B c giáp thành ph Hà N i, phía ông giáp H ng Yên và Thái Bình, phía Nam giáp tnh Nam nh, Thái Bình Hà Nam n m trên tr c giao thông huy t m ch B c - Nam, trên đ a bàn t nh có qu c l 1A và đ ng s t
B c - Nam ch y qua v i chi u dài g n 50 km và các tuy n đ ng giao thông quan
tr ng khác nh qu c l 21A, qu c l 21B, qu c l 38, đ ng cao t c C u Gi –Ninh Bình Hà Nam có nhi u con sông l n ch y qua nh sông H ng, sông áy, Sông Châu Giang, sông Nhu a hình khá đa d ng g m có đ ng b ng, mi n núi… chính nh đi u ki n t nhiên nh v y đã t o đi u ki n cho Hà Nam phát tri n đa ngành ngh và đ c bi t là s n xu t nông nghi p
K t khi tách t nh n m 1997 t i nay đ c s quan tâm c a ng thì chính quy n và nhân dân Hà Nam đã n l c r t l n trong vi c t n d ng t i đa các ngu n
l c c a a ph ng và Trung ng đ đ u t hàng tr m công trình th y l i l n và
nh trong ph m vi toàn tnh nh c ng c hoàn thi n h th ng th y nông nh m nâng cao n ng su t trong s n xu t nông nghi p đ ng i dân yên tâm phát tri n kinh t và các bi n pháp công trình nh kè sông, đ p đê, làm đ ng c u h c u n n… nh m đáp ng nh ng nguy c v bi n đ i khí h u c ng nh nh ng b t th ng c a th i ti t
nh h ng đ n cu c s ng c a nhân dân Hà Nam
Tuy nhiên, khi l ng công trình th y l i đ c tri n khai nhi u v i t ng m c
đ u t m i công trình t vài ch c t đ n hàng tr m t thì công tác qu n lý ch t
l ng các công trình là m t khó kh n v i 1 t nh m i thành l p nh Hà Nam vì kinh nghi m trong qu n lý và ch t l ng đ i ng k thu t và chuyên viên còn h n ch v
c s l ng c ng nh ch t l ng V i l ng công trình đ c đ u t nhi u nên t i
t nh đã thành l p r t nhi u ban chuyên trách đ qu n lý các công trình nói chung và
m ng th y l i nói riêng C th t i s NN&PTNT Hà Nam đã thành l p 3 ban qu n
lý d án là ban H u áy, ban L c Tràng và ban NN&PTNT đ thay m t ch đ u t
Trang 10qu n lý các d án th y l i mà s Nông nghi p làm ch đ u t m t s n ph m xây d ng th y l i đ t ch t l ng t t thì các khâu nh thi t k b n v thi công, t
ch c th m đ nh, đ u th u l a ch n nhà th u, và thi công xây d ng ph i làm ch t ch
và hi u qu Th c t thì đã b c l r t nhi u v n đ trong công tác qu n lý ch t l ng
nh ki m soát khâu thi t k còn l ng l o ch a t t nh không ki m soát đ c kh i
l ng, các bi n pháp k thu t thi công còn t n kém và không th c t , tài li u kh o sát còn sai sót d n đ n thi t k c ng sai, t ch c th m đ nh còn s sài nhi u khi còn
b sót nhi u l i khi thi t k , đ u th u và l a ch n nhà th u còn mang tính ch quan
ch a tìm đ c nhà th u th t s có n ng l c thi công t t, khâu t ch c thi công v i
l c l ng giám sát còn y u, hay mang tính ch quan và n nang nên d n đ n ch t
l ng công trình ch a đ m b o ch t l ng c ng nh quy cách nh thi t k đã duy t
Vì nh ng lý do c b n trên nên tác gi đã l a ch n đ tài “Nghiên c u đ
xu t gi i pháp nâng cao ch t l ng xây d ng các công trình th y l i trong giai
đo n th c hi n đ u t t i Ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam” làm n i
dung lu n v n th c s c a mình Xu t phát t nh ng ki n th c kinh nghi m th c t
c a h n 6 n m công tác c a b n thân c ng v i nh ng ki n th c lý thuy t đ c h c
t i tr ng đ tác gi t nghiên c u tìm hi u và đánh giá đ c nh ng u nh c đi m
c a 1 ban qu n lý d án c th qua đó đ xu t đ c nh ng bi n pháp nh m nâng cao ch t l ng công tác qu n lý ch t l ng các d án th y l i trong giai đo n th c
i t ng nghiên c u là các ho t đ ng qu n lý ch t l ng xây d ng công trình
th y l i trong giai đo n th c hi n đ u t t i ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam
Trang 113.2 Ph m vi nghiên c u
Ph m vi nghiên c u c a đ tài đ c gi i h n là các công tác qu n lý ch t
l ng xây d ng công trình th y l i trong giai đo n th c hi n đ u t t i ban qu n lý
l i các v n b n có liên quan, các tài li u c a ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam;
ph ng pháp chuyên gia có tham h i ý ki n c a các chuyên gia đi tr c có nhi u kinh nghi m, gi ng viên h ng d n
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài
5.1 Ý ngh a khoa h c
Trên c s t ng quan các c s lý lu n và th c ti n v công tác qu n lý ch t
l ng xây d ng các công trình th y l i trong giai đo n th c hi n đ u t , lu n v n đã
đ xu t và l a ch n đ c các gi i pháp sát th c nh t nh m kh c ph c nh ng h n
ch còn t n trong th i gian qua c a ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam nói riêng và các Ban qu n lý d án các công trình th y l i c a đ a ph ng nói chung
5.2 Ý ngh a th c ti n
K t qu nghiên c u c a đ tài có th đ c xem nh m t h ng d n m u, m t
g i ý quan tr ng cho ho t đ ng qu n lý d án nói chung và đ c bi t công tác qu n
lý ch t l ng trong giai đo n th c hi n đ u t t i các ban qu n lý d án các công trình th y l i t i đ a ph ng Hà Nam
Trang 126 K t qu d ki n đ t đ c
H th ng và làm rõ đ c các y u đi m c a công tác qu n lý ch t l ng xây
d ng các công trình th y l i t i ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam
xu t bi n pháp đ nâng cao công tác qu n lý ch t l ng xây d ng các công trình th y l i mà ban qu n lý d án NN&PTNT Hà Nam làm ch đ u t
Trang 13CH NG 1: T NG QUAN V CH T L NG VÀ QU N LÝ CH T
1.1 T ng quan v ch t l ng xây d ng
1.1.1 Các khái ni m v ch t l ng s n ph m
( Bài gi ng Ch t l ng công trình – M c 1.1 – TS M Duy Thành – i h c Th y l i)
Trên th gi i, khái ni m v ch t l ng s n ph m đã t lâu luôn gây ra nh ng tranh cãi ph c t p Nguyên nhân ch y u c a tình tr ng này là các khái ni m v ch t
l ng nói chung và ch t l ng s n ph m nói riêng đ c nêu ra d i các góc đ khác nhau c a m i cách ti p c n, m i cách nhìn nh n riêng bi t
Theo quan đi m tri t h c, ch t l ng là tính xác đ nh b n ch t nào đó c a s
v t, hi n t ng, tính ch t mà nó kh ng đ nh nó chính là cái đó ch không ph i là cái khác ho c c ng nh nó mà nó t o ra m t s khác bi t v i m t khách th khác Ch t
