CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA LOẠI HÌNH DU LỊCH MICE 1.1Các thành tố của du lịch MICE 1.1.1 Khái niệm Hội nghị, hội thảo, triển lãm, tổ chức các sự kiện… là nhu cầu phát triển kinh
Trang 1CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA LOẠI HÌNH DU
LỊCH MICE 1.1Các thành tố của du lịch MICE
1.1.1 Khái niệm
Hội nghị, hội thảo, triển lãm, tổ chức các sự kiện… là nhu cầu phát triển kinh
tế, văn hóa của xã hội loài người Nền kinh tế càng mở rộng và mang tí nh toàn cầu thì nhu cầu chia sẻ ý tưởng, kinh nghiệm kinh doanh, học tập, nhu cầu hợp tác kinh doanh, nhu cầu thưởng thức và tìm hiểu các nền văn hóa của các dân tộc trên thế giới ngày càng trở nên bức thiết, vì vậy tổ chức các cuộc hội thảo, hội nghị, các sự kiện kinh tế, văn hóa, thể thao… ngày càng nhiều hơn, yêu cầu cũng cao hơn và các nhà tổ chức cũng trở nên ngày càng chuyên nghiệp hơn
Sự phát triển kinh tế, xã hội cũng đồng nghĩa với việc nâng cao mức sống và điều kiện sống, làm nảy sinh nhu cầu du lịch và làm gia tăng các loại hình du lịch, các dịch vụ và sản phẩm du lịch Trong xã hội hiện đại, du lịch trở thành một nhu cầu của xã hội, trở thành trào lưu và xã hội hóa ngày càng cao
Sự phát triển song hành của hai nhu cầu: nhu cầu giao lưu, trao đổi kinh tế, văn hóa và nhu cầu thưởng lãm, tìm hiểu, nghỉ dưỡng du lịch gặp nhau, kết hợp, hòa quyện nhau đã hình thành nên một loại hình du lịch mới- du lịch MICE
MICE là chữ viết tắt các chữ cái tiếng Anh bao gồm bốn yếu tố sau :
M-Meeting (Hội nghị)
I-Icentives (Khuyến thưởng)
C-Conferences/ Conventions (Hội thảo, hội họp)
E-Exhibitions/Events (Triển lãm, sự kiện)
Trang 2+ Cuộc hội họp giữa các công ty với nhau (Association meetings)
+ Các cuộc họp giữa các thành viên trong một công ty (Coporate meetings) [8; 5]
1.1.1.2 Incentive
Theo Hiệp hội các nhà điều hành du lịch khích lệ “Society of Incentive Travel Executives” (gọi tắt là SITE) ở Mỹ, thì du lịch khuyến thưởng là loại hình kết hợp mang tính kinh doanh và thư giãn, được sử dụng như là một phần thưởng cho những cá nhân xuất sắc tại nơi làm việc Về bản chất Incentives được xem như những cuộc họp nhưng mục đích của nó thì khác so với meeting Incentive thường được tổ chức:
+Nhằm tập hợp những lực lượng bán hàng mạnh nhất để thảo luận những chiến lược trong tương lai
+Liên kết các nhà quản lý cấp cao với các lực lượng hàng đầu trong bán hàng trong môi trường làm việc bên ngòai
+Nhằm mục đích tuyên dương nhân viên nhân viên xuất sắc, khen thưởng các đại lý bán hàng vượt chỉ tiêu
Đặc điểm của du lịch khen thưởng là phải họach định trước một năm [8; 6]
cụ thể
Ở Hoa Kỳ, Úc và các quốc gia Châu Á, thì gọi là Convention Đây là một nhóm người vì mục tiêu chung là trao đổi những quan điểm, ý kiến và thông tin cần được chia sẻ đối với nhóm Để chuẩn bị cho cuộc họp loại này thì phải mất tối thiểu
2 năm vì qui mô lớn và nó thường được tổ chức bởi những hiệp hội quốc tế
Thuật ngữ này được sử dụng ở Pháp Những sự kiện hàng năm được nhóm họp với số đại biểu tham dự từ vài trăm đến vài ngàn người Những cuộc họp này
có xu hướng được tổ chức bởi những tổ chức, những liên đoàn, mà các đại biểu tham dự cùng thảo luận một đề tài đặc biệt Một cuộc hội thảo, thường kéo dài
Trang 3khoảng vài ngày, có các phiên họp xảy ra đồng thời Hình thức hội nghị này có quy
mô lớn hơn so với meeting hay incentive Các cuộc hội họp này được tổ chức bởi những tổ chức quốc tế và quy tụ nhiều thành viên tham dự hơn (thường được gọi là các cuộc hội thảo)
1.1.1.4 Event/ Exhibition
Theo Trường đại học Davidsion tại Hoa Kỳ, triển lãm được xem là một phần của ngành du lịch MICE vì chúng khuyến khích du lịch phát triển, tạo ra một nhu cầu cao về dịch vụ du lịch, về vấn đề ăn ở Đây là một hình thức của MICE mà qua
đó nó thu hút được sự chú ý của khách nước ngoài Vì vậy hình ảnh của đất nước và con người quốc gia đó sẽ được biết đến nhiều hơn
Bao gồm hai hình thức sau:
Coporate event/ exhibition là hình thức hội họp nhằm mục đích công nhận, tuyên dương thành tích của nhân viên hay trình bày sản phẩm
Special event/ exhibition là hình thức đặc biệt vì quy mô của nó thu hút rất nhiều báo, đài cũng như các phương tiện truyền thông khác và đây chính là các cuộc triển lãm [8; 7]
Như vậy, loại hình DL MICE là loại hình kinh doanh du lịch kết hợp với việc
cá nhân hay các tổ chức tham dự các hội nghị (Meetings), tham gia các chương trình khuyến mãi, khen thưởng (Incentives), dự hội thảo (Conferences/Conventions)
và tham gia vào các cuộc triển lãm, các sự kiện (Exhibitions/Events) về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội Thật ra thật khó tách bạch về ý nghĩa giữa hội nghị, hội thảo với các sự kiện, vì vậy, ở một số nơi người ta gọi là loại hình du lịch CEI
(đồng nghĩa loại hình DL MICE mà ta thường nói tới)
1.1.2 Cấu trúc của DL MICE
Để hình thành DL MICE bao gồm nhiều yếu tố kết hợp và hỗ trợ nhau Ta có thể thấy ngành DL MICE có cấu trúc hình thành như sau :
Trang 4Sơ đồ 1.1.a: Cấu trúc của một ngành du lịch MICE
[Nguồn :John Swarbrooke và Susan Horner (2001), “Business Travel and Tourism”, NXB Oxford Uniersity, trang 7]
Dựa theo sơ đồ cấu trúc trên ta có thể thấy không chỉ ngành du lịch nói chung, mà cả DL MICE cũng bao gồm sự liên kết giữa yếu tố cung-cầu để bổ sung
và thúc đẩy sự phát triển của nhau, giữa hai yếu tố trên trong DL MICE còn có các
tổ chức trung gian liên kết hai yếu tố cung-cầu
Cung du lịch là toàn bộ các hàng hoá, dịch vụ du lịch được người bán đưa ra thị trường nhằm thoả mãn nhu cầu có khả năng thanh toán của khách du lịch trong một thời gian nhất định Đối tượng thực hiện việc cung của DL MICE gọi chung là
Công ty lữ hành Nhà tổ chức hội chợ, triển lãm
Nhà cung cấp
Các điểm đến Các nơi hội họp Các cơ sở lưu trú Công ty vận chuyển Các dịch vụ phụ trợ
CẦU
CÁC TỔ CHỨC
TRUNG GIAN
CUNG
Trang 5các nhà cung cấp (Các điểm đến, Các nơi hội họp, Các cơ sở lưu t rú, Công ty vận chuyển, Các dịch vụ phụ trợ)
Cầu du lịch là bộ phận nhu cầu xã hội có khả năng thanh toán về dịch vụ hàng hoá, phương tiện đi lại, lưu trú tạm thời của bản than du khách ngoài nơi ở thường xuyên của họ nhằm mục đích du lịch Đây là tổng số lượng sản phẩm du lịch mà du khách có khả năng và sẵn sàng mua với các mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định Đối tượng cầu trong DL MICE gọi chung là Khách hàng/ người tiêu dùng (Công ty, tổ chức kinh doanh, Hiệp hội, đoàn thể, Các tổ chức của lĩnh vực công)
Giữa hai yếu tố cung cầu này thường có sự hỗ trợ của các tổ chức trung gian
do quy mô và các điều kiện, yêu cầu của DL MICE rất lớn, khó có thể trực tiếp giải quyết giữa hai yếu tố cung-cầu, vì vậy bộ phận trung gian rất quan trọng, góp phần rất nhiều trong việc thành công của DL MICE Bộ phận này bao gồm: Các tổ chức trung gian (Công ty chuyên tìm địa điểm tổ chức hội thảo, Công ty nghe nhìn trong
tổ chức hội thảo, Đại lý du lịch chuyên về khuyến thưởng, Công ty quản lý tại điểm đến, Công ty lữ hành, Nhà tổ chức hội chợ, triển lãm)
1.2 Nét đặc trưng cơ bản của loại hình du lịch MICE
Theo nhận định của các chuyên gia, du lịch MICE đem lại hiệu quả đáng kể cho du lịch Hội nghị, hội thảo, khuyến mãi, triển lãm, tổ chức các sự kiện chí nh là một phần trong chiến lược Marketing và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội một cách bền vững Đây chính là xu thế quan trọng trong tiến trình toàn cầu hóa của nhân loại Đối tượng khách tham gia loại hình du lịch MICE phần lớn là những nhân vật quan trọng có yêu cầu cao về dịch vụ, việc tổ chức ra các hội nghị, hội thảo, chính
là nhằm phản ánh một phần tiềm lực (kinh tế, văn hóa, quyền lực,…) to lớn và khả năng mở rộng phạm vi ảnh hưởng của các nhà tổ chức, vì vậy nó phải được diễn ra tại những nơi trang trọng, lịch sự, văn minh, an toàn và thuận tiện
Về Mục đích: du lịch MICE được tổ chức nhằm gặp gỡ - giao lưu - tiếp xúc
Về khách hàng: đối tượng khách của loại hình du lịch MICE phần lớn là
