V Thanh Te và PGS.TS.
Trang 1h c t p, nghiên c u v a qua v i s h ng d n chu đáo c a các th y cô giáo đã giúp tôi trang b nh ng ki n th c c n thi t v kinh t - k thu t trong l nh v c xây d ng
ó c ng là ki n th c mà tác gi đã đ c trang b đ ph c v cho công vi c th c t Tác gi xin chân thành c m n Ban giám hi u, các th y cô giáo trong tr ng đã
t o đi u ki n giúp đ tác gi trong su t quá trình nghiên c u và hoàn thành lu n v n c a mình c bi t, tác gi xin chân thành c m n t i GS.TS V Thanh Te và PGS.TS
Lê V n Hùng đã tr c ti p h ng d n tác gi hoàn thành lu n v n
Cu i cùng, tác gi xin chân thành c m n t i nh ng ng i thân, b n bè đã luôn luôn đ ng viên và t o đi u ki n thu n l i cho tác gi trong su t quá trình th c hi n lu n
v n
Trang 2Tác gi xin cam đoan toàn b lu n v n này là s n ph m nghiên c u c a cá nhân tôi Các s li u, k t qu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c ai công b T t c các trích d n đã đ c ch rõ ngu n g c
Hà N i, ngày tháng n m 2014
Tác gi
Nguy n Th Thoi
Trang 3L I M U 1
CH NG 1: T NG QUAN V D ÁN U T XÂY D NG VÀ QUÁ TRÌNH L A CH N CÁC NHÀ TH U T V N C A D ÁN 6
1.1 T ng quan v d án đ u t xây d ng công trình: 6
1.1.1 Khái ni m: 6
1.1.2 Phân lo i d án đ u t xây d ng công trình: 7
1.1.3 Vai trò c a d án đ u t xây d ng: 8
1.1.4 Trình t th c hi n m t d án: 9
1.1.5 C s pháp lý th c hi n m t d án đ u t xây d ng công trình: 10
1.2 C s pháp lý và trình t l a ch n các nhà th u t v n c a d án: 10
1.2.1 C s pháp lý: 10
1.2.2 Trình t l a ch n các nhà th u t v n c a d án: 11
1.3 Các ph ng pháp, hình th c l a ch n nhà th u t v n c a d án: 13
1.4 Các tiêu chu n s d ng đ đánh giá l a ch n nhà th u t v n: 13
K t lu n ch ng 1 14
CH NG 2: NH NG LÝ LU N C B N V U TH U T V N VÀ NH NG V N LIÊN QUAN N CÔNG TÁC L A CH N NHÀ TH U T V N THI T K D ÁN XÂY D NG C M CÔNG TRÌNH U M I LIÊN M C 15
2.1 Nh ng lý lu n c b n v đ u th u: 15
2.1.1 Khái ni m: 15
2.1.2 Tính t t y u c a đ u th u t v n các công trình: 18
2.1.3 Các nhân t nh h ng t i đ u th u t v n: 22
2.1.4 H th ng v n b n pháp quy áp d ng trong đ u th u t v n 25
2.1.5 Nh ng t n t i c n kh c ph c trong đ u th u t v n: 26
2.2 Nh ng v n đ liên quan đ n công tác l a ch n nhà th u t v n thi t k d án xây d ng c m công trình đ u m i Liên M c: 36
2.2.1 Tiêu chu n đánh giá trong h s m i th u t v n: 36
Trang 4c m công trình đ u m i Liên M c liên quan đ n quá trình sau này c a d án: 50
K t lu n ch ng 2 52
CH NG 3: GI I PHÁP NÂNG CAO CH T L NG TRONG CÔNG TÁC L A CH N NHÀ TH U T V N THI T K D ÁN XÂY D NG C M CÔNG TRÌNH U M I LIÊN M C 54
3.1 Gi i thi u v d án và gói th u: 54
3.1.1 Gi i thi u v d án: 54
3.1.2 Nhi m v và m c tiêu c a d án: 55
3.1.3 Gi i thi u v gói th u t v n thi t k xây d ng c m công trình đ u m i Liên m c: 58
3.1.4 V các n i dung th c hi n gói th u t v n thi t k c a d án: 59
3.2 xu t m t s gi i pháp nâng cao ch t l ng trong công tác l a ch n nhà th u t v n thi t k d án xây d ng c m công trình đ u m i Liên M c: 60
3.2.1 a d ng hóa các tiêu chí l a ch n v m t k thu t trong h s m i th u: 60
3.2.2 Nâng cao n ng l c chuyên môn và nghi p v đ u th u cho các thành viên trong Ban qu n lý d án: 75
3.2.3 Nâng cao n ng l c cho t ch c l p h s m i th u: 76
3.3 i u ki n th c hi n gi i pháp: 77
3.3.1 Ki n ngh v phía nhà n c và các c quan liên quan: 77
3.3.2 Ki n ngh đ i v i các nhà th u khi tham gia d th u: 79
K t lu n ch ng 3 81
K T LU N VÀ KI N NGH 82
TÀI LI U THAM KH O 84
Trang 5Hình 3.1 : V trí d án trên b n đ l u v c sông Nhu 56 Hình 3.2 : V trí vùng d án trên b n đ đ a lý Hà N i 57 Hình 3.3 : L u v c tiêu c a d án 58
Trang 6B ng 2-2: Thang đi m đánh giá chung v m t k thu t c a d án 40
B ng 3-1 : B ng đ xu t các tiêu chu n đánh giá v m t k thu t cho gói th u 62
Trang 7TT: Thông t
Q : Quy t đ nh
N : Ngh đ nh QH: Qu c h i
Trang 8L I M U
1 TÍNH C P THI T C A TÀI
Trong s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa n n kinh t n c nhà, ngày càng
có nhi u các d án đ u t và xây d ng trong n c c ng nh đ u t n c ngoài Các công trình đòi h i ngày càng cao v ch t l ng, k thu t, ti n đ và giá c Vì v y, câu
h i đ t ra v i các Ch đ u t là làm th nào đ l a ch n đ c các t ch c và cá nhân
có kh n ng th c hi n t t nh t nh ng công vi c trong chu trình c a d án?
Theo c ch qu n lý c , trong xây d ng c b n ch y u qu n lý b ng ph ng pháp giao th u, nh n th u theo k ho ch nên khó tránh kh i vi c th t thoát hàng ngàn t đ ng và ch t l ng công trình c ng không đ c đ m b o
Trong tình hình hi n nay, đ th c hi n m t d án đ u t xây d ng c b n theo c ch m i ng i ta có th l a ch n các nhà th u theo các hình th c: T làm,
Ch đ nh th u và u th u thông qua các c ch và chính sách c a nhà n c Trong các ph ng th c đó ph ng th c đ u th u đang đ c áp d ng r ng rãi v i h u h t các d án đ u t xây d ng c b n M t khác trong l ch s phát tri n và qu n lý d
án trong n c và qu c t c ng đã kh ng đ nh, đ u th u là ph ng pháp có hi u qu cao nh t th c hi n m c tiêu này, đ m b o cho s thành công c a Ch đ u t u
th u đ c xem nh m t ph ng pháp qu n lý d án có hi u qu nh t hi n nay trên
c s ch ng đ c quy n, t ng c ng kh n ng c nh tranh gi a các nhà th u
V y đ u th u là gì? Theo Lu t đ u th u s 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005:
" u th u là quá trình l a ch n nhà th u đáp ng các yêu c u c a bên m i th u đ
th c hi n gói th u trên c s b o đ m tính c nh tranh, công b ng, minh b ch và
hi u qu kinh t "
- Trong đó bên m i th u: Là ch d án, ch đ u t ho c pháp nhân đ i di n h p pháp c a ch d án, ch đ u t đ c giao trách nhi m th c hi n công vi c đ u th u
- Nhà th u: Là t ch c kinh t có đ t cách pháp nhân tham gia đ u th u trong
tr ng h p đ u th u t v n nhà th u có là cá nhân Nhà th u là nhà xây d ng trong đ u
Trang 9th u xây l p, là nhà cung c p trong đ u th u mua s m hàng hoá, là nhà t v n trong đ u
th u tuy n ch n t v n, là nhà đ u t trong đ u th u l a ch n đ i tác đ u t
T đó ta th y th c ch t c a đ u th u trong xây d ng là ph i đ t đ c 2 yêu
c u c b n: Th nh t là d án c n đ c hoàn thành trong khuôn kh ngân sách c p
th hai là nó ph i hoàn thành đúng ti n đ và phù h p v i các thông s k thu t đã qui đ nh Vì v y đ u th u là ph ng pháp so sánh các ph ng án t ch c trên cùng
m t ph ng di n nh (k thu t hay tài chính) hay là s hài hoà gi a các ph ng
di n đ ch n l y m t nhà th u có kh n ng T đó s ch n đ c m t ph ng án t
ch c th c hi n t t nh t
D án “Xây d ng c m công trình đ u m i Liên M c” cùng các công trình khác
nh Tr m b m tiêu Yên ngh a, tr m b m Yên Thái, tr m b m ào Nguyên đ m b o tiêu cho 18.652 ha đ t t nhiên c a khu v c phía Tây Hà N i, gi i h n phía Tây sông
