đánh giá ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của người dân tại dự án xây dựng trạm biến áp 220 trên 110kv xã nam tiến, huyện phổ yên, tỉnh thái nguyên

Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của các hộ dân bị thu hồi đất tại dự án .... Để đánh giá đúng thực trạng đời sống và việc

NGUYỄN QUỐC DUY

Tên đề tài:

“ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG ĐẾN ĐỜI

SỐNG VÀ VIỆC LÀM CỦA NGƯỜI DÂN TẠI DỰ ÁN XÂY DỰNG TRẠM BIẾN ÁP 220/110KV XÃ NAM TIẾN, HUYỆN PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN”.

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành : Địa chính môi trường

Giảng viên hướng dẫn : PGS.TS Nguyễn Khắc Thái Sơn Khoa Quản lí Tài nguyên - Trường Đại học Nông Lâm

Thái Nguyên - 2015

Bảng 3.1 Cơ cấu hiện trạng sử dụng đất xã Nam Tiến năm 2014 37

Bảng 3.2 Tổng hợp bồi thường về đất đai tại dự án 43

Bảng 3.3 Tổng hợp kinh phí bồi thường hỗ trợ GPMB 44

Bảng 3.4 Kết quả phỏng vấn chi tiết về thu hồi đất nông nghiệp 47

và bồi thường hỗ trợ của các hộ dân tại dự án 47

Bảng 3.5 Phương thức sử dụng tiền bồi thường 48

cho các mục đích tại dự án nghiên cứu 48

Bảng 3.6 Trình độ văn hóa, chuyên môn của người trong độ tuổi lao động 49

Bảng 3.7 Tình hình lao động và việc làm của các hộ dân bị thu hồi 50

đất tại Dự án 50

Bảng 3.8 Thu nhập của bình quân của các hộ 52

tại dự án trước và sau khi thu hồi đất 52

Bảng 3.9: Tình hình thu nhập của các hộ 53

sau khi bị thu hồi đất tại dự án 53

Bảng 3.10 Đánh giá của người dân về cơ sở hạ tầng, 53

phúc lợi xã hội sau khi thu hồi đất 53

Bảng 3.11 Tình hình an ninh trật tự xã hội của người dân sau khi thu hồi đất 55

1.1Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2 Mục tiêu của đề tài 2

1.3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3

Phần 2 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 5

2.1.1 Cơ sở lí luận của đề tài 5

2.1.2 Đặc điểm của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 6

2.2 Cơ sở pháp lý của đề tài 7

2.2.1 Các văn bản pháp quy của nhà nước: 7

2.2.2 Các văn bản pháp quy của địa phương: 8

2.3 Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới và ở Việt Nam 9

2.3.1 Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới 10

2.3.2 Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới 12

2.2.3 Công tác giải phóng mặt bằng ở tỉnh Thái Nguyên 19

2.2.4 Sơ lược công tác giải phóng mặt bằng tại huyện Phổ Yên 21

2.3 Những nghiên cứu về ảnh hưởng của giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của người dân 25

2.3.1 Đối với sự phát triển cơ sở hạ tầng 25

2.3.2 Đối với sự phát triển kinh tế - xã hội 26

Phần 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 27

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 27

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 27

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 27

3.2 Nội dung nghiên cứu 27

3.2.1 Đánh giá tình hình cơ bản của xã Nam Tiến 27

3.2.2 Đánh giá thực trạng giải phóng mặt bằng tại dự án nghiên cứu 27

3.2.4 Tồn tại và giải pháp cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 28

3.3 Phương pháp nghiên cứu 28

3.3.1 Phương pháp thu thập và kế thừa số liệu, tài liệu 29

3.3.2 Phương pháp điều tra người dân thông qua phiếu điều tra 29

3.3.3 Phương pháp xử lý, tổng hợp, phân tích số liệu 30

3.3.4.Phương pháp tham khảo, kế thừa các tài liệu liên quan đến đề tài 31

4.1.2 Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội của xã Nam Tiến 35

4.1.3 Hiện trạng sử dụng đất của xã Nam Tiến 37

4.1.4 Thực trạng công tác quản lý đất đai của xã Nam Tiến 38

4.2 Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đối dự án nghiên cứu 40

4.2.1 Công tác bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất tại dự án nghiên cứu 40 4.2.2 Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất tiến hành tại dự án 42

4.2.3 Đánh giá chung việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng tại dự án nghiên cứu 44

4.3 Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của các hộ dân bị thu hồi đất tại dự án 45

4.3.1 Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng đến đời sống của người dân tại dự án 45

4.3.2 Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng và giải quyết việc làm tại dự án 55

4.3.3 Về việc giải quyết việc làm cho các hộ sau khi bị thu hồi đất 57

4.4 Tồn tại và giải pháp 57

4.4.1 Tồn Tại 58

4.4.2 Nhóm giải pháp về chính sách 58

4.4.3 Giải pháp tổ chức và quản lý 60

Phần 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 61

5.1 Kết luận 61

5.1.1 tình hình cơ bản 61

5.2 Đề nghị 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO 63

Phần 1

MỞ ĐẦU

Trong khoảng thời gian gần 20 năm trở lại đây (1994 - 2014), nhu cầu sử dụng

đất đai cho các mục đích mở mang phát triển đô thị, xây dựng các khu công nghiệp,

khu du lịch - dịch vụ, khu dân cư, các công trình cơ sở hạ tầng kỹ thuật và các công trình khác phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội cũng như đảm bảo quốc phòng, an ninh … ngày càng tăng Tuy nhiên, công tác thu hồi đất cũng làm ảnh hưởng lớn đến

đời sống chính trị - xã hội của người dân

Thực tế đã nẩy sinh nhiều bất cập trong công tác GPMB Các văn bản hướng dẫn thực hiện thường xuyên thay đổi gây khó khăn cho việc xác định mức độ bồi thường cũng như giá bồi thường Một bộ phận người dân bị thu hồi đất được bồi thường chưa định hướng ngay được những ngành nghề để có thể ổn định cuộc sống; Chưa giải quyết tốt việc làm cho người có đất bị thu hồi, nhất là đối với nông dân không còn hoặc còn ít đất sản xuất, việc hỗ trợ đào tạo nghề gần như bị bỏ quên, đại đa

số không có việc làm hay có việc làm nhưng không ổn định Chưa giải quyết tốt mối quan hệ về lợi ích giữa nhà đầu tư cần sử dụng đất với người có đất bị thu hồi

Việc quy định giá đất thấp so với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực

tế trên thị trường tuy có tác động tích cực tới việc khuyến khích nhà đầu tư nhưng lại gây ra những phản ứng gay gắt của những người có đất bị thu hồi Giá đất bồi thường, hỗ trợ nhìn chung chưa sát giá thị trường trong điều kiện bình thường, trong nhiều trường hợp quá thấp so với giá đất cùng loại chuyển nhượng thực tế Còn thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành; chưa làm tốt công tác tuyên truyền, vận động, giải thích cho nhân dân hiểu rõ quy định của pháp luật; còn

né tránh, thiếu cương quyết, không giải quyết dứt điểm, làm cho việc GPMB bị dây dưa kéo dài nhiều năm

Như vậy nếu giải quyết không thoả đáng quyền lợi của người dân có đất bị thu hồi và những người bị ảnh hưởng khi thu hồi đất để dẫn đến khiếu kiện, đặc biệt

là những khiếu kiện tập thể đông người, sẽ trở thành vấn đề xã hội phức tạp, ảnh

hưởng đến tình hình an ninh trật tự, mất ổn định xã hội, làm ảnh hưởng lớn đến lòng tin của người dân đối với Đảng và Nhà nước

Để đánh giá đúng thực trạng đời sống và việc làm của người dân bị thu hồi đất

thực hiện các dự án, đề xuất những giải pháp tích cực trong việc quản lý, sử dụng đất

đai có hiệu quả và giải quyết các vấn đề xã hội bức xúc hiện nay nhằm ổn định, nâng

cao đời sống của người dân bị thu hồi đất trên địa bàn xã Được sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trường,các thầy cô giảng dạy trong khoa Quản Lý Tài Nguyên và thầy giáo hướng dẫn PGS.TS Nguyễn Khắc Thái Sơn,em xin tiến hành nghiên cứu đề tài