những người thành đạt, thuộc vào một trong các nhóm sau:
Trang 6Họ là những người giữ các vị trí quan trọng trong các cơ quan nhà nước, các
tổ chức xã hội, các doanh nghiệp,…
Là những doanh nhân thành đạt hoặc những người có tầm ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển doanh nghiệp
Là những người có thành tích tốt trong các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội
Là các chính khách các nhà khoa học, nhà hoạt động xã hội, nhà tổ chức xã hội
v.v [17; 6]
Về thời gian tổ chức, thường vào dịp cuối năm hoặc các dịp lễ Kinh doanh
du lịch MICE không có tính mùa vụ rõ rệt Ngoài ra các tour MICE thường có biến động về số lượng và phụ thuộc vào quy mô, tính chất quan trọng của tour nên thường không có khuôn mẫu nhất định, các nhà tổ chức phải linh hoạt trong việc đáp ứng được yêu cầu của khách hàng
Về cơ sở hạ tầng, có yêu cầu đặc thù về cơ sở hạ tầng, hệ thống các dịch vụ đi
kèm với nó cũng như các dịch vụ khác: ăn uống, vui chơi, mua sắm Cơ sở lưu trú cao cấp và khả năng tổ chức hội thảo, dịch vụ chuyên nghiêp: Khách sạn 3 đến 5 sao, hệ thống các phòng họp có sức chứa lớn đầy đủ các trang thiết bị hội nghị, hội thảo phải đạt tiêu chuẩn quốc tế
Về địa điểm tổ chức, thường diễn ra ở các thành phố lớn, trung tâm công
nghiệp, các vùng kinh tế trọng điểm của quốc gia có thị trường tiềm năng cho nhiều hoạt động kinh tế - chính trị - xã hội
Tiêu chuẩn để các nhà tổ chức lựa chọn địa điểm tổ chức MICE (dạng hội nghị, hội thảo, triển lãm) là:
+Uy tín và danh tiếng của điểm tổ chức, của đơn vị đăng cai tổ chức
+Vị trí, khoảng cách hợp lý, thuận tiện giao thông đi lại
+Cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật phục vụ DL MICE tốt (phòng họp, thiết bị phục vụ tổ chức MICE, cơ sở lưu trú, ăn uống, tham quan, giia3 trí, đội ngũ nhân viên phục vụ tốt, cảnh quan thiên nhiên và văn hóa giàu bản sắc, hấp dẫn,…)
+An ninh, an toàn cao
Trang 7+Tổng chi phí cho chuyến đi và chi phí tại địa phương (nơi tổ chức MICE) ít tốn kém hoặc có thể chấp nhận được
+Môi trường du lịch sạch đẹp, trong lành
+Các tuyến, điểm tham quan giải trí cho khách trong và sau khi tổ chức MICE thuận lợi, hấp dẫn hoặc mới lạ
Đây là những tiêu chuẩn căn bản mà các nhà tổ chức thường đưa ra để so sánh lựa chọn các địa điểm tổ chức MICE (dù ngắn ngày hay dài ngày) Ngay cả việc tổ chức khách hàng ở những thị trường tiềm năng thì người ta cũng rất chú trọng tới những tiêu chuẩn trên Vì những lẽ trên nên không phải nơi nào cũng có thể tổ chức được hoặc được lựa chọn là nơi phát triển du lịch MICE [17; 7]
Về đội ngũ nhân viên phục vụ, đòi hỏi có trình độ chuyên nghiệp, sáng tạo,
khả năng giao tiếp tốt Đáp ứng được yêu cầu của khách kén chọn kỹ tính
Về tour thiết kế, phải thật độc đáo Những ý tưởng sáng tạo sẽ được khách
lưu ý và lựa chọn đầu tiên Tour thiết kế phải có những điểm nhấn phụ thuộc chặt chẽ vào hợp đồng du lịch giải trí hoặc khám phá, tối kỵ để xảy ra sai sót dù rất nhỏ, tất cả phải hoàn hảo trước các vị khách VIP, khó tính và thường phải mất từ sáu tháng đến một năm để thiết kế một tour yêu cầu
1.3 Sự hình thành và phát triển loại hình DL MICE
1.3.1 Sự phát triển loại hình DL MICE ở trên thế giới
MICE là loại hình du lịch tổng hợp được các quốc gia trên thế giới khai thác
từ 30 năm trước đây Loại hình du lịch MICE có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn so với các loại du lịch thông thường Các hoạt động kinh doanh, nhất là trong bối cảnh toàn cầu hóa thì không một nhà doanh nghiệp tầm cỡ nào là không từng tham dự một cuộc hội nghị, hội thảo, triển lãm hay khuyến mãi Ngay trong các chuyến công
du nước ngoài của các nguyên thủ quốc gia, thành phần các nhà kinh doanh thường chiếm một lượng không nhỏ trong đoàn Họ tìm cơ hội đầu tư, kinh doanh ở mọi quốc gia có thể Từ các hoạt động MICE, các hợp đồng kinh tế được ký kết, mang lại lợi nhuận cho mọi đối tác
Trang 8Theo nhiều nhà nghiên cứu du lịch MICE thì tốc độ tăng trưởng trung bình năm doanh thu từ khách DL MICE trên toàn thế giới tăng khoảng 8,2% trong giai đoạn từ 2000-2010, cao hơn so với tốc độ tăng trưởng chung của ngành du lịch thế giới (khoảng 7,27%/năm trong cùng giai đoạn trên)
Bảng 1.3.a : Doanh thu từ DL MICE ở các khu vực trên thế giới
Đơn vị tính: tỷ USD
Hiện nay , thị trường DL MICE còn xuất hiện và phát triển tại một số quốc gia đang nổi là Singapore, Trung Quốc, Malaixia, Hồng Kông, Ấn Độ, Newzealand,
Trang 9Inđônêxia, các nước ven Địa Trung Hải, các tiểu vương quốc Ả Rập Thống Nhất và các nước trong khối Ả Rập,…
Trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, Úc là nước thành công nhất trong việc tổ chức khai thác DL MICE, tiếp đến là Nhật Bản, Hồng Kông Các nước nói trên rất quan tâm tới việc đầu tư cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị
và đặc biệt rất quan tâm tới việc tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ phục vụ cho khách DL MICE
Trong khu vực ASEAN, quốc đảo Singapore là trung tâm MICE của khu vực
và Châu Á Ở đây có các trung tâm chuyên tổ chức hội nghị, hội thảo triển lãm quốc
tế như Trung tâm Singapore Expo, Trung tâm Suntec….Hồng Kông với Trung tâm hội nghị và triển lãm HongKong (HongKong Convention and Exhibition Centre-HKCEC) cũng là một trung tâm DL MICE kết hợp thương mại, mua sắm, tham quan giải trí
Thái Lan và Malaixia đang là điểm đến thu hút khách DL MICE bởi đây cũng có những trung tâm hội nghị, hội thảo có sức chứa hàng nghìn khách hiện đại, tiện nghi Thái lan có Trung tâm thương mại và triển lãm quốc tế tại Băng Cốc ( BangKok International Trade and Exhibition Centre), Trung tâm hội nghị và triển lãm Thái Lan (ThaiLan Convention and Exhibition Bureau)… Còn tại Malaixia có
Trung tâm hội nghị tại thủ đô Kuala Lumpua (Kuala Lumpua Convention Centre)
Bảng 1.3.b: Số lượng khách tham dự các sự kiện tổ chức liên quan tới MICE ở một số nước ASEAN từ 1998-2000
Trang 10Từ năm 2000 trở lại đây, Trung Quốc trở thành một điểm thu hút các nhà tổ chức MICE Năm 2005 hơn 1/3 (khoảng 37%) doanh nghiệp trong khu vực chọn Trung Quốc làm điểm Tổ chức các sự kiện, hội nghị, hội thảo phát triển các ngành kinh tế Theo nhiều chuyên gia nghiên cứu về MICE, trong giai đoạn từ 2003-2008 khu vực Châu Á-Thái Bình Dương đã thu hút đến 40% nguồn khách MICE toàn cầu (báo du lịch Việt Nam ngày 23/10/2006) Các địa chỉ quen thuộc vẫn là HongKong, Singapore, Trung Quốc, Malaixia, Philppine Hiện nay số lượng các nước phát triển
DL MICE ngày càng tăng lên Trong đó, Việt Nam sẽ là một điểm đến đầy tiềm năng của thị trường DL MICE
1.3.2 Tình hình phát triển loại hình DL MICE ở Việt Nam
Loại hình DL MICE có mặt tại Việt Nam từ khoảng đầu thập kỷ 90 của thế
kỷ XX Sự tăng trưởng kinh tế của đất nước và của ngành du lịch đã làm nảy sinh ngày càng nhiều các cuộc hội nghị, hội thảo, triễn lãm, khuyến mãi tổ chức ngay tại Việt Nam Đây chính là động cơ thúc đẩy nhu cầu phải có một đội ngũ những người chuyên tổ chức các hội nghị, hội thảo, triển lãm cũng như sự đầu tư trang thiết bị đi kèm theo nó Đi tiên phong trong việc hình thành đội ngũ các nhà tổ chức MICE chuyên nghiệp là TPHCM và Hà Nội Hầu hết các khách sạn 5 sao đều có những người hoặc bộ phận chuyên lo việc tổ chức các hội nghị, thậm chí công ty du lịch Bến Thành còn xây dựng một trung tâm tổ chức hội thảo, sự kiện và du lịch (CITE) Các khách sạn liên doanh với nước ngoài là những nơi đi tiên phong trong việc khai thác du lịch MICE ở Việt Nam
Vào năm 2003, Hãng hàng không quốc gia Việt Nam - Vietnam Airlines cùng Saigontourist và trên 20 khách sạn, resort đạt tiêu chuẩn quốc tế 4 – 5 sao trên
cả nước, đã thành lập ra câu lạc bộ MICE tại Việt Nam: “Vietnam – Meetings – Incentives Club” Câu lạc bộ đã xuất bản sách giới thiệu Việt Nam điểm đến của du lịch MICE với tựa đề: “Vietnam – when meetings matter”, Và đã tổ chức tiếp thị tại các hội chợ quốc tế như: AIME tại Úc, CMA tại Thái Lan, IMEX tại Đức… cùng nhiều hoạt động khác để khuyếch trương hình ảnh của Việt Nam