Tô L ch và th ng l u c ng Hà ông, thu c l u v c sông Nhu bao g m di n tích c a các qu n C u Gi y, Thanh Xuân, Tây H , Hà ông và các huy n T Liêm, an
Ph ng, Hoài c; duy trì m c n c l n nh t sông Nhu t i th ng l u c ng Hà ông không v t quá cao trình +4,5 m Riêng c m công trình đ u m i Liên M c ph trách tiêu úng cho 9.200 ha v i l u l ng 170 m3/s (giai đo n 1 là 70m3
/s và giai đo n
2 là 100m3/s) và đ m b o cung c p n c t sông H ng và h th ng ph c v s n xu t 40.284 ha đ t nông nghi p và các ngành kinh t khác K t h p c i thi n môi tr ng sinh thái cho h th ng sông Nhu , sông Tô L ch, nâng cao ch t l ng n c, k t h p giao thông th y và ch đ ng ng phó v i s bi n đ i khí h u toàn c u
có c s th c hi n d án, đáp ng yêu c u phòng ch ng l l t, kh c ph c
s b t c p c a h th ng tiêu hi n t i và ng phó v i bi n đ i khí h u toàn c u, kh c
ph c thi t h i v kinh t - xã h i, đáp ng yêu c u phát tri n c a th đô Hà N i, b o
v môi tr ng, phát tri n tài nguyên n c và qu n lý t ng h p l u v c sông Nhu ngày 19 tháng 10 n m 2007 B Nông nghi p và PTNT đã có Quy t đ nh s 3176/Q -BNN-KH cho phép l p d án đ u t xây d ng công trình d án Xây d ng
c m công trình đ u m i Liên M c và d án đã đ c UBND Thành ph Hà N i phê
Trang 10duy t t i Quy t đ nh s 1902/Q -UBND ngày 28/02/2013 th c hi n vi c xây
d ng c m công trình Liên M c theo đúng các m c tiêu đã đ ra và đ m b o đ c các tiêu chí v ch t l ng, m thu t, ti n đ , quy mô và đ n giá thành xây d ng công trình thì giai đo n thi t k là giai đo n quan tr ng có tính quy t đ nh đ n toàn b các tiêu chí trên trong chu trình th c hi n c a d án Vi c l a ch n nhà th u t v n thi t
k có n ng l c đáp ng các tiêu chí v kinh t - k thu t có vai trò h t s c quan tr ng,
là c s đ đ m b o ch t l ng công trình trong su t quá trình th c hi n d án và cho
đ n khi d án đ c đ a vào s d ng, v n hành Do đó vi c Nghiên c u gi i pháp nâng cao ch t l ng trong công tác l a ch n nhà th u t v n thi t k d án Xây
d ng c m công trình đ u m i Liên M c là r t quan tr ng và c n thi t
2 M C ÍCH C A TÀI
Trên c s h th ng hóa nh ng c s lý lu n v công tác đ u th u nói chung
và nh ng v n đ liên quan đ n công tác đ u th u l a ch n nhà th u t v n thi t k
d án Xây d ng c m công trình đ u m i Liên M c, t đó đ xu t các gi i pháp nâng cao ch t l ng trong công tác l a ch n nhà th u t v n thi t k cho d án Xây
d ng c m công trình đ u m i Liên M c
3 CÁCH TI P C N VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U
i t ng nghiên c u c a đ tài là công tác đ u th u xây d ng trên đ a bàn
Hà N i ây là vùng đ c bi t quan tr ng là trung tâm chính tr v n hóa c a c n c
Trang 11i t ng nghiên c u liên quan ch y u đ n l a ch n nhà th u t v n thi t k xây
d ng công trình th y l i H ng ti p c n c a đ tài s là:
1) Ti p c n t t ng th đ n chi ti t (ti p c n h th ng)
Công tác đ u th u xây d ng n m trong s chi ph i t ng th c a h th ng chính sách pháp lu t và các qui lu t chung phát tri n kinh t xã h i Vì v y, tr c khi đi sâu nghiên c u c n ph i xem xét t t ng th đ n chi ti t và ph m vi h p nghiên c u
2) Ti p c n toàn di n, đa ngành đa l nh v c
Xem xét đ y đ các y u t phát tri n khi nghiên c u đ tài bao g m các l nh
v c xây d ng, kinh t xã h i, …; các n i dung đ c xem xét toàn di n t gi i pháp
ch t l ng công trình đ n các gi i pháp ti n đ và an toàn xây d ng
3) Ti p c n th c t và k th a
tài s d ng các k t qu nghiên c u có liên quan g n đây, các chính sách
m i nh t v qu n lý xây d ng c a các c quan qu n lý các c p v xây d ng công trình và k th a nh ng thành t u th c t nh ng n m qua
Các v n đ lu n v n nghiên c u là các n i dung trong quá trình l a ch n nhà
th u t v n thi t k d án đ th a mãn các đi u ki n m i th u c a bên m i th u v
m t kinh t - k thu t đ m b o ch t l ng xây d ng công trình trong đi u ki n n c
ta hi n nay
Trang 12xu t m t s gi i pháp nâng cao ch t l ng trong công tác l a ch n nhà
th u t v n thi t k nói chung và cho d án Xây d ng c m công trình đ u m i Liên
M c riêng trong ho t đ ng đ u th u t v n thi t k
6 K T QU D KI N T C
- T ng quan c s lý lu n v công tác l a ch n nhà th u t v n thi t k d
án, v tính hi u qu đ đ m b o ch t l ng công trình c a d án
- Phân tích đánh giá nh ng v n đ liên quan đ n công tác l a ch n nhà th u
t v n thi t k d án Xây d ng c m công trình đ u m i Liên M c
- xu t đ c gi i pháp nâng cao ch t l ng công tác l a ch n nhà th u t
v n thi t k d án Xây d ng c m công trình đ u m i Liêm M c
7 N I DUNG C A LU N V N
N i dung c a đ tài bao g m 3 ch ng
Ch ng 1: T ng quan v d án đ u t xây d ng và quá trình l a ch n nhà
th u t v n c a d án
Ch ng 2: Nh ng lý lu n c b n v đ u th u t v n và nh ng v n đ liên quan đ n công tác l a ch n nhà th u t v n thi t k d án xây d ng c m công trình
đ u m i Liên M c
Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao ch t l ng công tác l a ch n nhà th u t v n thi t k d án xây d ng c m công trình đ u m i Liên M c
Trang 13CH NG 1: T NG QUAN V D ÁN U T XÂY D NG VÀ QUÁ TRÌNH L A CH N CÁC NHÀ TH U T V N C A D ÁN
1.1 T ng quan v d án đ u t xây d ng công trình:
1.1.1 Khái ni m:
D án đ u t (DA T) xây d ng công trình là t p h p các đ xu t có liên quan đ n vi c b v n đ đ u t xây d ng m i, m r ng ho c c i t o nh ng công trình xây d ng nh m m c đích phát tri n, duy trì, nâng cao ch t l ng công trình
ho c s n ph m, d ch v trong m t th i h n nh t đ nh
V m t hình th c: DA T là m t t p h s tài li u trình bày m t cách chi ti t
có h th ng các ho t đ ng và chi phí theo m t k ho ch đ đ t đ c nh ng k t qu
và th c hi n đ c nh ng m c tiêu nh t đ nh trong t ng lai
V m t n i dung: DA T là m t t p h p các ho t đ ng có liên quan v i nhau
nh m đ t đ c nh ng m c đích đã đ ra thông qua ngu n l c đã xác đ nh nh v n
đ th tr ng, s n ph m, công ngh , kinh t , tài chính…
V y, DA T ph i nh m vi c s d ng có hi u qu các y u t đ u vào đ thu
đ c đ u ra phù h p v i nh ng m c tiêu c th u vào là lao đ ng, nguyên v t
li u, đ t đai, ti n v n… u ra là các s n ph m d ch v ho c là s gi m b t đ u vào S d ng đ u vào đ c hi u là s d ng các gi i pháp k thu t công ngh , bi n pháp t ch c qu n tr và các lu t l …
- Dù xem xét d i b t k góc đ nào thì DA T c ng g m nh ng thành ph n chính sau:
+ Các m c tiêu c n đ t đ c khi th c hi n d án: Khi th c hi n d án, s mang l i nh ng l i ích gì cho đ t n c nói chung và cho ch đ u t nói riêng
+ Các k t qu : ó là nh ng k t qu có đ nh l ng đ c t o ra t các ho t đ ng khác nhau c a d án ây là đi u ki n c n thi t đ th c hi n các m c tiêu c a d án