l ng c a khách th không quy v nh ng tính ch t riêng bi t c a nó mà g n ch t
v i khách th nh m t kh i th ng nh t bao chùm toàn b khách th Theo quan
đi m này thì ch t l ng đã mang trong nó m t ý ngh a h t s c tr u t ng, nó không phù h p v i th c t đang đòi h i
M t khái ni m v ch t l ng v a mang tính đ n gi n v a d hi u và có tính
ch t qu ng bá r ng rãi đ i v i t t c m i ng i, đ c biêt là v i ng i tiêu dùng, v i các t ch c, ho t đ ng s n xu t kinh doanh và cung c p d ch v c ng nh v i các
ph ng pháp qu n tr ch t l ng trong các t ch c các doanh nghi p
M t quan đi m khác v ch t l ng c ng mang m t tính ch t tr u t ng Ch t
l ng theo quan đi m này đ c đ nh ngh a nh là m t s đ t đ c m t m c đ hoàn h o mang tính ch t tuy t đ i Ch t l ng là m t cái gì đó mà làm cho m i
ng i m i khi nghe th y đ u ngh ngay đ n m t s hoàn m t t nh t, cao nh t Nh
v y, theo ngh a này thì ch t l ng v n ch a thoát kh i s tr u t ng c a nó ây là
m t khái ni m còn mang n ng tính ch t ch quan, c c b và quan tr ng h n, khái
ni m này v ch t l ng v n ch a cho phép ta có th đ nh l ng đ c ch t l ng Vì
v y, nó ch mang m t ý ngh a nghiên c u lý thuy t mà không có kh n ng áp d ng trong kinh doanh
Trang 14M t quan đi m th 3 v ch t l ng theo đ nh ngh a c a W A Shemart Là
m t nhà qu n lý ng i M , là ng i kh i x ng và đ o di n cho quan đi m này đ i
v i v n đ v ch t l ng và qu n lý ch t l ng Shemart cho r ng:”ch t l ng s n
ph m trong s n xu t kinh doanh công nghi p là m t t p h p nh ng đ c tính c a s n
ph m ph n ánh giá tr s d ng c a nó “
So v i nh ng khái ni m tr c đó v ch t l ng thì khái ni m này Shemart
đã coi ch t l ng nh là m t v n đ c th và có th đ nh l ng đ c Theo quan
đi m này thì ch t l ng s n ph m s là m t y u t nào đó t n t i trong các đ c tính
c a s n ph m và vì t n t i trong các đ c tính c a s n ph m cho nên ch t l ng s n
ph m cao c ng đ ng ngh a v i vi c ph i xác l p cho các s n ph m nh ng đ c tính
t t h n ph n ánh m t giá tr cao h n cho s n ph m và nh v y chi phí s n xu t s n
ph m c ng cao h n làm cho giá bán c a s n ph m m t ch ng m c nào đó khó
đ c ng i tiêu dùng và xã h i ch p nh n Do v y, quan đi m v ch t l ng này
C a Shewart m t m t nào đó có m t ý ngh a nh t đ nh nh ng nhìn chung đây là
m t quan đi m đã tách d i ch t l ng v i ng i tiêu dùng và các nhu c u c a h
Nó không th tho mãn đ c các đi u ki n v kinh doanh và c nh tranh trong b i
c nh hi n nay
Quan đi m th 4 v ch t l ng xu t phát t phía ng i s n xu t Theo h quan
đi m này, ch t l ng s n ph m là s đ t đ c và tuân th đúng nh ng tiêu chu n,
nh ng yêu c u v kinh t và k thu t đã đ c đ t ra t tr c trong khâu thi t k s n
ph m Theo quan đi m này, ch t l ng g n li n v i v n đ công ngh và đ cao vai trò c a công ngh trong vi c t o ra s n ph m v i ch t l ng cao Quan đi m này cho r ng “ch t l ng là m t trình đ cao nh t mà m t s n ph m có đ c khi s n
xu t”
Do xu t phát t phía ng i s n xu t nên khái ni m v ch t l ng theo quan
đi m này còn có nhi u b t c p mang tính ch t b n ch t và khái ni m này luôn đ t ra cho các nhà s n xu t nh ng câu h i không d gì gi i đáp đ c Th nh t, do đ cao
y u t công ngh trong v n đ s n xu t mà quên đi r ng v n đ s n ph m có đ t
đ c ch t l ng cao hay không chính là do ng i tiêu dùng nh n xét ch không
Trang 15ph i do các nhà s n xu t nh n xét d a trên m t s c s không đ y đ và thi u tính thuy t ph c, đó là công ngh s n xu t c a h , Th hai, câu h i đ t ra cho các nhà
s n xu t là h l y gì đ đ m b o r ng quá trình s n xu t đ c th c hi n trên công ngh c a h không g p m t ch ng i hay r c r i nào trong xu t quá trình s n xu t
và m t đi u n a, li u công ngh c a h có còn thích h p v i nhu c u v các lo i s n
ph m c s n ph m cùng lo i và s n ph m thay th trên th tr ng hay không
Nh v y, theo khái ni m v ch t l ng này các nhà s n xu t không tính đ n
nh ng tác đ ng luôn luôn thay đ i và thay đ i m t cách liên t c c a môi tr ng kinh doanh và h qu t t y u c a nó, trong khi h đang say x a v i nh ng s n ph m
ch t l ng cao c a h thì c ng là lúc nhu c u c a ng i tiêu dùng đã chuy n sang
m t h ng khác, m t c p đ cao h n
kh c ph c nh ng h n ch t n t i và nh ng khuy t t t trung khái ni m trên
bu c các nhà qu n lý, các t ch c, doanh nghi p s n xu t kinh doanh ph i đ a ra
m t khái ni m bao quát h n, hoàn ch nh h n v ch t l ng s n ph m Khái ni m này m t m t ph i đ m b o đ c tính khách quan m t khác ph i ph n ánh đ c v n
đ hi u qu c a s n xu t kinh doanh mà ch t l ng c a s n ph m ch t l ng cao s mang l i cho doanh nghi p, cho t ch c C th h n, khái ni m v ch t l ng s n
ph m này ph i th c s xu t phát t h ng ng i tiêu dùng Theo quan đi m nay thì:“ ch t l ng là s phù h p m t cách t t nh t v i các yêu c u và m c đích c a
ng i tiêu dùng “, v i khái ni m trên v ch t l ng thì b c đ u tiên c a quá trình
s n xu t kinh doanh ph i là vi c nghiên c u và tìm hi u nhu c u c a ng i tiêu dùng v các lo i s n ph m hàng hoá ho c d ch v mà doanh nghi p đ nh cung c p trên th tr ng Các nhu c u c a th tr ng và ng i tiêu dùng luôn luôn thay đ i đòi h i các t ch c, các doanh nghi p tham gia s n xu t kinh doanh ph i liên t c
đ i m i c i ti n ch t l ng, đáp ng k p th i nh ng thay đ i c a nhu c u c ng nh
c a các hoàn c nh các đi u ki n s n xu t kinh doanh ây là nh ng đòi h i r t c
b n mang tính ch t đ c tr ng c a n n kinh t th tr ng và nó đã tr thành nguyên
t c ch y u nh t trong s n xu t kinh doanh hi n đ i ngày nay M c dù v y, quan
đi m trên đây v ch t l ng s n ph m v n còn nh ng nh c đi m c a nó ó là s
Trang 16thi u ch đ ng trong các quy t đ nh s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p S ph thu c quá nhi u và ph c t p c a doanh nghi p vào khách hàng, ng i tiêu dùng có
th s làm cho v n đ qu n lý tr nên ph c t p và khó kh n h n Tuy v y, nó là m t đòi h i t t y u mang tính ch t th i đ i và l ch s
