kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam.

Sự đa dạng và phong phú về số lượng và chủng loại những hàng hoá trên thị trường , một mặt phản ánh trình độ cao của năng suất lao động xã hội, mặt khác cũng nói lên mức độ phát triển củ

Mục lục

Trang

Phần mở đầu 2

Phần nội dung 3

A Cơ sở lý luận 4

I Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường 4

1.Quan niệm về kinh tế thị trường 4

2.Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường 5

II Những đặc điểm cơ bản kinh tế thị trường 6

1.Kinh tế thị trường là mô hình kinh tế tổng quát của thời kì quá độ 6

2.Mục đích phát triển kinh tế thị trường 9

3.Kinh tế thị trường định hướng XHCN 9

B Cơ sở thực tiễn 11

I.Thực trạng nền kinh tế Việt Nam 11

II.Mục tiêu và giải pháp chủ yếu 12

1.Mục tiêu phát triển kinh tế thị trường 12

2.Những giải pháp cơ bản 14

Phần kết luận 18

LỜI NÓI ĐẦU

Nước ta tiến lên CNXH từ một nền kinh tế phổ biến là sản xuất nhỏ,

bỏ qua giai đoạn phát triển tư bản Trong cơ chế quản lí kinh tế còn có một số những nhược điểm, đó là cơ chế tập trung quan liêu bao cấp đã gây tác hại trong nhiều năm Nhận thức được sự tồn tại và yếu kém trên, Đảng và Nhà nước ta đã có những chính sách đúng đắn để từng bước đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững Một trong những chính sách đó là đổi mới cơ chế quản lí kinh tế: để các đơn vị kinh tế tự vận hành trong cơ chế thị trường gồm nhiều thành phần đi lên CNXH Trong đề án này em

sẽ trình bày một số vấn đề về kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam

Đề án này sẽ trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, hiểu rõ được sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam

Trong khi làm đề án chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót em rất mong có được sự góp ý của thầy để giúp cho đề án của em hoàn thành tốt hơn

NỘI DUNG

A Cơ sở lí luận

I Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN

1 Quan niệm về kinh tế thị trường

Kinh tế thị trường là hình thức phát triển cao của kinh tế hàng hoá trong đó từ sản xuất đến tiêu dùng đều thông qua thị trường Nói một cách khác kinh tế hàng hoá phát triển trong đó mọi quan hệ kinh tế đều được tiền tệ hoá

Kinh tế thị trường là kinh tế hàng hoá vận động theo cơ chế thị trường

 Các đặc tính chung của kinh tế thị trường

Một là: Tính tự chủ của các chủ thể kinh tế rất cao Các chủ thể kinh

tế tự bù đắp những chi phí và tự chịu trách nhiệm với kết quả sản xuất và kinh doanh của mình Các chủ thể kinh tế được tự do liên kết , liên doanh,

tự do tổ chức quá trình sản xuất theo luật định Đây là đặc trưng rất quan trọng của kinh tế thị trường Đặc trưng này xuất phát từ những điều kiện khách quan của việc tồn tại nền kinh tế hàng hoá Đồng thời cũng là biểu hiện và là yêu cầu nội tại của kinh tế hàng hoá Kinh tế hàng hoá không bao dung hành vi bao cấp Nó đối lập với bao cấp và đồng nghĩa với tự chủ, năng động

Hai là: Trên thị trường hàng hoá rất phong phú Người ta tự do mua,

bán hàng hoá Trong đó người mua chọn người bán Người bán tìm người mua Họ gặp nhau ở giá cả thị trường Đặc trưng này phản ánh tính ưu việt hơn hẳn của kinh tế thị trường so với kinh tế tự nhiên

Sự đa dạng và phong phú về số lượng và chủng loại những hàng hoá trên thị trường , một mặt phản ánh trình độ cao của năng suất lao động xã hội, mặt khác cũng nói lên mức độ phát triển của quan hệ trao đổi, trình

độ của phân công lao động xã hội và sự phát triển của thị trường Những

ưu thế trên của kinh tế thị trường phản ánh trình độ phát triển của khoa học kĩ thuật và công nghệ, tựu chung phản ánh trình độ cao của lực lượng sản xuất xã hội Vì vậy, nói đến kinh tế thị trường là nói đến một nền kinh tế phát triển cao