+ Các ho t đ ng: Là nh ng nhi m v ho c hành đ ng đ c th c hi n trong
d án đ t o ra các k t qu nh t đ nh, cùng v i m t l ch bi u và trách nhi m c a các
Trang 14b ph n s đ c t o thành k ho ch làm vi c c a d án
+ Các ngu n l c: Ho t đ ng c a d án không th th c hi n đ c n u thi u các ngu n l c v v t ch t, tài chính và con ng i Giá tr ho c chi phí c a các ngu n l c này chính là v n đ u t cho các d án
+ Th i gian: dài th c hi n DA T c n đ c c đ nh
- Và khi th c hi n m t d án đ u t xây d ng ph i đ t đ c các yêu c u sau:
+ Th nh t d án ph i phù h p v i quy ho ch phát tri n kinh t - xã h i, quy
ho ch phát tri n ngành và quy ho ch xây d ng;
+ Th hai d án có ph ng án thi t k và ph ng án công ngh phù h p;
+ Th ba d án ph i an toàn trong xây d ng, v n hành, khai thác, s d ng
công trình, an toàn phòng, ch ng cháy, n và b o v môi tr ng;
+ Th t d án b o đ m hi u qu kinh t - xã h i c a d án
1.1.2 Phân lo i d án đ u t xây d ng công trình:
- Theo ngu n v n: Theo ngu n v n có th chia d án thành d án đ u t
b ng v n ngân sách Nhà n c; v n tín d ng đ u t phát tri n c a Nhà n c; v n tín
d ng do nhà n c b o lãnh; v n huy đ ng c a doanh nghi p và các ngu n v n khác; d án đ c đ u t b ng các ngu n v n h n h p…;
- Theo lu t chi ph i: D án đ c chia ra thành d án đ u t theo Lu t u
t ; theo Lu t u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam (FDI)…;
- Theo hình th c đ u t : T đ u t , liên doanh, h p đ ng h p tác kinh doanh, BOT, BTO, BT…;
- Theo các hình th c th c hi n đ u t : Xây d ng, mua s m, thu …;
- Theo l nh v c đ u t : D án s n xu t kinh doanh, d ch v , phát tri n c s
h t ng, v n hoá xã h i…;
- Phân lo i theo quy mô tính ch t: Các d án quan tr ng qu c gia do Qu c
h i xem xét, quy t đ nh v ch tr ng đ u t ; các d án còn l i đ c phân làm 3
Trang 15nhóm A, B, C theo quy đ nh t i Ph l c 1 c a Ngh đ nh s 12/2009/N -CP ngày 10/02/2009 v qu n lý d án đ u t xây d ng công trình
đ u t , theo dõi, đôn đ c và ki m tra quá trình th c hi n đ u t Quá trình này là
nh ng k ho ch mua s m máy móc thi t b , k ho ch thi công, xây l p, k ho ch s n
xu t kinh doanh Ngoài ra, d án còn là c n c đ đánh giá và đi u ch nh k p th i
nh ng t n đ ng v ng m c trong quá trình th c hi n đ u t , khai thác công trình
i v i Nhà n c: DA T là c s đ c quan qu n lý Nhà n c xem xét, phê duy t c p v n và c p gi y phép đ u t V n ngân sách Nhà n c s d ng đ
đ u t phát tri n theo k ho ch thông qua các d án các công trình, k t c u h t ng kinh t – xã h i, h tr v n cho các doanh nghi p Nhà n c, cac DA T quan tr ng
c a qu c gia trong t ng th i k D án s đ c phê duy t, c p gi y phép đ u t khi
m c tiêu c a d án phù h p v i đ ng l i, chính sách phát tri n kinh t , xã h i c a
đ t n c, khi ho t đ ng c a d án không gây nh h ng đ n môi tr ng và mang
l i hi u qu kinh t - xã h i D án đ c phê duy t thì các bên liên quan đ n d án
ph i tuân theo n i dung, yêu c u c a d án N u n y sinh mâu thu n, tranh ch p
gi a các bên liên quan thì d án là m t trong nh ng c s pháp lý đ gi i quy t
i v i nhà tài tr : Khi ti p nh n d án xin tài tr v n c a ch đ u t thì h
s xem xét các n i dung c th c a d án đ c bi t v m t kinh t tài chính, đ đi đ n quy t đ nh có đ u t hay không D án ch đ c đ u t v n n u có tính kh thi theo
Trang 16quan đi m c a nhà tài tr Ng c l i khi ch p nh n đ u t thì d án là c s đ các
t ch c này l p k ho ch c p v n ho c cho vay theo m c đ hoàn thành k ho ch
đ u t đ ng th i l p k ho ch thu h i v n
1.1.4 Trình t th c hi n m t d án:
DA T đ c xây d ng phát tri n b i m t quá trình g m nhi u giai đo n Các giai đo n này v a có m i quan h g n bó v a đ c l p t ng đ i v i nhau t o thành chu trình c a d án Chu trình c a d án đ c chia làm 3 giai đo n: Giai đo n chu n b đ u t , giai đo n th c hi n đ u t và giai đo n v n hành k t qu Giai đo n chu n b đ u t t o ti n đ quy t đ nh s thành công hay th t b i giai đo n sau,
- Giai đo n th c hi n d án bao g m:
+ Hoàn t t các th t c đ tri n khai th c hi n d án đ u t :
+ Thi t k và l p d toán thi công xây l p công trình;
có m i quan tâm và xem xét các giai đo n và chu trình c ng khác nhau Ch đ u t
ph i n m v ng ba giai đo n, th c hi n đúng trình t ó là đi u ki n đ đ m b o
đ u t đúng c h i và có hi u qu
Trang 171.1.5 C s pháp lý th c hi n m t d án đ u t xây d ng công trình:
Lu t Xây d ng s 16/2003/QH11 ngày 26/11/2003; Lu t s a đ i b sung
m t s đi u c a các lu t liên quan đ n đ u t xây d ng c b n s 38/2009/QH12 ngày 19/6/2009;
Ngh đ nh s 85/2009/N -CP ngày 15/10/2009 c a Chính ph h ng d n thi hành Lu t u th u và l a ch n nhà th u xây d ng theo Lu t Xây d ng; Ngh đ nh
s 68/2012/N -CP ngày 12/9/2012 c a Chính ph s a đ i, b sung m t s đi u c a Ngh đ nh s 85/2009/N -CP ngày 15/10/2009 c a Chính ph h ng d n thi hành
Lu t u th u và l a ch n nhà th u xây d ng theo Lu t xây d ng , hi n nay Ngh
đ nh s 63/2014/N -CP ngày 26/06/2014 c a Chính ph v vi c Quy đ nh chi ti t thi hành m t s đi u c a Lu t đ u th u v l a ch n nhà th u thay th Ngh đ nh s 85/2009/N -CP ngày 15/10/2009 và Ngh đ nh s 68/2012/N -CP ngày 12/9/2012;
Ngh đ nh s 12/2009/N -CP ngày 12/02/2009 và Ngh đ nh s 83/2009/N -CP ngày 15/10/2009 v vi c ban hành và s a đ i, b sung m t s đi u
Qu n lý d án đ u t xây d ng công trình; Ngh đ nh s 112/2009/N -CP ngày 14/12/2009 v Qu n lý chi phí đ u t xây d ng công trình; Ngh đ nh s 15/2013/N -CP ngày 06/02/2013 v qu n lý ch t l ng công trình xây d ng;
1.2 C s pháp lý và trình t l a ch n các nhà th u t v n c a d án:
1.2.1 C s pháp lý:
Trang 18Lu t u th u là c s pháp lý quan tr ng đ a các ho t đ ng đ u th u mua
s m s d ng v n Nhà n c d n đi vào n n p Lu t u th u n m 2005 và Lu t s a
đ i, b sung m t s đi u c a các lu t liên quan đ n đ u t xây d ng c b n n m
2009 cùng v i h th ng v n b n h ng d n thi hành hai Lu t này đã góp ph n thi t
l p môi tr ng minh b ch, c nh tranh cho các ho t đ ng đ u th u phù h p v i thông l qu c t , t o c s đ ch đ u t l a ch n đ c nhà th u có đ n ng l c, kinh nghi m cung c p hàng hóa, d ch v , công trình, giúp ti t ki m ngu n v n có
h n c a Nhà n c
Qu c h i khóa XIII, k h p th 6 ngày 26/11/2013 đã thông qua Lu t u
th u n m 2013, bao g m 13 ch ng v i 96 đi u, đ c xây d ng trên c s s a đ i toàn di n Lu t u th u n m 2005, i u 2 Lu t s a đ i, b sung m t s đi u c a các lu t liên quan đ n đ u t xây d ng c b n n m 2009 K t ngày 1/7/2014, Lu t
đ u th u s 43/2013/QH13 có hi u l c thi hành thì Lu t u th u s 61/2005/QH11
h t hi u l c thi hành; và bãi b M c 1 Ch ng VI Lu t Xây d ng s 16/2003/QH11