Ngoài các khái ni m đã nêu trên, còn m t s khái ni m khác v ch t l ng
s n ph m c ng đ c đ a ra nh m b sung cho các khái ni m đã đ c nêu ra tr c
đó C th theo các chuyên gia v ch t l ng thì ch t l ng là:
+ Theo tiêu chu n ISO – 8402 /1994 Ch t l ng là t p h p các đ c tính c a m t
th c th t o cho th c th đó kh n ng tho mãn nhu c u đã xác đ nh ho c c n đ n + Theo đ nh ngh a c a ISO 9000/2000 Ch t l ng là m c đ c a m t t p h p các đ c tính v n có đáp ng đ c các yêu c u
+ Theo t ch c tiêu chu n hoá qu c t Ch t l ng là t ng th các chi tiêu,
nh ng đ c tr ng s n ph m th hi n s tho mãn nhu c u c a ng i tiêu dùng, phù
h p v i công d ng mà ng i tiêu dùng mong mu n v i chi phí th p nh t và th i gian nhanh nh t
Nh v y, ch t l ng s n ph m dù đ c hi u theo nhi u cách khác nhau d a trên nh ng cách ti p c n khác nhau đ u có m t đi m chung nh t ó là s phù h p
v i yêu c u Yêu c u này bao g m c các yêu câu c a khách hàng mong mu n tho mãn nh ng nhu c u c a mình và c các yêu c u mang tính k thu t, kinh t và các tính ch t pháp lý khác V i nhi u các khái ni m d a trên các quan đi m khác nhau
nh trên, do v y trong quá trình qu n tr ch t l ng c n ph i xem ch t l ng s n
ph m trong m t th th ng nh t Các khái ni m trên m c dù có ph n khác nhau
Trang 17nh ng không lo i tr mà b xung cho nhau C n ph i hi u khái ni m v ch t l ng
m t cách có h th ng m i đ m b o hi u đ c m t cách đ y đ nh t và hoàn thi n
nh t v ch t l ng Có nh v y, vi c t o ra các quy t đ nh trong quá trình qu n lý nói chung và quá trình qu n tr ch t l ng noí riêng m i đ m b o đ t đ c hiê qu cho c quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p hay t ch c
T đó có th hình thành khái ni m ch t l ng t ng h p là s th a mãn yêu c u trên t t c các ph ng di n sau:
Trang 18nh ng ch c n ng ch y u c a s n ph m, quy đ nh giá tr s d ng c a s n ph m;
- Ch tiêu đ tin c y: Ph n ánh s n đ nh c a các đ c tính s d ng c a s n
ph m, kh n ng c a s n ph m và d ch v có th ti p t c đáp ng các yêu c u c a
ng i tiêu dùng;
- Ch tiêu công ngh : Là nh ng ch tiêu đ c tr ng cho ph ng pháp, quy trình
s n xu t nh m ti t ki m các y u t v t ch t trong quá trình s n xu t (T i thi u hóa các ch tiêu s n xu t) s n ph m;
- Ch tiêu lao đ ng h c: Ph n ánh m i quan h gi a con ng i v i s n ph m,
đ c bi t là s thu n l i mà s n ph m đem l i cho ng i tiêu dùng trong quá trình s
d ng;
- Ch tiêu th m m : c tr ng cho m c đ truy n c m, h p d n c a s n ph m,
s hài hòa v hình h c, nguyên v n v k t c u;
- Ch tiêu đ b n: ây là ch tiêu ph n ánh kho ng th i gian t khi s n ph m
đ c hoàn thi n cho t i khi s n ph m không còn v n hành, s d ng đ c n a;
- Ch tiêu d v n chuy n: Ph n ánh s thu n ti n c a các s n ph m trong quá trình di chuy n, v n chuy n trên các ph ng ti n giao thông;
- Ch tiêu an toàn: Ch tiêu đ c tr ng cho m c đ an toàn khi s n xu t hay tiêu dùng s n ph m;
- Ch tiêu sinh thái: Ph n ánh m c đ gây đ c h i, nh h ng đ n môi tr ng xung quanh trong quá trình s n xu t và v n hành s n ph m;
- Ch tiêu tiêu chu n hóa, th ng nh t hóa: c tr ng cho kh n ng l p đ t, thay
T l sai h ng = s s n ph m sai h ng / T ng s n ph m s n xuât (%);
Trang 19+ T l đ t ch t l ng: T l đ t ch t l ng = s s n ph m đ t ch t l ng /
t ng s n ph m s n xu t (%)
1.1.3 Ch t l ng s n ph m là công trình xây d ng
1.1.3.1 Khái ni m v công trình xây d ng
“Công trình xây d ng” là s n ph m đ c t o thành b i s c lao đ ng c a con
ng i, v t li u xây d ng, thi t b l p đ t vào công trình, đ c liên k t đ nh v v i
đ t, có th bao g m ph n d i m t đ t, ph n trên m t đ t, ph n d i m t n c,
ph n trên m t n c đ c xây d ng theo thi t k Công trình xây d ng bao g m công trình dân d ng, công trình công nghi p, giao thông, NN&PTNT, công trình h
t ng k thu t
1.1.3.2 Khái ni m v ch t l ng công trình xây d ng
Ch t l ng công trình xây d ng là nh ng yêu c u v an toàn, b n v ng, k thu t
và m thu t c a công trình nh ng ph i phù h p v i quy chu n và tiêu chu n xây d ng, các quy đ nh trong v n b n quy ph m pháp lu t có liên quan và h p đ ng kinh t
Ch t l ng công trình xây d ng không ch đ m b o s an toàn v m t k thu t
mà còn ph i th a mãn các yêu c u v an toàn s d ng có ch a đ ng y u t xã h i
và kinh t Ví d : m t công trình quá an toàn, quá ch c ch n nh ng không phù h p
v i quy ho ch, ki n trúc, gây nh ng nh h ng b t l i cho c ng đ ng (an ninh, an toàn môi tr ng…), không kinh t thì c ng không tho mãn yêu c u v ch t l ng công trình
1.1.3.3 c đi m c a s n ph m xây d ng
S n ph m xây l p có đ c đi m riêng bi t khác v i các ngành s n xu t c th
nh sau:
Trang 20- S n ph m xây l p là nh ng công trình xây d ng, v t ki n trúc…, có quy mô
đa d ng k t c u ph c t p mang tính đ n chi c, th i gian s n xu t s n ph m xây l p lâu dài c đi m này đòi h i vi c t ch c qu n lý và h ch toán s n ph m xây l p
nh t thi t ph i l p d toán ( d toán thi t k , d toán thi công) Quá trình s n xu t xây l p ph i so sánh v i d toán, l y d toán làm th c đo, đ ng th i gi m b t r i
ro ph i mua b o hi m cho công trình xây l p
- S n ph m xây l p đ c tiêu th theo giá d toán ho c theo giá th a thu n v i
ch đ u t (Giá đ u th u), do đó tính ch t hàng hóa c a s n ph m xây l p không th
hi n rõ ràng (vì đã quy đ nh giá c , ng i mua, ng i bán s n ph m xây l p có
tr c khi xây d ng thông qua h p đ ng xây d ng nh n th u);
- S n ph m xây l p c đ nh t i n i s n xu t, còn các đi u ki n s n xu t ph i di chuy n theo đ a đi m đ t s n ph m;
- S n ph m xây l p t khi kh i công đ n khi hoàn thành công trình bàn giao
đ a vào s d ng th ng kéo dài Quá trình thi công đ c chia thành nhi u giai đo n,
m i giai đo n đ c chia thành nhi u công vi c khác nhau, các công vi c này th ng