“Đánh giá ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm

của người dân tại dự án xây dựng trạm biến áp 220/110KV xã Nam Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”

1.2 Mục tiêu của đề tài

1.2.1 Mục tiêu tổng quát

Đánh giá ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi thường, GPMB

đến đời sống và việc làm của người dân có đất bị thu hồi tại dự án xây dựng

trạm biến áp 220/110kv xã Nam Tiến huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

1.2.2.1 Đánh giá về điều kiện tự nhiên kinh tế và xã hội của xã Nam Tiến

- Đánh giá điều kiện tự nhiên-kinh tế xã hội của xã

- Đánh giá thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội

- Đưa ra nhận xét

1.2.2.2 Đánh giá thực trạng bồi thường giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Phổ Yên

- Đánh giá thực trạng công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Phổ Yên

- Tìm hiểu công tác GPMB ảnh hưởng của đến đời sống và việc làm của người dân bị thu hồi đất cụ thể tại dự án xây dựng trạm biến 220/110kv tại xã Nam Tiến huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

1.2.2.3 Đánh giá chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng và cách thức tổ chức thực hiện GPMB trên địa bàn huyện Phổ Yên

- Đánh giá sự phù hợp về chính sách GPMB đối với điều kiện của huyện

Phổ Yên

- Đánh giá việc tổ chức thực hiện công tác bồi thường GPMB của các cấp:

+ Cấp Huyện: UBND Huyện, Phòng TNMT

+ Cấp cơ sở: UBND các xã trên địa bàn Huyện

-Đánh giá nội dung giá bồi thường trong công tác GPMB

- Đánh giá sự phù hợp và bất hợp lý về giá cả trong công tác bồi thường

GPMB

+ Thực tế bồi thường

+ Chênh lệch về giá trên thị trường so với giá thực tế bồi thường

1.2.2.4 Đánh giá những ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằngđến đời sống của người dân trong khu vực giải phóng mặt bằng tại dự án cụ thể

- Đánh giá thực trạng đời sống của người dân sau GPMB;

- Đánh giá những tác động của công tác GPMB đến đời sống của người dân trong khu vực GPMB;

- Những kết quả khoa học thu được thông qua thực hiện đề tài sẽ bổ sung cơ

sở thực tiễn để đánh giá chung tình hình đời sống việc làm của người dân trước

và sau khi bị Nhà nước thu hồi đất

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả của đề tài ngoài việc đóng góp để giải quyết vấn đề đời sống, việc làm cho người có đất bị thu hồi hiện nay ở huyện Phổ Yên, kết quả nghiên cứu còn là tài liệu tham khảo cho các địa phương có cùng hoàn cảnh

Phần 2 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài

2.1.1 Cơ sở lí luận của đề tài

2.1.1.1 Thu hồi đất

Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, UBND xã, phường, thị trấn quản lý theo quy định của Luật đất đai [20]

Tái định cư (TĐC) được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản; di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống, thu nhập, cơ sở vật chất tinh thần tại đó

Thu hồi đất, Bồi thường giải phóng mặt bằng là giải pháp quan trọng mang tính đột phá nhằm chủ động quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các nguồn lực cho đầu tư phát triển và triển khai thực hiện các dự án đầu tư xây dựng kết cấu

hạ tầng kinh tế – xã hội Quá trình thực hiện bồi thường GPMB phải đảm bảo hài

hoà giữa các lợi ích: lợi ích của Nhà nước, lợi ích của doanh nghiệp, của cộng đồng dân cư và đặc biệt là lợi ích của người dân

2.1.1.5 Một số khái niệm liên quan khác

- Nhà nước giao đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng quyết định hành chính cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất

- Nhà nước cho thuê đất là việc Nhà nước trao quyền sử dụng đất bằng hợp

đồng cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất

- Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất ổn định là việc Nhà nước cấp giấy chừng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho người đó

- Giá quyền sử dụng đất (giá đất) là do tiền tính trên một đơn vị diện tích đất do Nhà nước quy định hoặc được hình thành trong giao dịch về quyền sử dụng đất

- Giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định

- Tiền sử dụng đất là số tiền mà người sử dụng đất phải trả trong trường hợp được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất đối với một diện tích đất xác định [20]

2.1.2 Đặc điểm của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng

Mỗi dự án liên quan đến giải phóng mặt bằng có một đặc điểm riêng, liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội Giải

phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp

- Tính đa dạng thể hiện: Mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau với điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội và trình độ dân trí nhất định Đối với khu vực nội thành, khu vực ven đô, khu vực ngoại thành, khu vực nông thôn, trình độ dân trí khác nhau mật độ dân cư khác nhau, ngành nghề đa dạng và đều hoạt động sản xuất theo một đặc trưng riêng của vùng đó Do đó, giải phóng mặt bằng cũng

được tiến hành với những đặc điểm riêng biệt

- Tính phức tạp thể hiện: Đất đai là tài sản có giá trị đặc biệt, có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân Ở khu vực thành thị,

đất đai có giá trị cực lớn Còn đối với khu vực nông thôn, đất đai lại là tư liệu sản

xuất chủ yếu, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất

đai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp,

khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lý dân cư vùng này là giữ được

đất để sản xuất Người dân có tâm lý, mất đất coi nhu mất tư liệu sản xuất, mất đi

nguồn sống chính Trước tình hình đó đã dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động dân cư tham gia di chuyển là rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp là

điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này

2.2 Cơ sở pháp lý của đề tài

2.2.1 Các văn bản pháp quy của nhà nước:

Công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói chung và huyện Phổ Yên nói riêng đều thực hiện theo quy định của Luật và Nghị định mà Chính phủ đã ban hành:

- Luật Đất đai năm 2003 ngày 26 tháng 11 năm 2003

- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ

về việc thi hành Luật Đất đai

- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 của Chính phủ

về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy

định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện

quyền sử dụng đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai

- Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27 tháng 7 năm 2007 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất

- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ quy định

bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dưới nghị định còn có những văn bản hướng dẫn chi tiết trong quá trình thực hiện và cụ thể hóa các đối tượng và phạm vi mà Luật và Nghị định đề cập đến

- Thông tư số 114/2004/TT-BTC ngày 26 tháng 11 năm 2004 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất

- Thông tư số 116/TT-BTC ngày 7 tháng 12 năm 2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Thông tư số 06/2007/TT-TNMT ngày 15 tháng 6 năm 2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng

đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải

quyết khiếu nại về đất đai

- Thông tư số 14/2007/TT-TNMT ngày 01tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường hỗ trợ, tái định cư và trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất

- Thông tư số 06/2010/TT-BTNMT ngày 15 tháng 6 năm 2010 của Bộ Tài nguyên

và Môi trường về hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 84/2010/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2010 của Chính phủ về Quy định bộ sung về việc cấp giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự thủ tục bồi thường, hỗ trợ; tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai

2.2.2 Các văn bản pháp quy của địa phương:

- Quyết định số 2044/2005/QĐ-UBND ngày 30 tháng 09 năm 2005 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính Phủ;

- Quyết định số 18/2008/QĐ-UBND ngày 11 tháng 4 năm 2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 23/2008/QĐ-UBND ngày 22 tháng 4 năm 2008 của UBND

tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường nhà và các công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05 tháng 01 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái

định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên theo Nghị định

69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính Phủ;

- Quyết định số 06/2010/QĐ-UBND ngày 23 tháng 02 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc sửa đổi, bổ sung một số nội dung quy định kèm theo Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05 tháng 01 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 716/QĐ-UBND ngày 05 tháng 4 năm 2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt giá đất ở trung bình để tính hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 77/QĐ-UBND ngày 11 tháng 01 năm 2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt giá đất ở trung bình để tính hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư trên địa bàn Tỉnh Thái Nguyên

- Đơn giá bồi thường cây cối hoa màu tại Quyết định số 28/2011/QĐ-UBND ngày 20 tháng 6 năm 2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên

- Đơn giá bồi thường tài sản, vật kiến trúc tại Quyết định số UBND ngày 11 tháng 7 năm 2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên

15/2012/QĐ Quyết định phê duyệt giá đất hàng năm của UBND tỉnh Thái Nguyên;

2.3 Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới và ở Việt Nam

Phát triển công nghiệp và đô thị là một tiến trình tất yếu trên toàn thế giới Thu hồi đất nông nghiệp là cách thức thường được thực hiện để xây khu công nghiệp và

đô thị Quá trình thu hồi đất đặt ra rất nhiều vấn đề kinh tế - xã hội cần được giải

quyết kịp thời và thỏa đáng Để có thể hài hòa được lợi ích của xã hội, tập thể và cá nhân, mỗi quốc gia có cách làm riêng của mình

2.3.1 Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới

Đối với bất cứ một quốc gia nào trên thế giới, đất đai là nguồn lực quan trọng

nhất, cơ bản của mọi hoạt động đời sống kinh tế - xã hội Khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ cho các mục đích của quốc gia đã làm thay đổi toàn bộ đời sống kinh tế của hàng triệu hộ dân và người dân, người bị ảnh hưởng không những không hạn chế về

số lượng mà còn có xu hướng ngày càng tăng Đặc biệt, ở những nước đang phát triển, người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp đó là vấn đề sống còn của họ Dưới đây là một số kinh nghiệm quản lý đất đai của các nước trên thế giới sẽ phần nào giúp ích cho Việt Nam chúng ta, đặc biệt trong chính sách bồi thường GPMB

* Chính sách bồi thường đất đai ở Trung Quốc

Hiến Pháp Trung quốc quy định có 2 hình thức sở hữu đất đai: Sở hữu Nhà nước và sở hữu tập thể Vì đất đai thuộc sở hữu Nhà nước nên khi thu hồi

đất, kể cả đất nông nghiệp tùy từng trường hợp cụ thể, Nhà nước sẽ cấp đất mới

cho các chủ sử dụng bị thu hồi đất và bồi thường cho các công trình gắn liền với đất bị thu hồi

Ở Trung Quốc, có thể nói, mục tiêu bao trùm lên chính sách bồi thường, hỗ trợ,

tái định cư là hạn chế đến mức tối đa việc thu hồi đất, giải tỏa mặt bằng, cũng như số lượng người bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư Nếu như việc thu hồi đất là không thể tránh khỏi thì có sự chuẩn bị cẩn thận phương án đền bù, trên cơ sở tính toán đầy đủ lợi ích của nhà nước, tập thể và cá nhân, đảm bảo cho những người bị thu hồi đất có thể khôi phục lại hoặc cải thiện mức sống so với trước khi bị thu hồi đất

Theo quy định của pháp luật Trung Quốc, khi Nhà nước thu hồi đất thì người nào

sử dụng đất sau đó sẽ có trách nhiệm bồi thường Người bị thu hồi đất được thanh toán

ba loại tiền: tiền bồi thường đất đai, tiền trợ cấp về tái định cư, tiền trợ cấp bồi thường hoa màu trên đất Cách tính tiền bồi thường đất đai và tiền trợ cấp tái định cư căn cứ theo tổng giá trị tổng sản lượng của đất đai những năm trước đây rồi nhân với hệ số Tiền bồi thường cho hoa màu, cho các loại tài sản trên đất được tính theo giá cả hiện tại

Mức bồi thường cho giải tỏa mặt bằng được thực hiện theo nguyên tắc đảm bảo cho người dân có cuộc sống bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ Việc quản lý giải phóng mặt bằng được giao cho các cục quản lý tài nguyên đất đai ở địa phương đảm nhiệm Tổ chức, cá nhân được quyền sử dụng thửa đất nào sẽ trả tiền thuê một đơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng

Để giải quyết nhà ở cho người dân khi giải phóng mặt bằng, phương thức chủ

yếu của Trung Quốc là trả tiền và hỗ trợ bằng cách tính ba khoản sau: Một là, giá cả xây dựng lại, chênh lệch giữa giá xây dựng lại nhà mới và nhà cũ; Hai là, giá đất tiêu chuẩn; Ba là, trợ cấp về giá cả Ba khoản này cộng lại là tiền bồi thường về nhà ở Việc bồi thường nhà ở cho dân ở thành phố khác với việc bồi thường cho dân ở nông thôn, bởi có sự khác nhau về hình thức sở hữu đất đai ở thành thị và nông thôn

Đối với nhà ở của người dân thành phố, nhà nước bồi thường bằng tiền là chính, với

mức giá do thị trường bất động sản quyết định qua các tổ chức trung gian để đánh giá, xác định giá Với người dân nông thôn, nhà nước thực hiện theo những cách thức rất linh hoạt, theo đó, mỗi đối tượng khác nhau sẽ có cách bồi thường khác nhau: tiền bồi thường về sử dụng đất đai; tiền bồi thường về hoa màu; bồi thường tài sản tập thể Theo đánh giá của một số chuyên gia tái định cư, sở dĩ Trung Quốc có những thành công nhất định trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là do: Thứ nhất,

đã xây dựng các chính sách và thủ tục rất chi tiết, ràng buộc đối với các hoạt động tái định cư, đảm bảo mục tiêu tạo cơ hội phát triển cho người dân tái định cư, tạo các

nguồn lực sản xuất cho những người tái định cư Thứ hai, năng lực thể chế của các chính quyền địa phương khá mạnh Chính quyền cấp tỉnh chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc thực hiện chương trình bồi thường hỗ trợ tái định cư Thứ ba, quyền

sở hữu đất tập thể làm cho việc thực hiện bồi thường hỗ trợ tái định cư có nhiều thuận lợi, đặc biệt là ở nông thôn Tiền đền bù cho đất đai bị mất không trả cho từng

hộ gia đình mà được cộng đồng sử dụng để tìm kiếm, phát triển đất mới hoặc mua của các cộng đồng sở tại hay dùng để phát triển kết cấu hạ tầng Chính quyền thôn,

xã chịu trách nhiệm phân chia cho các hộ bị ảnh hưởng [36]

* Chính sách bồi thường đất đai ở Thái Lan

Ở Thái Lan, cũng giống như ở nhiều nước khác trong khu vực châu Á, quá trình

đô thị hoá diễn ra nhanh chóng, mọi giao dịch về đất đai đều do cơ chế thị trường điều tiết Tuy nhiên, với những dự án do Chính phủ quản lý, việc đền bù được tiến

hành theo trình tự: tổ chức nghe ý kiến người dân; định giá đền bù

Giá đền bù phụ thuộc vào từng khu vực, từng dự án Nếu một dự án mang tính chiến lược quốc gia thì nhà nước đền bù với giá rất cao so với giá thị trường Nhìn chung, khi tiến hành lấy đất của dân, nhà nước hoặc cá nhân đầu tư đều đền bù với mức cao hơn giá thị trường [36]

* Chính sách bồi thường đất đai ở Hàn Quốc

Ở Hàn Quốc, vào những năm 70 của thế kỷ trước, trước tình trạng di dân ồ ạt

từ các vùng nông thôn vào đô thị, thủ đô Xơ-un đã phải đối mặt với tình trạng thiếu

đất định cư trầm trọng trong thành phố Để giải quyết nhà ở cho dân nhập cư, chính

quyền thành phố phải tiến hành thu hồi đất của nông dân vùng phụ cận Việc đền bù

được thực hiện thông qua các công cụ chính sách như hỗ trợ tài chính, cho quyền

mua căn hộ do thành phố quản lý và chính sách tái định cư

Các hộ bị thu hồi đất có quyền mua hoặc nhận căn hộ do thành phố quản lý,

được xây tại khu đất được thu hồi có bán kính cách Xơ-un khoảng 5 km Vào những

năm 70 của thế kỷ trước, khi thị trường bất động sản bùng nổ, hầu hết các hộ có quyền mua căn hộ có thể bán lại quyền mua căn hộ của mình với giá cao hơn nhiều lần so với giá gốc [36]

2.3.2 Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới

2.3.2.1: Tình thình thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam:

Theo Nghị định 151/TTg ngày 14/4/1959 của Thủ tướng Chính phủ quy định tạm thời về trưng dụng ruộng đất, là văn bản pháp quy đầu tiên liên quan đến việc bồi thường và tái định cư bắt buộc ở Việt Nam:

Nghị định này quy định những nguyên tắc cơ bản trong việc trưng dụng ruộng

đất của nhân dân trong việc xây dựng các công trình do Nhà nước quản lý đó là:

“Đảm bảo kịp thời và đủ tiện ích cần thiết cho xây dựng công trình, đồng thời chiếu

cố đúng mức quyền lợi và đời sống của người có ruộng đất Những người có ruộng

đất được trưng dụng được bồi thường và trong những trường hợp cần thiết được

giúp giải quyết công ăn việc làm, hết sức tiết kiệm ruộng đất cày cấy, trồng trọt, tận dụng đất hoang để không phải trưng dụng hoặc chỉ trưng dụng ít ruộng đất của nhân dân Hết sức tránh những nơi dân cư đông đúc, nghĩa trang liệt sĩ, nhà thờ, đền chùa, trường hợp đặc biệt phải bàn kỹ với nhân dân địa phương”

Về mức và cách tính bồi thường, Nghị định 151/TTg có quy định: Đối với ruộng đất nếu không thể đổi bằng đất thì sẽ bồi thường bằng một số tiền bằng từ 1

đến 4 năm sản lượng thường niên của đất bị trưng dụng; Đối với nhà cửa và kiến

trúc thì được giúp đỡ xây dựng cái khác; Đối với hoa màu đã trồng mà chưa thu hoạch phải bồi thường thiệt hại đúng mức; Đối với mồ mả căn cứ vào tình hình cụ thể, phong tục tập quán của địa phương mà giúp cho họ số tiền thích đáng làm phí tổn di chuyển

Có thể nói, những nguyên tắc cơ bản của việc bồi thường thiệt hại trong Nghị

định 151/TTg là rất đúng đắn, đáp ứng nhu cầu trưng dụng đất đai trong những năm

1960 Tuy nhiên, Nghị định chưa quy định cụ thể mức bồi thường thiệt hại mà chỉ quan tâm đến sự thoả thuận của các bên

Luật Đất đai năm 1988: Không nêu cụ thể việc bồi thường khi Nhà nước thu

hồi đất mà chỉ nêu tại phần nghĩa vụ của người sử dụng đất (Điều 48): “Bồi thường thiệt hại cho người sử dụng đất để giao cho mình, bồi hoàn thành quả lao động và

kết quả đầu tư đã làm tăng giá trị của đất đó theo quy định của pháp luật” [15]

Luật đất đai năm 1993: Đã thể chế hoá các quy định của Hiến pháp năm

1992 về đất đai thông qua việc giao đất, cho thuê đất, chế độ quản lý, sử dụng các loại đất, quản lý việc sử dụng đất đúng mục đích, xác định thời hạn giao đất, cho thuê đất, thẩm quyền thu hồi và giao, cho thuê đất; hạn mức sử dụng các loại

đất và quy định các quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng đất

Thông qua Luật Đất đai năm 1993 người sử dụng đất đã được làm chủ về ruộng

đất, có các quyền và nghĩa vụ được xác lập cụ thể, đất đai được vận động theo cơ chế

thị trường, việc sử dụng đất đai ngày càng có hiệu quả hơn trở thành động lực to lớn

phát triển nông nghiệp, nông thôn, phát triển đô thị và thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài, thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước Luật Đất đai năm 1993 thực sự

là văn bản quan trọng đối với quyền sử dụng đất, chuyển quyền sử dụng và bồi thường

đất đai, tài sản gắn kiền với đất [17]

Nghị định 22/1998/NĐ-CP ngày 24/4/1998 của Chính phủ: Quy định cụ thể các

chính sách và phân biệt chủ thể sử dụng đất, cơ sở pháp lý để xem xét tính hợp pháp của thửa đất để lập kế hoạch bồi thường giải phóng mặt bằng theo quy định khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng Nghị định này là văn bản pháp lý mang tính toàn diện cao và cụ thể hoá việc thực hiện chính sách bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất, việc bồi thường bằng đất cùng mục đích sử dụng, cùng hạng đất Tuy nhiên, trong quá trình tiển khai thực tế cho thấy, sau khi Nhà nước thu hồi đất và thực hiện giải phóng mặt bằng, người bị ảnh hưởng gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là những người bị thu hồi hết

đất sản xuất, phải chuyển sang ngành nghề khác Theo Nghị định 22/1998/NĐ-CP giá đất do Nhà nước quy định để bồi thường thiệt hại về đất khác xa với giá thực tế Với

giá trị được bồi thường người có đất bị thu hồi không có khả năng tự lập nơi ở mới cũng như không có khả năng đầu tư để chuyển sang ngành nghề khác, để duy trì cuộc sống tối thiểu [2]

Nghị định 197/2004/NĐ-CP: Bồi thường tài sản, tài sản trên đất hợp pháp

và có khả năng hợp pháp hoá được bồi thường 100% giá trị tài sản, còn tài sản trên đất sử dụng bất hợp pháp sẽ được trợ cấp 70-80% mức bồi thường hoặc không được trợ cấp, không được bồi thường theo mức độ bất hợp pháp của quyền

sử dụng đất và tài sản

Về chính sách hỗ trợ, Nghị định 197/2004/NĐ-CP đã đưa ra chính sách hỗ trợ

ổn định sản xuất và đời sống xã hội đối với những người phải di chuyển chỗ ở trong

thời gian 6 tháng, đối với các nhân khẩu trong hộ, với mức tương đương 30kg gạo/tháng Đối với những người phải di chuyển đến khu TĐC của tỉnh khác thì

được trợ cấp một năm và hưởng chính sách đi vùng kinh tế mới (mục 1 Điều 28)

Nghị định còn quy định việc hỗ trợ theo chế độ trợ cấp ngừng việc cho cán bộ,

công nhân viên của doanh nghiệp phải di chuyển địa điểm mới trong thời gian ngừng sản xuất, phải kinh doanh (mục 2 Điều 28); hỗ trợ chi phí đào tạo cho những lao động nông nghiệp phải chuyển sang nghề khác và ưu tiên tuyển dụng lao động cho các đối tượng có đất bị thu hồi (khoản 2 Điều 29)

Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ:

Các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất bao gồm: Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ tái định cư đối với trường hợp thu hồi đất ở; Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và tạo việc làm đối với trường hợp thu hồi đất nông nghiệp; Hỗ trợ khi thu hồi đất nông nghiệp trong khu dân cư; đất vườn, ao không

được công nhận là đất ở; Hỗ trợ khác

Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng; nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền tính theo giá đất cùng mục đích sử dụng Xác định giá đất sát với giá thị trường tại thời điểm quyết định thu hồi đất

Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp không được bồi thường bằng đất được hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm theo 1 trong các hình thức: Hỗ trợ bằng tiền từ 1,5 – 5 lần giá đất nông nghiệp đối với toàn bộ diện tích

đất nông nghiệp bị thu hồi; Hỗ trợ bằng 1 suất đất ở hoặc 1 căn hộ chung cư hoặc 1

suất đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp

Trường hợp người được hỗ trợ có nhu cầu được đào tạo, học nghề thì được nhận vào các cơ sở đào tạo nghề và được miễn học phí đào tạo cho 1 khóa học đối với các đối tượng trong độ tuổi lao động Trong quá trình lập phương án đào tạo, chuyển đổi nghề phải lấy ý kiến của người bị thu hồi đất thuộc đối tượng chuyển

đổi nghề

Về chính sách tái định cư Nghị định quy định về thẩm quyền lập khu tái định

cư và điều kiện bắt buộc phải có khu tái định cư, về nguyên tắc bố trí đất ở cho các

hộ gia đình tại khu tái định cư và về nguồn vốn đầu tư xây dựng khu tái định cư

Như vậy, vấn đề bồi thường GPMB ở Việt Nam đã được đặt ra từ rất sớm,

Nghị định 151/TTg ngày 14/4/1959 đã Hội đồng hành quy định thể lệ tạm thời về

trưng dụng đất; Thông tư 1972/TTg ngày 11/01/1970 của Chính Phủ quy định một

số điểm tạm thời về bồi thường nhà cửa, đất đai, cây cối lâu niên, các hoa màu cho nhân dân ở những vùng xây dựng kinh tế mới Sau khi Luật đất đai ra đời và bước vào thời kỳ đổi mới thì bồi thường GPMB đã được chú trọng xử lý đồng bộ phù hợp với giai đoạn mới Quyết định số 186/HĐBT ngày 31/5/1990 về đền bù thiệt hại đất nông nghiệp, đất có rừng khi chuyển sang sử dụng mục đích khác cùng với hàng loạt các văn bản pháp quy mới về những vấn đề có liên quan như giá đất, quy hoạch

