Vai trò, mục đích và mục tiêu của tư tưởng hồ chí minh về giáo dục

NỘI DUNG1 KHÁI NIỆM, NGUỒN GỐC VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1.1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội đại biểu t

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

DẪN NHẬP 1

NỘI DUNG 3

1 KHÁI NIỆM, NGUỒN GỐC VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 3

1.1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh 4

1.2 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh 4

1.3 Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh 7

2 VAI TRÒ, MỤC ĐÍCH VÀ MỤC TIÊU CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC 10

2.1 Vai trò của giáo dục 10

2.2 Mục đích giáo dục 11

2.3 Mục tiêu giáo dục 13

3 NGUYÊN LÝ GIÁO DỤC THEO TƯ TƯỞNG CỦA HỒ CHÍ MINH 15

3.1 Lấy học sinh làm trung tâm 15

3.2 Học đi đôi với hành 16

3.3 Học tập kết hợp với lao động sản xuất và thực tiễn 17

3.4 Giáo dục nhà trường gắn liền với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội 18

3.5 Kế hoạch giáo dục phải gắn liền với kế hoạch kinh tế 19

3.6 Gắn giáo dục với tự giáo dục 19

4 Ý NGHĨA GIÁO DỤC THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 21

4.1 Giáo dục đạo đức 21

4.2 Xây dựng và phát triển nền giáo dục toàn diện 21

KẾT LUẬN 24

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

DẪN NHẬP Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà hoạt động chính trị

lỗi lạc, lãnh tụ vĩ đại của cách mạng Việt Nam, đồng

thời là nhà giáo, nhà văn hoá lớn của thế giới, Người

sáng lập, đặt nền móng và chỉ đạo việc xây dựng nền

giáo dục mới Việt Nam Chỉ riêng về giáo dục, tư

tưởng Hồ Chí Minh cũng đã là một kho tàng, ở tầm

chiến lược và ngày càng ngời sáng qua thực tiễn.

Qua sự định hướng và hướng dẫn đề tài của Cô,

Nhóm chúng tôi trình bày các vấn đề sau:

 K hái niệm, nguồn gốc và quá trình hình thành tư

tưởng hồ chí minh

 Vai trò, mục đích và mục tiêu của tư tưởng hồ chí

minh về giáo dục

 Nguyên lý giáo dục theo tư tưởng của hồ chí minh

 Ý nghĩa giáo dục theo tư tưởng hồ chí minh

NỘI DUNG

1 KHÁI NIỆM, NGUỒN GỐC VÀ QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1.1 Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh

Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tại Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ IX có viết: “ Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện

và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộcdân chủ nhân dân đến cách mạng XHCN; là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và pháttriển chủ nghĩa Mác- Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển cácgiá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa của nhân loại”

Đây là định hướng cho các nghiên cứu tiếp tục đi sâu vào tìm hiểu tư tưởng củaNgười để trên cơ sở đó đi tới một khái niệm có khả năng bao quát được những nộidung lớn trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản củacách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng XHCN;

Là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàncảnh cụ thể của Việt Nam;

Là sự kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thutinh hoa văn hóa của nhân loại

1.2 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

1.2.1 Các giá trị tư tưởng và văn hóa truyền thống Việt Nam

Tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái được hìnhthành và phát triển từ nhu cầu người dân Việt Nam phải chống chọi với thiên tai khắcnghiệt, với các thế lực ngoại xâm hung bạo, dã được Hồ Chí Minh kế thừa trong suốtquá trình lãnh đạo sự nghiệp cách mạng Việt Nam Truyền thống lạc quan, yêu đời bắtnguồn từ niềm tin vào bản thân, vào chân lý, vào chính nghĩa Truyền thống cần cùdũng cảm, thông minh sáng tạo trong sản xuất và chiến đấu, tinh thần ham học hỏi và

của dân tộc, chọn lọc, tiếp thu cải biến những cái hay, cái tốt thành những giá trị riêngcủa mình Hồ Chí Minh là hình ảnh sinh động và trọn vẹn của truyền thống đó