di n ra ngoài tr i nên ch u tác đ ng l n c a nhân t môi tr ng nh n ng, m a, bão… c đi m này đòi h i vi c t ch c qu n lý, giám sát ch t ch sao cho đ m
b o ch t l ng công trình đúng nh thi t k , d toán Các nhà th u có trách nhi m
b o hành công trình (ch đ u t gi l i t l nh t đ nh trên giá tr công trình, khi h t
th i h n b o hành công trình m i tr l i cho đ n v xây l p)
1.1.3.4 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng công trình xây d ng
C ng nh các l nh v c khác thì c a s n xu t kinh doanh và d ch v , ch t l ng công trình xây d ng ph thu c vào nhi u nhân t Tuy nhiên, đây tác gi phân thành hai h ng theo tiêu chí ch quan và khách quan
Trang 21ng i bi n s n ph m trên b n v thành s n ph m th c t do đó đ n v thi công có
nh h ng r t l n đ n ch t l ng công trình xây d ng
- Ch t l ng v t li u đ a vào s d ng có đ c ki m tra k l ng hay không đây là nhân t r t quan tr ng nh h ng đ n ch t l ng công trình
- Ý th c c a ng i công nhân thi công Ví d ng i công nhân không có ý
th c d n đ n thi công c u th , pha tr n v a thi công không đúng… s làm nh
h ng đ n ch t l ng công trình
- Các bi n pháp k thu t thi công: Các quy trình ph i tuân theo các quy ph m thi công n u không s nh h ng đ n ch t l ng công trình, c u ki n ch u l c s không đ m b o
b Các nhân t khách quan
- Th i ti t: Các đi u ki n th i ti t b t l i nh n ng, m a, nhi t đ , gió… nên
ti n đ thi công nhi u khi s b d n ghép, t ng nhanh ti n đ … các kho ng d ng k thu t không nh ý mu n làm nh h ng đ n ch t l ng công trình
- a ch t công trình: Khi công trình thi công vào giai đo n m móng thi công
th y phát hi n ra các hi n t ng đ a ch t b t th ng d n đ n các bên nh ch đ u t , giám sát, thi công và t v n thi t k ph i h p bàn l i đ có bi n pháp x lý m i d n
đ n ch m ti n đ công trình hay ph i đ y nhanh các h ng m c sau d n đ n ch t
l ng s không đ c đ m b o
1.2 T ng quan v qu n lý ch t l ng công trình
( Bài gi ng Ch t l ng công trình – M c 1.2 – TS M Duy Thành – i h c Th y l i)
1.2.1 Khái ni m v qu n lý ch t l ng
Ch t l ng không t nhiên sinh ra, nó là k t qu c a c a s tác đ ng hàng lo t
y u t có liên quan ch t ch v i nhau Mu n đ t đ c ch t l ng mong mu n c n
ph i qu n lý m t cách đúng đ n các y u t này Qu n lý ch t l ng là m t khía
c nh c a ch c n ng qu n lý đ xác đ nh và th c hi n chính sách ch t l ng Ho t
đ ng qu n lý trong l nh v c ch t l ng đ c g i là qu n lý ch t l ng
Hi n nay t n t i các quan đi m khác nhau v qu n lý ch t l ng:
Theo GOST 15467-70, qu n lý ch t l ng là xây d ng, đ m b o và duy trì
Trang 22m c ch t l ng t t y u c a s n ph m khi thi t k , ch t o và l u thông hàng tiêu dùng i u này th c hi n b ng cách ki m tra ch t l ng có h th ng, c ng nh
ch t l ng trong t ch c thi t k , s n xu t sao cho đ m b o n n s n xu t có hi u
qu nh t, đ ng th i cho phép tho mãn đ y đ các yêu c u c a ng i tiêu dùng A.V.Feigenbaum, nhà khoa h c ng i M cho r ng: Qu n lý ch t l ng là
m t h th ng ho t đ ng th ng nh t có hi u qu c a nh ng b ph n khác nhau trong
m t t ch c (m t đ n v kinh t ) ch u trách nhi m tri n khai các tham s ch t l ng, duy trì m c ch t l ng đã đ t đ c và nâng cao nó đ đ m b o s n xu t và tiêu dùng s n ph m m t cách kinh t nh t, tho mãn nhu c u c a tiêu dùng
Trong các tiêu chu n công nghi p Nh t B n (JIS) xác đ nh: qu n lý ch t l ng
là h th ng các ph ng pháp s n xu t t o đi u ki n s n xu t ti t ki m nh ng hàng hoá có ch t l ng cao ho c đ a ra nh ng d ch v có ch t l ng tho mãn yêu c u
c a ng i tiêu dùng
Giáo s , ti n s Kaoru Ishikawa, m t chuyên gia n i ti ng trong l nh v c qu n
lý ch t l ng c a Nh t B n đ a ra đ nh ngh a qu n lý ch t l ng có ngh a là: Nghiên c u tri n khai, thi t k s n xu t và b o d ng m t s s n ph m có ch t
l ng, kinh t nh t, có ích nh t cho ng i tiêu dùng và bao gi c ng tho mãn nhu
Trang 23ki m soát ch t l ng, đ m b o ch t l ng và c i ti n ch t l ng trong khuôn kh
ch c, kinh t , k thu t, xã h i) Qu n lý ch t l ng là nhi m v c a t t c m i
ng i, m i thành viên trong xã h i, trong doanh nghi p, là trách nhi m c a t t c các c p, nh ng ph i đ c lãnh đ o cao nh t ch đ o
v c a ho ch đ nh ch t l ng là:
- Nghiên c u th tr ng đ xác đ nh yêu c u c a khách hàng v s n ph m hàng hóa d ch v , t đó xác đ nh yêu c u v ch t l ng, các thông s k thu t c a s n
ph m d ch v thi t k s n ph m d ch v
- Xác đ nh m c tiêu ch t l ng s n ph m c n đ t đ c và chính sách ch t
l ng c a doanh nghi p
- Chuy n giao k t qu ho ch đ nh cho các b ph n tác nghi p
Ho ch đ nh ch t l ng có tác d ng: nh h ng phát tri n ch t l ng cho toàn
Trang 24công ty T o đi u ki n nâng cao kh n ng c nh tranh trên th tr ng, giúp các doanh nghi p thâm nh p th tr ng và m r ng th tr ng Khai thác và s d ng có hi u
qu h n các ngu n l c và ti m n ng trong dài h n góp ph n làm gi m chi phí cho
h p
- T ch c th c hi n bao g m vi c ti n hành các bi n pháp kinh t , t ch c, k thu t, chính tr, t t ng, hành chính nh m th c hi n k ho ch đã xác đ nh Nhi m
Ch c n ng ki m tra, ki m soát ch t l ng là quá trình đi u khi n, đánh giá các
ho t đ ng tác nghi p thông qua nh ng k thu t, ph ng ti n, ph ng pháp và ho t
đ ng nh m đ m b o ch t l ng s n ph m theo đúng yêu c u đ ra Nh ng nhi m v
Trang 25Khi th c hi n ki m tra, ki m soát các k t qu th c hi n k ho ch c n đánh giá các v n đ sau:
+ Li u k ho ch có đ c tuân theo m t cách trung thành không
th ng qu c gia v đ m b o và nâng cao ch t l ng
1.2.2.5 Ch c n ng đi u ch nh, đi u hòa ph i h p
ó là toàn b nh ng ho t đ ng nh m t o ra s ph i h p đ ng b , kh c ph c các t n t i và đ a ch t l ng s n ph m lên m c cao h n tr c nh m gi m d n kho ng cách gi a mong mu n c a khách hàng và th c t ch t l ng s n ph m đ t
đ c, th a mãn khách hàng m c đ cao h n
Ho t đ ng đi u ch nh, đi u hòa, ph i h p đ i v i qu n lý ch t l ng đ c
hi u rõ nhi m v c i ti n và hoàn thi n ch t l ng C i ti n và hoàn thi n ch t
