Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh “Học đi đôi với hành

Qua 4 năm học tập và hơn thế nữa là suốt cuộc đời của mỗi chúng ta, từ buổi còn là học sinh, thiếu niên, và khi đã đi làm việc, đã được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam chúng ta luôn p

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

BỘ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

GVHD :

SINH VIÊN :

HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ

“HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH” -

VẬN DỤNG NÓI CHUNG VÀ

SINH VIÊN BÁCH KHOA HÀ

NỘI NÓI RIÊNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

BỘ MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ “HỌC ĐI ĐÔI VỚI HÀNH ” - VẬN DỤNG NÓI CHUNG VÀ SINH VIÊN ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI NÓI RIÊNG

GVHD :

SINH VIÊN

BÁCH KHOA HÀ NỘI-2011

PHẦN MỘT : MỞ ĐẦU

Học tập tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh “Học đi đôi với hành”

Như chúng ta đã biết, Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhân vật kiệt xuất của thế kỷ 20, từ buổi khai sinh cho đến phút cuối cùng, Người đã hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, vì quyền lợi của dân tộc và nhân dân Việt Nam Trong diễn văn truy điệu Người do đồng chí Tổng Bí thư Lê Duẩn đọc có đoạn viết: “Non sông Việt Nam đã sinh ra Người, Người làm rạng rỡ non sông ta, nhân dân ta, tổ quốc ta,…” Người thật xứng đáng với danh hiệu Danh nhân văn hóa thế giới, anh hùng giải phóng dân tộc

Người đã để lại cho dân tộc ta một kho tư liệu quý về lý luận cũng như thực tiễn cách mạng do chính người đã thực hiện

Trong suốt cuộc đời cách mạng, Người đã phấn đấu vì một đất nước Việt Nam thoát khỏi nô lệ lầm than, áp bức, bóc lột và bất công Trong bản Tuyên ngôn độc lập đọc ngày 02/9/1945 tại vườn hoa Ba Đình lịch sử, Người đã tuyên bố với thế giới rằng “Mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng, tạo hóa cho họ quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc, không ai có thể xâm phạm”

Khi đất nước giành được độc lập tự do, Người lại chăm lo để “Ai cũng có cơm ăn,

áo mặc, ai cũng được học hành” Người nói: “Có độc lập tự do mà dân đói, dân rét thì độc lập đó cũng không có ý nghĩa gì”

Khi còn sống và làm việc, ngoài việc lo cho dân nói chung, Bác còn dành sự quan tâm đặc biệt đến các cụ già và em nhỏ

Bác quan tâm đến các đoàn thể như Hội phụ lão, phụ nữ, nông dân, công nhân, thanh niên, thiếu niên (thiếu niên Bác dạy 5 điều, quân đội, công an Bác dạy 6 điều) Đối với thanh niên Bác dạy rằng: “Đào núi và lấp biển, quyết chí ắt làm nên”

Bác chăm lo phát triển mọi ngành, mọi hoạt động như y tế, giáo dục, tài chính, du lịch, hải sản, thủy lợi,…

Bác dạy: “Việc gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì phải hết sức tránh”

Bác dạy người cán bộ cách mạng phải là công bộc của dân, không được quan liêu hách dịch Người cán bộ phải lo tu dưỡng đạo đức cách mạng và không ngừng học tập để nâng cao trình độ để “vừa hồng vừa chuyên” Bởi vì, theo Bác lý luận đi đôi với thực tiễn: Thực tiễn mà không có lý luận soi đường là thực tiễn mù quáng, lý luận mà không có thực tiễn là lý luận suông; học phải đi đôi với hành và là cán bộ phải luôn tu dưỡng rèn luyện vì “đạo đức cách mạng không phải trên trời rơi xuống, mà phải tu dưỡng bền bĩ hàng ngày cũng như “ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”