đã hình thành một hệ thống chính sách và tổ chức cho công tác bồi thường GPMB

và cho đến nay sau nhiều lần bổ sung chúng ta hiện đang áp dụng Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 về bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Nghiên cứu kỹ nội dung các văn bản pháp quy trên đây thấy rõ một điều là các chính sách bồi thường GPMB là xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và được điều chỉnh tích cực để phù hợp với các biến động của tình hình quản lý sử dụng đất đai Trên thực tế đã có tác dụng tích cực trong việc đảm bảo sự cân đối và ổn định trong phát triển, khuyến khích được đầu tư và cơ bản giữ được nguyên tắc công bằng Tuy vậy, nếu so với những yêu cầu mới thì vẫn còn một số vấn đề bất cập đó là:

- Việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất vẫn mang phong cách (huy

động thời chiến) phải đặt lợi ích xã hội, lợi ích công cộng lên trên hết, sẵn sàng hy

sinh lợi ích cá nhân lên việc bồi thường là tuỳ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể, chưa có tiêu chuẩn định mức rõ ràng và người bị ảnh hưởng sẵn sàng chịu đựng, còn Nhà quản lý cũng xem là đương nhiên và đơn giản, trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung thì việc xử lý có điều kiện dễ dàng thực hiện hơn ngày nay trong nền kinh tế thị trường yêu cầu rất cụ thể về công bằng xã hội, lợi ích chính đáng của cá nhân được tôn trọng và khuyến khích phát huy đồng thời với lợi ích xã hội và lợi ích cộng đồng, con người cụ thể vừa là động lực vừa là mục tiêu của sự phát triển Nên những quy

định đã có là chưa đầy đủ, xét về mặt xã hội là chưa đảm bảo được sự cân bằng giữa

lợi ích chung (Nhà nước, xã hội, cộng đồng) và lợi ích riêng (cá nhân, hộ gia đình, tổ chức bị ảnh hưởng) trong nhiều trường hợp mục tiêu GPMB nhanh gọn, ít tốn kém

được quan tâm nhiều hơn so với mục tiêu bồi thường sao cho người chịu ảnh hưởng

khôi phục mức sống Hội đồng đầu Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính Phủ đã có những quy định cụ thể để khắc phục nhược điểm này

- Trong giai đoạn hiện nay thì các chính sách của Nhà nước cần phải được thực hiện đồng bộ và minh bạch trong việc đảm bảo quyền và nghĩa vụ của nhà đầu

tư cũng như người chịu ảnh hưởng được thực hiện một cách thông suốt vì lợi ích phát triển chung Do chưa hoàn toàn thoát khỏi cơ chế bao cấp nên kinh phí dùng để bồi thường GPMB đều lấy từ nguồn ngân sách Nhà nước trong khi lợi ích do phát triển chưa trở thành nguồn thu đầy đủ ổn định và hợp pháp của nhà đầu tư Thông thường các công trình hạ tầng kỹ thuật xã hội được xây dựng mới đều làm cho giá đất các vùng lân cận tặng lên, sau khi công trình hoàn thành người đang sử dụng đất đó

đương nhiên được hưởng mà không phải làm bất kỳ nghĩa vụ nào Chính điều này,

không chỉ hạn chế năng lực giải quyết nhiệm vụ GPMB mà còn làm phát sinh quan

hệ bất bình đẳng kinh tế trong xã hội

2.3.2.2 Tình hình bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số thành phố trong cả nước

đủ điều kiện tổ chức GPMB với 2.196 ha và khoảng 43.696 hộ Đây thực sự là khối lượng

công việc không nhỏ mà Thành phố Hà Nội đang phải giải quyết sao cho vừa đảm bảo tiến

độ của dự án, các mục tiêu đề ra và ổn định đời sống nhân dân trong các khu vực phải giải

toả di dời Tuy nhiên để hoàn thành công tác GPMB trên địa bàn Thành phố Hà Nội không phải là một việc dễ dàng Bởi nhiều khu vực quy hoạch chi tiết đã được công bố, cắm mốc nhưng việc triển khai dự án kéo dài, gây khó khăn cho công tác quản lý Nhà nước Nhiều quy hoạch đường gắn liền với tuyến phố mới được triển khai nhưng gặp rất nhiều khó khăn như đường Kim Liên - Ô chợ dừa, đường Láng Hạ - Thanh Xuân Nguyên nhân

chính là do các khiếu kiện với mục đích tồn tại nhà cửa tại chỗ để hưởng lợi khi Nhà nước

đầu tư mở rộng đường

Chính sách bồi thường cũng là nguyên nhân gây trở ngại cho công tác GPMB Việc chậm điều chỉnh giá các loại đất (Hội đồng hành từ năm 1997) và quy định bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất (Hội đồng hành năm 1998) không còn phù hợp với thực

tế, phương pháp và cách thức tiến hành xác định giá bồi thường theo Thông tư 145/TT của Thủ tướng Chính phủ còn nhiều bất cập, phụ thuộc vào thực tế của thị trường dẫn đến phải thay đổi giá bồi thường nhiều lần trong thời gian ngắn như dự án đường Vật Lý - đê Bưởi, nút Ngã Tư Sở gây chậm trễ khi triển khai dự án và tâm lý chần chừ, yêu sách để đợi điều chỉnh giá của những người bị di dời

Theo số liệu thống kê, đến thời điểm hiện nay các dự án mới đảm bảo 40 đến 50% quỹ nhà đất TĐC riêng năm 2005 nhu cầu cần 10.000 căn hộ và lô đất nhưng thực tế khả năng mới đáp ứng được 5.800 căn hộ, lô đất Tình trạng thiếu quỹ quỹ đất TĐC vẫn chưa được giải quyết, dựa kiến còn mất cân đối Hầu hết các chủ dự án không chuẩn bị được quỹ nhà, quỹ đất TĐC cho dự án của mình Nhiều dựa án phải dãn tiến

độ do không có nhà, đất đai TĐC như dự án thoát nước giai đoạn I, các dự án do Hội đồng quản lý các dự án trọng điểm phát triển đô thị Hà Nội làm chủ dự án Năm 2009

Thành phố còn phải thực hiện bàn giao 95 dự án với diện tích 454 ha, số tiền chi trả là 709,6 tỷ đồng, liên quan đến 1.096 hộ dân và phải bố trí TĐC cho 956 hộ

Công tác GPMB khi Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội đang được thực hiện với nỗ lực cao hơn và giải pháp mới với phương châm quyết liệt hơn Nhờ vậy công tác GPMB đã ghóp phần quan trọng vào quá trình CNH, HĐH Thủ đô Hà Nội, nâng cao văn minh đô thị [3]

2.3.2.3 Thành phố Hải Phòng

Tại Hải Phòng, cùng với sự phát triển của đất nước, các dự án đầu tư có sử dụng

đất tại thời điểm này bắt đầu gia tăng Trong quá trình thực hiện, UBND Thành phố và

các ngành chức năng vừa làm vừa nghiên cứu để hoàn thiện chính sách trên cơ sở đảm bảo quyền lợi chính đáng của người bị thu hồi đất, tuân thủ các chính sách của Nhà nước và quy định của pháp luật Trong thời gian qua, công tác bồi thường GPMB đã

được các ngành, các cấp thực hiện tuy còn nhiều vướng mắc, song phần nào cũng giải

quyết được vấn đề bàn giao mặt bằng cho các dự án Trong thời gian từ 15/11/2002 đến 21/8/2004, ngành địa chính đã cùng với các ngành có liên quan tổ chức kiểm kê, lập phương án bồi thường cho 125 dự án trong đó đã chi trả xong tiền bồi thường cho 90

dự án với diện tích đất 855 ha, kinh phí bồi thường 200,06 tỷ đồng, hoàn thành phương