1.2.2 Tinh hoa văn hóa nhân loại

1.2.2.1 Tư tưởng và văn hóa Phương Đông:

Nho giáo: Tuy nho giáo có những yếu tố duy tâm, lạc hậu nhưng nho giáo cũng

có những yếu tố tích cực như:

 Triết lý hành động, tư tưởng hành thế nhập đạo giúp đời

 Lý tưởng về một xã hội bình trị, ước vọng một xã hội an ninh hoà mục;một thế giới đại đồng

 Triết lý nhân sinh: tu thân dưỡng tính, từ thiên tử tới thứ dân, ai cũng phảilấy tu thân làm gốc

 Nho giáo đề cao văn hóa, lễ giáo tạo ra truyền thống hiếu học

Hồ Chí Minh đã khai thác Nho giáo, lựa chọn những yếu tố tích cực, phù hợp đểphục vụ nhiệm vụ cách mạng Trong các tác phẩm của mình, Hồ Chí Minh đã sử dụngkhá nhiều mệnh đề của nho giáo và đưa vào đó những nội dung và ý nghĩa mới

Phật giáo: Phật giáo vào Việt Nam rất sớm và có ảnh hưởng rất mạnh đến nhândân ta Phật giáo là tôn giáo nên có nhiều mặt tiêu cực không tránh khỏi, nhưng nhữngmặt tích cực cũng để lại dấu ấn rất sâu sắc trong tư duy, hành động, cách ứng xử củacon người Việt Nam Đó là:

 Tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái, thương người

 Nếp sống có đạo đức, trong sạch giản dị, chăm lo làm điều thiện

 Tinh thần dân chủ chất phác, chống phân biệt đẳng cấp

 Đề cao lao động, chống lười biếng

 Thiền phái Trúc lâm Việt Nam chủ trương sống không xa đời, gắn bó vớidân, với nước, tham gia vào cộng đồng, vào cuộc đấu tranh chống kẻ thùcủa dân tộc

Ngoài ra tư tưởng của lão tử, chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn cũng đượcNgười tìm hiểu để thấy trong đó những điều có thể vận dụng ở nước ta

1.2.2.2 Tư tưởng và văn hóa Phương Tây

Mỹ: Với ý chí đấu tranh cho tự do, độc lập, cho quyền sống của con người trongtuyên ngôn độc lập 1776 của nước Mỹ

Pháp: Người được tiếp xúc trực tiếp với các tác phẩm của các nhà tư tưởng khaisáng như: với các nhà tư tưởng khai sáng như: Vonte, Môngtexkiơ, Rútxô, vớinhững lý luận của đại cách mạng Pháp năm 1789 như tinh thần pháp luật củaMôngtexkiơ, Khế ước xã hội của Rútxô, tuyên ngôn dân quyền và nhân quyền;

Hoạt động trong phong trào công nhân Pháp, Hồ Chí Minh học được tư tưởngdân chủ và từ đó hình thành được phong cách làm việc dân chủ trong sinh hoạt chínhtrị Được sự dìu dắt của các nhà cách mạng và trí thức tiến bộ Pháp, Nguyễn Ái Quốc

đã từng bước trưởng thành, tiếp nhận, gạn lọc làm giàu trí tuệ của mình để có thể từtầm cao của tri thức nhân loại suy nghĩ, lựa chọn, kế thừa và đổi mới, vận dụng và pháttriển vào hoàn cảnh cụ thể của cách mạng Việt Nam

1.2.3 Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng

Hồ Chí Minh

Chủ nghĩa Mác-Lênin là nguồn gốc lý luận trực tiếp quyết định bản chất tư tưởng

Hồ Chí Minh được thể hiện:

Tháng 7/1920 Hồ Chí Minh đọc “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn

đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin là bước quyết định nhảy vọt về chất trongquá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ nghĩa Mác-Lênin đã cung cấp cho Hồ Chí Minh thế giới quan và phươngpháp luận duy vật biện chứng, để tổng kết lịch sử và kinh nghiệm thực tiễn, tích luỹkiến thức tìm ra con đường cứu nước mới

Chủ nghĩa yêu nước là cơ sở ban đầu và là động lực thôi thúc Hồ Chí Minh đếnvới chủ nghĩa Mác-Lênin Còn chủ nghĩa Mác-Lênin đã nâng chủ nghĩa yêu nướctruyền thống ở Hồ Chí Minh lên một tầm cao mới, tạo ra bước phát triển mới về chấtphù hợp với thời đại mới

1.2.4 Những nhân tố chủ quan thuộc về phẩm chất con người Nguyễn Ái Quốc: Nguyễn Ái Quốc là người có tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, có đầu óc phê phántinh tường, sáng suốt trong nghiên cứu tìm hiểu các cuộc cách mạng tư sản hiện đại

Người đã có một quá trình khổ công học tập, rèn luyện để tiếp thu có chọn lọcnhững tinh hoa tri thức nhân loại, sớm vương tới đỉnh cao tri thức nhân loại để tạo nêntri thức và kinh nghiệm của riêng mình

Người có tâm hồn của một nhà yêu nước, một chiến sỹ cộng sản nhiệt tình cáchmạng, một trái tim yêu nước, thương dân, một tinh thần sẵn sàng hy sinh vì nền độclập tự do của tổ quốc, vì sự nghiệp giải phóng con người, giải phóng nhân loại

Với phẩm chất cá nhân của mình, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp nhận, chọn lọc,chuyển hóa được những tri thức của nhân loại và dân tộc thành trí tuệ của bản thânmình, Người đã tìm ra cho dân tộc mình một con đường, một hướng đi đúng đắn phùhợp với xu thế của thời đại: Đó là con đường cách mạng vô sản, con đường đi lên chủnghĩa xã hội

1.3 Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh

1.3.1 Giai đoạn hình thành tư tưởng yêu nước và chí hướng cách mạng (1890 -1911) Ngay từ khi còn nhỏ, Nguyễn Sinh Cung đã tiếp thu nền văn hóa Quốc học vàHán học, bước đầu tiếp nhận nền văn hóa phương Tây từ trường quốc học Huế; chứngkiến nỗi thống khổ của người dân mất nước, cũng như tinh thần đấu tranh bất khuấtcủa thế hệ cha anh Nhờ đó hoài bão cứu nước cứu dân trong Người bắt đầu hình thànhcùng với quyết định chọn hướng đi, cách đi để sớm tới thành công

1.3.2 Giai đoạn tìm tòi, khảo nghiệm và hình thành tư tưởng cứu nước theo lập

trường vô sản (Từ 1911 - 1920)

Đây là giai đoạn Nguyễn Tất Thành bôn ba khoảng 30 nước trên các châu lục đểtìm hiểu các cuộc cách mạng lớn trên thế giới và khảo sát cuộc sống của nhân dân cácdân tộc bị áp bức

Tháng 7/1920, được nghiên cứu Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn

đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lênin Nguyễn Á i Quốc đã tìm thấy con đườngcứu nước giải phóng dân tộc

Tháng 12/1920 Người biểu quyết tán thành đứng về quốc tế III, tham gia thànhlập Đảng cộng sản Pháp đã đánh dấu bước chuyển biến về chất trong tư tưởng Nguyễn

Á i Quốc: từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Lênin, từ giác ngộ dân tộc đến giácngộ giai cấp, từ người yêu nước trở thành người cộng sản