Người luôn chăm lo sự nghiệp trồng người là vì Người đã nhận thấy: Muốn có Chủ nghĩa xã hội phải bồi dưỡng con người xã hội chủ nghĩa; vì sự nghiệp 10 năm trồng cây, vì sự nghiệp trăm năm trồng người Người còn chỉ ra rằng: Con người là gốc của mọi công việc, người tốt thì việc tốt, người xấu thì việc xấu

Trong công tác xây dựng Đảng, Người nói: Vào Đảng không phải để thăng quan tiến chức, hưởng bổng lộc, mà phải phấn đấu cho sự nghiệp của Đảng; đặt lợi ích của Đảng, của dân lên trên hết

Dù bận trăm công việc, xong Bác luôn xuống cơ sở, dành tình cảm cho mọi người: Bác đến thăm các đơn vị bộ đội, trường học, bệnh viện, nhà máy, công trường, đồng ruộng

Bác thương đồng bào miền Nam ruột thịt chưa được giải phóng, Bác nói: “Một ngày đồng bào miền Nam chưa được giải phóng thì tôi ăn không ngon, ngủ không yên”; miền Nam là máu - máu Việt Nam, là thịt - thịt Việt Nam, miền Nam luôn trong trái tim Bác

Bác coi nhân dân Việt Nam là ruột thịt, là đồng bào phải thương yêu đoàn kết giữa

54 dân tộc anh em Đất nước còn nghèo nhân dân phải tích cực tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm Vì theo Bác tiền vào nhà khó như gió vào nhà trống, đặc biệt cán bộ nhà nước phải: “Cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư,…”

Có thể nói rằng có đến hàng ngàn vạn lời dạy của Bác đối với chúng ta, trước khi qua đời Người đã để lại bản di chúc quý giá cho Đảng, Nhà nước và dân tộc, nhân dân ta

Trong cương lĩnh xây dựng đất nước Đảng ta đã ghi “Lấy chủ nghĩa Mác Lê Nin,

xuyên suốt” Do đó, việc tổ chức học tập và làm theo tư tưởng tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh là việc làm cần thiết, có ý nghĩa vô cùng to lớn, và tầm quan trọng đặc biệt trong suốt quá trình đấu tranh chống giặc ngoại xâm, giặc đói và giặc dốt, cũng như trên con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội còn nhiều chông gai, sóng gió mà nhân dân Việt Nam phải trải qua Nó không chỉ có ý nghĩa tác dụng to lớn đối với

cả nước nói chung mà ngay cả trong từng ngành, từng địa phương, đơn vị, và trong từng người dân Việt Nam

Qua 4 năm học tập và hơn thế nữa là suốt cuộc đời của mỗi chúng ta, từ buổi còn

là học sinh, thiếu niên, và khi đã đi làm việc, đã được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam chúng ta luôn phấn đấu, khắc phục khó khăn gian khổ, hy sinh để cống hiến sức mình cho sự nghiệp chung vì đã được mái trường xã hội chủ nghĩa giáo dục, nghe và làm theo lời dạy của Bác Hồ

Tôi nhận thức rằng tất cả những lời nói, bài viết của Bác đều có tác dụng rất thiết thực, việc gì cũng vậy nếu làm theo lời Bác sẽ đem lại kết quả Do đó, lĩnh vực nào cũng có sức sống bất diệt, mà khẩu hiệu đã nêu:

- Cần kiệm, liêm chính, chí công, vô tư;

- Đảng viên đi trước, làng nước theo sau;

- Là cán bộ đảng viên phải chung tay lo công việc nước nhà chớ nên “ăn cỗ

đi trước, lội nước theo sau”;

- Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong;

- Người cán bộ phải vừa hồng vừa chuyên;

- Phải nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân;

- Chống quan liêu, tham ô;

- Dân vận kém thì việc gì cũng kém, dân vận khéo thì việc gì cũng thành công;