án bồi thường trình UBND thành phố phê duyệt cho dự án với diện tích 200,10 ha, giá trị bồi thường 85 tỷ đồng Đang triển khai kiểm kê, lập phương án bồi thường cho 41

dự án với diện tích chiếm đất là 955,69 ha Các thị xã, quận, thị xã đã kiểm kê, lập phương án bồi thường cho 106 dự án, đã chi trả xong tiền bồi thường cho 79 dự án, còn

27 dự án đang tiến hành kiểm kê lập phương án bồi thường và trình phê duyệt ( thị xã

An Hải 20 dự án, thị xã Kiến Thuỵ 5 dự án, thị xã Thuỷ Nguyên 9 dự án, quận Ngô Quyền 15 dự án, quận Hồng Bàng 20 dự án, quận Kiến An 30 dự án và Thị xã Đồ Sơn

7 dự án) [3]

2.2.3 Công tác giải phóng mặt bằng ở tỉnh Thái Nguyên

Bộ máy làm công tác bồi thường, GPMB từ tỉnh đến các huyện, thành phố, thị xã dần được kiện toàn đảm bảo đủ về số lượng và chất lượng, lựa chọn bố trí đủ cán bộ có chuyên môn phù hợp, từng bước chuyển đổi các ban bồi thường, GPMB ở các địa phương theo mô hình trung tâm phát triển quỹ đất để phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; đồng thời tổ chức các lớp tập huấn về chuyên môn nghiệp vụ, chế độ chính sách liên quan đến bồi thường, GPMB, quản lý đất đai cho cán bộ quản lý và lãnh đạo địa phương, lãnh đạo các đoàn thể chính trị - xã hội nơi

có các dự án triển khai Thái Nguyên cũng từng bước thực hiện triển khai đồng bộ các quy hoạch, nhất là quy hoạch các khu tái định cư, bố trí vốn để xây dựng các khu tái định cư, xây dựng cơ chế khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia xây dựng khu tái định cư Tỉnh chỉ đạo chính quyền địa phương xử lý kịp thời các vướng mắc, cản trở công tác GPMB ở một số dự án: đường Bắc Sơn kéo dài, Khu dân cư số 1 Hoàng Văn Thụ, tổ hợp thương mại - khách sạn cao cấp - văn phòng cho thuê Gia Sàng giải quyết dứt điểm các trường hợp khiếu kiện kéo dài liên quan đến GPMB ở thành phố Thái Nguyên và huyện Phú Lương

Thời gian qua, cùng với sự cố gắng, nỗ lực của Đảng bộ, Chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên đã được sự quan tâm giúp đỡ về nhiều mặt của Đảng, Nhà nước và Chính phủ nên sự tăng trưởng kinh tế liên tục đạt mức cao và thu hút được nguồn vốn đầu tư trong nước và nước ngoài lớn Các dự án đầu tư được đăng ký và thực hiện trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên ngày càng nhiều cả về số lượng và quy mô đầu tư

Có được kết quả đó là do tỉnh đã quan tâm đúng mực đến công tác bồi thường GPMB và coi thực hiện tốt công tác thường GPMB là đi trước một bước trong việc thu hút đầu tư trong và ngoài nước Chỉ tính trong năm 2009 trên địa bàn tỉnh có 210 dự án triển khai công tác bồi thường GPMB, trong đó có 137 dự án đã

cơ bản hoàn thành công tác bồi thường GPMB và bàn giao mặt bằng cho chủ dự án, với tổng diện tích đất thu hồi trên 20 triệu m2 và tổng số tiền chi trả bồi thường, hỗ trợ GPMB lên tới hơn 1000 tỷ đồng Trong đó là các dự án trọng điểm sau: Dự án Xây dựng Đường Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, dự án nâng cấp cải tạo Quốc lộ 37

đoạn Cầu Ca - Phố Hương, Dự án xây dựng nhà máy may xuất khẩu Shinwon Hàn

Quốc, dự án Đường Quang Trung thành phố Thái Nguyên ;Còn lại 91 dự án đang triển khai công tác bồi thường GPMB với giá trị đã lập phương án 1.126.748 triệu

đồng, phê duyệt và chi trả cho dân được 884.013 triệu đồng, khối lượng còn lại tiếp

tục triển khai thực hiện trong năm 2010 Lĩnh vực công nghiệp có nhiều dự án đầu

tư được thực hiện đã làm tốt công tác GPMB, kết quả nổi bật phải nói đến dự án

đầu tư xây dựng nhà máy công nghiệp Shinwon tại thị xã Sông Công tỉnh Thái

Nguyên với diện tích bị thu hồi 80.000m2, vốn đầu tư trên 20 triệu USD Dự án đã

được thực hiện GPMB trong thời gian ngắn nhất từ trước tới nay (dự án được chấp

thuận đầu tư cuối tháng 9/2009, đã được khởi công vào đầu tháng 11/2009)

Tuy công tác GPMB trên địa bàn đã có nhiều chuyển biến tích cực so với trước đây nhưng vẫn bộc lộ một số hạn chế, vướng mắc như: các ngành, các địa phương chậm tổ chức triển khai, đùn đẩy trách nhiệm khi tổ chức bồi thường GPMB ở một số dự án trọng điểm Ở một số nơi còn xảy ra tình trạng bố trí tái định

cư chậm, chất lượng xây dựng khu tái định cư chưa đảm bảo theo thiết kế, thiếu

đồng bộ về điện, nước, hạ tầng Một số nhà đầu tư năng lực tài chính hạn chế,

không bố trí được tiền để chi trả bồi thường, GPMB, gây bức xúc trong dân hoặc chưa làm đầy đủ quy trình thu hồi đất, điển hình là một số dự án: Nhà hát ca múa nhạc dân gian Việt Bắc, Trường đại học Việt Bắc, Khu công nghiệp Trung Thành - Phổ Yên, dự án Trung Tín Hotel Đó là bài toán khó đang đặt ra cho Đảng, chính quyền và nhân dân Tỉnh Thái Nguyên thực hiện trong thời gian tới đây

2.2.4 Sơ lược công tác giải phóng mặt bằng tại huyện Phổ Yên

Quy trình, thủ tục thực hiện bồi thường, GPMB, hỗ trợ và TĐC tại huyện Phổ Yên áp dụng thống nhất theo Chương VI từ điều 27 đến điều 34 của Quyết định

số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của UBND Tỉnh Thái Nguyên Cụ thể theo hình 3.1

Hình 3.1: Trình tự thực hiện bồi thường GPMB tại huyện Phổ Yên

Quy trình cụ thể như sau:

1 Chủ đầu tư, chủ dự án gửi văn bản kèm theo hồ sơ đề nghị UBND thành phố Thái Nguyên giải quyết trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng thuộc địa bàn thành phố Thái Nguyên

2 UBND thành phố Thái Nguyên giao nhiệm vụ cho phòng Tài nguyên và

Quyết định phê duyệt dự án

Thành lập hội

đồng GPMB

Tổ chức cá nhân kê khai, kiểm đếm đất và các tài sản trên đất

UBND xã, Phường

Môi trường thẩm tra hồ sơ, tham mưu cho UBND thành phố tổ chức hội nghị triển khai thực hiện dự án

3 Sau khi hội nghị triển khai, phòng Tài nguyên và Môi trường dự thảo thông báo kết luận hội nghị theo chỉ đạo, thông báo thu hồi đất để thực hiện dự án trình UBND thành phố ký và phát hành cho các thành phần liên quan

4 Chủ đầu tư chịu trách nhiệm bổ sung và hoàn thiện hồ sơ (nếu chưa đầy

đủ), hồ sơ phải đảm bảo tính chính xác, đúng pháp luật Chủ đầu tư gửi 01 bộ cho

Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố, tiến hành kí hợp đồng thực hiện công việc kiểm kê thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng

5 Chủ đầu tư phối hợp với Trung tâm phát triển quỹ đất để tham mưu cho Hội đồng bồi thường GPMB, tổ chức hội nghị triển khai chính sách bồi thường GPMB tại địa phương có dự án theo quy định

6 Chủ đầu tư phối hợp với Trung tâm phát triển quỹ đất tiến hành kiểm kê tài sản, cây cối hoa màu theo quy định

7 Sau khi Trung tâm phát triển quỹ đất thực hiện xong kiểm kê diện tích đất thu hồi theo quy định, lập danh sách chi tiết kèm theo hồ sơ để lập phương án dự toán bồi thường GPMB và tái định cư

8 Sau khi lập xong phương án dự toán bồi thường GPMB, Trung tâm phát triển quỹ đất tiến hành niêm yết công khai theo quy định Kết thúc niêm yết, Trung tâm phát triển quỹ đất tổng hợp các ý kiến và trả lời những ý kiến liên quan theo thẩm quyền Trung tâm phát triển quỹ đất chuyển hồ sơ kết thúc niêm yết cho phòng Tài nguyên và Môi trường đồng thời trình hội đồng thẩm định phương án, dự toán bồi thường GPMB để hội đồng thẩm định;

9 Phòng Tài nguyên và môi trường tiến hành thẩm định, soạn thảo quyết

định thu hồi đất chi tiết của từng hộ gia đình, cá nhân, trình UBND thành phố Quyết định thu hồi đất Dự thảo Công văn trình UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường

thu hồi đất do tổ chức quản lý, sử dụng đồng thời giao đất cho chủ đầu tư để thực hiện dự án

10 Hội đồng thẩm định khi nhận được hồ sơ trình phê duyệt của Trung tâm

phát triển quỹ đất, tiến hành thẩm định phương án dự toán bồi thường, hỗ trợ và tái

định cư Trường hợp phải hoàn chỉnh phương án dự toán theo ý kiến của Hội đồng

thẩm định, Trung tâm phát triển quỹ đất phải phối hợp với chủ đầu tư hoàn thiện trong thời hạn không quá 03 ngày làm việc kể từ ngày có biên bản thẩm định

11 Sau khi có biên bản thẩm định, phòng Tài nguyên và môi trường hướng dẫn chủ dự án nộp 2 bộ hồ sơ vào bộ phận tiếp nhận và trả kết quả Sở Tài nguyên

13 Sau thời gian 03 ngày, Ban bồi thường GPMB tiến hành niêm yết công khai theo quy định, sau đó phối hợp với chủ đầu tư tiến hành việc chi trả tiền theo quy định

14 Sau khi chi trả tiền xong theo quy định, các hộ bàn giao đất, chi trả xong tiền thưởng bàn giao mặt bằng trước thời hạn thì chuyển hồ sơ để đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường tiến hành bàn giao đất tại thực địa cho chủ đầu tư, để ký hợp

đồng thuê đất và sử dụng đất

Trong những năm qua được sư quan tâm của tỉnh, sự giúp đỡ của các ngành, các cơ quan đơn vị ở tỉnh, ở trung ương; huyện Phổ Yên đã đạt được nhiều thành tựu về kinh tế xã hội, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện và nâng cao

Do đó công tác bồi thường GPMB phục vụ cho phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn

là hết sức quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và quyền lợi của nhân dân cần phải được Đảng, chính quyền các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm

Tiến độ thực hiện công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện đã đáp ứng

được yêu cầu trong việc đầu tư xây dựng các công trình phát triển kinh tế xã hội và

nguyện vọng của nhân dân

Việc đưa huyện Phổ Yên trở thành trung tâm kinh tế, công nghiệp, giáo dục

không chỉ của tỉnh Thái Nguyên mà của cả vùng Đông bắc là nhiệm vụ hết sức to lớn của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương trong việc thu hút đầu tư, phát huy nguồn lực từ bên ngoài; trong đó, là những nỗ lực của địa phương, đặc biệt

là ngành Tài nguyên và Môi trường trong công tác bồi thường GPMB phục vụ phát triển công nghiệp, đồng thời có những chính sách xã hội nhằm giúp đỡ các hộ dân có đất thu hồi ổn định cuộc sống, sản xuất

Cũng như các địa phương khác, công tác GPMB của huyện Phổ Yên gặp phải không ít khó khăn, chủ yếu là về đơn giá đất bồi thường còn thấp so với giá thị trường Khi giá bồi thường được niêm yết theo đơn giá nhà nước và chính sách hiện hành thì nhiều ý kiến huyện Phổ Yên xây dựng cơ sở hạ tầng, còn lại không nhiều là lĩnh vực khai thác, chế biến khoáng sản, việc tuyển chọn nhân công tại địa phương với trình độ thấp không đáp ứng được yêu cầu của chủ dụ án cũng gây rất nhiều khó khăn cho thành phố trong công tác bồi thường GPMB Ngoài ra một số doanh nghiệp

tự ý thoả thuận giá đất với người dân (Cao hơn khung giá của tỉnh) cũng như bồi thường không đồng bộ cũng gây những khó khăn không nhỏ trong công tác bồi thường GPMB dẫn đến khiếu kiện trong nhân dân, gây khó khăn cho các dự án khác trong việc so sánh về giá cả bồi thường, gây sức ép cho doanh nghiệp

Huyện Phổ Yên luôn xác định việc bồi thường GPMB phục vụ phát triển kinh tế xã hội phải đảm bảo ổn định và nâng cao hơn đời sống cho những hộ dân có đất bị thu hồi Với phương châm đó, thành phố đã thực hiện tốt chính sách hỗ trợ kết hợp công tác vận động, tuyên truyền nên đã từng bước khắc phục được những khó khăn trên, tạo niềm tin trong nhân dân đồng thời nâng cao uy tín trong việc thu hút đầu tư

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ, công tác vận động, thuyết phục nhân dân cũng

đã được tích cực triển khai Việc tuyên truyền qua các phương tiện thông tin đại

chúng đã góp phần quan trọng giúp người dân hiểu và tuân thủ các chính sách của Nhà nước cũng như của tỉnh

Huyện Phổ Yên cũng cương quyết, đề nghị xử lý những chủ dự án đầu tư xây dựng không đúng cam kết, đồng thời biểu dương, khen thưởng các chủ dụ án có tinh thần trách nhiệm xã hội cao, tiếp nhận và đào tạo lao động tại địa phương vào

làm việc Hàng năm Số lượng dự án bồi thường GPMB của huyện Phổ Yên giai

đoạn 2009 – 2014

2.3 Những nghiên cứu về ảnh hưởng của giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của người dân

2.3.1 Đối với sự phát triển cơ sở hạ tầng

Tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh làm cho nhu cầu về thuê đất, chuyển mục

đích sử dụng đất ngày càng lớn Để cho các dự án đầu tư vào các công trình phục vụ

cho mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, mục đích phát triển kinh tế có tính khả thi, đúng tiến độ thì công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng (bồi thường GPMB) đóng một vai trò hết sức quan trọng Nó quyết định

đến tiến độ thi công các công trình, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng đất và

nguồn vốn của các chủ đầu tư

- Về tiến độ hoàn thành của dự án:

+ Tiến độ thực hiện các dự án phụ thuộc vào nhiều điều kiện khác nhau như: Tài chính, lao động, công nghệ, điều kiện tự nhiên, tuy nhiên cũng phụ thuộc nhiều vào thời gian tiến hành GPMB

+ GPMB thực hiện đúng tiến độ đề ra sẽ tiết kiệm được thời gian, chi phí và sớm thực hiện dự án và đưa vào sử dụng mang lại hiệu quả kinh tế xã hội Ngược lại GPMB kéo dài gây ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng các công trình, ảnh hưởng

đến việc sử dụng lao động cũng như chi phí cho dự án

- Về kinh tế của dự án: GPMB được thực hiện tốt sẽ giảm chi phí, có điều kiện tập chung vốn cho mở rộng đầu tư Ngược lại nếu GPMB kéo dài dẫn đến chi phí bồi thường lớn, tiến độ hoàn thành dự án lâu làm cho sự quay vòng vốn chậm gây khó khăn cho các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư trong nước có nguồn vốn hạn hẹp thì việc quay vòng vốn là cần thiết để đảm bảo tận dụng các

cơ hội đấu thầu các công trình khác

Đối với các dự án đầu tư sản xuất kinh doanh nếu không đáp ứng được tiến

độ đầu tư thì mất cơ hội kinh doanh, hiệu quả kinh doanh thấp

Đối với dự án đầu tư không kinh doanh, thời gian thi công kéo dài, tiến độ thi công

bị ngắt quãng gây ra lãng phí và ảnh hưởng tới chất lượng công trình

- Về bồi thường thiệt hại: Điều tra khảo sát và lập phương án bồi thường hợp lí đảm bảo giải toả nhanh chóng

2.3.2 Đối với sự phát triển kinh tế - xã hội

Sự phát triển cơ sở hạ tầng của một quốc gia phản ánh trình độ phát triển kinh

tế cũng như phong tục tập quán và nền văn hoá của quốc gia đó Cho nên nhìn vào

bộ mặt đô thị người ta có thể đánh giá nền kinh tế của quốc gia này mạnh hay yếu Trong việc thay đổi bộ mặt đô thị thì công tác GPMB góp phần cải thiện môi trường

đầu tư, khai thác các nguồn lực từ đất đai cho đầu tư phát triển, các cơ sở hạ tầng

kinh tế xã hội ở nước ta thời gian qua đã được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu tư khắp các vùng, miền trên cả nước, đặc biệt tại các thành phố lớn đã đóng góp vào sự thành công bước đầu của công cuộc “Công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước”, thúc

đẩy kinh tế phát triển, đáp ứng nhu cầu vật chất, tinh thần của nhân dân

Phần 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

- Công tác bồi thường và GPMB trên địa bàn huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

- Nghiên cứu về vấn đề đời sống và việc làm của người dân khi bị thị thu hồi

đất để thực hiện dự án xây dựng trạm biến áp 220/110kv tại xã Nam Tiến huyện

Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài tập trung nghiên cứu tại dự án xây dựng trạm biến áp 220/110kv xã Nam Tiến huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

- Thời gian tiến hành: từ ngày 02/03/2015 đến ngày 05/04/2015

3.2 Nội dung nghiên cứu

3.2.1 Đánh giá tình hình cơ bản của xã Nam Tiến

- Điều kiện tự nhiên

- Điều kiện kinh tế - xã hội

- Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội

3.2.2 Đánh giá thực trạng giải phóng mặt bằng tại dự án nghiên cứu

- Thực trạng công tác bồi thường GPMB tại dự án nghiên cứu

- Tìm hiểu công tác GPMB ảnh hưởng của đến đời sống và việc làm của người dân bị thu hồi đất cụ thể tại dự án xây dựng trạm biến 220/110kv tại xã Nam Tiến huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

3.2.2.1 Đánh giá chính sách bồi thường GPMB và cách thức tổ chức thực hiện GPMB tại dự án nghiên cứu

- Đánh giá sự phù hợp về chính sách GPMB đối với điều kiện của địa

phương

- Đánh giá việc tổ chức thực hiện công tác bồi thường GPMB của các cấp:

+ Cấp Huyện: UBND Huyện, Phòng TNMT

+ Cấp cơ sở: UBND các xã trên địa bàn Huyện

3.2.2.2 Đánh giá nội dung giá bồi thường trong công tác GPMB

- Đánh giá sự phù hợp và bất hợp lý về giá cả trong công tác bồi thường

GPMB

+ Thực tế bồi thường

+ Chênh lệch về giá trên thị trường so với giá thực tế bồi thường

\

- Thực trạng đời sống của người dân sau GPMB;

- Đánh giá những tác động của công tác GPMB đến đời sống của người dân trong khu vực GPMB;

3.3 Phương pháp nghiên cứu

Tiêu chí lựa chọn dự án nghiên cứu

Dự án nghiên cứu được lựa chọn trên cơ sở phân tích đạt điểm tối ưu nhất mang lại kết quả nghiên cứu làm nổi rõ thực trạng công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Phổ Yên tác động đến đời sống và việc làm của người dân để từ đó đưa ra

được giải pháp nâng cao chất lượng cuộc sống và các giải pháp việc làm ổn định cho

người bị thu hồi đất Trong số các dự án đầu tư thuộc địa bàn huyện Phổ Yên Tôi lựa chọn dự án đạt được các tiêu chí sau:

- Dự án có ảnh hưởng lớn đến đời sống và việc làm của người bị thu hồi đất;

(Có diện tích đất sản xuất nông nghiệp bị thu hồi là chủ yếu để thực hiện dự án)

- Dự án đã hoàn tất việc bồi thường ít nhất từ một đến hai năm;

Căn cứ các tiêu chí như đã nêu ở trên, các dự án được lựa chọn đó là:

Dự án: xây dựng trạm biến áp 220/110kv tại xã Nam Tiến huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên

3.3.1 Phương pháp thu thập và kế thừa số liệu, tài liệu

đất, Phòng Tài chính và Kế hoạch…

3.3.1.2 Điều tra các số liệu sơ cấp:

- Điều tra thông tin về kết quả của công tác giải phóng mặt bằng và ảnh hưởng của công tác giải phóng mặt bằng tới đời sống và việc làm của người dân thông qua phỏng vấn chuyên sâu đối với người quản lý, cán bộ địa chính, cán bộ trực

tiếp tham gia bồi thường GPMT tại dự án nghiên cứu (Thực tế đã thực hiện được 8

cuộc phỏng vấn chuyên sâu đối với cán bộ trực tiếp tham gia thực hiện GPMB tại 2

dự án nghiên cứu)

- Trên cơ sở các tài liệu đã có tiến hành tiến hành nghiên cứu các nội dung về công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố huyện Phổ Yên, dựa trên cơ sở pháp lý, khoa học của các tài liệu hiện có để phục vụ cho công tác nghiên cứu

3.3.2 Phương pháp điều tra người dân thông qua phiếu điều tra

- Phương pháp điều tra bằng phiếu được chia thành 2 nhóm đó là nhóm người dân bị thu hồi đất và nhóm cán bộ địa phương.mỗi nhóm đưa ra 2 nhóm để so sánh ý kiến từ 2 phía nhằm xác thực và nâng độ tin cậy,chính xác từ phiếu điều tra

- Sử dụng phương pháp điều tra khảo sát kết hợp với phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân để thu thập thông tin trong quá trình

điều tra Cụ thể như: phỏng vấn, thảo luận, đi hiện trường để thu thập thêm thông tin;

- Xây dựng bộ câu hỏi điều tra, sử dụng bộ câu hỏi điều tra phỏng vấn người dân để thu thập thông tin Lập phiếu điều tra phỏng vấn theo dạng câu hỏi định hướng và bán định hướng;

- Thông qua lãnh đạo UBND xã; các tổ trưởng tổ dân phố; trên cơ sở các tiêu chí đặt ra phục vụ cho mục đích nghiên cứu của đề tài trực tiếp phỏng vấn có sự chứng kiến của đại diện các thôn xóm;

- Các hộ dân được lựa chọn điều tra, phỏng vấn cần đảm bảo thoả mãn các tiêu chí sau:

+ Là các hộ dân có đất bị thu hồi thuộc dự án nghiên cứu;

+ Do dự án đã hoàn thành khoảng gần 1 năm, số hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự

án có thể đã thay đổi địa bàn sinh sống không còn ở địa chỉ cũ nên lựa chọn phỏng vấn ngẫu nhiên theo đơn vị hành chính

- Chọn ngẫu nhiên 30 hộ trong số các hộ bị Nhà nước thu hồi đất để thực hiện

Dự án

Các tiêu chí điều tra cơ bản gồm:

- Thông tin về chủ hộ: tên, địa chỉ, tuổi, nghề nghiệp, trình độ văn hóa

- Thông tin về hộ gia đình: tổng số nhân khẩu, số lao động đang làm việc, nguồn thu nhập chính, thông tin về hoạt động kinh tế (trước và sau khi thu hồi đất)

- Các thông tin về đất, tài sản và giá bồi thường: Tổng diện tích bị thu hồi (đất nông nghiệp, phi nông nghiệp); mức bồi thường về cây cối, hoa màu, nhà ở, vật

kiến trúc, các khoản hỗ trợ… (phiếu điều tra hộ gia đình, phụ lục)

3.3.3 Phương pháp xử lý, tổng hợp, phân tích số liệu

3.3.3.1 Phương pháp so sánh

- Các số liệu phân tích được so sánh qua các năm, các giai đoạn để thấy

được thực trạng liên quan đến vấn đề nghiên cứu