Chưa đầy hai năm từ khi thành lập câu lạc bộ MICE, các nhà kinh doanh du lịch Việt Nam đã nhận thấy được nguồn lợi to lớn từ loại hình du lịch mới mẻ này,
và rất nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu đầu tư vào MICE, từ những hãng lữ hành cho
Trang 11đến các nhà cung cấp dịch vụ cho MICE như: các hãng hàng không, khu du lịch,
nhà hàng, khách sạn, trung tâm tổ chức hội chợ và triển lãm…
Sự phát triển của loại hình DL MICE lớn lên cùng với thời gian Sự hình thành nên Trung tâm hội nghị quốc gia Mỹ Đình (Hà Nội) có sức chứa hơn 4000 khách họp, Cung hội nghị quốc tế ở khu nghỉ mát 5 sao Furama (Đà Nẵng) có phòng họp 1000 chỗ ngồi cùng 5 phòng họp nhỏ là những minh chứng cho việc đầu
tư cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ loại hình DL MICE
Việc tổ chức thành công hội nghị các quan chức cao cấp của APEC trong suốt cả năm 2006 và hội nghị thượng đỉnh APEC vào tháng 11/2006 (với gần 10.000 quan chức, doanh nhân, khảng 2000 nhà báo trong và ngoài nước tới đưa tin) là những mốc quan trọng cho sự trưởng thành, khả năng tổ chức, điều hành, phục vụ các hội nghị quốc tế quy mô rất lớn, liên tục nhiều ngày với hàng nghìn lượt khách cao cấp của chính phủ và của ngành du lịch Việt Nam
Ngoài thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội, một số thành phố như Đà Nẵng, phố cổ Hội An, Huế, Nha Trang, Hạ Long cũng là điểm đến tin cậy của các nhà tổ chức và du khách MICE Một số thành phố thu hút khách MICE ở Việt Nam là Hà Nội, TPHCM, Nha Trang, Huế, Đà Nẵng, Hội An
Tại TPHCM đã xuất hiện nhiều thương hiệu làm DL MICE chuyên nghiệp như Saigontourist, Fiditour, Viettravel,…Năm 2007 thị trường DL MICE bùng nổ tăng trưởng trong cả nước Các tour DL MICE có quy mô lớn được các doanh nghiệp tại TPHCM tổ chức thành công như: ngày 21/6/2001 Saigontourist đã tổ chức thành công tour MICE đầu tiên trên tàu biển 5 sao Super Star Gemini cho 78 khách DL MICE Đây là loại hình tổ chức DL MICE đầu tiên tại Việt Nam có sự kết hợp giữa tàu biển 5 sao và hàng không Sự thành công này sẽ là cột mốc quan trọng trong việc sáng tạo ra các loại hình DL MICE tại Việt Nam Thị trường MICE các năm sau ngày càng nhộn nhịp, sôi động và cạnh tranh cũng hết sức quyết liệt giữa các thành phố lớn, các công ty du lịch có tiếng về tổ chức MICE ở Hà Nội, Sài Gòn, Nha Trang, Huế,…
[ Nguồn: http://www.sggp.org.vn/kinhtedoisong/2007/6/106633/]
Để đạt được những thành công trên cần nhận thấy có một sự cố gắng và nỗ lực rất lớn của thị trường DL MICE nội địa, của nhà nước, các doanh nghiệp hoạt
Trang 12động du lịch và cả người dân Việt Nam cũng có nhiều thuận lợi để phát triển loại hình DL MICE như: Việt Nam có bản sắc văn hoá đậm đà, món ăn ngon, con người thân thiện và an ninh, chính trị ổn định Ngoài ra, Việt Nam có bãi biển đẹp, các khu resort cao cấp, nhiều danh lam thắng cảnh được thế giới công nhận: Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long và Phong Nha- Kẻ Bàng; Di sản văn hoá thế giới như Cố đô Huế, Thánh địa Mỹ Sơn Đầu tư vào du lịch trong những năm gần đây tăng mạnh, điều này thúc đẩy hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật, nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch tạo động lực thúc đẩy du lịch MICE phát triển Các ngành kinh tế khác như ngân hàng, tài chính, hàng không phát triển bổ trợ cho ngành du lịch để tạo ra sản phẩm du lịch MICE hoàn chỉnh, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu chất lượng cao của khách MICE Tuy nhiên, là một quốc gia có xuất phát điểm của nền kinh tế tương đối thấp, lại mới biết làm du lịch và coi du lịch là một ngành kinh
tế khoảng hơn 20 năm trở lại đây nên Việt Nam chưa thực sự phát triển tốt loại hình
DL MICE
Trang 13Tiểu kết chương 1
Trong chương này, tác giả đã trình bày những lý luận cơ bản về loại hình DL MICE, khái niệm, cấu trúc của DL MICE Ngoài ra, tác giả cũng tìm hiểu sự hình thành loại hình DL MICE trên thế giới và tại Việt Nam Đưa ra những sự kiện minh họa và nhận định những điểm mạnh và yếu của Việt Nam trong việc phát triển loại hình DL MICE, trong đó có tỉnh BR-VT Xu hướng phát triển loại hình DL MICE đang là xu hướng mới thu hút các nguồn vốn cho đầu tư vào ngành du lịch cũng như khách du lịch nhằm thúc đẩy ngành du lịch của nước nhà phát triển, đặc biệt đối với tỉnh BR-VT thì DL MICE là loại hình cần được đẩy mạnh đầu tư vì nó đem lại nguồn lợi rất lớn, góp phần là đa dạng các loại hình DL nhằm thúc đẩy phát triển du lịch tỉnh BR-VT
Trang 14CHƯƠNG 2: ĐIỀU KIỆN, LỢI THẾ VÀ HIỆN TRẠNG PHÁT
TRIỂN DU LỊCH MICE TẠI BÀ RỊA-VŨNG TÀU
Mặc dù hiện nay các tài liệu nghiên cứu về du lịch BR-VT không ít, nhưng các tài liệu về du lịch MICE nơi đây còn rất ít ỏi Dựa trên cơ sở thu thập, tổng hợp các đánh giá về thực trạng du lịch tại BR-VT thông qua sách báo, các đề tài trước, internet, Bên cạnh đó nhằm nâng cao tính thực tiễn của đề tài, nhóm nghiên cứu
đã tiến hành điều tra xã hội học với nhiều đối tượng bao gồm các công ty tổ chức du lịch MICE, các vị khách đã từng tham gia du lịch MICE tại BR-VT nhằm mang lại một cái nhìn khái quát về thực trạng du lịch MICE tại BR-VT
Dựa trên những kiến thức, thông tin có được như đã phân tích ở chương 1, tác giả đã xây dựng bảng khảo sát thông tin, đi sâu vào phân tích thực trạng tổ chức
và chất lượng phục vụ cho du lịch MICE tại BR-VT với nhiều góc độ và nhiều đối tượng: công ty tổ chức du lịch, các khách du lịch MICE, …Cùng với ý kiến của các chuyên gia nhằm giúp cho tính thực tế của đề tài ngày càng cao Quá trình thực hiện bao gồm 3 giai đoạn:
+ Giai đoạn thiết lập các bảng câu hỏi phiếu khảo sát
Qua quá trình nghiên cứu, tìm hiểu các tài liệu liên quan đến thực trạng về du lịch MICE tại Việt Nam nói chung cũng như tại BR-VT nói riêng, tác gải đã nắm bắt một cách khái quát về thực trạng tổ chức và chất lượng của du lịch MICE Cùng với việc khảo sát sơ bộ, tác giả đã xác định được mục tiêu thông tin cho đề tài Tiếp theo đó, tác giả đã tiến hành truyền tải các thông tin này vào bảng câu hỏi như sau:
Bảng câu hỏi dành cho các công ty lữ hành: gồm có 17 câu hỏi (xin xem phụ lục 1)
Bảng câu hỏi cho các khách du lịch đã từng tham gia du lịch MICE tại VT: gồm có 7 câu hỏi (xin xem phụ lục 2)
BR-Để đánh giá tính minh bạch của bảng câu hỏi, tác giả đã tiến hành thu thập ý kiến của giáo viên hướng dẫn, điều tra thử và đã có những điều chỉnh hợp lý tạo điều kiện dễ dàng trong việc thu thập ý kiến
+ Giai đoạn tiến hành điều tra khảo sát
Tác giả tiến hành điều tra, khảo sát từ ngày 2/4 đến ngày 10/5 Được chia làm 3 đợt:
Trang 15Đợt 1: tác giả nghiên cứu tiến hành tham khảo ý kiến các giáo viên hướng dẫn về bảng câu hỏi Sau khi có những điều chỉnh, tác giả tiếp tục tiến hành điều tra thử với một số đối tượng để đo lường tính dễ hiểu của bảng câu hỏi cùng với những điều chỉnh hợp lý Sau đó, tác giả tiến hành điều chỉnh và cho ra bảng câu hỏi hoàn chỉnh cuối cùng và tiến hành khảo sát trên diện rộng
Đợt 2: Nhóm nghiên cứu tiến hành khảo sát trên diện rộng với các đối tượng sau:
Đối với các công ty lữ hành tác giả đã tiến hành khảo sát tại các công ty du lịch lớn của thành phố như Saigon tourist, Benthanh tourist, Viettravel, Vietnamtourism, du lịch Thanh Niên…Việc khảo sát gặp nhiều khó khăn về thời gian, đối tượng khảo sát Để có được những bảng khảo sát về tình hình du lịch MICE tại BR-VT Với số phiếu phát ra là 30 phiếu, thu về 25 phiếu, số phiếu hợp lệ
là 22 phiếu, chiếm tỉ lệ 88%
Đối với khách đã từng đi du lịch MICE tại BR-VT: do khó khăn trong việc tiếp xúc với các đoàn khách MICE tại toàn tỉnh BR-VT, nên vị trí khảo sát của tác giả chủ yếu tập trung tại TP.Vũng Tàu tác giả đã tiến hành khảo sát tại các trung tâm, khách sạn chuyên tổ chức du lịch MICE tại TP Vũng Tàu như: DIC Star Hotels, KS Mỹ Lệ, KS 5 sao Imperial,… Qua đó, tác giả phát ra 50 phiếu, thu về 45 phiếu, hợp lệ là 40 phiếu, chiếm tỉ lệ 90%