- Chúng ta phải yêu dân, kính dân thì dân mới yêu ta, kính ta,…

Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng được kết tinh từ truyền thống cha ông và những tiến bộ thế giới Do đó, việc học tập và làm theo Người là việc làm đem lại những điều tốt đẹp, những lợi ích cho từng cá nhân, tổ chức, đoàn thể,… Vì vậy, chúng ta cần tiếp tục phát huy những ưu điểm, những điều Bác dạy đã học được, ra sức khắc phục những yếu điểm thực sự phê và tự phê để trờ thành người tốt Ra sức tu dưỡng rèn luyện để giữ vững phẩm chất đạo đức của người cán bộ đảng viên

để thực sự là người đầy tớ, công bộc của nhân dân

Ra sức học tập và làm theo Bác về mọi lĩnh vực: Tôn trọng quần chúng, chí công

vô tư, cần kiệm liêm chính, nói ít làm nhiều nâng cao năng lực lãnh đạo để lãnh đạo hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

Qua 4 năm thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh sâu rộng trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta, nhìn chung đã tạo ra

sự chuyển biến tốt về mặt nhận thức; trong nhiều ngành, địa phương, đơn vị và cá nhân đã thực sự làm theo lời Bác Đã đem lại kết quả tốt, tạo ra sự tiến bộ, công bằng, tạo tiền đề cho việc học tập và làm theo lời Bác trong những năm tiếp theo Tuy nhiên, mỗi tổ chức, cơ quan đơn vị và đặc biệt học sinh sinh viên phải có kế hoạch chương trình công tác cụ thể, thiết thực nhằm biến những lời dạy của Bác thành kết quả cụ thể, phải có kiểm tra, sơ kết hàng năm trên cơ sở đánh giá kết quả hàng tháng, hàng quý, nêu gương, khen thưởng cho những kết quả, thắng lợi mà mỗi tập thể, cá nhân phấn đấu đạt được

Thiết nghĩ những lời nói, bài viết, bài phát biểu của Bác đã được biên soạn thành sách, thành giáo trình rất dễ hiểu; vấn đề còn lại là chúng ta phải thực hành và làm theo chính câu nói của Bác “Học đi đôi với hành” và “nói ít làm nhiều” như các khẩu hiệu hành động của chúng ta hàng ngày Được như vậy, trong cõi vĩnh hằng chắc chắn Bác của chúng ta sẽ vui

PHẦN HAI : NỘI DUNG

2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về “học đi đôi với hành ’’

2.1.1 Cơ sở lĩ luận –tư tưởng Hồ Chí Minh về thống nhất giữa lý luận và thực tiễn

Một trong những di sản lý luận mà Hồ Chí Minh để lại cho chúng ta là tư

tưởng về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn như một biện pháp cơ bản nhằm ngăn ngừa, khắc phục bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều

Hồ Chí Minh dùng nhiều cách diễn đạt khác nhau: “Lý luận đi đôi với thực tiễn”,

“Lý luận kết hợp với thực hành”, “Lý luận và thực hành phải luôn luôn đi đôi với nhau”, “Lý luận phải liên hệ với thực tế Dù nói “đi đôi”, “gắn liền”, “kết hợp” nhưng điều cốt lõi nhất mà Người muốn nhấn mạnh là: “Thống nhất giữa lý luận

và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản của chủ nghĩa Mác – Lênin Thực tiễn không có lý luận hướng dẫn thì thành thực tiễn mù quáng Lý luận mà không có liên hệ với thực tiễn là lý luận suông” Như vậy, thống nhất giữa lý luận và thực tiễn được Hồ Chí Minh hiểu trên tinh thần biện chứng: thực tiễn cần tới lý luận soi đường, dẫn dắt, chỉ đạo, hướng dẫn, định hướng để không mắc phải bệnh kinh nghiệm, còn lý luận phải dựa trên cơ sở thực tiễn, phản ánh thực tiễn và phải luôn liên hệ với thực tiễn, nếu không sẽ mắc phải bệnh giáo điều Nghĩa là thực tiễn, lý luận cần đến nhau, nương tựa vào nhau, hậu thuẫn, bổ sung cho nhau