l ng đ c ti n hành theo các h ng:
- Phát tri n s n ph m m i, đa d ng hóa s n ph m
- i m i công ngh
- Thay đ i và hoàn thi n quá trình nh m gi m khuy t t t
Khi ti n hành các ho t đ ng đi u ch nh c n ph i phân bi t rõ ràng gi a vi c
lo i tr h u qu và lo i tr nguyên nhân c a h u qu … S a l i nh ng ph ph m và phát hi n nh ng l m l n trong quá trình s n xu t b ng vi c thêm th i gian là nh ng
ho t đ ng xóa b h u qu ch không ph i là nguyên nhân C n tìm hi u nguyên nhân x y ra khuy t t t và có bi n pháp kh c ph c ngay t đ u N u nguyên nhân là
s tr c tr c c a thi t b thì ph i xem xét l i ph ng pháp b o d ng thi t b N u không đ t m c tiêu do k ho ch t i thì đi u s ng còn là c n phát hi n t i sao các k
ho ch không đ y đ đã đ c thi t l p ngay t đ u và ti n hành c i cách ch t l ng
c a ho t đ ng ho ch đ nh c ng nh hoàn thiên b n thân các k ho ch
Trang 261.2.3 Các ph ng pháp qu n lý ch t l ng
- Ki m tra ch t l ng (Quality Inspection) v i m c tiêu đ sàng l c các s n
ph m không phù h p, không đáp ng yêu c u, có ch t l ng kém ra kh i các s n
ph m phù h p, đáp ng yêu c u, có ch t l ng t t M c đích là ch có s n ph m
đ m b o yêu c u đ n tay khách hàng
- Ki m soát ch t l ng (Quality Control) v i m c tiêu ng n ng a vi c t o ra,
s n xu t các s n ph m khuy t t t làm đ c đi u này, ph i ki m soát các y u t
nh con ng i, bi n pháp s n xu t t o ra s n ph m (Nh dây truy n công ngh …), các đ u vào (Nh nguyên v t li u…) công c s n xu t (nh trang thi t b công ngh …) và y u t môi tr ng (nh đ a đi m s n xu t…)
- Ki m soát ch t l ng toàn di n (Total quality Control) v i m c tiêu ki m soát t t c các quá trình tác đ ng đ n ch t l ng k c quá trình x y ra tr c và sau quá trình s n xu t s n ph m nh kh o sát th tr ng, nghiên c u, l p k ho ch, phát tri n thi t k và mua hàng, l u kho, v n chuy n, phân ph i bán hàng và d ch v sau bán hàng
- Qu n lý ch t l ng toàn di n (Total Quality Management) v i m c tiêu là
c i ti n ch t l ng s n ph m, th a mãn khách hàng m c đ t t nh t có th
Ph ng pháp này cung c p m t h th ng toàn di n cho ho t đ ng qu n lý và c i
ti n m i khía c nh có liên quan đ n ch t l ng và huy đ ng s tham gia c a t t c các c p, c a m i ng i nh m đ t đ c m c tiêu ch t l ng đ ra
S li t kê các ph ng pháp qu n lý ch t l ng nêu trên c ng ph n ánh s phát tri n c a ho t đ ng qu n lý ch t l ng trên ph m vi toàn th gi i di n ra trong hàng
th k qua thông qua s thay đ i t duy c a các nhà qu n lý ch t l ng trong ti n trình phát tri n kinh t , th ng m i, khoa h c và công ngh c a th gi i
Ngoài các doanh nghi p, vi c áp d ng h th ng qu n lý ch t l ng nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng c a các t ch c s nghi p và các c quan hành chính nhà
n c c ng đ c quan tâm i u này ch ng t qu n lý ch t l ng ngày càng tr nên quan tr ng và đ c áp d ng sâu r ng trong m i l nh v c c a cu c s ng
Trang 271.2.4 Qu n lý ch t l ng công trình xây d ng nói chung và th y l i nói riêng 1.2.4.1 Khái ni m qu n lý ch t l ng công trình xây d ng
Qu n lý ch t l ng công trình xây d ng là t p h p các ho t đ ng t đó đ ra các yêu c u, quy đ nh và th c hi n yêu c u, quy đ nh đó b ng các bi n pháp nh
ki m soát ch t l ng, đ m b o ch t l ng, c i ti n ch t l ng, ho t đ ng qu n lý
ch t l ng công trình xây d ng ch y u là công tác giám sát c a ch đ u t và các
ch th khác
Nói cách khác qu n lý ch t l ng công trình xây d ng là t p h p các ho t
đ ng c a c quan đ n v , có ch c n ng qu n lý thông qua ki m tra, đ m b o ch t
l ng, c i ti n ch t l ng trong các giai đo n t chu n b đ u t , th c hi n đ u t ,
k t thúc xây d ng và đ a vào khai thác v n hành
1.2.4 2 Các tiêu chí đánh giá ch t l ng công trình xây d ng
Cho đ n nay, v n ch a có t ch c nào nghiên c u m t cách h th ng, toàn
di n v các h th ng đánh giá c ng nh các tiêu chí đánh giá ch t l ng công trình xây d ng Tuy nhiên, xu t phát t các c s lý lu n, th c ti n xây d ng và h th ng quy chu n, tiêu chu n k thu t và v n b n quy ph m pháp lu t Vi t Nam, b c
đ u có th đánh giá ch t l ng công trình xây d ng nh sau:
Th nh t, c n xây d ng h th ng đánh giá ch t l ng công trình xây d ng (sau đây vi t t t là HT GCL) H th ng này là m t h th ng quy đ nh rõ ph ng pháp đo l ng và đánh giá ch t l ng c a m t công trình xây d ng d a trên các tiêu chu n đ c ch p thu n có liên quan H th ng này cho phép đánh giá ch t l ng và
so sánh khách quan ch t l ng c a công trình này so v i công trình khác thông qua
th u d a trên ch t l ng tay ngh Biên so n d li u đ phân tích th ng kê
Trang 28Th ba, HT GCL ph i bao g m các n i dung sau:
a ánh giá tay ngh c a nhà th u thi công xây d ng Ph m vi đánh giá:
HT GCL đ t ra các tiêu chu n v ch t l ng tay ngh cho các nhà th u thi công xây d ng đ i v i các b ph n khác nhau c a công trình xây d ng và đ i v i các công trình xây d ng c s h t ng Ch t l ng tay ngh c a nhà th u thi công xây
d ng đ c đánh giá theo yêu c u c a tiêu chu n có liên quan, và các tiêu chí đ c công nh n n u tay ngh c a nhà th u thi công xây d ng tuân th tiêu chu n Nh ng tiêu chí này là c s đ tính đi m cho HT GCL (%) đ i v i m t d án xây d ng công trình
HT GCL đánh giá đ c th c hi n thông qua ki m tra hi n tr ng và s d ng các nguyên t c, k t qu c a đ t ki m tra l n đ u Công trình xây d ng đ c s a
ch a sau khi đánh giá l n đ u s không đ c ki m tra l i M c tiêu c a nguyên t c này là khuy n khích các nhà th u thi công xây d ng ph i "làm t t m i công vi c ngay t đ u và b t k lúc nào"
b Vi c đánh giá c a HT GCL HT GCL đánh giá m t d án xây d ng đ c
th c hi n theo k t qu ki m tra - đánh giá đ c l p và không đ c có m i quan tâm và liên h v i d án (kh o sát, thi t k , thi công, giám sát, ki m đ nh, qu n lý d án…)
M i công tác đánh giá ph i th c hi n theo yêu c u b i t ch c đánh giá đ c