và i u 2 Lu t s a đ i, b sung m t s đi u c a các lu t liên quan đ n đ u t xây
d ng c b n s 38/2009/QH12 và các v n b n pháp lý ban hành kèm theo hai lu t trên c ng đ c bãi b
Lu t u th u n m 2013 đ c xây d ng t nh ng đòi h i c p thi t trong quá trình xây d ng và hoàn thi n, nh t th hoá h th ng pháp lu t v mua s m s d ng
v n Nhà n c, xóa đi nh ng ch ng chéo, mâu thu n gi a các v n b n quy ph m pháp lu t trong l nh v c đ u th u Trong th i gian t i Nhà n c s ban hành các v n
b n thi hành Lu t u th u 2013 đ Lu t này phát huy t i đa ý ngh a c a nó trong
Trang 19Vi c l a ch n các nhà th u th c hi n theo trình t đ u th u bao g m các b c chu n b đ u th u, t ch c đ u th u, đánh giá HSDT, àm phán h p đ ng, th m
đ nh và phê duy t k t qu đ u th u, thông báo k t qu đ u th u, th ng th o, hoàn thi n h p đ ng và ký k t h p đ ng D a trên nh ng qui đ nh c a Nhà n c tác gi
Tùy thu c vào qui mô, tính ch t c a t ng gói th u mà s áp d ng trình t l a
ch n nhà th u sao cho phù h p Theo đó, hình th c và ph ng pháp l a ch n nhà
Trang 20th u có nh h ng t i trình t l a ch n Sau đây tác gi s đ c p đ n ph ng pháp, hình th c l a ch n nhà th u t v n c a m t d án
1.3 Các ph ng pháp, hình th c l a ch n nhà th u t v n c a d án:
V hình th c l a ch n nhà th u t v n: Lu t u th u s 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005 hay hi n nay Lu t đ u th u s 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 qui
đ nh nh ng hình th c l a ch n nhà th u t v n g m đ u th u r ng rãi, đ u th u h n
ch , ch đ nh th u, l a ch n nhà th u trong tr ng h p đ c bi t
V ph ng th c l a ch n nhà th u t v n: Lu t u th u n m 2005 c và nay là Lu t đ u th u n m 2013 quy đ nh m t ph ng th c đ u th u, đó là: ph ng
th c đ u th u m t giai đo n hai túi h s khi đó nhà th u n p h s đ xu t v m t
k thu t và đ xu t v m t tài chính riêng bi t theo yêu c u c a h s m i th u
Vi c m th u đ c ti n hành hai l n, trong đó đ xu t k thu t s đ c m tr c đ đánh giá, đ xu t v tài chính c a t t c các nhà th u có đ xu t k thu t đ c đánh giá là đáp ng yêu c u đ c m sau đ đánh giá t ng h p
1.4 Các tiêu chu n s d ng đ đánh giá l a ch n nhà th u t v n:
l a ch n đ c nhà th u t v n c n ph i th c hi n đ y đ các qui ch v
l a ch n nhà th u c a Nhà n c, m t trong nh ng qui đ nh y là ph i có HSMT hay HSYC trong ch đ nh th u (đ i v i gói th u t v n tr c đây theo Lu t đ u th u c
s 61/2015/QH11 ngày 29/11/2005 là có giá tr >= 3 t đ ng, hi n nay theo Lu t
đ u th u s 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 có giá tr >= 500 tri u đ ng thì ph i
đ u th u) Trong HSMT có các ph n đ c qui đ nh trong m u HSMT t v n ban hành kèm theo Thông t 06/2010/TT-BKH ngày 09/3/2010
l a ch n nhà th u t v n thông qua 3 tiêu chu n đánh giá g m tiêu chu n đánh giá v m t k thu t, v m t tài chính và tiêu chu n đánh giá t ng h p Trong đó tiêu chu n đánh giá v m t k thu t đ i v i các gói th u t v n áp d ng v i hình th c
đ u th u r ng rãi trong n c đ c coi là quan tr ng nh t trong các tiêu chu n đánh giá
* TC G v m t k thu t c a nhà th u:
TC G v m t k thu t s d ng thang đi m (100, 1.000, ) đ đánh giá các
Trang 21n i dung g m kinh nghi m c a nhà th u, gi i pháp và ph ng pháp lu n và nhân s
đ c nêu t i HSMT làm c n c đánh giá các HSDT tham gia đ u th u c a các nhà
th u Vi c đánh giá tiêu chu n này s là c s cho các đánh giá ti p theo đ l a
ch n đ c nhà th u có đ n ng l c hay không đ th c hi n gói
Sau khi đáp ng các tiêu chu n đánh giá v m t k thu t theo yêu c u c a HSMT thì ti p t c đánh giá v m t tài chính và đánh giá t ng h p đ l a ch n nhà
Tiêu chu n đánh giá t ng h p đ c xây d ng trên c s tiêu chu n đánh giá
v m t k thu t và v m t tài chính, trong đó t tr ng đi m v m t k thu t không
đ c quy đ nh th p h n 70% t ng s đi m và t tr ng đi m v m t tài chính không
đ c quy đ nh cao h n 30% t ng s đi m
Trên đây là các qui đ nh chung v TC G đ i v i các gói th u t v n Tùy thu c vào t ng gói th u các tiêu chu n trên s đ c áp d ng sao cho h p lý nh t
K t lu n ch ng 1
Công tác đ u th u t v n là m t n i dung th c hi n trong quá trình th c hi n
m t d án đ u t xây d ng c b n
Ch ng 1 đã khái quát đ c t ng quan chung v d án đ u t và công tác
đ u th u t v n c a m t d án đ u t xây d ng c b n hi n nay t i Vi t Nam, trong
đó tác gi đã khái quát đ c trình t th c hi n đ u th u t v n c a d án bao g m: chu n b đ u th u, t ch c đ u th u, đánh giá h s d th u, th ng th o h p đ ng,
th m đ nh và phê duy t k t qu đ u th u, thông báo k t qu đ u th u, th ng th o, hoàn thi n h p đ ng và ký k t h p đ ng Ti p theo ch ng 2 lu n v n s phân tích vai trò c ng nh các v n đ liên quan t i công tác đ u th u t v n c a m t d án
n c ta hi n nay
Trang 22CH NG 2: NH NG LÝ LU N C B N V U TH U T V N VÀ
NH NG V N LIÊN QUAN N CÔNG TÁC L A CH N NHÀ TH U
T V N THI T K D ÁN XÂY D NG C M CÔNG TRÌNH U M I
LIÊN M C 2.1 Nh ng lý lu n c b n v đ u th u:
2.1.1 Khái ni m:
Theo Lu t đ u th u s 61/2005/QH11 ngày 29 /11/ 2005 hay Lu t đ u th u
s 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 c a Qu c h i đã nêu rõ n i dung c a m t s thu t ng v đ u th u:
u th u (Bidding) là quá trình l a ch n nhà th u đáp ng các yêu c u c a bên m i th u đ th c hi n gói th u thu c các d án trên c s b o đ m tính c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t
Ho t đ ng đ u th u bao g m các ho t đ ng c a các bên liên quan trong quá trình l a ch n nhà th u
u th u trong n c (Domestic bidding) là quá trình l a ch n nhà th u đáp
ng các yêu c u c a bên m i th u v i s tham gia c a các nhà th u trong n c
u th u qu c t (International bidding) là quá trình l a ch n nhà th u đáp
ng các yêu c u c a bên m i th u v i s tham gia c a các nhà th u n c ngoài và nhà th u trong n c
Ng i có th m quy n là ng i đ c quy n quy t đ nh d án theo quy đ nh c a pháp lu t i v i các d án có s tham gia v n Nhà n c c a doanh nghi p Nhà n c
t 30% tr lên, tr các d án s d ng 100% v n Nhà n c, thì ng i có th m quy n là
H i đ ng qu n tr ho c đ i di n có th m quy n c a các bên tham gia góp v n
Ch đ u t (Investor) là ng i s h u v n ho c đ c giao trách nhi m thay
m t ch s h u, ng i vay v n tr c ti p qu n lý và th c hi n d án
Trang 23Bên m i th u (Solicitor) là ch đ u t ho c t ch c chuyên môn có đ n ng
l c và kinh nghi m đ c ch đ u t s d ng đ t ch c đ u th u theo các quy đ nh
c a pháp lu t v đ u th u
Nhà th u (Contractor) là t ch c, cá nhân có đ t cách h p l theo quy đ nh
Nhà th u chính (Main contractor) là đ n v ch u trách nhi m v vi c tham gia đ u th u, đ ng tên d th u, ký k t và th c hi n h p đ ng n u đ c l a ch n (sau đây g i là nhà th u tham gia đ u th u) Nhà th u tham gia đ u th u m t cách