Hồ Chí Minh cho rằng, để quán triệt tốt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn nhằm khắc phục bệnh kinh nghiệm thì trước hết cần khắc phục bệnh kém lý luận, bệnh khinh lý luận Bởi lẽ, kém lý luận, khinh lý luận nhất định sẽ dẫn tới bệnh kinh nghiệm Hơn nữa, không có lý luận thì trong hoạt động thực tiễn người

ta dễ chỉ dựa vào kinh nghiệm, dễ dẫn tới tuyệt đối hoa kinh nghiệm, cho kinh nghiệm là yếu tố quyết định thành công trong hoạt động thực tiễn Nếu không có lý luận hay trình độ lý luận thấp sẽ làm cho bệnh kinh nghiệm thêm trầm trọng, thêm kéo dài Thực tế cho thấy, ở nước ta có không ít cán bộ, đảng viên “chỉ bo bo giữ lấy kinh nghiệm lẻ tẻ Họ không hiểu rằng lý luận rất quan trọng cho sự thực hành cách mạng Vì vậy, họ cứ cắm đầu nhắm mắt mà làm, không hiểu rõ toàn cuộc của cách mạng” Những cán bộ ấy quên rằng, “kinh nghiệm của họ tuy tốt, nhưng cũng chẳng qua là từng bộ phận mà thôi, chỉ thiên về một mặt mà thôi Có kinh

nghiệm mà không có lý luận cũng như một mắt sáng một mắt mờ” Thực chất là

họ không hiểu vai trò của lý luận đối với thực tiễn Theo Hồ Chí Minh, lý luận có vai trò hết sức to lớn đối với thực tiễn, lý luận “như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi” “Làm mà không có lý luận thì không khác gì đi mò trong đêm tối vừa chậm chạp vừa hay vấp váp” Làm mò mẫm chính là biểu hiện của bệnh kinh nghiệm Kém lý luận, khinh lý luận không chỉ dẫn tới bệnh kinh nghiệm mà còn dẫn tới bệnh giáo điều Bởi lẽ, do kém lý luận, khinh lý luận nên không hiểu thực chất lý luận, chỉ thuộc câu chữ lý luận và do đó cũng không thể hiểu được bản chất những vấn đề thực tiên mới nảy sinh Do đó, không vận dụng được lý luận vào giải quyết những vấn đề thực tiễn mới nảy sinh Nếu có vận dụng thì cũng không sát thực tế không phù hợp với thực tiễn

Tuy nhiên, Hồ Chí Minh cũng luôn nhắc nhở rằng, có lý luận rồi thì phải kết hợp chặt chẽ với kinh nghiệm thực tế, liên hệ với thực tiễn nếu không lại mắc phải bệnh

lý luận suông, tức bệnh giáo điều Người khẳng định, “Lý luận cũng như cái tên (hoặc viên đạn) Thực hành cũng như cái đích để hắn Có tên mà không bắn, hoặc bắn lung tung, cũng như không có tên” Như vậy cũng có nghĩa là lý luận suông,

lý luận sách vở thuần túy “Lý luận cốt để áp dụng vào công việc thực tế Lý luận

mà không áp dụng vào công việc thực tế là lý luận suông Dù xem được hàng ngàn, hàng vạn quyển lý luận, nếu không biết đem ra thực hành, thì khác nào một cái hòm đựng sách” Do đó, khi vận dụng lý luận vào thực tiễn phải xuất phát từ thực tiễn, nếu không cũng mắc phải bệnh giáo điều Như vậy, lý luận chỉ có ý nghĩa đính thực khi được vận dụng vào thực tiễn phục vụ thực tiễn, đóng vai trò soi đường, dẫn đắt, chỉ đạo thực tiễn Đồng thời, khi vận dụng lý luận vào thực tiễn thì phải phù hợp điều kiện thực tiễn Rõ ràng, thống nhất giữa lý luận và thực tiễn ở