Ba là: Giá cả được hình thành ngay trên thị trường Giá cả thị trường

vừa là sự biểu hiện bằng tiền của giá trị thị trường vừa chịu sự tác động của quan hệ cạnh tranh và quan hệ cung cầu về hàng hoá và dịch vụ Trên

cơ sở giá trị thị trường , giá cả là kết quả của sự thương lượng và thoả thuận giữa người mua và người bán Đặc trưng này phản ánh yêu cầu của

qui luật lưu thông hàng hoá Trong quá trình trao đổi mua bán hàng hoá , người bán luôn luôn muốn bán với giá cao, người mua lại luôn muốn mua với giá thấp Đối với người bán, giá cả đáp ứng nhu cầu bù đắp được chi ohí và có doanh lợi Chi phí sản xuất là giới hạn dưới, là phần cứng của giá cả , còn doanh lợi càng nhiều càng tốt Đối với người mua, giá cả phải phù hợp với lợi ích giới hạn của họ Giá cả thị trường dung hoà được cả lợi ích người mua lẫn lợi ích người bán Tất nhiên, trong cuộc giằng co giữa người mua và người bán để hình thành giá cả thị trường , lợi thế sẽ nghiêng về phía người bán, nếu như cung ít, cầu nhiều và ngược lại, lợi thế sẽ nghiêng về phía người mua nếu như cung nhiều mà cầu ít

Bốn là: Cạnh tranh là một tất yếu của kinh tế thị trường Nó tồn tại trên

cơ sở những đơn vị sản xuất hàng hoá độc lập và khác nhau về lợi ích kinh tế Theo yêu cầu của qui luật giá trị, tất cả các đơn vị sản xuất hàng hoá đều phải sản xuất và kinh doanh trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết Trong điều kiện đó, muốn có nhiều lợi nhuận các đơn vị sản xuất và kinh doanh phải đua nhau cải tiến kĩ thuật, áp dụng kĩ thuật mới vào sản xuất để nâng cao năng suất lao động cá biệt, giảm hao phí lao động cá biệt nhằm thu lợi nhuận siêu ngạch

Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh diễn ra một cách phổ biến trong cả lĩnh vực lưu thông Cạnh tranh trong lĩnh vực sản xuất bao gồm: cạnh tranh giữa những người tham gia trao đổi hàng hoá và dịch vụ trên thị trường (người bán với những người bán, người mua với những người mua) Hình thức và những biện pháp của cạnh tranh có thể rất phong phú nhưng động lực và mục đích cuối cùng của cạnh tranh chính là lợi nhuận

Năm là: Kinh tế thị trường là hệ thống kinh tế mở Nó rất đa dạng,

phức tạp và được điều hành bởi hệ thống tiền tệ và hệ thống luật pháp của nhà nước

Mỗi đặc trưng trên đây phản ánh một khía cạnh của mô hình kinh tế thị trường Tổng hợp cả năm đặc trưng sẽ giúp chúng ta hình dung được khái quát cấu trúc của mô hình này

2 Sự cần thiết khách quan phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN

*Phát triển kinh tế thị trường là sự lựa chọn đúng đắn:

-Trước đây trong quá trình xây dựng CNXH ở Liên Xô, Đông Âu và Việt Nam cũng có quan điểm cho rằng kinh tế hàng hoá là sản phẩm riêng có của CNTB, đó là một quan điểm sai lầm Từ đó nền kinh tế XHCN được vận hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp, đó là một trong những nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng của CNXH Cũng có quan điểm cho rằng kinh tế thị trường không thể dung hợp với CNXH

-Theo Mac, kinh tế hàng hoá tồn tại trong nhiều phương thức sản xuất khác nhau, có thể khác nhau về qui mô hay về hình thức phát triển Kinh

tế thị trường không những tồn tại khách quan mà còn cần thiết cho công cuộc xây dựng CNXH, nó tồn tại khách quan là vì vẫn còn cơ sở cho nó tồn tại và phát triển đó là:

+Phân công lao động xã hội là điều kiện ra đời và tồn tại của sản xuất hàng hoá, đến lượt nó sự phát triển kinh tế hàng hoá sẽ thúc đẩy sự phân công lao động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất Vì thế, phát huy được tiềm năng, lợ thế của từng vùng, cũng như lợi thế của đất nước có tác dụng mở rộng quan hệ kinh tế với nước ngoài Sự phân công lao động xã hội không mất đi mà sự chuyên môn hoá sản xuất ngày càng sâu, nó diễn

ra không những ở trong từng địa phương, trong cả nước mà còn tiến tới

sụ phân công hợp tác quốc tế

+Trong thời kì quá độ vẫn tồn tại những hình thức sở hữu khác nhau về

tư liệu sản xuất, tức là vẫn còn một sự tách biệt nhất định về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế Ngay cả các doanh nghiệp dựa trên một quan hệ sở hữu cũng chưa thể trực tiếp phân phối sản phẩm cho nhau mà không cần tính toán tới hiệu quả kinh tế, vẫn phải sử dụng quan hệ hàng hoá - tiền tệ

để tính toán hiệu quả kinh tế

Như vậy, phát triển kinh tế thị trường là một tất yếu kinh tế đối với nước ta, một nhiệm vụ kinh tế cấp bách để chuyển nền kinh tế lạc hậu của nước ta thành nền kinh tế hiện đại, hội nhập vào sự phân công lao động quốc tế Đó là con đường đúng đắn để phát triển lực lượng sản xuất, khai thác có hiệu quả tiềm năng của đất nước vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá

*Kinh tế thị trường không những tồn tại khách quan mà còn cần thiết cho công cuộc xây dựng CNXH

CNTB đã biết sử dụng vai trò to lớn của kinh tế thị trường để thúc đẩy

sự tăng trưởng và phát triển kinh tế Chúng ta cũng cần phải biết khai thác vai trò to lớn của kinh tế thị trường và những mặt tích cực của nó như thúc đẩy các cải tiến kĩ thuật, nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất Thúc đẩy sự phân công lao động xã hội, hạn chế hay khắc phục những mặt trái hay những khuyết tật của kinh tế thị trường để tăng trưởng

và phát triển kinh tế

Sự hình thành và phát triển kinh tế thị trường hợp với thời kì quá độ với những hình thức tổ chức kinh tế mang tính chất quá độ

II Những đặc điểm cơ bản của kinh tế thị trường dịnh hướng XHCN ở Việt Nam

1 Kinh tế thị trường định hướng XHCN là mô hình kinh tế tổng quát của thời kì quá độ ở Việt Nam

Thật ra, kinh tế thị trường sau khi giai cấp vô sản đã dành được chính quyền không phải là vấn đề hoàn toàn mới và càng không phải là vấn đề xét lại chủ nghĩa Mac-Lênin C Mac đã viết:”Cái xã hội mà chúng ta nói

ở đây không phải là một xã hội cộng sản chủ nghĩa đã phát triển trên những cơ sở của chính nó, mà trái lại là một xã hội cộng sản chủ nghĩa vừa thoát thai từ xã hội Tư bản chủ nghĩa, do đó là một xã hội về mọi phương diện-kinh tế , đạo đức, tinh thần còn mang những dấu vết của xã hội cũ mà nó đã lọt lòng ra” Lênin cho rằng :”Chúng ta không hình dung một thứ CNXH nào khác hơn là một thứ CNXH dựa trên cơ sở tất cả những bài học mà nền văn minh lớn của CHTB thu được “Một trong những bài học quan trọng nhất mà CNTB đã đạt được là phát triển kinh tế thị trường

Vì thế, trên một phương diện nào đốp, xây dựng và phát triển kinh tế thị trường là sự trở lại với chủ nghĩa Mac-Lênin chân chính, xoá bỏ những điều giải thích lệch lạc, vận dụng không đúng hoạc côố tình xuyên tạc chủ nghĩa Mac-Lênin Trong báo cáo chính trị Đại hội Đảng IX chỉ rõ:”Các trương xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN thể hiện tư duy, quan niệm của Đảng ta về sự phù hợp giữa quan

hệ sản xuất với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất”

Kinh tế thị trường định hướng XHCN thực chất là kiểu tổ chức nền kinh tế vừa dựa trên những nguyên tắc và quy luật của kinh tế thị trường , vừa dựa trên những nguyên tắc và bản chất của CNXH Do đó, kinh tế thị trường định hướng XHCN có hai nhóm nhân tố cơ bản tồn tại trong nhau, kết hợp với nhau và bổ sung cho nhau Đó là nhóm nhân tố của kinh tế thị trường và nhóm nhân tố của xã hội đang định hướng XHCN Trong đó nhóm thứ nhất đóng vai trò động lực thúc đẩy sản xuất xã hội phát triển nhanh, nhóm thứ hai đóng vai trò hướng dẫn, chế định sự vận động của nền kinh tế theo những mục tiêu đã được xác định Vì thế, có thể nói rằng, kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta vừa mang những đặc trưng chung của kinh tế thị trường, vừa mang tính đặc thù - định hướng XHCN