c quan qu n lý nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng hu n luy n T ch c
th c hi n đánh giá ph i đ ng ký v i c quan qu n lý nhà n c v ch t l ng công trình xây d ng m i đ đi u ki n đ đánh giá ch t l ng công trình xây d ng theo
di n cho toàn b công trình
Trang 29d Vi c đánh giá ph i d a vào tiêu chu n c a HT GCL: Tiêu chu n này xác
đ nh các yêu c u v ch t l ng tay ngh và th t c đánh giá ch t l ng các công trình xây d ng
e Vi c đánh giá ph i th c hi n theo quy trình
1.2.4.3 Các nguyên t c đánh giá ch t l ng công trình xây d ng
- Công tác kh o sát/thi t k , thi công xây d ng công trình ph i đ m b o an toàn cho b n thân công trình và các công trình lân c n; đ m b o an toàn trong quá trình thi công xây d ng và tuân th các quy đ nh c a Ngh đ nh này
- Công trình, h ng m c công trình ch đ c nghi m thu đ đ a vào s d ng khi đáp ng đ c các yêu c u c a thi t k , quy chu n k thu t qu c gia, tiêu chu n
áp d ng cho công trình, ch d n k thu t và các yêu c u khác c a ch đ u t theo
n i dung c a h p đ ng và quy đ nh c a pháp lu t có liên quan
- T ch c, cá nhân khi tham gia ho t đ ng xây d ng ph i có đ đi u ki n n ng
l c phù h p v i công vi c th c hi n, có h th ng qu n lý ch t l ng và ch u trách nhi m v ch t l ng các công vi c xây d ng do mình th c hi n tr c ch đ u t và
tr c pháp lu t
- Ch đ u t có trách nhi m t ch c qu n lý ch t l ng phù h p v i tính ch t, quy mô và ngu n v n đ u t xây d ng công trình trong quá trình th c hi n đ u t xây d ng công trình theo quy đ nh c a Ngh đ nh này
- Ng i quy t đ nh đ u t có trách nhi m ki m tra vi c t ch c th c hi n qu n
lý ch t l ng công trình xây d ng c a ch đ u t và các nhà th u theo quy đ nh c a Ngh đ nh này và quy đ nh c a pháp lu t có liên quan
- C quan qu n lý nhà n c v xây d ng h ng d n, ki m tra công tác qu n lý
ch t l ng c a các t ch c, cá nhân tham gia xây d ng công trình; ki m tra, giám
đ nh ch t l ng công trình xây d ng; ki n ngh và x lý các vi ph m v ch t l ng công trình xây d ng theo quy đ nh c a pháp lu t
1.2.4.4 Vai trò qu n lý ch t l ng công trình xây d ng
- i v i Nhà n c: Công tác QLCL t i các CTXD đ c đ m b o s t o đ c
s n đ nh trong xã h i, t o đ c ni m tin đ i v i các nhà đ u t trong và ngoài
Trang 30n c tham gia vào l nh v c xây d ng, h n ch đ c nh ng r i ro, thi t h i cho
nh ng ng i s d ng CTXD nói riêng và c ng đ ng nói chung
- i v i C T: m b o và nâng cao CLCT s tho mãn đ c các yêu c u
c a C T, ti t ki m đ c v n cho Nhà n c hay nhà đ u t và góp ph n nâng cao
ch t l ng cu c s ng xã h i Ngoài ra, đ m b o và nâng cao ch t l ng t o lòng tin,
s ng h c a các t ch c xã h i và ng i h ng l i đ i v i C T, góp ph n phát tri n m i quan h h p tác lâu dài
- i v i nhà th u: Vi c đ m b o và nâng cao CLCT xây d ng s ti t ki m nguyên v t li u, nhân công, máy móc thi t b, t ng n ng su t lao đ ng Nâng cao CLCT xây d ng có ý ngh a quan tr ng t i nâng cao đ i s ng ng i lao đ ng, thu n
l i cho vi c áp d ng ti n b khoa h c công ngh đ i v i nhà th u CLCT xây d ng
g n v i an toàn c a thi t b và nhân công nhà th u trong quá trình xây d ng Ngoài
ra, CLCT đ m b o cho vi c duy trì và nâng cao th ng hi u c ng nh phát tri n b n v ng c a nhà th u
1.3 Nh ng s c công trình x y ra liên quan đ n qu n lý ch t l ng
1.3.1 T ng quan v s c
( T ng quan v s c công trình xây d ng – PGS TS Tr n Ch ng)
1.3.1.1 M t s khái ni m liên quan đ n s c công trình
nh ngh a s c : S c công trình là nh ng h h ng v t quá gi i h n an toàn cho phép làm cho công trình có nguy c s p đ , đã s p đ m t ph n, toàn b công trình ho c công trình không s d ng đ c theo thi t k ( kho n 29 đi u 3 Lu t Xây d ng)
Theo đ nh ngh a này, s c c th đ c phân chi ti t h n thành các lo i sau:
S c s p đ : b ph n công trình ho c toàn b công trình b s p đ ph i d b
đ làm l i
S c v bi n d ng: N n, móng b lún; k t c u b nghiêng, v n, võng…làm cho công trình có nguy c s p đ ho c không th s d ng đ c bình th ng ph i
s a ch a m i dùng đ c
S c sai l ch v trí: Móng, c c móng sai l ch v trí, h ng; sai l ch v trí quá
Trang 31l n c a k t c u ho c chi ti t đ t s n… có th d n t i nguy c s p đ ho c không s
d ng đ c bình th ng ph i s a ch a ho c thay th
S c v công n ng: công n ng không phù h p theo yêu c u; ch c n ng ch ng
th m, cách âm, cách nhi t không đ t yêu c u; th m m ph n c m…ph i s a ch a, thay th đ đáp ng công n ng c a công trình
1.3.1.2 M t s nguyên nhân s c th ng g p
a Giai đo n kh o sát xây d ng
Các sai sót trong ho t đ ng kh o sát xây d ng th ng bi u hi n các khía
c nh sau:
Không phát hi n đ c ho c phát hi n không đ y đ quy lu t phân b không gian (theo chi u r ng và theo chi u sâu) các phân v đ a t ng, đ c bi t các đ t y u
ho c các đ i y u trong khu v c xây d ng và khu v c liên quan khác;
ánh giá không chính xác các đ c tr ng tính ch t xây d ng c a các phân v
đ a t ng có m t trong khu v c xây d ng; thi u s hi u bi t v n n đ t hay do công tác kh o sát đ a k thu t s sài ánh giá sai v các ch tiêu c lý c a n n đ t
Không phát hi n đ c s phát sinh và chi u h ng phát tri n c a các quá trình
đ a k thu t có th d n t i s m t n đ nh c a công trình xây d ng
Không đi u tra, kh o sát công trình lân c n và các tác đ ng n mòn c a môi
tr ng…
Nh ng sai sót trên th ng d n đ n nh ng t n kém khi ph i kh o sát l i (n u phát hi n tr c thi t k ), thay đ i thi t k (phát hi n khi chu n b thi công) Còn n u không phát hi n đ c thì thi t h i là không th k đ c khi đã đ a công trình vào
Trang 32Quá t i đ i v i đ t n n là tr ng h p đ i v i tiêu chu n gi i h n th nh t (v
đ b n) đã không đ t Th ng x y ra đ i v i các l p đ t y u ho c th u kính bùn xen k p, và m t s tr ng h p đ t đ p tôn n n không đ c xem là m t lo i t i tr ng, cùng v i t i tr ng c a công trình truy n lên đ t n n bên d i và gây cho công trình