Hồ Chí Minh phải được hiểu là, thực tiễn – lý luận, lý luận – thực tiễn luôn hòa quyện, thống nhất với nhau, đòi hỏi nhau, cần đến nhau, tạo tiền đề cho nhau phát triển

Hồ Chí Minh không để lại những tác phẩm chuyên khảo về sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, nhưng ở nhiều bài viết, bài nói Người luôn luôn đề cập tới nguyên tắc cơ bản này bằng nhiều cách nói, cách viết, cách diễn đạt khác nhau nhằm giúp cán bộ, đảng và quần chúng nhân dân dễ nhớ, dễ hiểu, dễ vận dụng Cả cuộc đời của Người là tấm gương sáng về việc quán triệt nguyên tắc thống nhất

giữa lý luận và thực tiễn Một trong những biểu hiện sinh động ấy là, trong hoạt động cách mạng Người luôn luôn sâu sát thực tế, gắn bó với cơ sở, gần gũi với nhân dân Trong khoảng 10 năm từ 1955 – 1965, Hồ Chí Minh đã thực hiện trên

700 lượt đi thăm, tiếp xúc với cán bộ, bộ đội, công nhân, giáo viên, bác sĩ, nông dân, các cụ phụ lão, các cháu thanh, thiếu niên nhi đồng, các đơn vị bộ đội, thanh niên xung phong, các hợp tác xã, bệnh viện, trường học… Như vậy, mỗi năm có tới hơn 70 lần xuống cơ sở, gặp gỡ tiếp xúc với quần chúng nhân dân Điều này đủ thấy Hồ Chí Minh gắn bó với quần chúng, sâu sát với cơ sở, thực tế như thế nào

Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở cán bộ, Đảng viên rằng, quán triệt tốt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn là góp phần trực tiếp ngăn ngừa, khắc phục bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều Để làm tốt điều này thì một mặt, phải ra sức học tập, nâng cao trình độ lý luận cũng như chuyên môn nghiệp vụ Mặt khác, phải

có phương pháp học tập đúng đắn, học phải đi đôi với hành, lý luận phải liên hệ với thực tế Nếu không, chưa khắc phục được bệnh kinh nghiệm thì đã mắc phải bệnh giáo điều, bệnh sách vở Người chỉ rõ, “lý luận rất cần thiết, nhưng nếu cách học tập không đúng thì sẽ không có kết quả Do đó, trong lúc học tập lý luận, chúng ta cần nhấn mạnh: lý luận phải liên hệ với thực tế Điều quan trọng nữa theo Người là phải thống giáo điều ngay trong học tập chủ nghĩa Lênin Khi còn sống Người luôn phê phán kiểu học học thuộc lòng chủ nghĩa Mác- Lênin, “học sách vở Mác – Lênin nhưng không học tinh thần Mác – Lênin” Đó là học theo kiểu “mượn những lời của Mác, Lênin dễ làm cho người ta lầm lẫn” Theo Hồ Chí Minh, học tập chủ nghĩa Mác – Lênin là “phải học tinh thần của chủ nghĩa Mác – Lênin, học tập lập trường, quan điểm và phương pháp của chủ nghĩa Mác – Lênin để áp dụng lập trường, quan điểm và phương pháp ấy mà giải quyết cho tốt những vấn đề thực

tế trong công tác cách mạng của chúng ta” “Học tập chủ nghĩa Mác – Lênin là học tập cái tinh thần xử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân mình, là học tập những chân lý phổ biến của chủ nghĩa Mác – Lênin để áp dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh thực tế của nước ta Học để mà làm” Hồ Chí Minh cũng căn dặn cán bộ, đảng viên “học tập lý luận thì nhằm mục đích để vận dụng chứ không phải học lý luận vì lý luận, hoặc để tạo cho mình một cái vốn lý luận để sau này đưa ra mặc cả với Đảng” Như vậy, học tập chủ nghĩa Mác – Lênin không phải