Đợt 3: Từ các kết quả nghiên cứu điều tra, tác giả đã tiến hành tổng hợp thông tin, xử lí kết quả điều tra, phân tích những thực trạng về quản lí và chất lượng Từ những cơ sở đó xây dựng các giải pháp Song song đó, nhóm nghiên cứu khẳng định tính khả thi của những giải pháp này thông qua ý kiến đóng góp của các chuyên gia
Vì đối tượng nghiên cứu điều tra phức tạp, nhóm nghiên cứu đã tiến hành điều tra bằng nhiều phương thức khác nhau như: phỏng vấn trực tiếp, phát bảng câu hỏi, gửi email xin ý kiến,…
+Giai đoạn tổng hợp vá xử lý số liệu và cho ra kết quả khảo sát
Tác giả đã dùng phương pháp thống kê truyền thống thủ công kết hợp với phần mềm Microsoft Excel, từ đó nhóm rút ra được những vấn đề quan trọng:
Du lịch MICE tại BR-VT hiện nay rất có tiềm năng để phát triển
Trang 16Đội ngũ tổ chức và phục vụ du lịch MICE tại BR-VT còn rất yếu kém
Cơ sở vật chất, các khu mua sắm chưa đáp ứng được nhu cầu của loại hình này và còn nhiều hạn chế khác Vì vậy, cần có những giải pháp trong ngắn hạn và dài hạm nhằm giúp cho du lịch MICE tại BR-VT phát triển đúng với tiềm năng của
nó
2.1 Điều kiện, lợi thế phát triển du lịch MICE tại BR-VT
2.1.1 Lợi thế về tài nguyên du lịch tự nhiên
6 huyện: Long Điền, Đất Đỏ, Xuyên Mộc, Châu Đức, Tân Thành và Côn Đảo (thuộc quần đảo Côn Lôn bao gồm 16 hòn đảo, cách Vũng Tàu 97 hải lý về phía Nam) Toàn tỉnh được chia nhỏ thành 82 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó có 8 thị trấn, 25 phường và 49 xã Hiện nay Bà Rịa - Vũng Tàu là tỉnh duy nhất trong nước
có tỉnh lị không phải là đô thị lớn nhất trong tỉnh và là tỉnh có hai thành phố trực thuộc tỉnh ở khu vực phía nam [23; 736]
BR-VT là vùng đất địa đầu và là cửa ngõ xưa nay về cả đường thủy và đường bộ của Nam Bộ BR-VT nằm trên vịnh Ghềnh Rái-cửa Cần Giờ, là cửa ngõ của những con sông lớn như sông Đồng Nai và sông Sài Gòn; bờ biển có nhiều vũng, vịnh và bãi cát đẹp Từ đầu thế kỷ XVIII cho đến giữa thế kỷ XX, tại tỉnh có đường Thiên lý nối liền Bắc-nam đi qua các vùng đất của tỉnh gồm Xuyên Mộc, Đất
Đỏ, Long Điền, Bà Rịa và Tân Thành Với vị trí tương đối thuận lợi BR-VT đã có điều kiện tốt để tổ chức DL MICE
2.1.1.2 Lịch sử hình thành
Là vùng đất có những cửa biển kín gió rất thuận lợi về giao thông đường thủy, BR-VT được lưu dân người Việt từ miền Trung vào khai phá và xây dựng vào khoảng thế kỷ XVII (1698) cách đây hơn 300 năm, đây là một trong những nơi
Trang 17được khai phá sớm nhất ở Nam Bộ Từ đó cho đến giữa thế kỷ XIX, bộ mặt của vùng đất Bà Rịa – Vũng Tàu đã có những thay đổi sâu sắc
1895 – Thực dân Pháp tách phần đất của thành phố Vũng Tàu ngày nay lập thành phố Cap Saint Jacques
1945 – Chính quyền cách mạng thành lập tỉnh Cáp (bao gồm Bà Rịa và Vũng Tàu ngày nay)
Bảng 2.1.a: Niên biểu các giai đoạn thay đổi đơn vị hành chính của tỉnh BR-VT
tỉnh Đồng Nai
Đặc khu Vũng Tàu-Côn Đảo
tỉnh BRVT Côn Lôn thuộc Hà
Tiên
tỉnh Côn Đảo Côn Đảo
tỉnh Hậu Giang
Đặc Khu Vũng Tàu-Côn Đảo
tỉnh BRVT [Nguồn: Cổng thông tin điện tử tỉnh BR-VT]
12/08/1991 – Tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu chính thức được thành lập theo Nghị quyết kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII và phát triển đến nay, gồm 3 huyện Châu Thành, Long Đất và Xuyên Mộc thuộc tỉnh Đồng Nai và Đặc Khu Vũng tàu Côn Đảo
22/8/2012 Thành lập Thành Phố Bà Rịa [6; 22 ]
Từ một nơi hoang vu, biển cả mênh mông, đồi núi, rừng rậm BR-VT đã trở thành ruộng đồng, làng mạc trù phú Quá trình khẩn hoang lập ấp tạo ra một vùng đất đa dạng về điều kiện tự nhiên và đa dạng về nguồn gốc cư dân Chính cộng đồng đa nguồn gốc đã góp phần làm phong phú và tạo diện mạo đặc trưng của các yếu tố văn hóa biển BR-VT… Sự hội tụ đó đã hóa giải mọi độc tôn, tạo nên sự thăng bằng, phong phú trong đời sống văn hóa tinh thần và tâm linh của cư dân BR-
VT xưa và nay
2.1.1.3 Khí hậu
Khí hậu BR-VT ổn định Nhiệt độ trung bình hàng năm từ 25- 27°C, thấp hơn từ 1-20C so với khu vực Tháng thấp nhất khoảng 24,8°C, tháng c ao nhất khoảng 28,6°C Nhiệt độ nước biển ít thay đổi, quanh năm nhiệt độ tầng mặt nước
Trang 18khoảng 24-290C, nhiệt độ tầng đáy khoảng 26,5-270C Số giờ nắng rất cao, trung bình hàng năm khoảng 2400 giờ và phân bố tương đối đồng đều trong các tháng, cao nhất là tháng 3 (khoảng 300 giờ), thấp nhất là tháng 8 (khoảng 176 giờ) Độ ẩm không khí trung bình là 80% Lượng mưa trung bình 1500mm, chia làm 2 mùa rõ rệt Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10, chiếm trên 90% lượng mưa thời gian này có gió mùa Tây Nam, tốc độ gió trung bình tới 4-5m/s Mùa khô bắt đầu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, chiếm chưa tới 10% lượng mưa, thời gian này có gió mùa Đông Bắc, tốc độ trung bình khoảng 3-5m/s (vào cuối mùa khô xuất hiện Gió chướng, có tốc độ trung bình tới 4-5m/s) BR-VT nằm trong vùng ít có bão, ít thiên tai và đặc biệt rất sạch sẽ, thoáng mát Du khách ở các thành phố lớn như TP HCM coi những ngày ở các bãi biển BR-VT như là những ngày đi nghỉ mát, hít thở không khí trong lành, là những ngày tránh xa cái bụi bặm, ồn ào, ô nhiễm môi trường của
đô thị chật ních dân cư để nghỉ dưỡng, phục hồi sức khỏe Du khách MICE rất thích kết hợp công vụ với nghỉ dưỡng Sự kết hợp này được xem như một trong những tiêu chuẩn để các nhà tổ chức lựa chọn địa điểm tổ chức MICE[17;54]
2.1.1.4 Địa hình
Một điểm rất đáng lưu ý ở tỉnh BR-VT là nơi đây có đầy đủ các kiểu địa hình
và các hệ sinh thái Ở đây có đồng bằng, có núi, có biển, có hải đảo, có rừng rậm nguyên sinh, rừng ngập mặn…nằm rải rác ở khắp nơi trong tỉnh
BR-VT có địa giới hành chính chung dài 16km với TP.HCM ở phía Tây; 116km với Đồng Nai ở phía Bắc; gần 30km với Bình Thuận ở phía Đông; Nam và Tây Nam là biển Đông Chiều dài bờ biển bao gồm hải đảo khoảng 305km, với trên 100.000 km2 thềm lục địa Không kể hải đảo, BR-VT có chiều dài bờ biển 156 km, trong đó có 72 km có thể dùng làm bãi tắm, có nhiều bãi tắm đẹp nổi tiếng của vùng Thủy triều thuộc loại bán nhật triều, mỗi ngày đều có hai lần thủy triều lên xuống[23; 738]
Địa hình tỉnh có thể chia làm 4 vùng: bán đảo, hải đảo, vùng đồi núi bán trung du và vùng thung lũng đồng bằng ven biển Bán đảo Vũng Tàu dài và hẹp diện tích 82,86 km2, độ cao trung bình 3-4m so với mặt biển Hải đảo bao gồm quần đảo Côn Lôn và đảo Long Sơn Vùng đồi núi bán trung du nằm ở phía Bắc và Đông
Trang 19Bắc tỉnh phần lớn ở huyện Tân Thành, Châu Đức, Xuyên Mộc Ở vùng này có vùng thung lũng đồng bằng ven biển bao gồm một phần đất của các huyện Tân Thanh Long Điền, Bà Rịa, Đất Đỏ Khu vực này có những đồng lúa nước, xen lẫn những vạt đồi thấp và rừng thưa có những bãi cát ven biển
Nhìn tổng thể, địa hình toàn vùng phần đất liền có xu hướng dốc ra biển Tuy nhiên, ở sát biển vẫn có một số núi cao Núi có độ cao lớn nhất chỉ khoảng 500m Phần đất liền chiếm 96% diện tích của tỉnh Quần đảo Côn Đảo, chiếm 4% diện tích của tỉnh, gồm 16 đảo lớn nhỏ, trong đó đảo Côn Sơn có diện tích lớn nhất rộng 57,5
km2, cách Vũng Tàu 180km[16; 47]
Toàn tỉnh có hơn ¾ diện tích đồi núi, thung lũng thấp, có trên 50 ngọn núi cao 100m trở lên, khi ra biển tạo thành nhiều vũng, vịnh, mũi, bán đảo, đảo Độ cao trên 400 - 500m có núi Ông Trịnh, núi Chúa, núi Thánh Giá Bên cạnh đó, Thành phố Vũng Tàu có nhiều bãi biển đẹp nổi tiếng như: bãi Trước, bãi Sau, bãi/mũi Nghinh Phong, bãi Dứa, bãi Dâu…Tổng chiều dài các bãi tắm ở Vũng Tàu khoản g 20km Các bãi tắm uốn hình vòng cung, được tạo thành từ các mũi đất chạy dài ra biển, theo thế núi Lớn và núi Nhỏ vừa kín gió, nước trong xanh, vừa tạo nên một vùng sơn thủy hết sức kỳ thú Xa xa biển Đông có Côn Đảo bao bọc, ở gần có Long Sơn quy tụ
Huyện Long Điền bờ biển kéo dài từ Phước Tỉnh đến chân núi Châu Châu Long, có bãi tắm Long Hải, bãi tắm Nước Ngọt…với nhiều đồi cát, độ dốc thoai thoải, hình thành những bãi tắm xen kẽ giữa các mõm đá dưới chân núi rất hấp dẫn du khách đến du lịch, tắm biển và nghỉ dưỡng