đ c l p g i là nhà th u đ c l p Nhà th u cùng v i m t ho c nhi u nhà th u khác tham gia đ u th u trong m t đ n d th u thì g i là nhà th u liên danh
Nhà th u t v n (Consultancy contractor) là nhà th u tham gia đ u th u cung c p các s n ph m đáp ng yêu c u v ki n th c và kinh nghi m chuyên môn
Nhà th u cung c p (Contractor provided) là nhà th u tham gia đ u th u các gói
th u cung c p hàng hóa
Nhà th u xây d ng (Contruction contractor) là nhà th u tham gia đ u th u các gói th u xây l p
Nhà th u ph (Subcontractor) là nhà th u th c hi n m t ph n công vi c c a
gói th u trên c s tho thu n ho c h p đ ng đ c ký v i nhà th u chính Nhà th u
ph không ph i là nhà th u ch u trách nhi m v vi c tham gia đ u th u
Nhà th u trong n c (Domestic contractor) là nhà th u đ c thành l p và
ho t đ ng theo pháp lu t Vi t Nam
Nhà th u n c ngoài (Foreign contractor) là nhà th u đ c thành l p và
ho t đ ng theo pháp lu t c a n c mà nhà th u mang qu c t ch
Gói th u (Package) là m t ph n c a d án, trong m t s tr ng h p đ c bi t gói
th u là toàn b d án; gói th u có th g m nh ng n i dung mua s m gi ng nhau thu c nhi u d án ho c là kh i l ng mua s m m t l n đ i v i mua s m th ng xuyên
H s m i s tuy n là toàn b tài li u bao g m các yêu c u v n ng l c và
kinh nghi m đ i v i nhà th u làm c n c pháp lý đ bên m i th u l a ch n danh
Trang 24sách nhà th u m i tham gia đ u th u
H s d s tuy n là toàn b tài li u do nhà th u l p theo yêu c u c a h s
m i s tuy n
H s m i th u là toàn b tài li u s d ng cho đ u th u r ng rãi ho c đ u
th u h n ch bao g m các yêu c u cho m t gói th u làm c n c pháp lý đ nhà th u chu n b h s d th u và đ bên m i th u đánh giá h s d th u nh m l a ch n nhà th u trúng th u; là c n c cho vi c th ng th o, hoàn thi n và ký k t h p đ ng
H s d th u là toàn b tài li u do nhà th u l p theo yêu c u c a h s m i
th u và đ c n p cho bên m i th u theo quy đ nh nêu trong h s m i th u
M th u là th i đi m t ch c m các h s d th u đ c quy đ nh trong h
s m i th u
óng th u là th i đi m k t thúc vi c n p h s d th u đ c quy t đ nh trong h s m i th u
Giá gói th u là giá tr gói th u đ c xác đ nh trong k ho ch đ u th u trên c s
t ng m c đ u t ho c t ng d toán, d toán đ c duy t và các quy đ nh hi n hành
Giá d th u là giá do nhà th u nêu trong đ n d th u thu c h s d th u
Tr ng h p nhà th u có th gi m giá thì giá d th u là giá sau gi m giá
Giá đ ngh trúng th u là giá do bên m i th u đ ngh trên c s giá d th u
c a nhà th u đ c l a ch n trúng th u sau s a l i, hi u ch nh các sai l ch theo yêu
c u c a h s m i th u
Giá trúng th u là giá đ c phê duy t trong k t qu l a ch n nhà th u làm c
s đ th ng th o, hoàn thi n và ký k t h p đ ng
Chi phí trên cùng m t m t b ng bao g m giá d th u do nhà th u đ xu t đ
th c hi n gói th u sau khi đã s a l i và hi u ch nh sai l ch, c ng v i các chi phí c n thi t đ v n hành, b o d ng và các chi phí khác liên quan đ n ti n đ , ch t l ng, ngu n g c c a hàng hóa ho c công trình thu c gói th u trong su t th i gian s
Trang 25Ki n ngh trong đ u th u là vi c nhà th u tham gia đ u th u đ ngh xem xét
l i k t qu l a ch n nhà th u và nh ng v n đ liên quan đ n quá trình đ u th u khi
v n đ u t hàng n m chi m t l không nh trong GDP Bên c nh đó s t ng lên
Trang 26c a đ u t n c ngoài đã làm t ng m c đ c nh tranh trong l nh v c xây d ng, chính vì v y đ th c hi n các d án nói chung hay công tác t v n thi t k nói riêng trong đ u t xây d ng c b n m t cách hi u qu thì vi c t o ra môi tr ng c nh tranh t t là c n thi t t o ra m t môi tr ng có s c nh tranh t t nh t thì trên
th c t công tác đ u th u là m t hình th c mang l i hi u qu cao nh t
* Vai trò c a đ u th u v i n n kinh t
u th u góp ph n nâng cao hi u qu ho t đ ng c a n n kinh t
u th u các d ch v t v n góp ph n nâng cao hi u qu trong công tác qu n lý nhà n c v đ u t và xây d ng c b n, h n ch và lo i tr các tình tr ng nh th t thoát lãng phí v n đ u t và các hi n t ng tiêu c c khác trong xây d ng c b n
u th u t v n góp ph n nâng cao hi u qu s d ng v n c a các d án, nâng cao hi u nâng cao n ng l c cho các nhà th u t v n c a ngành xây d ng n c ta
u th u là đ ng l c, đi u ki n đ cho các đ n v xây d ng c nh tranh lành
m nh trong c ch th tr ng, góp ph n thúc đ y s phát tri n c a ngành công nghi p xây d ng
th t thoát v n đ u t t t c các khâu trong chu trình th c hi n c a d án;
+ u th u s giúp ch đ u t gi i quy t đ c tình tr ng l thu c vào nhà
th u duy nh t;
+ u th u t o c h i nâng cao trình đ và n ng l c c a đ i ng cán b kinh
t , k thu t c a các bên m i th u và nhà th u
u th u t o môi tr ng lành m nh giúp các nhà th u nâng cao kh n ng
c nh tranh c a mình, t o s công b ng và hi u qu cao trong xây d ng
Trang 27+ Nh nguyên t c công khai và bình đ ng trong đ u th u, các doanh nghi p xây d ng phát huy đ n m c cao nh t c h i tìm ki m d án, tham gia đ u th u và
ký k t h p đ ng (n u trúng th u), t o ra công n vi c làm cho ng i lao đ ng, phát tri n s n xu t kinh doanh;
+ th ng th u m i nhà th u ph i ch n tr ng đi m đ đ u t v các m t k thu t, công ngh và lao đ ng T đó s nâng cao n ng l c c a doanh nghi p không
ch trong m t l n tham gia đ u th u mà còn góp ph n phát tri n m r ng qui mô doanh nghi p d n d n;
+ th ng th u doanh nghi p xây d ng ph i hoàn thi n v m t t ch c qu n
lý nâng cao trình đ , n ng l c c a đ i ng cán b trong vi c l p h s d th u c ng
nh toàn cán b công nhân viên trong doanh nghi p;
+ Thông qua đ u th u, các doanh nghi p xây d ng s t nâng cao hi u qu công tác qu n tr tài chính, làm gi m chi phí và thúc đ y nâng cao hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Trong xây d ng hi n nay, hình th c đ u th u là hình th c công b ng nh t,
b t bu c các doanh nghi p tham gia mu n th ng th u đ u ph i t nâng cao n ng l c
c a mình Nhà th u nào có s c c nh tranh cao s th ng th u Ch đ u t d a trên các tiêu chu n đ c xác đ nh tr c đ so sánh, l a ch n nhà th u, có s giám sát
c a c quan có th m quy n Trong s công b ng khách quan nh v y s t o ra s
c nh tranh lành m nh, s giúp cho vi c nâng cao hi u qu kinh t c a ngành xây
d ng nói riêng và hi u qu kinh t nói chung
* Vai trò c a đ u th u đ i v i doanh nghi p xây d ng:
Không gi ng nh các doanh nghi p kinh doanh trong các l nh v c khác mà
đ i t ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p xây d ng nói chung và doanh nghi p t v n xây d ng nói riêng là các công trình xây d ng v i đ c đi m c a th
tr ng xây d ng là:
- Trên th tr ng xây d ng các ch th kinh doanh, chính là các doanh