vì chủ nghĩa Mác – Lênin, cũng không phải vì học tập thuần túy, càng không phải học tập vì mục đích cá nhân nhằm có cái để mặc cả với tổ chức Học tập trước hết

là để làm người, rồi mới làm cán bộ và phụng sự Tổ quốc, nhân dân, giai cấp Cho

nên người cán bộ, đảng viên phải có thái độ học tập đúng đắn mới có thể khắc phục được bệnh giáo điều trong nghiên cứu, học tập chủ nghĩa Mác – Lênin Tư tưởng này của Hồ Chí Minh cho tới nay vẫn giữ nguyên ý nghĩa lý luận và thực tiễn đối với chúng ta Người cũng lưu ý rằng, không nên coi chủ nghĩa Mác – Lênin là kinh thánh, là những công thức có sẵn, cứng nhắc Có như vậy thì việc nghiên cứu, học tập vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin mới có hiệu quả Cùng với việc chống giáo điều trong học tập chủ nghĩa Mác – Lênin thì còn phải chống giáo điều trong vận dụng lý luận cũng như kinh nghiệm của nước khác, ngành khác Người căn dặn cán bộ, đảng viên: “Không chú trọng đến đặc điểm của dân tộc mình trong khi học tập kinh nghiệm của các nước anh em, là sai lầm nghiêm trọng,

là phạm chủ nghĩa giáo điều Để chống cả hai loại giáo điều này, theo Hồ Chí Minh thì biện pháp cơ bản là phải gắn lý luận với thực tiễn cách mạng nước nhà Học phải đi đôi với hành, lý luận phải liên hệ với thực tiễn cách mạng, khi vận dụng kinh nghiệm và lý luận phải xuất phát từ thực tiễn nước nhà Người cũng nhấn mạnh rằng, cùng với việc chống bệnh giáo điều thì phải đề phòng, ngăn ngừa chủ nghĩa xét lại Bởi lẽ, nếu không có quan điểm đúng đắn trong việc quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn thì người ta dễ nhấn mạnh thái quá những đặc điểm dân tộc để phủ nhận những giá trị phổ biến của chủ nghĩa Mác – Lênin “Nhưng nếu quá nhấn mạnh đặc điểm dân tộc để phủ nhận giá trị phổ biến của những kinh nghiệm lớn, cơ bản của các nước anh em, thì sẽ mắc sai lầm nghiêm trọng của chủ nghĩa xét lại Đồng thời, Người còn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải biết dùng lý luận đã học được để tổng kết kinh nghiệm thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả công tác “… công việc gì bất kỳ thành công hoặc thất bại, chúng ta cần nghiên cứu cội rễ, phân tách thật rõ ràng rồi kết luận Kết luận đó sẽ

là cái chìa khóa phát triển công việc và để giúp cho cán bộ tiến tới” Người còn nhấn mạnh ” …cần phải nghiên cứu kinh nghiệm cũ để giúp cho thực hành mới, lại đem thực hành mới để phát triển kinh nghiệm cũ, làm cho nó đầy đủ dồi dào thêm” Đó chính là quá trình tổng kết kinh nghiệm thực tiễn, đúc rút kinh nghiệm để bổ sung, hoàn thiện, phát triển lý luận Làm được như vậy cũng có nghĩa là làm cho lý luận cần được “bổ sung bằng những kết luận mới rút ra từ trong thực tiễn sinh động” Đồng thời, thực tiễn mới sẽ được chỉ đạo, soi đường, dẫn dắt bởi lý luận mới Cứ như vậy, lý luận luôn được bổ sung, hoàn thiện, phát triển bởi những kết luận mới được rút ra từ tổng kết thực tiễn Còn thực tiễn luôn được chỉ đạo, soi đường dẫn dắt bởi lý luận đã được bổ sung bằng những kinh nghiệm thực tiễn mới