Viên-Huyện Xuyên Mộc có bãi tắm Hồ Tràm, Hồ Cốc còn nguyên dáng vẻ hoang
sơ là nơi du khách có thể nghỉ ngơi và thưởng thức các món ăn đặc sản miền biển tươi ngon, có thể tổ chức du lịch sinh thái, dã ngoại tạo cảm giác thoải mái cho du khách
Bên bờ biển, rất gần các bãi tắm của Thành phố Vũng Tàu, là một Bàu Sen trải dài từ chân núi Nhỏ đến phường Thắng Nhất, nối với những cánh rừng ngập
Trang 20mặn đến tận rạch Cây Khế Bàu Sen rộng 400ha vốn là một thắng cảnh tự nhiên sẽ
mở ra triển vọng xây dựng thành khu du lịch vui chơi giải trí kết hợp với tắm biển,
mở rộng khả năng thu hút du khách và là nguồn cung cấp thực phẩm dồi dào để chế biến các đặc sản cho du khách
BR-VT có sông Ray, sông Dinh, sông Lòng Tàu, suối Tiên và những con rạch như Cây Khế, rạch Bà, rạch Bến Đình, rạch Ông Nam, Ông Trịnh, An Thít… cũng là những cảnh quan đẹp, thu hút khách du lịch
Mặc dù nằm bên bờ biển, nhưng BR-VT được thiên nhiên ban tặng cho những cánh rừng hết sức quý giá về bảo tồn sinh thái và phục vụ du lịch Rừng Bình Châu-Phước Bửu là khu rừng nguyên sinh ven biển duy nhất còn lại tương đối nguyên vẹn của Việt Nam Rừng trải dài ven biển khoảng 15km, thuộc địa phận huyện Xuyên Mộc, với diện tích 11.293ha Địa hình Bình Châu-Phước Bửu tương đối bằng phẳng Ở phía Tây có một vài ngọn núi cao từ 100 đến 150m và những quả đồi thoai thoải xen lẫn với những bàu nước ngọt tự nhiên Các bàu, hồ nước ngọt hoang sơ ven biển như Hồ Cốc, hồ Linh, Bàu Bàng, bàu Nhám hiện nay được xây dựng thành những điểm tham quan du lịch, tắm biển nổi tiếng của huyện Xuyên Mộc
Thảm thực vật của rừng nguyên sinh Bình Châu-Phước Bửu rất phong phú, gồm 113 họ, 408 chi, 661 loài, trong đó có nhiều loài rất quý hiếm Động vật cũng rất đa dạng, có 70 họ, 29 bộ, 178 loài, trong đó 96 loài chim, 33 loài bò sát…
Nằm lộ thiên giữa khu rừng nguyên sinh Bình Châu là suối nước nóng Suối nước nóng Bình Châu do người Pháp phát hiện năm 1905, gọi là suối khoáng nóng
Cù Mi (tên làng của đồng bào dân tộc Chu-ru) Năm 1928, trên tạp chí “Nghiên cứu Đông Dương” (BSEI) bác sĩ người Pháp Albert Sallet đã giới thiệu về Mạch Cù Mi
Đó là thời điểm suối nước nóng Bình Châu được nhiều người biết tới [23; 738]
Vùng có mạch nước nóng thoát lên mặt đất rộng chừng 1km2, tạo thành những cái hồ nước sôi lớn nhỏ Điểm nóng nhất nhiệt độ lên tới 830
C Tuy nhiệt độ cao như vậy, nhưng xung quanh các hồ nước cây cỏ vẫn sinh trưởng xanh tươi Đến với suối nước nòng Bình Châu quý khách không chỉ thưởng ngoạn sự kỳ thú của thiên nhiên mà còn được tắm nước khoáng chữa bệnh cùng những dịch vụ chu đáo
Trang 21của Công ty Du lịch tỉnh BR-VT Từ ngày 9/8/1986, rừng Bình Châu-Phước Bửu được Chính phủ đưa vào danh mục rừng cấm Quốc gia
Vườn quốc gia Côn Đảo là vườn quốc gia duy nhất tại Việt Nam có đầy đủ các dạng sinh thái rừng, núi, đồng bằng, biển khơi và thềm lục địa Từ năm 1984, Chính phủ đã quy hoạch rừng cấm Côn Đảo trên khắp 14 hòn đảo của quần đảo Côn Lôn Năm 1990, Côn Đảo quản lý thêm hòn Anh và hòn Em, cách thị trấn Côn Đảo chừng 27 hải lý về phía Tây và từ ngày 31/3/1993, Chính phủ đã quyết định thành lập Vườn Quốc gia Côn Đảo
Rừng quốc gia Côn Đảo là rừng nguyên sinh, thuộc hệ sinh thái rừng nhiệt đới hải đảo, đặc trưng của nhiều vùng sinh thái trong cả nước như hệ thực vật các tỉnh Miền Bắc, Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long Vườn Quốc gia Côn Đảo rộng 15043ha, trong đó vườn rừng trên đảo rộng 6043ha,
hệ sinh thái biển rộng 9000ha Rừng cây chiếm 86,4% diện tích tự nhiên của quần đảo Vườn quốc gia Côn Đỏa có 650 loài thực vật, 76 loài dược thảo, 95 loài rong biển Động vật quý hiếm gồm 62 loài chim 19 loài bò sát, 18 loài có vi, 159 loài ốc hai mảnh vỏ, 34 loài ốc một vỏ, 8 dạng san hô, 84 loài rong biển…
Tại đây cũng có nhiều loài động vật đặc trưng như Sóc Mun, Sóc Lớn Bụng Vàng, Cá Heo (Delphinus), Cá Nược là những loài đang được thế giới quan tâm bảo
vệ Hòn Trứng là một sân chim lớn, có chim Điện mặt xanh (chỉ có ở Côn Đảo), Ó Biển,… là những loài chim hiếm trên thế giới Ngoài ra còn có 34 loài Oác, có những loài có giá trị kinh tế như ốc đụng, ốc bàn tay, oác tai tượng, oác gấm và 9 loại san hô Thảm thực vật dày và đa dạng, tập trung nhiều loại cây gỗ của cả nước như sao miền Đông, lát hoa Sơn La, hoành đàn Lạng Sơn… Động vật biển Côn Đảo
có khoảng 30 loài động thực vật quý hiếm được ghi vào “Sách đỏ Việt Nam” Đặc biệt, vườn quốc gia Côn Đảo là khu vực sinh thái duy nhất ở nước ta có chương trình nghiên cứu và bảo tồn loài bò biển (dugon) quý hiếm Tham quan di tích lịch
sử cách mạng Nhà tù Côn Đảo và thưởng ngoạn sự kỳ thú của thiên nhiên Côn Đảo
là mong muốn của nhiều du khách trong và ngoài nước [10; 42]
Hiếm có nơi nào có được vẻ đẹp tự nhiên như Côn Đảo, với hệ sinh thái quý hiếm, phong cảnh tuyệt đẹp, khí hậu trong lành, mát mẻ,…Tất cả các điều kiện trên
Trang 22giúp cho huyện Côn Đảo có thế mạnh phát triển c ác loại hình du lịch phong phú như du lịch tắm biển, nghỉ ngơi, du lịch sinh thái, du lịch tham quan di tích lịch sử,
du lịch MICE
Ngoài rừng nguyên sinh Bình Châu- Phước Bửu và Côn Đảo, trên địa bàn tỉnh còn nhiều khu rừng có giá trị để xây dựng các khu du lịch Tỉnh đang kêu gọi đầu tư như khu du lịch núi Dinh-Thị Vải, khu du lịch núi Minh Đạm, khu du lịch suối Tiên, thác sông Ray, khu du lịch núi Lớn, núi Nhỏ…Đây là những điểm có nhiều tiềm năng để phát triển thành khu du lịch sinh thái kết hợp với du lịch văn hóa-lễ hội-truyền thống-về nguồn
Những ưu đãi của thiên nhiên là nguồn tài nguyên to lớn để BR-VT phát triển du lịch một cách toàn diện, với những loại hình du lịch đa dạng, phong phú: tắm biển, chữa bệnh, nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái… Sự xen kẽ các bậc địa hình, các dạng địa hình cùng với hệ sinh thái phong phú, đa dạng đã tạo cho BR-VT có nhiều điểm phong cảnh sơn thủy hữu tình rất đẹp và hấp dẫn du khách Các bãi tắm đẹp nằm xen kẽ sau các dãy núi, ẩn hiện bên các khu rừng nguyên sinh thật sự l àm cho du khách ngỡ ngàng trước vẻ đẹp còn hoang sơ cùng với môi trường du lịch tự nhiên khoáng đạt, trong lành Chính vì vậy, hàng trăm năm nay, trải qua các thời kỳ thuộc Pháp và Mỹ cai trị đến nay, Vũng Tàu-Long Hải-Bình Châu luôn luôn được lựa chọn là nơi nghỉ dưỡng cao cấp của giới quý tộc cũ và mới, là nơi hấp dẫn mọi đối tượng du khách Đây chính là ưu thế của tự nhiên mà không dễ gì nơi khác có được để các nhà tổ chức lựa chọn để phục vụ khách du lịch trong và sau MICE
2.1.2 Lợi thế về tài nguyên du lịch nhân văn
Trong lịch sử mở mang bờ cõi Đất phương Nam, BR-VT có thể được xem như là mảnh đất đầu tiên trong quá trình hành tiến về phương Nam của các triều đại phọng kiến Nhà Nguyễn Cũng từ đường biển, ngay từ đầu thế kỷ XVII, các Chúa Nguyễn ở Phú Xuân (Huế) đã cử quân và dân vào trấn giữ đất Đồng Nai, Biên Hòa, BR-VT Có thể xem đây là một trong những cột mốc quan trọng đầu tiên trong việc
di cư và tạo dựng nghiệp lớn của chúa Nguyễn ở Nam Bộ Vì vậy, trong vùng du lịch Nam Trung Bộ và Nam Bộ (bao gồm các tỉnh từ Bình Định trở vào) thì BR-VT
có số lượng di tích, lịch sử văn hóa rất cao, đứng thứ 2 chỉ sau TP.HCM
Trang 23Theo thống kê của Sở VHTT&DL tỉnh BR-VT năm 1996, BR-VT có khoảng
200 di tích lịch sử, văn hóa, trong đó có 31 di tích được xếp hạng cấp q uốc gia, 20
di tích khác đang đề nghị xếp hạng cấp quốc gia và 47 di tích đề nghị xếp hạng cấp tỉnh Ngoài các di tích, còn có hơn 15 nghìn hiện vật, cổ vật được sưu tầm đang trưng bày tại các bảo tàng tỉnh hoặc lưu trữ trong kho BR-VT còn có hàng trăm đình, chùa nằm rải rác ở các khu dân cư trên khắp các địa bàn trong tỉnh Số lượng
di tích khá nhiều, nhưng quan trọng hơn ở đây còn có đầy đủ, phong phú nhiều chủng loại tài nguyên du lịch nhân văn, bao gồm các di tích lịch sử, văn hóa, các lễ hội, các dạng tài nguyên du lịch nhân văn gắn với vấn đề dân tộc học và dạng tài nguyên gắn với các hoạt động kinh tế, văn hóa, thể thao và các hoạt động nhận thức khác có giá trị cao đối với phát triển du lịch