-Cái chung là ở chỗ nó chịu sự chi phối vốn có của qui luật kinh tế của kinh tế hàng hoá : quy luật giá trị, quy luật cung cầu đã tác động mạnh

mẽ đến nền kinh tế thị trường trên cả hai phương diện (tích cực và tiêu cực), thúc đẩy nền kinh tế thị trường vận động phát triển, đồng thời nảy sinh các khuyết tật trong nền kinh tế không thể nào khắc phục được, đây chính là những điểm mà nền kinh tế XHCN phải nhận thức chính xác về

“tính động” của quy luật không chỉ ở trong nền kinh tế thị trường thuần tuý mà cả trong nền kinh tế không hoàn toàn theo kinh tế thị trường, chẳng hạn như nền kinh tế Việt Nam đang thực hiện, để vừa phát huy mặt tích cực có lợi cho nền kinh tế, đồng thời nhận rõ mặt tiêu cực của các quy luật để có chiến lược đề phòng, hạn chế các tác động xấu, bất lợi cho

nền kinh tế Việt Nam Nếu làm tốt những vấn đề trên thì chính là thể hiện

rõ kinh tế thị trường và định hướng XHCN Các phạm trù của kinh tế hàng hoá : giá cả hàng hoá, giá trị, lợi nhuận vẫn phát huy tác dụng Những mặt tích cực của các quy luật nền kinh tế thị trường cần phải nhận thức vận dụng là:

+Quy luật giá trị là quy luật phát sinh trong nền kinh tế hàng hoá và nó vận động trong sự phát triển của nền kinh tế đó Những mặt tích cực của quy luật giá trị thực sự có ý nghĩa đối với nền kinh tế Việt Nam theo định hướng XHCN, vì những phạm trù đi theo nó như: giá cả, lợi nhuận, tiền lương thực sự là đòn bẩy kích thích các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh ngày càng tốt hơn, kích thích cải tiến kĩ thuật, tăng năng suất lao động, thực hiện phân phối nguồn lưc ngày càng hiệu quả, chuyển từ lao động chủ yếu dựa trên thế lực đã tạo ra sản phẩm sang chủ yếu dựa trên lao động trí tuệ

+Quy luật cung cầu trong nền kinh tế thị trường có quan hệ mật thiết với nền kinh tế theo định hướng XHCN ở Việt Nam Bởi vì nội dung của quy luật cung cầu đòi hỏi sản xuất kinh doanh phải dựa trên điểm cân bằng cung cầu, nếu giá cả hàng hoá cao thì thị trường sẽ ép giá xuống, nếu giá cả hàng hoá quá thấp thì thị trường sẽ nâng giá lên

+Quy luật cạnh tranh cũng là quy luật phát sinh và vận động theo nền kinh tế thị trường, xét đến cùng nó cũng tác động tích cực trên vài khía cạnh của nền kinh tế theo định hướng XHCN Vì quy luật này đòi hỏi người sản xuất kinh doanh cũng như toàn bộ nền kinh tế Việt Nam phải tìm các lợi thế so sánh với các nước khác trên thế giới trên tất cả các khía cạnh của nền kinh tế rồi từ đó tìm cách tăng trưởng các lợi thế đó để mở rộng thị trường, giành thắng lợi trong sản xuất kinh doanh, để tồn tại và phát triển Điều này đòi hỏi Việt Nam phải xác định khoa học kĩ thuật là một động lực của sự phát triển nền kinh tế, phải tìm mọi giải pháp để cho sản phẩm của mình ngày càng tốt lên, giá thành ngày càng giảm thì có lợi thế trong cạnh tranh, tuy nhiên nếu đẻ cho quy luật này tác động một cách

tự phát vào nền kinh tế thì sẽ phát sinh nhiều tiêu cực trong nền kinh tế -Cái đặc thù là kinh tế thị trường phát triển theo định hướng XHCN dựa vào vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nước (nắm giữ những ngành, những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, dựa trên một quan hệ sở hữu nhà nước thể hiện trình độ xã hội hoá cao phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đảm bảo định hướng XHCN) và sự quản lý

vĩ mô của nhà nước Định hướng XHCN là lý tưởng hướng tới của Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế thị trường mở hiện đại Nó góp phần làm giảm các mặt tiêu cực của các nền kinh tế thị trường TBCN, tạo dựng được những quan hệ xã hội tốt đẹp hơn so với kinh tế thị trường TBCN

Những biểu hiện của vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước :

+Là đòn bẩy mạnh mẽ để đảm bảo cho sự tăng trưởng kinh tế, giải quyết vấn đề xã hội : việc làm, bảo hiểm

+Nó hỗ trợ các thành phần kinh tế khác phát triển;

+Kinh tế nhà nước chính là lực lượng vật chất để nhà nước điều tiết thị trường;

+Để thể hiện vai trò chủ đạo kinh tế nhà nước phải nêu gương về việc ứng dụng kĩ thuật công nghệ mới về: năng suất, chất lượng, hiệu quả

Sự điều tiết vĩ mô của nhà nước :

Do thị trường trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN không phải là thị trường tự điều tiết hoàn toàn, mà còn phải phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kì, do đó nó còn phải chịu sự điều chỉnh, quản lý của nhà nước XHCN Do vậy, không thể xem các quan hệ thị trường hoạt động theo quy luật kinh tế khách quan một cách độc lập, biệt lập hoàn toàn với kế hoạch hoá định hướng và các chính sách kinh tế của nhà nước

Nhà nước quản lý nền kinh tế thị trường định hướng XHCN theo nguyên tắc kết hợp kế hoạch với thị trường Thị trường là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế, nó tồn tại khách quan, tự vận động theo những quy luật vốn có của nó Còn kế hoạch hoá là hình thức thực hiện của tính

kế hoạch, nó là sản phẩm chủ quan của chủ thể quản lý Kế hoạch và cơ chế thị trường là hai phương tiện khác nhau để phát triển và điều tiết nền kinh tế Kế hoạch là sự điều chỉnh có ý thức của chủ thể quản lý đối với nền kinh tế, còn cơ chế thị trường là sự tự điều tiết của bản thân nền kinh

tế

Ở tầm vĩ mô, mặc dù thị trường không phải là căn cứ duy nhất có tính quyết định, song kế hoạch nhà nước cũng không thể thoát ly khỏi tình hình biến động của thị trường Thoát ly thị trường, kế hoạch hoá vĩ mô trở thành duy ý chí Kế hoạch hoá vĩ mô nhằm đảm bảo cân đối lớn, tổng thể của nền kinh tế như tổng cung - tổng cầu, sản xuất - tiêu dùng, hàng hoá - tiền tệ Kế hoạch hoá vĩ mô có thể tác động đến cung, cầu, giá cả để uốn nắn những lệch lạc của sự phát triển do sự tác động tự phát của thị trường gây ra, thông qua đó mà hướng hoạt động của thị trường theo hướng của kế hoạch

2 Mục đích phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN

Trong cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ lên CNXH, Đảng ta đã xác định: “Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng

là một xã hội

-Do nhân dân lao động làm chủ;

-Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại

và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu;

-Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc;

-Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân;

-Các dân tộc trong nước bình đẳng, đoàn kết và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ;

-Có quan hệ hữu nghị hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới” Mục tiêu tổng quát phải đạt tới khi kết thúc thời kì quá độ là “Xây dựng xong về cơ bản những cơ sở kinh tế chủ yếu của CNXH, với kiến trúc thượng tầng về chính trị và tư tưởng, văn hoá phù hợp, làm cho nước ta trở thành một nước XHCN phồn vinh”

Đại hội lần thứ IX của Đảng, trên cơ sở đánh giá thành quả 15 năm đổi mới của đất nước đã xác định rõ cái đích phát triển của nền kinh tế nước ta là nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Nghị quyết chỉ rõ mục đích của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta là phát triển lực lượng sản xuất, phát triển kinh tế để xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật của CNXH, nâng cao đời sống nhân dân Đại hội cũng khẳng định phát triển lực lượng sản xuất hiện dại phải gắn liền với xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp trên cả ba mặt sở hữu, quản lý và phân phối

3 Kinh tế thị trường định hướng XHCN

Về chế độ sở hữu

-Nếu trong kinh tế thị trường TB cũng dựa trên nhiều quan hệ sở hữu khác nhau về tư liệu sản xuất trong đó sở hữu tư nhân là nền tảng Trái lại kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta cũng dựa trên nhiều quan

hệ sở hữu về tư liệu sản xuất : sở hữu toàn dân, sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân, sở hữu hỗn hợp, trong đó sở hữu nhà nước là chủ đạo

-Trên cơ sở nhiều quan hệ sở hữu có nhiều thành phần kinh tế với các hình thức tổ chức sản xuất, kinh doanh đa dạng đan xen hỗn hợp Các thành phần kinh tế tham gia vào việc sản xuất và lưu thông hàng hoá trên thị trường, tức là có nhiều chủ thể kinh tế với nhiều nguồn lực ( sức lao động, vốn, kĩ thật, trình độ khoa học công nghệ, kinh nghiệm quản lý ) tham gia vào sản xuất lưu thông hàng hoá trên thị trường Tuy nhiên mỗi thành phần kinh tế chỉ là một bộ phận cấu thành của kinh tế thị trường định hướng XHCN trong đó thành phần kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo Như hội nghị trung ương III khoá IX đã nhận định : Doanh nghiệp nhà nước - chủ thể của quan hệ sản xuất XHCN đã chi phối được các ngành, các lĩnh vực then chốt và sản phẩm chủ yếu của nền kinh tế, năm

2000 các doanh nghiệp nhà nước đã đóng góp 39, 9% tổng sản phẩm; 39, 2% tổng thu ngân sách và 50% kim ngạch xuất khẩu và chiếm 98% các

dự án liên doanh với nước ngoài: doanh nghiệp nhà nước ngày càng càng thích nghi với cơ chế thị trường, từ năm 1990 đến nay đạt tốc đôộ tăng trưởng liên tục 11% năm Từ chỗ không có khả năng tích luỹ vốn sản xuất kinh doanh, đến nay, doanh nghiệp nhà nước đã có khả năng vốn tự tích luỹ, bổ sung đã chiếm khoảng 27% vốn sản xuất kinh doanh

Về phân phối thu nhập:

Nếu trong kinh tế thị trường TB cũng có nhiều hình thức phân phối trong

đó phân phối theo TB là chủ yếu thì trong kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam cũng có nhiều hình thức phân phối: phân phối theo lao động, phân phối ngoài thù lao lao động thông qua các quĩ phúc lợi xã hội và tập thể, phân phối theo nguồn lực đóng góp trong đó phân phối theo lao động là chủ yếu

Việc điều tiết phân phối thu nhập được thực hiện theo hai kênh: một là,

nhà nước XHCN là chủ thể duy nhất tiến hành tổ chức điều tiết phân phối thu nhập trên phạm vi toàn xã hội, nhằm đảm bảo công bằng xã hội và

bình đẳng phúc lợi cho toàn xã hội Hai là, điều tiết phân phối thu nhập

theo những nguyên tắc của thị trường, cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước

Gắn tăng trưởng kinh tế với sự tiến bộ công bằng xã hội, với phát triển văn hoá giáo dục, kinh tế thị trường mở:

Nếu trong kinh tế thị trường TB sự tăng trưởng và phát triển kinh tế nó làm giàu cho giai cấp Tư Sản & quá trình đó đã phân hoá xã hội thành hai cực đối lập: một bên là thiểu số người giàu một bên là đa số người nghèo

( Mĩ :1% dân số là người giàu chiếm 59% tài sản đất nước ) Mặc dù

nhà nước TS đã có những chính sách xã hội như : trợ cấp, bảo hiểm nhằm xoa dịu mâu thuẫn của xã hội làm cho CNTB thích nghi với điều kiện lịch sử mới Thì trong kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam sự tăng trưởng và phát triển kinh tế gắn liền với sự tiến bộ và công bằng xã hội trong mỗi bước phát triển Muốn thế phải xoá đói giảm nghèo (Việt Nam có 24000 xã nghèo ), khuyến khích làm giàu hợp pháp

Sự tăng trưởng và phát triển kinh tế gắn liền với việc phát triển văn hoá giáo dục để nâng cao dân trí, đảm bảo nguồn nhân lực, xây dựng một nền văn hoấ tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Kinh tế thị trường ở Việt Nam là nền kinh tế thị trường phát triển theo hướng “mở”- mở rộng quan hệ đối ngoại theo hướng đa phương hoá và

đa dạng hoá các hình thức đối ngoại, từng bước hoà nhập với thị trường khu vực & Thế giới nhưng vẫn giữ vững độc lập tự chủ & hai bên cùng

có lợi Do sự tác động của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ, đang