Trang 28nghi p xây d ng, ph i có tính t ch cao, t bù đ p chi phí, t do liên doanh liên
k t v i các doanh nghi p, t do kinh doanh theo các lu t đ nh;
- Trên th tr ng xây d ng, ng i mua nói chung không th ch n nh ng s n
ph m khác đ mua vì s n ph m xây d ng là hàng hóa đ c bi t, có tính đ n chi c, giá c cao và g n li n v i đ a đi m xây d ng;
- Trên th tr ng xây d ng, ch đ u t t ch n ng i nh n th u H p đ ng xây
d ng thì đa d ng v hình th c, n i dung và giá c Ký h p đ ng xây d ng chính là bi u
hi n s g p nhau gi a cung và c u, và là k t qu c a s th ng l ng, th a thu n gi a
m t bên là ch đ u t và m t bên là các doanh nghi p nh n th u xây d ng;
- Trên th tr ng xây d ng thì c nh tranh có th đ c coi là đ c đi m quan
tr ng c a th tr ng Cùng v i s c nh tranh gay g t gi a các doanh nghi p xây
d ng đó là vi c t o uy tín cho doanh nghi p;
- Trên th tr ng t v n xây d ng, m i quan h trao đ i mua bán gi a ch
đ u t và các đ n v nh n th u di n ra ch y u thông qua đ u th u, đàm phán, ký
k t h p đ ng và giao nh n s n ph m thi t k
Do v y đ i v i các đ n v t v n xây d ng mu n duy trì ho t đ ng doanh nghi p không có cách nào khác là tìm ki m thông tin v các d án đ u t và tham gia đ u th u N u không tham gia đ u th u ho c tr t th u thì s không t o đ công
n vi c làm cho ng i lao đ ng, ho t đ ng s n xu t kinh doanh có th b đình tr
V y có th nói đ u th u là ti n đ c s và n n t ng c a quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Nh chúng ta đã bi t d th u là hình th c tham gia c nh tranh trên th tr ng xây d ng S c nh tranh này r t quy t li t và m nh m th hi n nh ng khía c nh:
+ Mu n tham gia đ u th u thì doanh nghi p ph i có uy tín nh t đ nh trên th
tr ng, b i n c ta m i áp d ng đ u th u không lâu mà ph n l n áp d ng hình th c
đ u th u h n ch Nh v y khi tham gia đ u th u doanh nghi p xây d ng nói chung hay các đ n v t v n nói riêng có th th y đ c kh n ng và n ng l c c a mình so
Trang 29v i đ i th nh th nào đ có bi n pháp duy trì và nâng cao h n n a n ng l c c a mình T đó uy tín c a doanh nghi p ngày càng đ c nâng cao, v th c a doanh nghi p ngày càng đ c c i thi n;
+ Khi tham gia đ u th u các doanh nghi p xây d ng có đi u ki n nâng cao trình đ chuyên môn, kinh nghi m cho cán b công nhân viên, t o đi u ki n hoàn thi n v m t t ch c;
+ Khi tham gia đ u th u nhi u và th ng th u, doanh nghi p t o thêm m i quan h v i các ch đ u t , c quan nhà n c t o ti n đ cho s phát tri n c a doanh nghi p
Nh v y ta th y đ u th u có vai trò h t s c quan tr ng, nó là c s , n n t ng là nhân t không th thi u đ c trong quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Chính vi c tham gia đ u th u thành công là ph i có s tích lu kinh nghi m, tìm ki m thông tin đa d ng, và đi u quan tr ng h n là ph i d a vào n ng l c và v th c a công
ty Vi c tham gia đ u th u và giành th ng l i đóng vai trò tích c c trong vi c t o ra công n, vi c làm, duy trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
V y ta có th nói đ u th u là t t y u khách quan mà m i chúng ta không th
ph nh n
2.1.3 Các nhân t nh h ng t i đ u th u t v n:
* C ch qu n lý c a nhà n c
t ng c ng qu n lý các ho t đ ng xây d ng, chính ph đã ban hành quy
ch đ u th u và quy ch qu n lý đ u t và xây d ng Nh ng quy ch này giúp cho doanh nghi p ho t đ ng m t cách d dàng h n, nh ng nó c ng h n ch th tr ng
Trang 31* Các tiêu chí đánh giá l a ch n nhà th u
i v i đ u th u l a ch n nhà th u t v n bao g m 3 tiêu chí đánh giá đ l a
ch n nhà th u, trong đó thì tiêu chí đánh giá quan tr ng nh t đ l a ch n nhà th u là tiêu chí đánh giá v m t k thu t, tiêu chí đánh giá này bao g m các n i dung: v
m t n ng l c, kinh nghi m c a nhà th u, gi i pháp lu n và nhân s c a nhà th u Tuy nhiên tùy theo tính ch t, quy mô c a gói th u mà bên m i th u đ a ra các tiêu chí c th sao cho phù h p v i tính ch t c a gói th u vì v y nó ph thu c r t nhi u vào tính ch quan c a bên m i th u khi đ a ra các tiêu chí cho gói th u do v y nên
nó nh h ng r t l n đ n công tác đ u th u l a ch n nhà th u
* c đi m th tr ng ngành t v n thi t k các công trình th y l i
c đi m c a ngành t v n nói chung và ngành t v n thi t k các công trình
th y l i nói riêng là d a vào n ng l c c a các Công ty t v n là chính, d a vào th i gian hình thành và phát tri n cùng v i nh ng kinh nghi m th c ti n qua các công trình và đ n v t v n đó đã th c hi n Do v y v i đ c đi m trên thì các Công ty t
v n s có đ c nh ng l i th trong công tác đ u th u thi t k các d án
Hi n nay, v i s hình thành c a nhi u đ n v t v n trên th tr ng t v n nói chung và t v n v th y l i nói riêng, đã có nhi u đ n v t v n đã r t nhanh nh y trong quá trình ti p c n v i các d án, vì v y có nhi u tác đ ng tiêu c c t i th tr ng t v n,
đ c bi t là v n đ đ l i t l % cho các Ch đ u t , làm cho vi c ti p c n các d án c a nhi u đ n v t v n có kinh nghi m, n ng l c g p nhi u khó kh n h n
M t khác trong m y n m g n đây do nh h ng c a vi c suy thoái trong n n kinh t chung c a th gi i, đ t n c ta c ng c ng không là ngo i l và c ng b nh
h ng vì v y ngu n v n đ u t cho xây d ng c b n b c t gi m nên c ng nh
h ng không nh đ n ho t đ ng kinh doanh c a nhi u đ n v t v n
* T ch c l p h s d th u:
Trình đ l p h s d th u nh h ng tr c ti p t i kh n ng c nh tranh trong
đ u th u và th ng th u c a doanh nghi p M t nhà th u không đ n ng l c có th b
Trang 32lo i ngay t vòng đ u do h s d th u không đ m b o các yêu c u c a các tiêu chí trong h s m i th u Trình đ t ch c l p h s m i th u c ng liên quan ch t ch
đ n nhân t ngu n nhân l c, vì vi c l p h s th u đ m b o ch t l ng và đ t yêu
c u hay không ph thu c trình đ chuyên môn nghi p v , am hi u v lu t pháp và
nh ng kinh nghi m c a đ i ng cán b l p h s th u qua quá trình th c hi n l p h
s m i th u cho các d án
L p h s th u ph i đòi h i qua các b c nh nghiên c u đi u tra môi
tr ng đ u th u (đi u tra các đi u ki n t nhiên, kinh t , xã h i c a d án ), đi u tra d án đ u th u (tính ph c t p v k thu t c a công trình, yêu c u v ti n đ th i gian hoàn thành) c quá trình l p h s th u h t s c ph c t p và đòi h i t c đ x
lý nhanh, vì v y r t c n đ i ng cán b làm công tác này ph i hoàn thành kh i
l ng công vi c l n trong th i gian ng n và đòi h i đ chính xác cao đ đ m b o
ch t l ng c ng nh ti n đ trong công tác đ u th u Vì v y nên y u t này nh
h ng r t l n đ n quá trình l a ch n nhà th u có đ m b o ch t l ng hay không
* N ng l c qu n lý d án c a Ch đ u t :
Hi n nay công tác qu n lý d án c a các Ch đ u t đa s là y quy n cho các Ban qu n lý d án kiêm nhi m ho c chuyên trách th c hi n Vì v y nên ch t