1.3.3 Giai đoạn hình thành về cơ bản tư tưởng con đường cách mạng Việt Nam (1921

• Tháng 10/1923, tại Mátxcơva, Nguyễn Ái Quốc tham dự hội nghị nông dânquốc tế và được bầu làm uỷ viên Đoàn chủ tịch Quốc tế Nông dân

• Cuối năm 1924, Người tới Quảng châu (Trung quốc); tháng 6/1925 Ngườithành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, ra báo thanh niên, mở các lớp huấnluyện chính trị, đào tạo cán bộ Đây là thời kỳ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chuẩn bị vềchính trị, tư tưởng và tổ chức để chuẩn bị cho việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam

• Các văn kiện của thời kỳ này như các bài viết trên báo Le Paria, “Bản án chế

độ thực dân Pháp” (1925); “Tạp chí thanh niên” (1925-1927); “Đường cách mệnh”(1927) và những bài viết trên các tạp chí: Cộng sản, Đời sống công nhân, thông tinquốc tế là những công cụ quan trọng trong giáo dục những người Việt Nam yêunước theo con đường cách mạng vô sản

1.3.4 Giai đoạn vượt qua khó khăn, thử thách kiên trì với con đường đã định cho cách

mạng Việt Nam (1930 - 1941)

Cuối tháng 9 năm 1938, Quốc tế Cộng sản đã quyết định điều động Hồ Chí Minh

về công tác ở Đông dương Đây là điều kiện thuận lợi để Hồ Chí Minh biến tư tưởngcủa mình thành sức mạnh quần chúng đưa cách mạng Việt Nam đi đến tháng lợi Giaiđoạn phát triển và thắng lợi của tư tưởng Hồ chí Minh (1941 -1969)

Tháng 2/1941 Người về nước

Tháng 5/1941 Người triệu tập và chủ trì hội nghị TW lần thứ 8 (khóa I) đặtnhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, quyết định thành lập mặt trận Việt Minhnhằm đoàn kết mọi lực lượng yêu nước, chống đế quốc, giành độc lập dân tộc

Ngày 02/9/1945 Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước ViệtNam Dân chủ Cộng hòa, Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịch nước

Sau 1954, đất nước tạm thời bị chia cắt, đất nước ta bước vào thời kỳ vừa xâydựng Chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc, vừa đấu tranh giải phóng Miền Nam Đây cũng làthời kỳ tư tưởng Hồ Chí Minh được bổ sung, phát triển và hoàn thiện trên một loạt vấn

đề cơ bản của cách mạng Việt Nam: Đường lối chiến tranh nhân dân và quốc phòngtoàn dân; về quá độ lên CNXH ở một nước thuộc địa, nửa phong kiến, nông nghiệp lạchậu không qua TBCN; Về đường lối chiến lược của hai miền; về xây dựng nhà nướccủa dân, do dân và vì dân; về xây dựng Đảng cộng sản Việt Nam

Năm 1969 Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời đã để lại một bản di chúc thiêng liêngcho cả dân tộc Đây là những lời căn dặn cuối cùng đầy tâm huyết, thắm đượm tìnhngười của Bác, một di sản vô cùng quý báu của dân tộc và nhân loại

Hơn 50 năm qua, tư tưởng Hồ Chí Minh về phương châm, chiến lược, mục đích,nội dung, phương pháp giáo dục - đào tạo con người luôn soi sáng sự nghiệp trồngngười ở Việt Nam Tư tưởng đó không chỉ là cơ sở lý luận cho việc xác định chiếnlược đào tạo con người, chủ trương, đường lối chỉ đạo phát triển nền giáo dục ViệtNam của Đảng ta qua các thời kỳ cách mạng, mà còn là những bài học, những kinhnghiệm thực tiễn giáo dục hết sức sinh động, thiết thực và hiệu quả đối với người làmcông tác giáo dục nói riêng, ngành giáo dục nói chung hiện nay