Các di tích lịch sử-văn hóa ở tỉnh BR-VT có tính chất vùng, miền độc đáo,
có nội dung phong phú, đa dạng, nó vừa chứa đựng những nét văn hóa chung của Đông Nam Bộ, vừa có những tính chất rất riêng của BR-VT, nơi có quá trình hội tụ, giao lưu văn hóa diễn ra mạnh mẽ Những địa điểm Bưng Bạc, Bưng Thơm, Gò Cá Sỏi, Giồng Lớn, Hòn Cau, Cồn Hải Đăng, Cồn Miếu Bà,…là những bằng chứng về làng cổ sầm uất thời tiền sử, cách ngày nay hàng ngàn năm trước ở BR-VT Những địa danh nổi tiếng như nhà tù Côn Đảo, Chiến trường Bình Giã, chiến thắng Long Tân, địa đạo Long Phước, căn cứ Minh Đạm, căn cứ Núi Dinh,… là niềm tự hào truyền thống đấu tranh cách mạng của nhân dân BR-VT trong cuộc đấu tranh, giải phóng quê hương Chùa Long Bàn, Niết Bàn Tịnh xá, Nhà lớn Long Sơn, Bạch Dinh,… là những di tích lịch sử-văn hóa tiêu biểu chứa những giá trị đặc sắc về kiến trúc nghệ thuật Đình Thắng Tam, đình Long Phượng, đình Long Hương là niềm tự hào về tính kết cấu cộng đồng và ký ức về một thời kỳ khai phá mở đất của cha ông Di sản văn hóa phi vật thể mang đặc thù của một tỉnh vùng biển thể hiện rõ nét qua các lễ hội Nghinh Ông ở đình Thắng Tam, lễ hội Cầu Ngư ở đình Thắng Nhì,… chưa kể đến hàng ngàn các di sản quý giá khác tại bảo tàng, phòng trưng bày, nhà truyền thống cơ sở của tỉnh (Xem bảng 2.1.b)
Lễ hội cũng là một điểm nhấn trong du lịch của tỉnh BR-VT Bên cạnh lễ hội truyền thống thờ các vị tiền hiền có công với đất nước và quê hương, các lễ hội nơi
Trang 24đây còn phản ánh những nét văn hóa truyền thống của những ngư dân vùng ven biển Có thể điểm qua một vài lễ hội có quy mô lớn, thu hút nhiều khách hành hương:
Lễ hội Nghinh Cô ở Long Hải (ngày 10-12/2 âm lịch)
Lễ hội Trùng Cửu ở Long Sơn-Vũng Tàu (ngày 9/9 âm lịch)
Lễ hội Miếu Bà Ngũ Hành (ngày 16-18/10 âm lịch) ở Vũng Tàu
Lễ hội Nghinh Ông (ngày 16-18/8 âm lịch)
Lễ hội đình thần Thắng Tam (16-18/2 âm lịch)
Lễ hội chùa Long Bàn (ở Long Điền)
Lễ hội Yang Vri của người Chơro (ở các huyện Tân Thành, Châu Đức, Xuyên Mộc)
Các lễ hội ở các làng quê (thờ các ông Tổ của nghề, của làng)
………
Bên cạnh các lễ hội mang tín ngưỡng, tâm linh, BR-VT còn có khá nhiều lễ hội tôn thờ các vị Thần, các anh hùng dân tộc như lễ hội Đức Thánh Trần, lễ hội giỗ
Tổ Hùng Vương ở Vũng Tàu, Điều này cho thấy mức độ phong phú của các loại
lễ hội và bản sắc văn hóa độc đáo của các vùng cư dân địa phương trong tỉnh [7; 16]
Các di tích tập trung nhiều nhất ở thành phố Vũng Tàu, Côn Đảo, Long Đất…Đặc biệt, sự hòa quyện giữa cảnh quan thiên nhiên sơn thủy hữu tình với các
di sản văn hóa ở Vũng Tàu và Côn Đảo đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách Tài nguyên du lịch văn hóa vật thể và phi vật thể cùng với cảnh quan tự nhiên phong phú, đa dạng chính là lợi thế so sánh, hấp dẫn du khách đến BR-VT và cũng là điều kiện tốt để phát triển loại hình DL MICE
2.1.3 Cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật , lưu trú và khu du lịch phục vụ
du lịch tốt
BR-VT nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, có tài nguyên thiên nhiên (đặc biệt là dầu khí và cảng biển là 2 ưu thế rất mạnh của tỉnh) nên ngay từ sau năm 1975, cả nước đã dồn sức người, sức của đầu tư vào đây để khai thác “vàng đen” cho tổ quốc, đồng thời quy hoạch xây dựng các cảng biển lớn thông thương với quốc tế và với các địa phương khác cho cả khu vực Nam Bộ và Tây Nguyên Tài nguyên tự nhiên cùng với vị thế là cửa ngõ thông thương quốc tế và khu vực đã
Trang 25giúp cho tỉnh BR-VT có một hệ thống giao thông phát triển đồng bộ và được đầu tư một cách rất bài bản Các tuyến đường liên xã, huyện được đánh giá là tốt nhất cả nước Hệ thống điện, đường, trường trạm, hệ thống viễn thông, thông tin liên lạc hoàn chỉnh và hiện đại, thuận tiện chính là cơ sở quan trọng cho sự phát triển DL MICE tại tỉnh BR-VT
Từ BR-VT có thể đi đến các tỉnh miền Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ thông
qua hệ thống đường bộ, đường sông và đường biển, đường hàng không:
Đường bộ: so với nhiều địa phương khác trong cả nước thì BR-VT có hệ
thống đường bộ tương đối khá và đồng bộ với tổng chiều dài là 2700km so với cả nước thì mật độ giao thông tỉnh tương đối cao (2,25km/1000 dân), 100% số xã có đường trải nhựa Hiện nay tỉnh vẫn đang đầu tư mở rộng các tuyến đường chính
Quốc lộ 51: 4 làn xe, lộ giới 25,5m
Quốc lộ 55: đi Xuyên Mộc, Hàm Tân, Phan Thiết đã nâng cấp với tổng chiều dài 56,2km và sẽ tiếp tục mở rộng trong thời gian tới Đây là tuyến đường quan trọng trong việc giao lưu khu vực ven biển nối vùng kinh tế trọng điểm phía Nam
mô với 4 làn xe, lộ giới 23m)
Tỉnh lộ 44A: là đường du lịch ven biển đang được đầu tư mở rộng Các tuyến đường Phước Bửu-Hồ Tràm, Mỹ Xuân-Ngãi Giao-Hòa Bình-Bình Châu đã được nâng cấp và tiếp tục mở rộng trong tương lai Đường Láng Cái-Long Sơn: đã hoàn thành với lộ giới 40,5m
Hiện trong thành phố có một bến xe liên tỉnh với quy mô 2ha, vận chuyển hành khách đạt 13,8 triệu hành khách/năm Phương tiện vận tải gồm 1184 xe ôtô chở khách, 67 tàu và 44 thuyền gỗ Ngoài ra còn có bến xe bus công cộng, bến xe thành phố
Đường sắt: Hiện đang nghiên cứu xây dựng tuyến đường sắt Biên Hòa –
Vũng Tàu
Trang 26Đường hàng không: Có 2 sân bay nhỏ: sân bay Vũng Tàu (tại TP Vũng Tàu)
và sân bay Cỏ Ống (tại huyện Côn Đảo) Cả 2 sân bay này chủ yếu phục vụ cho quân sự và dịch vụ dầu khí Hiện nay sân bay Cỏ Ống đang được nâng cấp; giai đoạn 2011 – 2020 tiến hành xây dựng sân bay mới tại Gò Găng (TP Vũng Tàu) để phục vụ cho nhu cầu dân dụng
Đường thủy: tỉnh BR-VT có lợi thế về cảng biển để phát triển giao thông
đường thủy, hệ thống giao thông đường thủy có thể dẫn đến nhiều nơi Các tuyến giao thông đường thủy chính của tỉnh hiện nay là:
Tuyến đường sông: từ Vũng Tàu chúng ta có thể đi các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long, Cần Giờ
Tuyến đường biển: hiện nay có hai tuyến dủng để chở khách là tuyến Vũng Tàu-TPHCM, Vũng Tàu-Côn Đảo, các tuyến trên hoạt động đều đặn với hệ thống tàu cánh ngầm và các loại ghe thuyền
Trên địa bàn tỉnh hiện nay có 8 cảng biển với tổng chiều dài là 3.883m, diện tích 137ha, bao gồm 6 cảng chuyên dùng phục vụ cho ngành điện, khai thác dầu khí
và 2 cảng tổng hợp gồm: cảng Dầu khí, cảng Xăng dầu, cảng hải quân, cảng Sao Mai, cảng Bến Đình, cảng thương mại Cát Lở, cảng Bến Đầm (Côn Đảo), cảng Bariaserece Tại tỉnh có cảng quốc tế Thị Vải – Cái Mép (huyện Tân Thành) và các cảng chuyên dùng khác đang được xúc tiến đầu tư Trong đó, cảng quốc tế Thị Vải – Cái Mép (khánh thành ngày 28/1/2013) với 2 bến tổng hợp 600m, diện tích 27ha cho tàu 50.000 DWT tại Thị Vải và 2 bến container 600 cho tàu 50.000 DWT tại Cái Mép đã được đưa vào sử dụng góp phần lớn trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế và du lịch nói riêng của tỉnh BR-VT
Điện lưới: Bà Rịa – Vũng Tàu là nơi sản xuất gần 40% điện của quốc gia
Tính đến thời điềm này tỉnh đã có một số nhà máy điện đi vào hoạt động như: nhà máy điện Bà Rịa, nhà máy điện Phú Mỹ I, II, III, và một số trạm phát nhỏ của công
ty du lịch nước ngoài Với lợi thế khai thác và dẫn khí vào tận đất liền đủ cung cấp cho các nhà máy nhiệt điện, không những cung cấp đủ điện cho các nhu cầu sinh hoạt và sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu mà còn cung cấp điện cho cả nước sử dụng
Trang 27Nước: Toàn tỉnh hiện có 7 nhà máy nước, với tổng công suất khoảng
78.000m3/ngày, đủ đáp ứng cho các nhu cầu sinh hoạt và sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh Các nhà máy nước sông Dinh, Phú Mỹ, Côn Đảo, Ngãi Giao, Phước Bửu,…có hệ thống cấp nước phục vụ tốt cho khách du lịch, đặc biệt là các khu resort Hiện nay khoảng 80% dân số của Tỉnh được dùng nước sạch
Bưu chính, viễn thông: hệ thống bưu chính, viễn thông trên địa bàn Tỉnh phát
triển rất nhanh và bố trí đến tận các huyện, thị xã Từ BR-VT chúng ta có thể liên lạc đến các nơi trong cả nước và các vùng quốc tế Các loại hình như Viba, fax, Telex, nhắn tin, Internet đường truyền nhanh, truyền dữ liệu, mạng điện thoại, gọi quốc tế IDD,… tạo điều kiện thuận lợi phục vụ khách
Thời gian qua, các tiện nghi ăn uống trong và ngoài khách sạn phát triển tương đối nhanh, phong phú và đa dạng nhằm đáp ứng các nhóm khách khác nhau Các khách sạn, nhà hàng cao cấp phục vụ món ăn Âu, Á, phục vụ nhu cầu hội họp, hội thảo, tiệc, liên hoan,…Bên cạnh đó, với thế mạnh của mình, các nhà hàng đẩy mạnh quảng cáo các món ăn đặc sản biể n, các món ăn đồng quê, dân dã, nhưng quy
mô các nhà hàng còn hạn chế, phát triển mang tính tự phát, chưa có quy hoạch và định hướng chung
Trong quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh BR-VT, có nhiều dự án xây dựng các khu du lịch cao cấp, đạt chuẩn để phục vụ sự phát triển du lịch của Tỉnh như trong giai đoạn 1996-2010 đã được phê duyệt và đã được sở du lịch, UBND tỉnh nghiên cứu điều chỉnh cho phù hợp với tình hình mới bằng phê duyệt đề án
“Điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển du lịch đến năm 2010 và định hướng đến
Trang 28năm 2020” Đến nay UBND tỉnh đã phê duyệt quy hoạch chi tiết 7 khu du lịch tỷ lệ 1/2000 là:
2.1.4 BR-VT có tiềm lực kinh tế vững chắc, có kinh nghiệm và nguồn nhân lực dồi dào phục vụ hoạt động du lịch
Do có tiềm năng đặc biệt về tài nguyên du lịch tự nhiên (dầu khí và cảng biển), lại nằm ở vị trí cửa ngõ thông thương giao lưu với khu vực và quốc tế của Nam Bộ, Nam Tây Nguyên nên tỉnh BR-VT đã sớm nhận được sự quan tâm đầu tư
về cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng để khai thác tài nguyên và giao lưu kinh tế với thế giới Bộ mặt của một đô thị công nghiệp tại TP Vũng Tàu nhanh chóng hình thành Các vành đai phụ cận cùng hàng loạt các dịch vụ cho ngành dầu khí (sửa
Trang 29chữa, cung cấp hậu cần công nghiệp dầu khí, đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho ngành…) cũng nhanh chóng làm thay da, đổi thịt của một vùng đất lâu nay chủ yếu
là nông nghiệp, thủy sản và du lịch Dựa vào thế mạnh về tiềm năng và sự quan tâm của cả nước, bằng chính sách đổi đất lấy công trình, BR-VT có cơ sở hạ tầng (điện, đường, trường trạm) xếp vào loại tốt nhất cả nước, thu nhập cao, môi trường tự nhiên trong lành, mật độ dân cư vẫn còn thấp nhưng lại có tiềm lực kinh tế, văn hóa phát triển, những năm gần đây tỉnh BR-VT được xếp vào địa phương có chất lượng sống tốt nhất cả nước
Nền kinh tế phát triển chính là cơ sở vô cùng quan trọng và hết sức thuận lợi cho việc đầu tư kinh doanh du lịch, đặc biệt là đầu tư phát triển loại hình DL MICE- một loại hình du lịch hiệu quả kinh doanh rất cao nhưng cũng đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu rất lớn, rất tốn kém
Trên mảnh đất Nam Bộ, giai đoạn từ 1986 trở về trước, tỉnh BR-VT được xem như con chim đầu đàn của ngành du lịch Người Pháp đã đặt các cơ sở nghỉ dưỡng tại Vũng Tàu từ những năm cuối thế kỷ XIX Sau này, người Mỹ và giới thượng lưu của miền Nam trước năm 1975 cũng đã xây dựng và biến Vũng Tàu-Long Hải trở thành khu nghỉ dưỡng cao cấp cho các chính khách, quan chức và tầng lớp thượng lưu Sài Gòn Thậm chí giai đoạn những năm 1975-1986, Công ty du lịch
và dịch vụ dầu khí Việt Nam (OSC) vẫn là con chim đầu đàn của ngành du lịch Việt Nam, các công ty du lịch tại TPHCM, Hà Nội khi đó vẫn là đàn em của OSC Việt Nam tại Vũng Tàu [4; 5]
Từ các yếu tố trên có thể thấy tỉnh BR-VT có bề dày lịch sử, kinh nghiệm lâu năm trong hoạt động du lịch, đặc biệt có lợi thế vì được thừa hưởng rất nhiều của các thế hệ đi trước, cả về cơ sở vật chất, kỹ thuật, kinh nghiệm cũng như nguồn nhân lực phục vụ du lịch
Xét về tiềm lực nguồn nhân lực phục vụ du lịch của tỉnh thì theo Sở VHTT&DL tỉnh BR-VT, hiện nay, tổng số lao động đang làm việc trong lĩnh vực
du lịch trên địa bàn tỉnh là khoảng trên 13 nghìn người, tăng 4% so với năm 2011
Số lao động được đào tạo nghiệp vụ du lịch chiếm 61%, trong đó trình độ đại học
và trên đại học chiếm 11%, cao đẳng 16%, trung cấp 31% và sơ cấp 42% Nhìn chung, lực lượng lao động của ngành du lịch tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu được đánh giá
Trang 30cao về chuyên môn, tay nghề và tính chuyên nghiệp so với mặt bằng chung của cả nước [17; 48]
Cũng theo Sở VHTT&DL tỉnh BR-VT, nguồn nhân lực du lịch tại Tỉnh vừa qua có bước phát triển về số lượng và chất lượng, đặc biệt ở cấp quản lý, lãnh đạo
Để có được đội ngũ nhân lực dồi dào và ngày càng chuyên nghiệp cho ngành du lịch như hiện nay, thời gian qua, cùng với ngành du lịch tỉnh B R-VT, các doanh nghiệp du lịch cũng đã chủ động đào đạo, bồi dưỡng, nâng cao chuyên môn, tay nghề thường xuyên cho người lao động
Điều này đã góp phần tạo ra nguồn nhân lực chất lượng phục vụ cho du lịch của tỉnh BR-VT, tuy nhiên hiện nay nguồn nhân lực du lịch của tỉnh vẫn còn rất nhiều bất cập, thiếu nhanh nhạy, chưa bắt kịp và tiếp cận tốt các hoạt động du lịch hiện đại, trình độ và kỹ thuật giao tiếp của cán bộ, nhân viên trong ngành chưa đáp ứng tốt chiến lược phát triển du lịch cho địa phương, đặc biệt là đối với nguồn nhân lực phục vụ cho DL MICE cần phải có trình độ chuyên môn, ngoại ngữ cao Nếu tỉnh BR-VT muốn DL MICE trở thành thế mạnh và phát triển bền vững tại tỉnh thì việc đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao là điều cần được ưu tiên
2.2 Hiện trạng phát triển loại hình DL MICE ở tỉnh BR-VT
Nhờ dồi dào nguồn tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên du lịch độc đáo, lại thừa hưởng hệ thống cơ sở hạ tầng, cơ sở kỹ thuật phục vụ du lịch tương đối từ các thế hệ đi trước để lại nên lượng khách du lịch cũng như doanh thu của ngành du lịch tỉnh BR-VT trong khoảng những năm 1995 trở về trước tương đối cao so với cả nước Tuy nhiên phải thừa nhận là chúng ta chậm đổi mới các loại hình du lịch, ít chú trọng nhiều đến việc tạo ra nhiều sản phẩm du lịch mới nên BR-VT đã mất dần
vị thế là một trung tâm du lịch hấp dẫn bậc nhất cả nước
Trong bối cảnh đó, loại hình DL MICE ở BR-VT cũng chưa được quan tâm, đầu tư một cách thỏa đáng, do vậy chỉ mới dừng ở việc phát triển manh mún, nhỏ
lẻ, chỉ hoạt động ở một số ít doanh nghiệp như khu du lịch Kỳ Vân, Bình Châu Trước năm 1995, có thể xem loại hình DL MICE gần như không có giá trị và đóng góp không đáng kể cho du lịch của tỉnh
Trang 31Khoảng cuối năm 2005, tỉnh đã quan tâm chỉ đạo ngành du lịch địa phương chú ý phát triển loại hình DL MICE và đầu tư cho loại hình du lịch này Các sự kiện đánh dấu cho sự hình thành ban đầu của loại hình DL MICE tại tỉnh là:
Tháng 4/2006, lãnh đạo tỉnh, lãnh đạo ngành du lịch tổ chức hội thảo về phát triển kinh tế biển và phát triển loại hình DL MICE tại tỉnh BR-VT Hội thảo này đã thu hút đông đảo các nhà quản lý du lịch, các nhà tổ chức sự kiện có kinh nghiệm ở trong và ngoài nước tham luận cho nhiều ý kiến quý báu
Tháng 6/2006, lần đầu tiên tỉnh long trọng tổ chức Festival Biển BR-VT năm
2006 Đây là một sự kiện trọng đại của ngành du lịch tỉnh BR-VT Nhân dịp này, tỉnh đã tổ chức hội trại thi điêu khắc quốc gia tạo ấn tượng văn hóa và cảnh quan văn hóa mới cho thành phố Biển Cũng trong dịp này, thành phố Vũng Tàu đã cho phục dựng lại lễ hội bắn súng thần công tại Khu du lịch Bạch Dinh Đây là một hoạt động văn hóa ý nghĩa, góp phần khơi dậy lòng tự hào về lịch sử và tạo thêm sự mới
mẻ cho du lịch của Tỉnh
Tháng 2/2007, ngay Tết Nguyên Đán, tỉnh đã tổ chức khai hội du lịch năm
2007 tại thành phố Vũng Tàu và ở nhiều địa phương khác trong tỉnh
Từ ngày 19-23/10/2007, tại khu du lịch Paradis Vũng Tàu, ngành du lịch tỉnh
đã tổ chức “Hội chợ triển lãm quốc tế về du lịch-Vũng Tàu năm 2007“, với sự tham gia của nhiều nước Đặc biệt, nhân dịp này, sáng ngày 22/10/2007, tại khách sạn
Mỹ Lệ, Hiệp hội du lịch tỉnh BR-VT phối hợp cùng với ban tổ chức hội chợ tiến
hành hội thảo với chủ đề “Làm thế nào để thu hút khách du lịch quốc tế đến với tỉnh BR-VT- Ý tưởng củng chia sẻ “ Trong hội thảo này, nhiều khách trong nước và quốc
