Quan điểm con người trong triết học Mác Lênin và vai trò của con người trong thời kỳ CNH HĐH đất nước

Con nguời là sinh vật có tính xã hội.Đối với Mac “con người không phảI là tồn tại trừu tượng,ẩn náu ñau ñó ngoài thê giới”.Đó là những con người sống trong một thời ñại nhất ñịnh,một môị

Con nguời là chủ thể của lịch sử,là mấu chốt là diểm khởi ñầu cũng

như là cái ñích của quá trình phát triển lâu dài.Chính vì thế mà vấn ñề con

nguời luôn là chủ ñề trung tâm của lịch sử triết học từ cổ ñại ñến hiện ñại

Từ xa xưa , cả phương Đông và phương Tây ñều ñã có những quan

ñiểm và sự nghiên cứu nhất ñịnh về con người song chỉ ñến khi triết học

Mac ra ñời thì quan niệm về con người mới thực sự triệt ñể Áp dụng những

quan ñiểm ñó vào nước ta cùng với sự liên hệ với thực tế lịch sử ta có những

ñịnh hướng về phát triÓn con người và biết cách làm sao dể cải thiện và sử

dụng nguồn lực con người có hiệu quả tốt nhất trong thêi kú CNH-HĐH ñất

nước

Chính vì thế mà em chọn ñề tài “Quan ñiểm con người trong triết học

Mác Lênin và vai trò của con người trong thời kỳ CNH-HĐH ñất nước ”

A.BẢN CHẤT CON NGƯỜI

1.QUAN ĐIỂM VỀ CON NGUỜI TRONG TRIẾT HỌC MÁC LÊNIN

Con nguời là sinh vật có tính xã hội.Đối với Mac “con người không

phảI là tồn tại trừu tượng,ẩn náu ñau ñó ngoài thê giới”.Đó là những con

người sống trong một thời ñại nhất ñịnh,một môị trường xã hội nhất ñịnh,co

những mối quan hệ phong phú,phưc tạp và ngày càng phong phú với sự phát

triển của văn minh

a)Con người là thực thể sinh vật xã hội

Kế thừa các qua diểm tiến bộ trong lịch sử triết học ,dựa trên thành

tưu của khoa học tư nhiên ,trực tiếp là thuyêt tiến hoá và thuyết tế bào ,triết

học Mac khẳng ñịnh con người vừa là sản phẩm phát triển lâu dài của giới tự

nhiên vừa lá sản phẩm hoạt ñộng của chính bản thân con người.Con người là

thực thể thống nhất giữa các yếu tố sinh vật và các yếu tố xã hội –là thực

thể sinh vật- xã hội

Là thực thể sinh vật vì con người dù phát triển ñến ñâu cũng là một

ñộng vật.Ph Ăngghen ñã khẳng ñịnh :”Bản thân cái sự kiện là con người từ

loài ñộng vật mà ra,cũng ñã quyết ñịng việc con người không bao giờ hoàn

toàn thoát khỏi những ñặc tinh vốn có của ñộng vật ”

Giới tự nhiên là tiền ñề vật chất ñầu tiên quy ñịnh sự tồn tại của con

người.Do ñó bản tính của con ngưòi bao gồm trong ñó bản tính sinh học

,tính loài.Như vậy có thể nói :Giới tự nhiên là”thân thể vô cơ của con người

“;con người là một bộ phận của tư nhiên;là kết quả của một quá trình tiến

hoá lâu dài

Tuy nhiên mặt tự nhiên không phải yếu tố duy nhất quy ñịnh bản chất con

người mà ñặc trưng quy ự khác biệt giữa con người với thế giới loài vật là

phương diện xã hội của nó.Triết học Mac nhận thức vấn ñề con người một

cách toàn diện cụ thể,trong toàn bộ tính hiện thực của nó, mà trứơc hết là lao

ñộng sản xuất ra của cải vật chất.”Có thể phân biệt con người với súc vật

bằng ý thức ,bằng tôn giáo , nói chung bằng bất cứ cái gì cũng ñược Bản

thân con người phân biệt với súc vật ngay khi con người bắt ñầu sản xuất ra

những tư liệu sinh hoạt của mình

.Hoạt ñộng sản xuất ñã làm con người trở thành con người theo ñúng

nghĩa của nó.thông qua hoạt ñộng sản xuất vât chất con người sản xuất ra

của cải vật chất nà tinh thần ,phục vụ ñời sống của mình;hình thành phát

triển ngôn ngữ va tư duy;xác lập quan hệ xã hội ”Con người là giống vật

duy nhất có thể bằng lao ñộng mà thoát khỏi trạng thái thuần tuý là ñộng

vật”.Quá trình lao ñộng ñã hình thành bản chất xã hội của con người , ñồng

thời hình thành nhân cách cá nhân trong cộng ñồng xã hội.Hay suy cho cùng

:”xã hội là sản phẩm của sự tác ñộng qua lại giữa những con người.”Con

người tạo ra xã hội ,là thành viên của xã hội.Mọi biểu hiên sinh hoạt của con

người là biểu hiện và là khẳng ñịnh của xã hội

Con người luôn luôn bị quyết ñịnh bởi ba hệ thống quy luật khác nhau

nhưng thống nhất với nhau Đó là hệ thống các quy luật tư nhiên quy ñ ịnh

phư ơ ng diêện sinh học của con người (quy luật về sự trao ñổi chất, về di

truyền, biến dị, tiến hoá…);hệ thống các quy luật tâm lý ý thức (tình cảm,

khát vọng.niềm tin, ý chí )

Ba hệ thống quy luật trên cùng tác ñộng ,tạo nên thể thống nhất hoàn

chỉnh trong ñời sống con người bao gôm cả mặt sinh học lẫn xã hội.Từ ñó

cũng hình thành nhu cầu về mặt sinh học: ăn, mặc, ở…và nhu cầu về mặt xã

hội,nhu cầu tình cảm ,nhu cầu thẩm mĩ và hưởng thụ các giá trị tinh thần

Như vậy con người không phải là ñộng vật thuần tuý mà là “một ñộng

vật xã hội”-một thực thể sinh vật xã hội ;con người bẩm sinh ñã là sinh vật

có tính xã hội.Thực thể sinh vật va thực thể xã hội ở con người không tách

rời nhau, trong ñó thực thể sinh vật là tiền ñề ñể thực thể xã hội tồn tại

b)Bản chất con người là tổng hoà những quan hệ xã hội

Con người vượt lên trên thế giới loài vật ở cả ba phương diện:quan hệ

với tự nhiên, quan hệ với xã hộivà quan hệ với chính bản thân con người.cả

ba mối quan hệ trên ñều mang tính xã hội trong ñó quan hệ giữa người với

người làquan hệ bản chất bao trùm các quan hệ khác

Bởi vậy ñể nhấn mạnh bản chất xã hội của con người C.mac ñã nêu

lên luận ñề nổi tiếng :”Ban chất con người không phải là một cái trừu tượng

cố hữu của cá nhân riêng biệt.trong tính hiện thực của nó, bản chất con

người là tổng hoà những quan hệ xã hội.”

Quan ñiểm của C.Mac cho thấy:không có con người trừu tượng ,thoát

ly mọi ñiều kiện,hoàn cảnh lịch sử xã hội Bản chất con người hình thành và

thể hiện ở những con người hiên thực Đấy là những con người cụ thể ,sống

trong những ñiều kiện lịch sử cụ thể,một thời ñại cụ thể.trong ñiều kiên cụ

thể ñó con người tạo ra những giá trị vật chất và tinh thần ñể tồn tạivà phát

triển cả về thể lực và tư duy trí tuệ

Ở con người mặt tự nhiên tồn tại thống nhất với mặt xã hội ;cả việc

thực hiện những nhu cầu sinh vật ở con người cũng mang tính xã hội

Tất cả các quan hệ xã hội ñèu góp phần hình thành nên bản chất của

con người.các quan hệ này tổng hoà với nhau có nghĩa là chúng có vai trò ,vị

trí khac nhau nhưng chúng không tách rời nhau mà tác ñộng qua lại lẫn

nhau, thâm nhập vào nhau

Có nhiều cách ñể tiếp cận tìm hiểu về tổng hoà những mối quan hệ xã

hội:Xét theo thời gian thì ñó là những quan hệ quá khứ,quan hệ hiện tại ,và

quan hệ tương lai;trong ñó quan hệ hiệ tại giữ vai trò quyết ñịnh

Xét theo các loại quan hệ thì ñó là những quan hệ vật chất và quan hệ

tinh thần ,suy cho cùng quan hệ vật chat giữ vai trò quyết ñịnh

Xét theo tính chất thì ñó là những quan hệ trực tiếp ,gián tiếp ,tất

nhiên ,ngẫu nhiên, ổn ñịnh, không ổn ñịnh …trong ñó những quan hệ trực

tiếp, tất nhiên , ổn ñịnh giữ vai trò quyết ñịnh

Nếu cụ thể hoá các quan hệ (quan hệ hôn nhân ,quan hệ huyết thống,

quan hệ kinh tế,quan hệ chính trị,tôn giáo….)thì con người có bao nhieu

quan hệ sễ có bấy nhiêu quan hệ góp phần hình thành nên bản chất con

người.Trong ñó quan hệ kinh tế hiện tại ,trực tiếp, ổn ñịnh giữ vai trò quyết

ñịnh.Tong quan hệ kinh tế thí quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất là quan trọng

hơn cả

Khi các quan hệ xã hội thay ñổi thì sớm hay muộn bản chất con nguời

cũng có sự thay ñổi

Như vậy,bản chất con người không phải ñược sinh ra mà dươc sinh

thành, nó hình thành và thay ñổi các quan hệ xã hội ,trong ñó trước hết và

quan trọng nhất là quan hệ thuộc lĩnh vực kinh tế.Quan niệm bản chất con

người là tổng hoà những mối quan hệ xã hội giúp ta nhận thức ñúng ñắn

,tránh hiểu một cách thô thiển về mặt tự nhiên, cái sinh vật ở con người

c)Con người là chủ thể và là sản phẩm của lịch sử

Không có thế giới tự nhiên,không có lịch sử xã hội thì không tồn tại

con người.Bởi vậy con người là sản phẩm của lịch sử,của sự tiến hoá lâu dài

của thế giới hữu sinh.Nhưng ñiều quan trọng hơn là :con người luôn luôn là

chủ thể của lịch sử

lịch sử ,hiểu theo nghiã rộng ,là những quá trình ñan xen nối tiếp nhau với

tất cả những bảo tồn và biến ñổi diễn ra trong quá trình ấy.Vậy con

người có lịch sử và ñộng vật cũng có lịch sử.Song lịch sử của con

người và lịch sử của ñộng vật khác hẳn nhau.lịch sử của ñộng vật chính là

lịch sử nguồn gốc của chúng và sự phát triển dần dần của chúng cho ñến

trạng thái hiên nay của chúng nhưng lịch sử ấy khong do chúng làm ra và

trong chừng mực mà chúng co tham dự vào thì chúng cũng không hề biết và

khôing phải do ý muốn của chúng.Ngược lại ,với tư cách là tực thể xã hội,

con người hoạt ñộng thực tiễn,tác ñộng vào tự nhiên,cải biến giới tự

nhiên,làm phong phú giới tự nhiên,tái tạo lại giới tự nhiên theo mục ñích của

mình.Như vậy con người ñã làm ra lịch sử của mình một cách có ý thức

Con người làm ra lịch sử , song khong phải con người làm theo ý

muốn tuỳ tiện của mình trong những ñiều kiện có quyền lựa chọn ma là

trong những ñiều kiện có sẵn do quá khứ ñể lại.Với những ñiều kiện ấy, mỗi

người ,mỗi thế hệ một mặt tiếp tục các hoạt ñộng cũ của thế hệ trưổctng

những hoàn cảnh mới;một mặt tiếp tục các hoạt ñộng mới của mình ñể biến

ñổi hoàn cảnh cũ.Như vậy có thể nói rằng :bản thân xã hộấỷan xuất ra con

người như thé nào thì con nười cũng sản xuất ra xã hội như thế

Vậy trong quá trình phát triển của thế giới và của con người thì con người

vẫn luôn là sản phẩm của lịch sử, ñồng thời cũng là chủ thể của lịch sử

2 VAI TRÒ CỦA CON NGƯỜI TRONG ĐỜI SỐNG XÃ HỘI, ĐẶC

BIỆT TRONG QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT XÃ HỘI.VA VẤN ĐỀ CÔNG

NGHIỆP HOÁ, HIỆN ĐẠI HOÁ Ở VIỆT NAM

A.Vai trò của con người trong ñời sống xã hội,ñặc biệt trong quá trình

sản xuất xã hội

Hơn một trăm năm trước, khi khẳng ñịnh tiến trình phát triển lịch sử

của xã hội loài người là sự thay thế lẫn nhau của các hình thái kinh tế xã hội,

Các Mác ñã nói tới việc lấy sự phát triển toàn diện của con người làm thước

ño chung cho sự phát triển xã hội Các Mác cho rằng, xu hướng chung của

tiến trình phát triển lịch sử ñược quy ñịnh bởi sự phát triển của lực lượng sản

xuất bao gồm con người và những công cụ lao ñộng do con người tạo ra Sự

phát triển của lực lượng sản xuất tự nó ñã nói lên trình ñộ phát triển của xã

hội qua việc con người chiếm lĩnh và sử dụng ngày càng nhiều lực lượng tự

nhiên với tư cách là cơ sở vật chất cho hoạt ñoọng sống của chính con

người Chúng ta biết rằng sản xuất là quá trình hoạt ñộng thực tiễn cơ bản

của con người nhằm thoả mãn những nhu cầu của mình Sản xuất quyết ñịnh

nhu cầu nhưng không có nhu cầu thì cũng không có sản xuất Nhu cầu của

con người tăng lên không ngừng, do ñó mà con người luôn luôn phát triển

sản xuất vì muốn nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả của sản xuất,

giảm nhẹ lao ñộng Vì vậy có thể nói, trong quá trình hoạt ñộng, trước hết và

quan trọng hơn cả là hoạt ñộng lao ñộng sản xuất, bộ óc và bàn tay con

người không ngừng hoàn thiện Sự hoàn thiện của bộ óc là cơ sở, là nguồn

vật chất vô tận cho những hoạt ñộng ngày càng phức tạp, tinh vi, ña dạng,

phong phú của con người, ñưa ñến sự thay ñổi liên tục cơ sở vật chất và kỹ

thuật của xã hội Sự phát triển hoàn thiện không ngừng của trí tuệ con người

ñã ñược thể hiện bằng việc truyền ñạt, tàng trữ những tri thức lý luận và kinh

nghiệm từ thế hệ này sang thế hệ khác và ñược ghi nhận nhân cách cụ thể,

trước hết ở sự biến ñổi của công cụ sản xuất Hay nói cách khác, sức mạnh

trí tuệ con người không ngừng ñược vật thể hoá trong công cụ sản xuất,

trong lực lượng sản xuất nói chung Tính vô tận của trí tuệ con người ñược

biểu hiện ở sự biến ñổi không ngừng ở tính ña dạng, phong phú vô cùng tận

của công cụ sản xuất trong quá trình phát triển của xã hội Những cuộc cách

mạng lực lượng sản xuất ñã và ñang diễn ra trong lịch sử xã hội loài người là

những nấc thang ñánh dấu sự phát triển ngày càng cao hơn của công cụ sản

xuất: từ lửa ñến công cụ sản xuất thủ công, rồi công cụ cơ khí máy móc và

công nghệ trí tuệ ngày nay Tất cả những ñiều ñó chứng tỏ rằng con người

với bàn tay và khối óc của mình là nhân tố thúc ñẩy sự phát triển của lực

lượng sản xuất

Nhưng bên cạnh vai trò con người là chủ thể của hoạt ñộng sản xuất,

là yếu tố hàng ñầu ñóng vai trò quyết ñịnh trong lực lượngsản xuất của xã

hội, con người còn là chủ thể hoạt ñộng của quá trình lịch sử Thông qua

hoạt ñộng sản xuất vật chất, cc sáng tạo ra lịch sử của chính mình, sáng tạo

ra lịch sử của xã hội loài người Kết quả là xã hội loài người ñã bước từ thời

ñại văn minh này sang thời ñại văn minh khác cao hơn, trong quá trình lịch

sử tự nhiên

Mặt khác khi sản xuất ngày càng phát triển, tính chất xã hội hóa của

sản xuất ngày càng gia tăng, việc tiến hành sản xuất tập thể bằng lực lượng

của toàn xã hội và sự phát triển mới của nền sản xuất do việc ñó mang lại sẽ

cần ñến những con người hoàn toàn mới Các Mác ñã khẳng ñịnh: sự phát

triển của lực lượng sản xuất xã hội trước hết có ý nghĩa là “sự phát triển

phong phú của bản chất con người, coi như là một mục ñích tự thân”(6) Bởi

vậy theo Các Mác, ý nghĩa lịch sử, mục ñích cao cả của sự phát triển xã hội

là phát triển con người toàn diện, nâng cao năng lực và phẩm giá của con

người, giải phóng con người, loại trừ ra khỏi cuộc sống con người mọi sự

tha hoá ñể con người sống với cuộc sống ñích thực của mình

Thực tế ñã chứng minh, trong công cuộc ñổi mới ñất nước, chỉ có con

người-yếu tố quan trọng nhất trong lực lượng sản xuất của xã hội mới là

nhân tố chính, là nguồn lực mang tính quyết ñịnh sự thành công hay thất bại

Nhưng con người cũng là mục tiêu, là cái ñích của sự phát triển, sự ñổi mới

này Hay nói cách khác, công cuộc ñổi mới ñất nước mà cụ thể là công

nghiệp hoá, hiện ñại hoá là do con người, phụ thuộc vào con người và vì con

người

Đúng là trên thực tế ở nhiều quốc gia công nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñã

tạo ra nhiều thành tựu khoa học không thể phủ nhận ñược Chẳng hạn

việc sử dụng năng lượng nguyên tử, năng lượng mặt trời ñã làm giảm sự phụ

thuộc của con người vào nguồn năng lượng khoáng sản; sự ra ñời của các

vật liệu tổng hợp không những giúp con người giảm phụ thuộc vào tài

nguyên thiên nhiên không tái sinh ñược mà cung cấp cho con người nguồn

vật liệu mới có tính năng ưu việt hơn và tái sinh ñược Nhờ phát minh con

người sử dụng nguồn vật liệu mới này mà con người ñã có thể thu nhỏ máy

tính ñiện tử xuống hàng vạn lần về thể tích ñồng thời tăng hiệu năng của nó

lên hàng chục vạn lần so với ba chục năm trước Sự ra ñời và xuất hiện các

loại vật liệu mới ñang ngày càng trở thành nhân tố vô cùng quan trọng của

sự phát triển sức sản xuất xã hội và tiến bộ khoa học công nghệ Cùng với

quá trình tự ñộng hoá, tiến bộ khoa học công nghệ cho thấy khả năng loài

người sẽ tiến tới một xã hội của cải tuôn ra dào dạt

Còn ở Việt Nam thì sao?

Cho ñến nay,Việt Nam vẫn thuộc loại những nước nghèo nhất thế

giới, nền kinh tế vẫn ở tình trạng lạc hậu, còn mang tính chất tự cấp, tự túc,

ñất nước chưa ra khỏi khủng hoảng kinh tế xã hội, lạm phát còn ở mức cao,

sản xuất chưa ổn ñịnh, tình hình mất cân ñối vẫn nghiêm trọng, bội chi ngân

sách còn lớn, tốc ñộ tăng dân số cao, lao ñộng thất nghiệp hoặc không ñủ

việc làm ngày càng tăng (6,28% dân số thành thị thất nghiệp), ñời sống nhân

dân còn nhiều khó khăn; tổng sản phẩm quốc dân (GDP) tính theo ñầu người

thuộc loại thấp nhất thế giới: 220USD năm 1993 và 428 USD năm 2001

thấp hơn Lào 1700USD, Bangladesh 1410USD, Tháilan 5757USD,

Malaysia 8513, Đài Loan 17495, tốc ñộ tăng bình quân chậm hơn nhiều

nước trong khu vực Gắn liền với nền kinh tế ñó là lối làm ăn tản mạn và tuỳ

tiện của sản xuất nhỏ Cùng với những thuyền thống tốt ñẹp mà chúng ta

ñang kế thừa cũng có những truyền thống lạc hậu của người ñã chết ñang ñè

nặng lên vai người ñang sống Vì vậy muốn không bị tụt hậu xa hơn nữa,

muốn ổn ñịnh mọi mặt ñể ñi lên và phát triển thì tất yếu phải thực hiện công

nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước Hội nghị lần thứ VI Ban chấp hành trung

ương Đảng cộng sản Việt Nam khoá VII (từ 24/11/1993 ñến 1/12/1993) và

Đại hội ñại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ (20-25/1/1994) ñã xác ñịnh tới ñây

nước ta “chuyển dần sang một thời kỳ phát triển mới, ñẩy tới một bước công

nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước, nhằm tạo thêm nhiều công ăn việc làm,

ñẩy nhanh tốc ñộ tăng trưởng kinh tế, cải thiện hơn nữa ñời sống vật chất và

tinh thần của nhân dân Đây là nhiệm vụ trung tâm có tầm quan trọng hàng

ñầu trong thời gian tới.”Chủ trương ñó tiếp tục ñược hoàn thiện và có bước

phát triển mới ở các Đại hội VII,VIII,IX và trong nhiều Nghị quyết quan

trọng của Trung ương Song dựa vào ñâu ñể ñảm bảo việc thực hiện nó cho

thật hiệu quả và không phải trả giá quá ñắt thì lại không dễ dàng; bởi vì từ

chỗ thấy ñược tính tất yếu nếu không cẩn thận lại dễ sa vào duy ý chí như ñã

từng xảy ra trước ñây hoặc trái lại nếu chỉ thấy khó khăn, bất lợi, thiếu ñiều

kiện rồi cam chịu tụt hậu thì lại là một tai họa Như vậy cũng có nghĩa là

chúng ta ñã ñể lại cho thế hệ tương lai một cái gánh quá nặng và sẽ có tội rất

lớn ñối với những ai ñã hy sinh xương máu cho sự nghiệp giải phóng dân tộc

bảo vệ ñất nước

Nhưng nếu chỉ có như vậy thì tại sao lại phải ñề cập ñến vấn ñề con

người? Liệu có phải con người ñang giữ một vai trò gì ñó trong sự nghiệp

công nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước, và hơn thế nữa phải chăng ñó là

Trước hết có thể nói rằng xã hội loài người tồn tại và phát triển dựa

vào hai nguồn tài nguyên là: thiên nhiên và con người Cái quý nhất trong

nguồn tài nguyên con người là trí tuệ Theo quan niêm cổ ñiển, mọi nguồn

tài nguyên thiên nhiên ñều có hạn và ñều có thể bị khai thác cạn kiệt Song,

sự hiểu biết của con người ñã, ñang và sẽ không bao giờ chịu dừng lại, nghĩa

là nguồn tài nguyên trí tuệ không có giới hạn Tính vô tận của nguồn tiềm

năng trí tuệ là nền tảng ñể con người nhận thức tính vô tận của thế giới vật

chất, tiếp tục nghiên cứu những nguồn tài nguyên thiên nhiên còn vô tận

nhưng chưa ñược khai thác và sử dụng, phát hiện ra những tính năng mới

của những dạng tài nguyên ñang sử dụng hoặc sáng tạo ra những nguồn tài

nguyên mới vốn không có sẵn trong tự nhiên, nhằm phục vụ cho sự phát

triển của xã hội trong những ñiều kiện mới Bởi vậy có thể nói, trí tuệ con

người là nguồn lực vô tận của sự phát triển xã hội

Đồng thời, nguồn lực phát triển của xã hội, trước hết và quan trọng

hơn cả cũng chính là con người- nguồn tiềm năng sức lao ñộng Con người

ñã làm nên lịch sử của chính mình bằng lao ñộng ñược ñịnh hướng bởi trí

tuệ ñó Ta ñã biết rằng, “tất cả cái gì thúc ñẩy con người hoạt ñộng ñều tất

nhiên phải thông qua ñầu óc của họ”(1), tức là phải thông qua trí tuệ của họ

Trước tiên, những nhu cầu về sinh tồn ñã thúc ñẩy con người hoạt ñộng theo

bản năng như bất kỳ một ñộng vật nào khác Nhưng rồi “bản thân con người

bắt ñầu tự phân biệt với súc vật ngay khi con người bắt ñầu sản xuất ra

những tư liệu sinh hoạt của mình- ñó là một bước tiến do tổ chức cơ thể của

con người quy ñịnh” Sự khác biệt căn bản về mặt “tổ chức cơ thể” giữa

con người và con vật chính là bộ óc và ñôi bàn tay Bộ óc ñiều khiển ñôi bàn

tay, nghĩa là bằng trí tuệ (bộ óc) và lao ñộng (ñôi bàn tay) con người ñã tiến

hành hoạt ñộng biến ñổi tự nhiên làm nên lịch sử xã hội, ñồng thời trong quá

trình ñó ñã biến ñổi cả bản thân mình

Cho ñến khi lực lượng sản xuất phát triển, ñánh dấu bởi những phát

minh khoa học, những công nghệ hiện ñại thì trí tuệ con người vẫn có sức

mạnh áp ñảo Những tư duy máy móc, trí tuệ nhân tạo dù rộng lớn ñến

ñâu, dù dưới hình thức hoàn hảo nhất cũng chỉ là một mảng cực nhỏ, một sự

phản ánh rất tinh tế thế giới nội tại của con người, chỉ là kết quả của quá

trình phát triển khoa học kinh tế, của hoạt ñộng trí tuệ của con người Mọi

máy móc dù hoàn thiện, dù thông minh ñến ñâu cũng chỉ là kẻ trung gian

cho hoạt ñộng của con người Do ñó con người luôn luôn ñã và vẫn là chủ

thể duy nhất của mọi hoạt ñộng trong xã hội

Thực tiễn ngày nay càng khẳng ñịnh tính ñúng ñắn trong quan niệm

của Mác về vị trí vai trò không gì thay thế ñược của con người trong tiến

trình phát triển của lịch sử nhân loại, của xã hội loài người Bản thân sự

nghiệp công nghiệp hoá, hiện ñại hoá mà chúng ta ñang từng bước thực hiện

với những thành công bước ñầu của nó cũng ngày càng ñòi hỏi mỗi chúng ta

phải nhận thức sâu sắc “những giá trị lớn lao và ý nghĩa quyết ñịnh của nhân

tố con người”, thấy rõ vai trò của con người trong chiến lược phát triển kinh

tế xã hội trên thực tế và trong quan niệm của mỗi chúng ta, con người ngày

càng thể hiện rõ vai trò là “chủ thể của mọi sáng tạo, mọi nguồn của cải vật

chất và văn hoá, mọi nền văn minh của các quốc gia” (3) Bởi vậy ñể ñẩy

nhanh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện ñại hoá ñất nước theo ñịnh hướng