2 VAI TRÒ, MỤC ĐÍCH VÀ MỤC TIÊU CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC

2.1 Vai trò của giáo dục

2.1.1 Phát triển nhân cách con người

Nói đến tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, trước hết, phải nói đến tư tưởng giảiphóng con người thoát khỏi tăm tối, lạc hậu, đưa dân tộc ta trở thành một dân tộc vănminh, tiến bộ Các nhà nghiên cứu giáo dục thường nhấn mạnh đến sự đặc sắc trongquan điểm của Người về vấn đề nhân cách, việc học tập để rèn luyện phát triển nhâncách đối với mỗi người

Hồ Chí Minh đã từng nói: “Thiện ác vốn chẳng phải là bản tính cố hữu, phần lớnđều do giáo dục mà nên” Người muốn nhấn mạnh đến vai trò của giáo dục trong việchình thành phẩm chất nhân cách con người, “thiện”, “ác” không phải là bản chất sẵn

có của con người mà chủ yếu là do quá trình giáo dục hình thành nên

2.1.2 Xây dựng và bảo vệ đất nước

Không những thế, giáo dục còn góp phần đắc lực vào công cuộc đổi bảo vệ vàxây dựng đất nước Người kêu gọi: “Quốc dân Việt Nam! muốn giữ vững nền độc lập,muốn làm cho dân mạnh nước giàu, mọi người Việt Nam…phải có kiến thức mới, để

có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà và trước hết phải biết đọc, biết viếtchữ quốc ngữ”

Từ thực trạng nền giáo dục dưới sự đô hộ của thực dân Pháp, Hồ Chí Minh đãvạch trần và lên án chính sách giáo dục của thực dân Pháp là làm cho "ngu dân dễ trị".Bằng ngòi bút với lời lẽ sắc bén, Người đã chỉ rõ bộ mặt thực của cái gọi là "khai hóavăn minh" của thực dân Pháp: những người đến trường được "đào tạo nên những kẻlàm tay sai, làm tôi tớ cho một bọn thực dân người Pháp", những người không đếntrường thì bị đầu độc bằng các thói hư, tật xấu như rượu chè, cờ bạc, thuốc phiện Dovậy, theo Người, để khẳng định chính mình, mỗi người phải thẳng thắn đấu tranh vớicái lỗi thời, lạc hậu và các tệ nạn xã hội Người viết: "Phải ra sức tẩy sạch ảnh hưởnggiáo dục nô dịch của thực dân còn sót lại như: Thái độ thờ ơ đối với xã hội, xa rời đờisống lao động và đấu tranh của nhân dân, học để lấy bằng cấp, dạy theo lối nhồi sọ Và

cần xây dựng tư tưởng dạy và học để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân" Thật vậy,ngay từ những năm đầu bước vào đời, khi tham gia giảng dạy ở trường Dục Thanh,Phan Thiết, tại đây, bên cạnh việc truyền bá những kiến thức về văn hóa, Hồ Chí Minhcòn đặc biệt chú trọng đến việc truyền thụ tinh thần, truyền thống yêu nước thương nòicủa dân tộc.

2.1.3 Phát triển kinh tế

Hồ Chí Minh còn quan tâm chỉ đạo cho giáo dục tích cực phục vụ hoạt động kinh

tế, làm cho hai lĩnh vực này liên hệ chặt chẽ với nhau Người đánh giá tác dụng tíchcực của giáo dục trong quá trình phát triển kinh tế: “Không có giáo dục, không có cán

bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế”

Nhận thức sâu sắc về vai trò của giáo dục, Hồ Chí Minh đã gắn bó cả cuộc đờimình với việc chăm lo, mở mang và xây dựng một nền giáo dục mới, nền giáo dục xãhội chủ nghĩa - một nền giáo dục mà mọi người ai cũng đều được học hành, khôngphân biệt giai cấp, tuổi tác, trình độ, giới tính… đều có cơ hội phát huy khả năng sángtạo, lao động,tạo ra những sản phẩm, kinh tế đáp ứng cho cuộc sống của bản thân và

xã hội

2.2 Mục đích giáo dục

Mục đích cao cả trong suốt cuộc đời phấn đấu của Hồ Chí Minh đó là mong chodân tộc, nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc.Người đã chỉ rõ mục đích củaviệc học đó là: học để yêu Tổ quốc, học để yêu nhân dân, học để yêu lao động, học đểyêu đạo đức, học để phụng sự Tổ quốc, học để phụng sự nhân dân