l ng c a các d án ph thu c r t nhi u vào n ng l c qu n lý c a các Ban qu n lý
d án qu n lý t t c các khâu c a d án t t đòi h i các Ban qu n lý d án ph i
có n ng l c, có chuyên môn và công tác t ch c đi u hành c a Ban ph i chuyên nghi p vì v y nên n ng l c c a ban qu n lý d án nh h ng r t l n đ n ch t l ng
c a công tác đ u th u nói chung và đ u th u t v n nói riêng trong chu trình th c
hi n c a m t d án
2.1.4 H th ng v n b n pháp quy áp d ng trong đ u th u t v n
2.1.4.1 Quy đ nh v l a ch n nhà th u, đ u th u, m i th u, ch đ nh th u
Ngh đ nh 85/2009/N -CP h ng d n Lu t u th u và l a ch n nhà th u xây d ng theo Lu t Xây d ng; Ngh đ nh 68/2012/N -CP s a đ i Ngh đ nh 85/2009/N -CP h ng d n Lu t đ u th u và l a ch n nhà th u xây d ng theo Lu t
Trang 33xây d ng và hi n nay là Ngh đ nh s 63/2014/N -CP ngày 26/06/2014 c a Chính
ph v vi c Quy đ nh chi ti t thi hành m t s đi u c a Lu t đ u th u v l a ch n nhà th u thay th Ngh đ nh s 85/2009/N -CP ngày 15/10/2009 và Ngh đ nh s 68/2012/N -CP ngày 12/9/2012
Thông t 06/2010/TT-BKH quy đ nh chi ti t l p h s m i th u t v n Thông t 08/2010/TT-BKH quy đ nh chi ti t l p báo cáo th m đ nh k t qu
đ u th u
Thông t 10/2010/TT-BKH quy đ nh v đào t o, b i d ng nghi p v đ u th u Thông t 17/2010/TT-BKH quy đ nh chi ti t thí đi m đ u th u qua m ng Thông t liên t ch 20/2010-TTLT-BKH-BTC h ng d n vi c cung c p thông tin v đ u th u đ đ ng t i trên Báo u th u
Thông t 21/2010/TT-BKH h ng d n v th m đ nh h s m i th u, h s yêu c u
Thông t 01/2011/TT-BKH T h ng d n ki m tra v công tác đ u th u Quy t đ nh s 50/2012/Q -TTg c a Th t ng Chính ph : V vi c áp d ng hình th c ch đ nh th u đ i v i các gói th u thu c tr ng h p đ c bi t do Th t ng Chính ph xem xét, quy t đ nh
2.1.4.2 Quy đ nh v qu n lý nhà th u n c ngoài
Thông t 01/2012/TT-BXD h ng d n v th t c c p gi y phép th u và qu n
lý nhà th u n c ngoài ho t đ ng xây d ng t i Vi t Nam
Quy t đ nh 87/2004/Q -TTg ban hành Quy ch qu n lý ho t đ ng c a nhà
th u n c ngoài trong l nh v c xây d ng t i Vi t Nam
Trang 34khách quan mang l i hi u qu cao, t o ra s c nh tranh lành m nh và h p pháp trên
th tr ng xây d ng ó là m t đi u ki n thi t y u đ đ m b o s thành công cho
ch đ u t thông qua tính tích c c, hi u qu mang l i là h giá thành công trình, ti t
ki m kinh phí đ u t , s n ph m xây d ng đ c đ m b o v ch t l ng và th i h n xây d ng u th u đã thúc đ y l c l ng s n xu t phát tri n, đ y m nh phát tri n khoa h c k thu t trong xây d ng, đ i m i công ngh thi công t đó góp ph n tích
c c thúc đ y s nghi p công nghi p hoá hi n đ i hoá n n kinh t nhà n c
Quy ch u th u ra đ i đánh d u m t b c ti n m i trong công tác qu n lý
c a n c ta, nó t o ra m t hành lang pháp lý cho vi c l a ch n đ c các nhà th u
đ th c hi n các d án đ u t , đ ng th i góp ph n nâng cao vai trò c a ch đ u t
và t ng c ng trách nhi m c a nhà th u Th c hi n đ u th u s t o đ c s công
b ng và c nh tranh gi a các nhà th u, h n ch tiêu c c trong vi c l a ch n đ n v
th c hi n và qua đó gi m đ c chi phí đ u t , mang l i hi u qu cho d án
2.1.5.1 Tình hình áp d ng quy trình đ u th u Vi t Nam
* Th c tr ng công tác đ u th u n c ta trong nh ng n m qua
Sau khi quy ch đ u th u đ c CP ban hành ngày 16/7/1996, trên c s ph i
h p v i các b ngành h u quan B K ho ch và đ u t đã tri n khai vi c h ng
Nhi u b ngành và đ a ph ng c ng ti n hành vi c so n th o và ban hành các v n b n h ng d n theo quy ch đ u th u trong ph m vi ngành và đ a ph ng mình Tuy nhiên, có m t s v n b n h ng d n ch a ph n ánh đ c đ c thù c a ngành ho c đ a ph ng, ho c ch a bám sát đ c yêu c u c a quy ch đ u th u và
Trang 35th ng có cách làm c là ch có h ng d n m i tri n khai th c hi n Do v y, tình tr ng
ph bi n là nhi u cán b có liên quan v đ u th u đ c bi t là m t s đ a ph ng ch a
hi u đúng và đ y đ v quy ch đ u th u c ng nh các tài li u h ng d n liên quan Do
đó, khi tri n khai các công vi c nh chu n b đ u th u và xét th u… nhi u n i còn lúng túng, gây c n tr và làm ch m tr ti n đ th c hi n c a d án
Nói chung sau khi quy ch đ u th u đ c ban hành, do xác đ nh rõ t m quan
tr ng c ng nh hi u qu áp d ng quy ch đ u th u nên nhi u b ngành đ a ph ng
và B k ho ch và đ u t v tình hình th c hi n công tác đ u th u c a đ n v mình Trong đó bao g m 9 b và 8 c c, 14 công ty và 15 đ a ph ng N m 1998 có 65 báo cáo g i v c a 20 b và t ng c c, 45 công ty và đ a ph ng Trong đó đi n hình là
t nh Phú Th , à N ng, Hà N i, ng Nai, Thành ph H Chí Minh, t ng công ty than Vi t Nam, t ng công ty thép Vi t Nam, t ng c c H i Quan, B Xây d ng, c c
H u c n Vi t Nam đã v n d ng quy ch đ u th u m t cách nghiêm túc Tuy nhiên còn m t s t nh, b ngành, đ a ph ng và c s ch a v n d ng quy ch d án đ c
th c hi n theo ch đ nh th u
n n m 2005 khi Lu t u th u và Lu t u t đ c Qu c h i thông qua
vi c áp d ng quy ch đ u th u m i d n d n đ c thi t ch t Các Ngh đ nh, thông t
s v n b n pháp quy hi n còn nh ng đi m ch a h p lý, ch a th ng nh t v i nhau và
th ng xuyên ph i đi u ch nh b sung
Nh v y, có th nói th c tr ng công tác đ u th u n c ta th i gian qua nh sau:
- Ph ng th c đ u th u b ng hình th c ch đ nh th u còn đ c áp d ng khá
r ng rãi trong nhóm công trình có v n đ u t t các t ch c phi chính ph , quá trình
Trang 36ti n đ c a gói th u nhà th u trúng th u th c hi n theo đúng các n i dung c a
h s d th u thì khi ký k t h p đ ng, Ch đ ng t c n có đi u kho n c th trong
h p đ ng v các n i dung này và có x ph t nghiêm kh c khi nhà th u vi ph m các
n i dung trên, gây nh h ng t i ch t l ng, ti n đ c a gói th u
hi u l c t ngày 1/7/2014 Các B ngành ban hành các thông t h ng d n, các đ a
ph ng ra Quy t đ nh thi hành theo Lu t, Ngh đ nh và thông t
Trang 37Ngoài ra, các Lu t khác có tính ch t chuyên ngành liên quan đ n Lu t đ u
th u c ng đ c Qu c h i ban hành và kèm theo đó là các v n b n h ng d n thi hành Lu t Liên quan đ n xây d ng có Lu t Xây d ng, Lu t u t , Lu t t đai…
Lu t mang tính chuyên ngành có nh ng đi u kho n không th ng nh t nên khi áp
d ng th ng b ch ng chéo gây n y sinh nh ng ách t c mâu thu n;
- Lu t Xây d ng đã có đi u kho n quy đ nh ch t ch nh ng trên th c t hi n
t ng thông th u gi a các doanh nghi p xây d ng và gi a bên m i th u và bên d th u
v n còn t ng đ i ph bi n, nên c n có gi i pháp ch ng khép kín trong đ u th u;
- Quy đ nh c a lu t ch a có h ng d n c th cho vi c hoàn thi n HSDT
nh m th ng nh t ph ng pháp đánh giá và vi c l a ch n nhà th u đ t đ c m c tiêu qu n lý c a Nhà n c đ i v i các d án đ u t xây d ng