Nguyên nhân c a sai sót này là do s ph i h p gi a các nhóm thi t k không
ch t ch , khâu ki m b n v không đ c gây nên nh m l n đáng ti c x y ra trong
vi c tính toán thi t k k t c u công trình Cùng v i sai sót đó là thi u s quan sát
t ng th c a ng i thi t k trong vi c ki m soát ch t l ng công trình
- Sai sót s đ tính toán
Trong tính toán k t c u, do kh n ng ng d ng m nh m c a các ph n m m phân tích k t c u, v c b n, s đ tính toán k t c u th ng đ c ng i thi t k l p
gi ng công trình th c c v hình dáng, kích th c và v t li u s d ng cho k t c u Tuy nhiên, vi c quá ph thu c vào ph n m m k t c u c ng có th gây ra nh ng sai
l m đáng ti c trong tính toán thi t k
- B qua ki m tra đi u ki n n đ nh c a k t c u
Khi tính toán thi t k , đ i v i nh ng thi t k thông th ng, các k s thi t k
th ng tính toán ki m tra k t c u theo tr ng thái gi i h n th nh t Tuy nhiên, trong
tr ng thái gi i h n th nh t, ch tính toán ki m tra đ i v i đi u ki n đ m b o kh
n ng ch u l c, b qua ki m tra đi u ki n n đ nh c a k t c u i v i nh ng công trình có quy mô nh , kích th c c u ki n k t c u không l n, thì vi c ki m tra theo
đi u ki n n đ nh có th b qua Tuy nhiên, đ i v i các các công trình có quy mô không nh , kích th c c u ki n l n thì vi c ki m tra theo đi u ki n n đ nh là r t
c n thi t
Trang 33nh ng thay đ i so v i thi t k ban đ u, đ đáp ng nhu c u s d ng, ph i s a ch a,
c i t o, nâng c p công trình hi n có đ thay đ i tính n ng, quy mô đáp ng đ c
ch c n ng m i mà s d ng yêu c u Trong quá trình thi t k , nhi u khi các nhà thi t
k đã không xác đ nh tu i th còn l i c a công trình c n c i t o, tu i th c a ph n công trình đ c đ l i c a công trình c i t o, xem tu i th c a chúng còn t ng
đ ng v i tu i c a ph n công trình đ c nâng c p c i t o hay không d n đ n tình
tr ng tu i th c a t ng ph n c a công trình đ c c i t o không đ ng đ u và tu i th
c a toàn b công trình b gi m
ng th i nhà thi t k ch a quan tâm đ n s đ ch u l c c a công trình c và
s đ ch u l c c a công trình sau khi c i t o S khác bi t quá xa c a s đ k t c u
m i sau khi c i t o và s đ k t c u c a công trình c , đã d n đ n s can thi p quá sâu vào k t c u c a công trình c và d n đ n s c c a công trình xây d ng
- Nh ng nguyên nhân v thi t k liên quan đ n môi tr ng
Trang 34M t trong nh ng v n đ nóng c n bàn t i trong m i quan h gi a ch t l ng công trình và an toàn môi tr ng là nh ng can thi p “thô b o” c a các đ án thi t
k gây ra nh ng b t n cho s làm vi c an toàn c a công trình trong su t tu i th
c a nó V n d v trái đ t này đã t n t i n đ nh hàng tri u tri u n m Ng i thi t k
đã vô tình và ph n l n là c ý vì nh ng m c đích h p hòi đã t o cho m t ph n c a
v trái đ t b bi n d ng gây m t n đ nh c c b S m t n đ nh này s làm xu t
hi n m t xu th đi tìm s cân b ng m i Quá trình này đôi khi th c s “kh c li t” và
s không có đi m d ng m t khi tr ng thái cân b ng m i không đ c tái l p Vì v y, trong các d án xây d ng có nh h ng t i môi tr ng th ng đ c xem xét r t chi
ti t v n đ an toàn môi tr ng Song, do nh ng nh n th c còn h n h p v vai trò
c a an toàn môi tr ng trong s b n v ng c a công trình xây d ng và th c tr ng
ch coi tr ng l i ích tr c m t, công trình xây d ng đã, đang và s b thiên nhiên tác
đ ng phá ho i và làm hao t n tu i th
- Nh ng nguyên nhân v thi t k liên quan đ n môi tr ng n mòn
Nh ng sai sót c a ng i thi t k d n đ n công trình xây d ng b s c do tác
đ ng n mòn c a môi tr ng nh :
Quy đ nh sai v chi u dày l p b o v
S d ng mác bê tông th p không đ m b o hàm l ng xi m ng t i thi u
Không s d ng các bi n pháp c n thi t đ t ng kh n ng ch ng n mòn cho
k t c u
- Các tr ng h p khác
Khi tính toán tác gi có m t s quan ni m không thích h p v i đi u ki n th c
t thi công, nh ng không chú thích rõ ràng đ y đ trong b n v chi ti t, đ ng i thi công th c hi n
Không có bi n pháp c u t o, đ công trình ch u s thay đ i c a nhi t đ , khi nhi t đ thay đ i làm k t c u b co giãn, công trình b n t k t c u ch u tác đ ng c a nhi t, t o đi u ki n cho các tác nhân khác n mòn k t c u d n đ n k t c u b h h ng
c Giai đo n thi công xây d ng
Trong thi công, nhà th u không th c hi n đúng các quy trình quy ph m k
Trang 35thu t đã d n đ n s c công trình xây d ng:
Không ki m tra ch t l ng, quy cách v t li u tr c khi thi công
Không th c hi n đúng trình t các b c thi công
Vi ph m các quy đ nh v t ch c, qu n lý, k thu t thi công
Trong cu c đ u th u g n đây có nhi u công trình có giá trúng th u r t th p so
v i giá d toán đ c duy t Th m chí có nh ng nhà th u b th u th p h n r t nhi u
so v i chi phí c n thi t Do không có giám đ nh v giá c v t li u nên các nhà th u
có th đ a ra các ch tiêu ch t l ng cao và giá th p đ trúng th u Song khi th c
hi n thi công xây l p các nhà th u đã gi m m c ch t l ng, ch ng lo i, xu t x ,
đ a các thi t b , v t li u ch t l ng kém vào trong công trình và tìm cách b t xén các nguyên v t li u đ bù chi phí và có m t ph n l i nhu n
- Ch t l ng bi n pháp thi công:
Trong h s đ u th u xây l p, h u h t các nhà th u đ u đ a ra đ c ph n thuy t minh bi n pháp thi công hoàn h o v i m t l c l ng lao đ ng hùng h u, th c
t l i không nh v y L c l ng công nhân ph bi n các công tr ng hi n nay h u
h t là th “nông nhàn” Vi c s d ng l c l ng lao đ ng này là m t đi u r t đáng lo
ng i, không nh ng nh h ng t i ch t l ng công trình mà còn có nguy c đ x y ra tai n n lao đ ng nhi u Bên c nh đó, đ i ng cán b qu n lý k thu t c ng đ c s
d ng không đúng v i chuyên môn Nhi u các k s v t li u tr m i ra tr ng không
có vi c làm l i đ c thuê làm k thu t giám sát ki m tra thi công c c khoan nh i mà khi h i các k s này không hi u c c khoan nh i là gì? Chính vì s d ng nh ng l c
l ng lao đ ng nh v y đã làm cho công trình không đ m b o ch t l ng
Bi n pháp thi công không phù h p luôn ch a đ ng y u t r i ro v ch t l ng;