Mục đích giáo dục lớn nhất trong tư tưởng của Hồ Chí Minh là vì con người, chocon người, là xây dựng con người mới, đào tạo ra những con người biết làm chủ nướcnhà.Mục đích giáo dục lớn nhất trong tư tưởng của Hồ Chí Minh là vì con người, chocon người, là xây dựng con người mới, đào tạo ra những con người biết làm chủ nướcnhà, phải lấy nhiệm vụ học tập làm chủ yếu

Người đã chỉ rõ mục đích của việc học đó là: học để yêu Tổ quốc, học để yêunhân dân, học để yêu lao động, học để yêu đạo đức, học để phụng sự Tổ quốc, học đểphụng sự nhân dân.Ngày nay nước ta đã được độc lập, dân ta đã được tự do, thanh

niên đã là người làm chủ đất nước, vì vậy mục đích của nền giáo dục là đào tạo ranhững con người biết làm chủ nước nhà, phải lấy nhiệm vụ học tập làm chủ yếu.

Như vậy, coi trọng, đề cao dân trí với mong muốn tột bậc “nhân dân ai cũngđược học hành” và quyết tâm xây dựng một nền giáo dục mới, hướng tới con người, vìcon người là một trong những mục tiêu cách mạng trong quá trình tìm đường cứu nướccủa Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh Cùng với thắng lợi của Cách mạng tháng Tám,

Hồ Chí Minh đã khai sinh ra nền giáo dục mới, nền giáo dục nhân dân: Khoa học, dântộc và đại chúng… Trong bối cảnh vận mệnh quốc gia, dân tộc như ngàn cân treo sợitóc, Hồ Chí Minh vẫn khẳng định vị trí, vai trò của nền giáo dục Ngay trong khóa họpđầu tiên của Chính phủ (3/9/1945), Người đã nêu lên nhiệm vụ diệt “giặc dốt”, “giặcđói”, giặc ngoại xâm”, Người nói: “Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu Vì vậy tôiđồng ý mở chiến dịch chống nạn mù chữ”.Tư tưởng đó đã trở thành một phong trào sôinổi, mạnh mẽ, phát triển trong nhân dân

Phong trào Bình dân học vụ mở đầu cho việc xây dựng và hoàn thiện con ngườimới.Đối với Hồ Chí Minh, nhân tố con người là vô cùng quan trọng, giữ vai trò quyếtđịnh cho sự thành bại của sự nghiệp cách mạng xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN.Trong “Thư gửi học sinh, sinh viên ngày khai trường” của năm học đầu tiên của chế

độ mới, Người đã thể hiện rõ: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dântộc Việt Nam có được vẻ vang sánh vai các cường quốc năm châu được hay không,chính là nhờ một phần lớn công học tập của các cháu”

Vì vậy, giáo dục và tự giáo dục là vấn đề quyết định sự hình thành, phát triểnnhân cách của con người XHCN Đó là nhân cách con người phát triển toàn diện cả vềđức lẫn tài, trong đó đức là gốc, là nền tảng Người khẳng định: “Vì lợi ích mười nămthì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Muốn xây dựng CNXH,trước hết cần có những con người XHCN Có thể hiểu quan niệm Hồ Chí Minh đãbiểu hiện trật tự lôgíc: Trong sự nghiệp cách mạng thì việc “xây dựng con người” làmột chiến lược quyết định; trong sự nghiệp “xây dựng con người” thì chiến lược giáodục đứng ở vị trí hàng đầu; trung tâm chiến lược giáo dục là xây dựng và hoàn thiệncon người Sự phát triển phồn vinh của đất nước, sự thành công của sự nghiệp xâydựng CNXH là tiền đồ của dân tộc đòi hỏi phải xây dựng một nền giáo dục có chấtlượng và đạt hiệu quả cao Hồ Chí Minh sáng lập nền giáo dục mới nhằm đào tạo các

em trở thành những công dân hữu ích cho đất nước Việt Nam, và làm phát triển nănglưc sẵn có của các em, chuẩn bị cho thế hệ trẻ đảm nhiệm tốt trọng trách, nhiệm vụ củamỗi công dân, người cán bộ, chiến sĩ trong quá trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

2.3 Mục tiêu giáo dục

Nói đến tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, trước hết, phải nói đến tư tưởng giảiphóng con người thoát khỏi tăm tối, lạc hậu, đưa dân tộc ta trở thành một dân tộc vănminh, tiến bộ Đây vừa là mục tiêu, vừa là khát vọng "tột bậc" của Người Trong mỗigiai đoạn cách mạng, dù ở trong hoàn cảnh nào, Người cũng là chiến sĩ tiên phong đivào phong trào quần chúng, thức tỉnh họ, tổ chức họ, đoàn kết họ, huấn luyện họ, đưa

họ ra đấu tranh giành tự do độc lập ; giải phóng họ thoát khỏi ách áp bức bóc lột củathực dân phong kiến, thoát khỏi sự ràng buộc của hệ tư tưởng lạc hậu, tạo mọi điềukiện cho mỗi dân tộc và mỗi người dân đứng lên làm chủ nền văn hóa, làm chủ vậnmệnh và tương lai của mình

Học để làm việc, làm người, làm cán bộ Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp vànhân dân, Tổ quốc và nhân loại"."Học để tu dưỡng đạo đức cách mạng", "học để tintưởng" và "Học để hành".Tư tưởng này không chỉ phản ánh truyền thống quý báu củadân tộc ta mà còn phản ánh yêu cầu vừa cấp bách, vừa lâu dài của đất nước trong tiếntrình đi lên chủ nghĩa xã hội

Dạy -học để mở mang dân trí, nâng cao kiến thức, bồi dưỡng tư tưởng đúng đắn

và tình cảm cách mạng Đào tạo ra những con người vừa có đức vừa có tài, học để làmviệc, làm người làm cán bộ Đó là mục tiêu đào tạo thế hệ cách mạng cho đời sau.Quan điểm giáo dục toàn diện theo tư tưởng HCM bao gồm các mặt: đạo đức,văn hóa, kỹ thuật, lao động, trí dục, thể dục và mỹ dục Coi trọng giáo dục nhân cách,

lý tưởng, đạo đức, trí dục, thể dục và mỹ dục.Về văn hóa phải chú trọng đồng thời việchọc tập kiến thức về KHTN, KHXH&NV, tăng cường dạy công nghệ, ngoại ngữ và tinhọc Giáo dục đào tạo phải gắn liền dạy người với dạy chữ và dạy nghề, trong đó dạyngười là mục tiêu cao nhất Coi trọng trí tuệ, tài năng nhưng phải lấy đạo đức làm gốc.Văn kiện Hội nghị lần thứ Hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII đãkhẳng định quan điểm của Đảng: Giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục

xây dựng những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc vàchủ nghĩa xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường và bảo vệ Tổ quốc, côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc,

có năng lực tiếp thu văn hóa nhân loại, phát huy tiềm năng của dân tộc Việt Nam, có ýthức cộng đồng và phát huy tính tích cực cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và côngnghệ, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp, có tính

tổ chức, kỷ luật, có sức khoẻ, là những người kế thừa, xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa

“hồng” và “chuyên” như lời căn dặn của Bác Hồ”