* Nh ng t n t i, h n ch trong quy đ nh vi c đánh giá HSDT t v n hi n nay
T ch c đ u th u có đ t đ c k t qu nh mong mu n c a ch đ u t hay không ph thu c r t l n vào vi c đánh giá HSDT c a các nhà th u tham gia d
th u Khi HSDT đ c đánh giá đúng th c ch t và đ t th u thì hi u qu v m t kinh
t - xã h i c a nó đem l i là không nh
Tuy nhiên, quy đ nh v vi c đánh giá HSDT t v n hi n nay n c ta còn nhi u b t c p nh sau:
- Trong quy đ nh đánh giá HSDT t v n ch a đ a ra đ c các tiêu chu n và
n i dung phù h p cho t ng lo i công trình, c p công trình hay quy mô công trình đ đánh giá n ng l c, kinh nghi m c a nhà th u d th u nên vi c đánh giá còn mang tính ch quan, kinh nghi m;
Trang 38- Còn thi u các h ng d n c th trong vi c xác đ nh giá đánh giá c a HSDT
t v n;
2.1.5.2 Kinh nghi m đ u th u xây d ng c a m t s n c trên th gi i và t
ch c qu c t :
Theo bài vi t c a Công ty Lu t B c Vi t v “Kinh nghi m đ u th u c a các
n c” ng t i trên trang web Luatdauthau.net.http://bacvietluat.vn
Kinh nghi m đ u th u xây d ng c a n c Nga:
Nga, đ qu n lý ho t đ ng đ u th u, T ng th ng Nga ban hành Ngh đ nh kèm theo quy ch đ u th u v mua s m hàng hoá, xây l p công trình, d ch v cho các nhu c u qu c gia M t trong nh ng kinh nghi m t ng quan chi phí ho t đ ng đ u th u
c a n c Nga là s phù h p cao c a quy ch đ u th u qu c t Nó đ m b o cho các
ho t đ ng đ u th u qu c t di n ra n c Nga không ph i t n nhi u công s c vào vi c nghiên c u tìm hi u các quy đ nh c a các t ch c qu c t tr c khi ti n hành chúng
Do v y, đây là m t trong nh ng c n c quan tr ng góp ph n th c hi n m t trong
nh ng yêu c u c a nâng cao ch t l ng đ u th u là ti t ki m, hi u qu , đáp ng t t
nh t các yêu c u c a ch đ u t và t o s d dàng cho quá trình th c hi n
C ch qu n lý, giám sát, x ph t nghiêm minh các hành vi tiêu c c trong các ho t đ ng đ u th u n c Nga đ m b o ch m d t tình tr ng l m d ng quy n
l c c a các quan ch c chính ph trong vi c đ u th u mua s m hàng hoá, xây l p và
d ch v cho các nhu c u qu c gia Có th nói, Nga, chính sách x ph t thích đáng
nh ng cá nhân, t ch c vi ph m quy ch đ u th u đã thúc đ y vi c th c hi n các yêu c u công b ng, bình đ ng trong đ u th u; h n ch đ n m c th p nh t các hi n
t ng thi u minh b ch, thi u vô t c a nh ng ng i làm công tác xét th u ây là
m t kinh nghi m quý báu chúng ta có th nghiên c u h c t p đ nâng cao ch t
l ng đ u th u xây d ng
Kinh nghi m đ u th u c a Hàn Qu c:
Theo quy đ nh c a Hàn Qu c, “Lu t h p đ ng” mà trong đó Nhà n c là bên
Trang 39tham gia là lu t đi u ch nh các ho t đ ng đ u th u Lu t này quy đ nh nh ng nguyên t c c b n và th t c mua s m công Trên c s lu t đó T ng th ng, Th
t ng ban hành các h ng d n đ th c hi n B Kinh t và B Tài chính ban hành
h ng d n chi ti t vi c th c hi n
H th ng mua s m c a Hàn Qu c là h th ng t p trung th ng nh t cao Hàn
Qu c có m t c quan t p trung có tên vi t t t là Sarok có m t s l ng cán b chuyên gia l n lên t i hàng ngàn ng i có nhi m v t ch c th c hi n đ u th u t t
c các nhu c u mua s m công l n c a đ t n c Tuy nhiên, nh ng nhu c u mua s m
có giá tr nh c ng đ c phân c p Có th nói nhi u nhà th u Vi t Nam đang có k
v ng đ ngh Chính ph xem xét áp d ng kinh nghi m này, vì vi c t ch c đ u th u
r t phân tán hi n nay n c ta có th đã đ y ho t đ ng này đi theo chi u h ng t o thu n l i cho các t n n phát sinh nh c c b , đ a ph ng ch ngh a, áp d ng thi u
th ng nh t, thi u nh t quán gi a các đ a ph ng, các ngành
Kinh nghi m đ u th u c a Campuchia:
Campuchia là m t n c có di n tích nh , c nh n c ta đã có nh ng b c phát tri n v t b c trong th i gian qua H n n a, Campuchia v a m i gia nh p T WTO, do v y nghiên c u Quy ch đ u th u c a Campuchia c ng có ý ngh a đ i v i
Vi t Nam C ng d nh n th y r ng, Quy ch qu n lý đ u th u Nhà n c c a Campuchia khá đ n gi n, ng n g n Nó ch bao g m 9 đi u v i đ dài không quá
10 trang kh gi y A4, quy ch này quy đ nh m t cách khái quát các hình th c đ u
th u, quy trình đ u th u t ng quát và qu n lý, giám sát ho t đ ng đ u th u Vi c t
ch c đ u th u Campuchia đ c ti n hành m t cách t p trung thông qua m t H i
đ ng Có th nói r ng, tính đ n gi n, g n nh và t p trung là đi m n i b t trong Quy
ch u th u xây d ng Campuchia i u này gi i thích t i sao, các quy ch qu n
lý c a Campuchia m c dù r t đ n gi n nh ng hi u l c r t cao
Kinh nghi m đ u th u c a Ngân hàng Th gi i (WB):
Ngân hàng Th gi i là m t t ch c qu c t qu n lý các kho n cho vay v i
185 n c thành viên qu n lý các ho t đ ng mua s m, WB ban hành hai v n b n
Trang 40quy đ nh riêng r Nh ng quy đ nh này đ c các nhà l p pháp Vi t Nam tham kh o nhi u trong quá trình xây d ng quy ch đ u th u và đi u hành ho t đ ng đ u th u
Vi t Nam t nh ng ngày đ u tiên cho đ n bây gi Hai quy đ nh riêng r đó g m:
- H ng d n mua s m b ng v n vay IBRD và tín d ng IDA c a WB đ i v i hàng hoá và xây l p
- H ng d n c a WB v tuy n d ng chuyên gia t v n
Vi c ban hành riêng r hai lo i ho t đ ng đ u th u có nhi u đi m riêng bi t
c a WB c ng là m t trong nh ng kinh nghi m đ u tiên có th xem xét trong đi u
ki n c a n c ta vì nh ng quy đ nh v đ u th u c a n c ta hi n nay quá dài, h n
n a các quy đ nh đó l i thay đ i th ng xuyên nên có th gây nhi u khi áp d ng
Kinh nghi m th hai có th xem xét trong b i c nh c a n c ta là vi c quy
đ nh rõ tính h p l c a Nhà th u M t trong nh ng nhân t quan tr ng đ Nhà th u
đ c phép tham d th u v i t cách m t Nhà th u đ c l p là nó ph i t ch v tài chính Có nh v y các Nhà th u khi tham gia đ u th u m i tránh đ c s ch đ o,
đi u hành c a các c quan qu n lý tr c ti p ho c tránh b l thu c vào m t c p qu n
lý nh t đ nh i u này đ t ra câu h i l n Vi t Nam là các Công ty, doanh nghi p
tr c thu c ngành c a m t B ch qu n có đ c tham gia đ u th u các gói th u do các B đó t ch c, giám sát, qu n lý hay không? i u này có nh h ng r t l n đ n
vi c b o đ m yêu c u vô t , công b ng, bình đ ng gi a các Nhà th u
WB quy đ nh rõ các hình th c đ u th u g m đ u th u c nh tranh Qu c t (ICB) và các cách mua s m khác, nh u th u Qu c t h n ch (LIB), u th u
c nh tranh trong n c (NCB), Chào hàng c nh tranh (Qu c t và Trong n c); H p
đ ng tr c ti p ho c t làm Vi c l a ch n hình th c nào ph i trên nguyên t c đ m
b o phát huy kh n ng có c nh tranh đ r ng v giá, g m các Nhà th u có đ kh
n ng k t h p, kinh t và hi u qu Các hình th c đ u th u đ c áp d ng cho t ng gói th u đ c xác đ nh theo tho thu n gi a ngân hàng và bên vay
Kinh nghi m th ba có th h c t p t quy đ nh c ng nh th c hành đ u th u
c a WB yêu c u vi c đ u th u c nh tranh qu c t (ICB) ph i thông báo m i th u