có khi còn gây ra nh ng s c l n không l ng
Trang 36Vi ph m khá ph bi n trong giai đo n thi công là s tùy ti n trong vi c l p
bi n pháp và qui trình thi công Nh ng sai ph m này ph n l n gây đ v ngay trong quá trình thi công và nhi u s c gây th ng vong cho con ng i c ng nh s thi t
h i l n v v t ch t
1.3.2 M t s s c công trình có liên quan đ n qu n lý ch t l ng
( M t s s c công trình th y l i x y ra trong th i gian qua – Hoàng Xuân H ng –
H i đ p l n và phát triên ngu n n c Vi t Nam)
- Chi u cao đ p cao nh t: 19,6m
- Chi u dài thân đ p: 240m
- n v t v n thi t k : Công ty KSTK Thu l i Khánh Hoà
- n v thi công: Công ty công trình 4-5, B Giao thông V n t i
Nguyên nhân c a s c :
V thi t k : xác đ nh sai dung tr ng thi t k Trong khi dung tr ng khô đ t c n
đ t k = 1,84T/m3 thì ch n dung tr ng khô thi t k k = 1,5T/m3 cho nên không c n
đ m, ch c n đ đ t cho xe t i đi qua đã có th đ t dung tr ng yêu c u, k t qu là
đ p hoàn toàn b t i x p
V thi công: đào h móng c ng quá h p không còn ch đ ng i đ m đ ng
đ m đ t mang c ng t đ p không đ c ch n l c, nhi u n i ch đ t dung tr ng khô k = 1,4T/m3, đ đ t các l p quá dày, phía d i m i l p không đ c đ m ch t
V qu n lý ch t l ng:
- Không th m đ nh thi t k
- Giám sát thi công không ch t ch , nh t là nh ng ch quan tr ng nh mang
Trang 37c ng, các ph n ti p giáp gi a đ t và bê tông, không ki m tra dung tr ng đ y đ
- S l ng l y m u thí nghi m dung tr ng ít h n quy đ nh c a tiêu chu n,
- Kh o sát: do 1 công ty t nhân tên là S n Hà TP H Chí Minh kh o sát
- Thi t k : do xí nghi p KSTK thu c S Thu l i Khánh Hoà thi t k
- Thi công: do Công ty Xây d ng Thu l i 7, B Thu l i
p đ c kh i công t tháng 10/1984, hoàn công tháng 9/1986 và b v vào 2h15 phút đêm 03/12/1986
Nguyên nhân: Khi thí nghi m v t li u đ t đã b sót không thí nghi m 3 ch tiêu
r t quan tr ng là đ tan rã, đ lún t và đ tr ng n , do đó đã không nh n di n
đ c tính hoàng th r t nguy hi m c a các bãi t đó đánh giá sai l m ch t l ng đ t
đ p đ p Công tác kh o sát đ a ch t quá kém, các s li u thí nghi m v đ t b sai r t nhi u so v i k t qu ki m tra c a các c quan chuyên môn c a Nhà n c nh Tr ng
i h c Bách khoa TP HCM, Vi n Khoa h c Thu l i Mi n Nam
V t li u đ t có tính ch t ph c t p, không đ ng đ u, khác bi t r t nhi u, ngay trong m t bãi v t li u các tính ch t c lý l c h c c ng đã khác nhau nh ng không
đ c mô t và th hi n đ y đ trên các tài li u
Thi t k ch n ch tiêu trung bình c a nhi u lo i đ t đ s d ng ch tiêu đó thi t
Trang 38k cho toàn b thân đ p là m t sai l m r t l n T ng r ng đ t đ ng ch t nh ng
th c t là không Thi t k k = 1,7T/m3 v i đ ch t là k = 0,97 nh ng th c t nhi u
n i khác có lo i đ t khác có k = 1,7T/m3 nh ng đ ch t ch m i đ t k = 0,9
Do vi c đ t trong thân đ p không đ ng nh t, đ ch t không đ u cho nên sinh
ra vi c lún không đ u, nh ng ch b x p đ t b tan rã khi g p n c gây nên s lún
s t trong thân đ p, dòng th m nhanh chóng gây nên lu ng n c xói xuyên qua đ p làm v đ p
Vi c l a ch n sai l m dung tr ng khô thi t k c a đ t đ p đ p là m t trong
nh ng nguyên nhân chính d n đ n s c v đ p K s thi t k không n m b t đ c các đ c tính c b n c a đ p đ t, không ki m tra đ phát hi n các sai sót trong kh o sát và thí nghi m nên đã ch p nh n m t cách d dàng các s li u do các cán b đ a
L a ch n k t c u đ p không h p lý Khi đã có nhi u lo i đ t khác nhau thì
vi c xem đ p đ t là đ ng ch t là m t sai l m l n, l ra ph i phân m t c t đ p ra nhi u kh i có các ch tiêu c lý l c h c khác nhau đ tính toán an toàn n đ nh cho toàn m t c t đ p Khi đã có nhi u lo i đ t khác nhau mà tính toán nh đ p đ ng
ch t c ng là 1 nguyên nhân quan tr ng d n đ n s c đ p Su i Hành
Trong thi công c ng có r t nhi u sai sót nh bóc l p đ t th o m c không h t, chi u dày r i l p đ t đ m quá dày trong khi thi t b đ m nén lúc b y gi ch a đ c trang b đ n m c c n thi t và đ t yêu c u, bi n pháp x lý đ m không đ m b o yêu c u ch t l ng, x lý n i ti p gi a đ p đ t và các m t bê tông c ng nh nh ng vách đá c a vai đ p không k cho nên thân đ p là t h p c a các lo i đ t có các ch tiêu c lý l c h c không đ ng đ u, d i tác d ng c a áp l c n c sinh ra bi n d ng không đ u trong thân đ p, phát sinh ra nh ng k n t d n d n chuy n thành nh ng
Trang 39dòng xói phá ho i toàn b thân đ p
V qu n lý ch t l ng:
- Không th m đ nh thi t k
- Giám sát thi công không ch t ch không ki m tra dung tr ng đ y đ
- S l ng l y m u thí nghi m dung tr ng không theo quy đ nh
Nh v y, s c v đ p Su i Hành đ u do l i c a thi t k , thi công và qu n lý
1.4 K t lu n ch ng 1
N i dung ch ng 1 đã nêu rõ nh ng khái ni m c b n v ch t l ng và qu n
lý ch t l ng s n ph m nói chung và s n ph m xây d ng nói riêng, làm rõ đ c
m c đ quan tr ng c ng nh vai trò công tác qu n lý ch t l ng hi n nay ã có r t nhi u s c công trình đã x y ra có liên quan tr c ti p đ n công tác qu n lý ch t
l ng công trình xây d ng và th ng đ l i các h u qu nghiêm tr ng v ng i, tài
s n cho xã h i và đ c bi t là các công trình th y l i Do đó, ch t l ng các công trình xây d ng hi n nay đang ngày càng đ c qu n lý th t ch t ch đ đ m b o m i
d án khi hình thành luôn đ t đ c hi u qu v kinh t , xã h i cao nh t
Trang 40CH NG 2: C S KHOA H C QU N LÝ CH T L NG XÂY D NG CÔNG TRÌNH TH Y L I GIAI O N TH C HI N U T
2.1 T ng quan v giai đo n th c hi n đ u t và công tác qu n lý trong giai
đo n th c hi n đ u t
2.1 1 Các giai đo n d án
Theo pháp lu t Vi t Nam thì m t vòng đ i c a d án nh sau:
Hình 2.1 Các giai đo n c a vòng đ i d án
Nh v y theo vòng đ i c a d án thì giai đo n th c hi n đ u t n m giai
đo n 2 c a quá trình th c hi n Ta xem xét n i dung công vi c c a 3 giai đo n chính là chu n b đ u t , th c hi n đ u t và k t thúc đ u t nh sau:
a Giai đo n 1: Giai đo n chu n b đ u t
N i dung c n th c hi n trong giai đo n này là: