Đề tài đánh giá thực trạng, khó khăn, giải pháp trong công tác xử lý vi phạm hành chính lĩnh vực trật tự xây dựng đô thị tại Việt Nam nói chung và tại địa bàn thành phố Ninh Bình nói riêng.Mong được sự đóng góp của các bạn đọc
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
1 Lý do chọn của đề tài
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thành phốNinh Bình chuẩn bị lên đô thị loại 2, các phường, xã cũng đang khẩn trươngbước vào một quá trình công nghiệp hoá và đô thị hoá hết sức nhanh chóng.Phường Nam Thành cũng không nằm ngoài sự phát triển đó, với tốc độ đô thịhoá nhanh cũng kéo theo những hệ luỵ cần phải giải quyết đó là trật tự xây dựng.Tình hình vi phạm trật tự xây dựng đô thị đã và đang là một vấn đề nóngbỏng trong thực tế các đô thị nước ta hiện nay Hiện tượng xây dựng không phép,trái phép xẩy ra ở khắp mọi nơi trên địa bàn thành phố Ninh Bình Có thể nhậnthấy các công trình vi phạm trật tự xây dựng và phát triển đô thị ngày càng nhiều
và đa dạng hơn Mức độ không chỉ dừng lại ở mấy căn cấp 4, nhỏ lẻ cơi nới khôngxin phép hay nhà trong hang cùng ngõ hẻm đua ban công lấn chiếm không giannữa, mà nhà riêng sai theo kiểu nhà riêng, biệt thự sai kiểu biệt thự, các vi phạm
về đất tập thể, sử dụng đất đai không đúng mục đích diễn ra ngày càng nhiều vàphức tạp Do những điều kiện, những lý do chủ quan, quy hoạch của tỉnh NinhBình nói chung và thành phố Ninh bình nói riêng, vốn lẽ đã có nhiều bất cập vàthiếu sót Phường Nam Thành - một trong những phường xã của TP Ninh Bìnhcũng không nằm ngoài ngoại lệ đó Yêu cầu quản lý trật tự xây dựng theo đúngquy hoạch và pháp luật, loại trừ hiện tượng phát triển tự phát, tùy tiện không thểkiểm soát nổi là một vấn đề quan trọng hiện nay ở đô thị nước ta
Một trong những công cụ để quản lý trật tự xây dựng đô thị là cấp giấy phépxây dựng Thực tế đã chứng minh nếu trình tự thủ tục cấp phép khoa học và cótính thực tiễn cao thì sẽ được tuân thủ nghiêm minh hơn góp phần quản lý trật tựxây dựng nói riêng và công tác quản lý đô thị nói chung tốt hơn Nếu việc cấpphép xây dựng được thực thi nghiêm túc và hiệu quả trong thực tế thì việc thựcthi pháp luật và lập lại kỷ cương trong xây dựng và quản lý đô thị sẽ nhanh
Trang 2chóng vào nề nếp góp phần xây dựng đất nước ta “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”.
Đó cũng là những lí do để em chọn đề tài: “Công tác xử lý vi phạm trật tự xâydựng trên địa bàn phường Nam Thành, thành phố Ninh Bình Thực trạng và giảppháp” làm tiểu luận tốt nghiệp
2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích chính của tiểu luận là tìm hiểu, phân tích cơ sở lý luận chung,
đánh giá thực trạng, các thành công và bất cập, từ đó đề xuất giải pháp cần thiếtnhằm hoàn thiện công tác xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn phườngNam Thành
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích đề ra, tiểu luận tập trung giải quyết các vấn đề:Tập hợp, phân tích làm sáng tỏ những vấn đề lý luận quản lý nhà nước về
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Những nội dung chủ yếu trong công tác xử lý vi phạm trật tự xây dựngtrên địa bàn phường Nam Thành
5 Phương pháp nghiên cứu
Quán triệt các nguyên tắc duy vật biện chứng và chủ duy vật lịch sử củachủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh và một số thành tựu của khoahọc quản lý, khoa học tâm lý, văn hóa, xã hội, kinh tế, chính trị, pháp luật…
Sử dụng đồng bộ, hài hòa, phù hợp các phương pháp nghiên cứu truyềnthống như tổng hợp và phân tích, thống kê, so sánh
Trang 36 Cấu trúc của tiểu luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, tiểu luậnđược kết cấu thành 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về công tác xử lý vi phạm trật tự xây dựng Chương 2 Thực trạng công tác xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn phường Nam Thành
Chương 3 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn phường Nam Thành
Trang 4CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC XỬ LÝ VI PHẠM
TRẬT TỰ XÂY DỰNG
1 Khái niệm
1.1 Khái niệm quản lý trật tự xây dựng
Quản lý trật tự xây dựng đô thị là hoạt động thanh tra, kiểm tra, đề xuất,kiến nghị và xử lý vi phạm theo thẩm quyền và trình tự luật định về các vấn đềliên quan đến trật tự xây dựng nhằm đảm bảo xây dựng quản lý đô thị phù hợpvới quy hoạch tổng thể và phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng; giữ gìn
và phát triển bộ mặt đô thị theo đúng quy hoạch được phê duyệt tạo điều kiệncho nhân dân xây dựng, bảo vệ quyền lợi chính đáng hợp pháp của nhân dân;ngăn chặn và tiến tới chấm dứt tình trạng lấn chiếm đất công, sử dụng đất saimục đích, xây dựng không phép, sai phép giữ gìn kỷ cương phép nước
1.2 Khái niệm xử lý vi phạm hành chính
Vi phạm hành chính là hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các qui định củapháp luật về quản lý nhà nứớc mà không phải phạm tội và theo qui định củapháp luật phải bị xử lý hành chính
Xử lý vi phạm hành chính bao gồm xử phạt vi phạm hành chính và các biệnpháp xử lý hành chính khác
Xử lý vi phạm trật tự xây dựng bao gồm xử phạt vi phạm hành chính và cácbiện pháp xử lý hành chính khác trong hoạt động quản lý nhà nước về trật tự xâydựng
2 Các hình thức vi phạm trật tự xây dựng đô thị và biện pháp xử lý
2.1 Các hình thức vi phạm trật tự xây dựng
2.1.1 Công trình không phép
Là những công trình đi vào khởi công mà vẫn chưa được phép của cơ quanquản lý nhà nước về xây dựng trên địa bàn Việc xin phép với những công trình
Trang 5này là bắt buộc nhưng chủ đầu tư không xin cấp phép Hậu quả dẫn đến vớinhững loại công trình này thường là xây dựng không đúng theo quy hoạch chitiết của huyện, xã, thị trấn xây dựng không đúng chỉ giới đường đỏ dễ gây tranhchấp đất đai, các biện pháp thi công không được kiểm soát dễ gây ảnh hưởng tớimôi trường xung quan, cảnh quan đô thị…
2.1.2 Công trình sai phép
Là những công trình xây dựng không đúng với thiết kế đã được duyệt,không đúng với nội dung Giấy phép xây dựng đã cấp Những loại công trình nàyđều đã có xin phép xây dựng xong sau khi có giấy phép lại xây dựng không nhưtrong giấy phép đã duyệt Hầu hết là xây lấn, xây tăng thêm so với giới hạn đãcho phép Những công trình này rất nhiều vì chủ đầu tư trong quá trình xây dựngthường lấy cớ là đã có Giấy phép xây dựng để che mắt sau đó là thực hiện hành
vi xây dựng sai phép Hậu quả gây ra cũng không kém phần nghiêm trọng
2.2 Các hình thức xử lý vi phạm trật tự xây dựng
Chính phủ đã ban hành Nghị định 180 về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đôthị Theo đó, những công trình xây dựng không phép vẫn được xem xét cấp phépxây dựng, sau đó nếu đảm bảo một trong các điều kiện sau: xây trên đất ở cógiấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà; xây dựng mới trên nềnnhà cũ hoặc cải tạo nhà đang ở phù hợp qui hoạch xây dựng; công trình xâydựng có đủ điều kiện về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Khi phát hiện,
cơ quan chức năng sẽ lập biên bản ngừng thi công, yêu cầu chủ đầu tư làm thủtục xin cấp Giấy phép xây dựng
Nếu chủ đầu tư không chấp hành thì cơ quan chức năng đình chỉ thi công.Trong thời hạn 60 ngày kể từ khi có quyết định đình chỉ thi công, nếu chủ đầu tưkhông xuất trình Giấy phép xây dựng thì công trình sẽ bị cưỡng chế phá dỡ Saukhi được cấp Giấy phép xây dựng, nếu công trình đã xây dựng sai nội dung giấyphép thì chủ đầu tư phải tự phá dỡ phần sai nội dung giấy phép được cấp mới
Trang 6được tiếp tục thi công Nếu không chấp hành thì công trình phải bị cưỡng chế,đồng thời chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí tổ chức cưỡng chế này.
Nghị định cũng qui định trách nhiệm của các bên trong quá trình xây dựngcông trình Theo đó, chủ đầu tư, nhà thầu thi công phải ngừng thi công côngtrình khi có biên bản ngừng thi công của cơ quan chức năng và phải bồi thườngthiệt hại do mình gây ra
Đơn vị giám sát, tư vấn thiết kế nếu thông đồng hoặc để chủ đầu tư, nhàthầu thi công làm sai thiết kế xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng còn bị xử lýhình sự Chủ tịch UBND các cấp cũng phải chịu trách nhiệm về tình hình viphạm trật tự xây dựng trên địa bàn
Đối với các nhà thầu, nếu vi phạm một trong những hành vi như nghiệm thukhống, tổ chức bàn giao công trình cho chủ sở hữu, sử dụng công trình khi chưa
tổ chức nghiệm thu theo quy định, báo cáo tài liệu, số liệu khảo sát không trungthực, không đúng quy định dẫn tới phải điều chỉnh thiết kế 2 lần trở lên sẽ bịphạt từ 80 - 100 triệu đồng
Ngoài việc áp dụng các hình thức phạt tiền, phạt bổ sung và thực hiện cácbiện pháp khắc phục hậu quả theo quy định, một số hành vi vi phạm còn phảiđược công bố trên trang tin điện tử của Bộ Xây dựng và của UBND tỉnh, thànhphố trực thuộc Trung ương nơi ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
2.3 Nguyên tắc xử lý vi phạm trật tự xây dựng
2.3.1 Mọi hành vi vi phạm về trật tự xây dựng phải được phát hiện kịp thời
và bị đình chỉ ngay để xử lý Việc xử lý vi phạm phải được tiến hành nhanhchóng công minh, triệt để mọi hậu quả do hành vi vi phạm gây ra phải dượcdkhắc phục theo đúng quy định của pháp luật
2.3.2 Một hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt hành chính một lần, việc tái phạmphải được xem là hành vi vi phạm mới để xử phạt Việc xử lý viphạm hành chính
Trang 7phải căn cứ vào tính chất, mức độ vi phạm, nhân thân người vi phạm và nhữngtình tiết giảm nhẹ, tăng nặng để quyết định hình thức, biện pháp xử lý thích hợp.2.3.3 Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính mà dung túng, baoche không xử phạt hoặc xử phạt không kịp thời, không công minh, không đúngthẩm quyền thì tuỳ theo tính chất, mức độ sai phạm sẽ bị xử lý kỷ luật hànhchính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại vật chất thì phải bồithường theo quy định của pháp luật.
2.3.4 Cá nhân, tô chức bị xử phạt vi phạm hành chính có hành vi chống đốingười thì hành công vụ, trì hoãn, trốn tránh thi hành quyết định xử phạt hoặc cónhững hành vi vi phạm khác thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử phạt
vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại vềchất thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật
3 Chủ thể có thẩm quyền xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn cấp xã
3.1 Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền:
Quyết định đình chỉ thi công đối với tất cả các loại công trình xây dựng viphạm pháp luật xây dựng trên địa bàn;
Quyết định cưỡng chế phá dỡ đối với các loại công trình xây dựng vi phạmpháp luật xây dựng trên địa bàn, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2 Điềunày
3.2 Chủ tịch Ủy ban cấp huyện quyết định cưỡng chế phá dỡ đối với cácloại công trình xây dựng vi phạm pháp luật xây dựng do Ủy ban nhân dân cấphuyện hoặc do Sở Xây dựng cấp giấy phép sau khi công trình đã bị Chủ tịch Ủyban nhân dân cấp xã đình chỉ thi công xây dựng công trình
3.3 Chánh Thanh tra xây dựng cấp huyện được xử phạt tiền các hành vi viphạm hành chính tương đương thẩm quyền của Trưởng Công an cấp huyện.Chánh Thanh tra xây dựng cấp quận có trách nhiệm thụ lý hồ sơ xử lý vụ vi
Trang 8phạm vượt thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp phường để trình Chủtịch Ủy ban nhân dân cấp quận ra quyết định cưỡng chế phá dỡ công trình viphạm theo thẩm quyền Thanh tra viên xây dựng cấp quận và cấp phường đangthi hành công vụ được xử phạt theo thẩm quyền qui định tại khoản 1 Điều 38 củaPháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính.
4 Quy trình xử lý vi phạm trật tự xây dựng
4.1 Kiểm tra, phát hiện vi phạm, lập biên bản
Cán bộ chuyên trách quản lý trật tự xây dựng tại phường, xã, thị trấn chịutrách nhiệm phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm về quản lý trật tự xây dựngtrên địa bàn, cùng Tổ công tác lập hồ sơ, biên bản đình chỉ và đề xuất biện pháp
xử lý báo cáo Chủ tịch UBND phường, xã, thị trấn và Thanh tra xây dựng quận,huyện chậm nhất 24 giờ sau khi lập biên bản
Cán bộ Thanh tra xây dựng quận, huyện được phân công theo dõi đảm bảo
có trách nhiệm phát hiện, đôn đốc và hỗ trợ Tổ công tác của phường, xã, thị trấnlập biên bản để xử lý vi phạm quy định về quản lý trật tự xây dựng, trực tiếp lậpbiên bản để xử lý trong trường hợp Tổ công tác chưa lập biên bản sau 24 giờ kể
từ khi phát hiện hành vi vi phạm, thông báo để Chủ tịch UBND phường, thị trấnkiểm điểm làm rõ trách nhiệm của Tổ công tác
4.2 Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính
Chủ tịch UBND phường, xã, thị trấn, sau khi nhận được hồ sơ, biên bản báocáo đề xuất của cán bộ chuyên trách quản lý trật tự xây dựng có trách nhiệm:Chậm nhất là sau 24 giờ kể từ thời đểm lập biên bản về hành vi vi phạmhành chính đối với công trình xây dựng trái phép, phải ra quyết định xử phạt
5 Cơ sở pháp lý cho công tác xử lý vi phạm lý trật tự xây dựng đô thị
- Bộ Luật Xây dựng được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam khóa XI, kì họp thứ 4 thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003 và có hiệu lực
01 tháng 7 năm 2004
Trang 9- Luật Thanh tra năm 2010
- Luật xử lí vi phạm hành chính số15/2012/QH13 ngày 20 tháng 6 năm 2012
- Nghị định số 180/2007/NĐ-CP ngày 07 tháng 12 năm 2007 của Chínhphủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về
xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị;
- Nghị định số 121/2013/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2013 quy định xửphạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản;khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹthuật; quản lý phát triển nhà và công sở
- Thông tư số 02 /2014/TT-BXD quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành
một số điều của Nghị định số 121/2013/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm
- Nghị định Số: 37/2010/NĐ-CP ngày 07 tháng 4 năm 2010 của Chính phủ
về việc thẩm định, phê duyệt quản lý quy hoạch đô thị
Trang 10CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XỬ LÝ VI PHẠM TRẬT TỰ XÂY DỰNG
TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG NAM THÀNH
1 Khái quát chung về địa bàn phường Nam Thành
Phường Nam Thành nằm ở phía Tây Nam thành phố Ninh Bình, dân cưphân bổ dải đều bám trên 2,7 km trục đường quốc lộ 30-6, phường có diện tích
tự nhiên 191,01ha với 7795 nhân khẩu = 2116 hộ Quá trình đô thị hóa củaThành phố Ninh Bình nói chung, phường Nam Thành nói riêng trong những nămqua đã có những tác động tích cực, thúc đẩy kinh tế phát triển đồng thời kéo theo
sự thay đổi lớn về cơ cấu kinh tế, đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân từngbước được nâng lên Do vị trí địa lý của phường thuận tiện về giao thông đường
bộ, đồng thời phường được quy hoạch là phường trung tâm về hành chính, cóquy hoạch trung tâm dịch vụ khám chữa bệnh của tỉnh, các khu đô thị dân sinhmới Do đó rất thuận lợi cho việc phát triển các ngành du lịch, dịch vụ, thươngmại Tuy nhiên phường xuất phát từ xã thuần nông do đó về cơ sở hạ tầng, vềđời sống văn hóa cũng như hoạt động kinh tế trước đây mang đậm nét thuầnnông làng xã, vì vậy hiện tại về cơ sở hạ tầng, kiến trúc cảnh quan đô thị trongkhu dân cư cũ còn lạc hậu hoặc đã xuống cấp, không phù hợp với quy hoạch mớihiện nay, chưa đáp ứng được với các tiêu chí xây dựng đô thị loại II
Trên địa bàn có 60 tuyến đường đã đặt tên có một phần đường có điệnchiếu sáng công cộng 20,8km = 76% (đường 30-6, đường Tây Thành, đườngTuệ Tĩnh, đường hải Thượng Hãn Ông, đường Trần Phú…)
Hệ thống giao thông: Tuyến đường quốc lộ: 01 tuyến (đường 30-6) vớichiều dài 2,7km
- Tuyến đường nội thị: 33 tuyến (đường 30-6, đường Tây Thành, đườngTuệ Tĩnh, đường hải Thượng Hãn Ông, đường Trần Phú đường Lê Thái Tổ…)
có tổng số chiều dài 19,8km
Trang 11- Tuyến đường nội phường: 61 tuyến bao gồm ngõ, ngách có tổng số chiềudài 9,5km.
- Toàn phường có 31,2 km đường giao thông giải nhựa bê tông Hệ thốnggiao thông mới được nâng cấp tu sửa đáp ứng nhu cầu đi lại của nhân dân cà rấtthuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa thúc đẩy thương nghiệp phát triển
* Đội ngũ cán bộ của phường:
21 Cán bộ đạt chuẩn = 100%, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ từ trungcấp trở lên đáp ứng với nhiệm vụ được giao
Cán bộ lãnh đạo, chuyên trách: 11 đồng chí Trong đó: Đại học 10đ/c,trung cấp: 01 đ/c
Lực lượng đội ngũ cán bộ phường Nam Thành có phẩm chất đạo đức, chínhtrị vững vàng, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, được tuyển chọn theo quyđịnh Luôn cố gắng hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần giữ vững ổnđịnh chính trị, trật tự an toàn xã hội, thúc đẩy kinh tế, văn hoá, xã hội trên địabàn phường Nam Thành ngày càng phát triển
2 Thực trạng tình hình vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn phường
Cùng với sự phát triển, đô thị hóa của Thành phố lên đô thị loại 2, phườngNam Thành cũng đang từng bước đi lên xu hướng đô thị hoá từ một xã thuầnnông trước đây nên số vụ vi phạm có chiều hướng tăng lên, nhưng chính quyềnđịa phương, lực lượng cán bộ trật tự đô thị, xây dựng vẫn kiểm soát được các