tế đã đóng góp những ý kiến xác đáng, chỉ ra nhiều điểm yếu của ngành du lịch của tỉnh và cho rằng tỉnh BR-VT có rất nhiều lợi thế để tổ chức loại hình DL MICE
Ngành du lịch tỉnh cũng rất chú trọng và khuyến khích các doanh nghiệp đầu
tư vào xây dựng các khách sạn, khu du lịch cao cấp, các trung tâm văn hóa, các siêu thị, các trung tâm triển lãm, tổ chức các sự kiện quy mô lớn Nhiều dự án đã đi vào hoạt động, mang lại hiệu quả thiết thực cho ngành du lịch Trong tương lai, các dự
án này chính là bước khởi đầu hết sức thuận lợi, cung cấp cơ sở vật chất kỹ thuật,
cơ sở lưu trú cùng nhiều dịch vụ, nhiều sản phẩm du lịch cao cấp khác cho phát triển loại hình DL MICE ở tỉnh BR-VT Hiện nay, BR-VT là một trong những tỉnh
Trang 32thu hút mạnh loại hình du lịch khuyến mãi, khen thưởng của các doanh nghiệp tại các khu công nghiệp lớn ở TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương và nhiều tỉnh từ Nam Trung Bộ, Tây Nguyên trở vào
Tuy nhiên hiện nay, việc phát triển loại hình DL MICE vẫn còn nhiều bất cập Sự không đồng bộ trong việc quản lý, các cơ sở hạ tầng, kĩ thuật đủ chuẩn phục
vụ DL MICE còn hạn chế, sự manh mún và tinh thần hợp tác của các đơn vị kinh doanh du lịch trong nước còn yếu Những yếu tố trên cũng xuất hiện tại tỉnh BR-VT làm hạn chế việc phát triển DL MICE tại tỉnh
2.2.1 Sự đầu tư loại hình DL MICE tại tỉnh BR-VT
Trước tiên, tỉnh BR-VT là một trong những tỉnh dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư du lịch Theo báo cáo của Sở VHTT&DL tỉnh BR-VT, tính đến đầu năm
2013, BR-VT có 155 dự án đã được thỏa thuận địa điểm, 17 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), 138 dự án có vốn đầu tư trong nước Tổng vốn thực hiện của các
dự án FDI năm 2012 đạt 330,87 triệu USD/10,733 tỷ USD vốn đăng ký; các dự án trong nước đạt 6.762,5 tỷ đồng/36.649 tỷ đồng vốn đăng ký Các đối tác đầu tư chính là Singapore, Đài Loan, Hồng Kông, Úc, Anh, Pháp, đa số các dự án có thời gian hoạt động 20-25 năm Ngoài ra, khu vực đất lâm nghiệp thuộc rừng phòng hộ, rừng đặc dụng, rừng sản xuất cũng có 40 dự án đầu tư du lịch khác trên tổng diện tích hơn 3.259ha, tổng vốn đăng ký đầu tư hơn 12.967 tỷ đồng, vốn thực hiện đạt 90,2 tỷ đồng.[2; 27]
Thời gian qua, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã làm tốt công tác thu hút đầu tư trong lĩnh vực du lịch, qua đó nhiều dự án có vốn đăng ký đầu tư lớn đã được khởi công như các huyện Xuyên Mộc, Côn Đảo Trong đó, tiêu biểu là khu du lịch phức hợp Hồ Tràm tại xã Phước Thuận, huyện Xuyên Mộc Với đầy đủ dịch vụ, từ lưu trú đến vui chơi, giải trí như trò chơi trên biển, trò chơi có thưởng, khu mua sắm
về đêm, sân golf, trò chơi cảm giác mạnh, rạp chiếu phim, trung tâm hội nghị Bên cạnh đó, các khu du lịch lớn đang hoạt động như Sài Gòn-Bình Châu-Hồ Cốc, Hồ Tràm Beach resort&Spa, Sanctuary, Vietsovpetro resort cung cấp sản phẩm, dịch
vụ chất lượng cao khiến dải bờ biển huyện Xuyên Mộc ngày càng thu hút khách có mức chi tiêu cao, khách nước ngoài Huyện cũng đẩy nhanh việc đầu tư cơ sở hạ
Trang 33tầng du lịch, hình thành ba tuyến du lịch chính: Bình Châu-Hồ Linh, Lộc An-Hồ Cốc, sông Ray-Xuyên Mộc-sông Hỏa-sông Kinh
Còn tại huyện Côn Đảo, dự án khu du lịch nghỉ mát Việt-Nga đang được xây dựng giai đoạn 2 gồm khu biệt thự cao cấp đang triển khai đầu tư tại khu vực bến Đầm Tại huyện Côn Đảo đã có 40 dự án ưu tiên đầu tư trên địa bàn huyện đến năm
2020 Với mục tiêu chiến lược phát triển Côn Đảo thành “đô thị du lịch biển”, ngoài việc khai thác tốt và thường xuyên nâng cấp các khu du lịch hiện hữu, còn có các dự
án đã có chủ trương đầu tư đưa vào danh mục thực hiện đến năm 2020, gồm các khu du lịch: Bãi Nhát, Bãi Dương, bán đảo Con Ngựa, Hotel Resort Regency Hyatt- Bãi Đầm Trầu nhỏ Các dự án đề xuất mới gồm các khu du lịch là Cỏ Ống, Bến Đầm, Đầm Tre và khu trung tâm.[2; 28]
Cùng với các dự án đang triển khai, các khu du lịch, resort từ bình dân đến cao cấp trải dài suốt tuyến ven biển và Côn Đảo, có thể nói năm 2012, cơ sở vật chất ngành du lịch BR-VT đã tăng lên đáng kể làm phong phú hơn sản phẩm du lịch địa phương, sẵn sàng phục vụ nhu cầu du khách trong nước và quốc tế với chất lượng dịch vụ cao trong năm 2013 Sự ra đời và đi vào hoạt động của các dự án nêu trên sẽ tạo ra sự lan tỏa rất lớn đối với các lĩnh vực giải quyết việc làm, tăng doanh thu ngành du lịch, phát triển các ngành dịch vụ liên quan như dịch vụ nhà ở, dịch vụ đời sống, dịch vụ tài chính-ngân hàng (thanh toán quốc tế), đồng thời góp phần nâng cao uy tín, thương hiệu du lịch BR-VT; nâng cao tỷ trọng du khách quốc tế đến với BR-VT như định hướng phát triển du lịch của tỉnh
Tuy nhiên, nhìn chung việc đầu tư tại tỉnh vào hoạt động du lịch còn thiếu sự cân đối Có thể thấy rõ tình trạng này qua sự đầu tư còn nhiều bất cập vào các hoạt động dịch vụ du lịch của địa phương Phần lớn các nguồn vốn đầu tư cho du lịch tập trung vào các hoạt động dịch vụ lưu trú và ăn uống, rất ít cho các loại dịch vụ du lịch khác Theo thống kê của Sở VHTTDL tỉnh BR-VT, tính đến hết quý II/2012 tổng số cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn tỉnh có 174 khách sạn đang hoạt động với
7.167 phòng.[Nguồn:Cổng thông tin điện tử tỉnh br-vt] Trong khi đó các trung tâm
mua sắm và các khu du lịch đạt tiêu chuẩn và có chất lượng tốt vẫn còn ít Hậu quả tất yếu của sự đầu tư không cân đối này là BR-VT quá dư thừa phòng lưu trú (công suất buồng phòng bình quân năm chỉ đạt khoảng 40-50%) Vào một số ngày nghỉ lễ,
Trang 34tết, cuối tuần đôi khi xảy ra tình trạng cháy phòng, nhưng hầu hết những ngày từ thứ 2 đến thứ 6, các khách sạn, nhà nghỉ rất vắng khách Các khách sạn đủ tiêu chuẩn cao để phục vụ khách DL MICE rất hạn chế như khu du lịch 4 sao Bình Châu hình thành lại nằm quá xa các trung tâm đô thị nên chủ yếu chỉ là nơi tham quan, nghỉ dưỡng, chữa bệnh cuối tuần
Bên cạnh việc đầu tư ồ ạt các khách sạn, nhà nghỉ bình dân là việc phát triển quá nhiều các quán ăn, nhà hàng tầm nhỏ và trung Tình trạng quá nhiều quán ăn dẫn đến cạnh tranh không lành mạnh cũng đã xảy ra ở một số hàng quán trong tỉnh, làm mất đi phần nào hình ảnh đẹp của du lịch tỉnh BR-VT
Trong khi dư thừa phòng lưu trú cũng như các quán ăn, nhà hàng thì lại thiếu trầm trọng các dịch vụ du lịch khác, nhất là các dịch vụ du lịch, giải trí mang tính văn hóa, thiếu các trung tâm mua sắm, chợ hiện đại Rõ ràng chúng ta có tiềm năng kinh tế nhưng vẫn chưa thực sự quan tâm và đầu tư cho ngành du lịch Việc đầu tư
du lịch chưa hợp lý thì quả thực rất khó để chúng ta phát triển DL MICE tại BR-VT
2.2.2 Hạn chế về trang thiết bị kĩ thuật, cơ sở hạ tầng
Hội nghị, hội thảo, triển lãm đòi hỏi nhiều trang thiết bị hiện đại, đồng bộ Chúng bao gồm: phòng họp, phòng triển lãm có quy mô lớn (có sức chứa từ vài trăm tới hàng nghìn khách cùng với các hàng hóa, ấn phẩm, thiết bị phục vụ kèm theo) Các phòng này lại phải biến hóa theo từng chủ đề, nội dung của mỗi sự kiện Tại tỉnh BR-VT rất ít khách sạn, khu du lịch, khu mua sắm và có sẵn các trang thiết
bị chuyên dụng phục vụ hội nghị, hội thảo hay tổ chức các sự kiện Đó là hệ thống
âm thanh, loa, đài, ánh sáng, là các thiết bị chuyên dụng cho hội nghị như các loại máy đèn chiếu, Projector, phông màn, các phòng dành cho phóng viên, báo chí cùng với các đường truyền cáp quốc tế, các thiết bị thông tin hiện đại, Những trang thiết
bị này có nhiều chủng loại, nhiều thứ khá đắt tiền, trong khi đó điều kiện về đầu tư
và hạn chế về số lượng các sự kiện diễn ra, nên tỉnh BR-VT không quan tâm lắm đến việc đầu tư mua sắm các loại thiết bị này Điều này cũng đồng nghĩa với việc tỉnh BR-VT thiếu trầm trọng các trang thiết bị phục vụ cho loại hình DL MICE
Một trong những điều khách du lịch phàn nàn là BR-VT tuy là một tỉnh có tiềm lực kinh tế mạnh, dân cư tương đối giàu có, mức thu nhập bình quân cao nhưng lại rất thiếu các trung tâm thương mại, hội chợ mang tầm cỡ khu vực Trước