Thực tế đã chứng minh và sau khi học tập, tìm hiểu sâu sắc môn tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với sự hướng dẫn ân cần của cô giáo Vũ Thị Tố Vân và các thầy cô trong bộ môn Mac-lênin, em đã c
Trang 1MỤC LỤC Phần A : Lời mở đầu
Phần B : Nội dung
I Phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam trong thời đại mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh
1 Trung với nước hiếu với dân
I Phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam trong thời đại mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh
1 Trung với nước hiếu với dân
2 Thương yêu con người
3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
4 Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung
II Vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong việc rèn luyện và xây dựng đạo đức của sinh viên trong giai đoạn hiện nay
1 Trách nhiệm đối với Tổ Quốc
a Thực trạng
b Trách nhiệm của chúng ta là gì?
2 Thái độ với con người.
a Thực trạng
b Chúng ta nên làm gì?
3 Đạo đức, tác phong, lối sống
a Thực trạng
b Giải pháp
Đối với sinh viên
Đối với nhà trường
Trang 2Phần C: Kết luận
A LỜI MỞ ĐẦU
Trang 3Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng về đạo đức và thực hành đạo đức Ở Người, đạo đức đã đạt tới một sự thống nhất chặt chẽ giữa nói và làm, giữa đời công và đời tư, giữa đạo đức cách mạng và đạo đức đời thường Do đó Người trở thành " tinh hoa và khí phách, lương tâm và danh dự" thành biểu tượng của đạo đức và văn minh, không phải chỉ của Đảng ta, dân tộc ta mà còn là biểu tượng của đạo đức- văn minh nhân loại Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh làm trong sáng thêm lương tâm của dân tộc và của loài người
Sinh viên là thế hệ tương lai của đất nước, đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nước nhà Xu thế toàn cầu hóa đã ảnh hưởng không nhỏ tới bộ phận này Những giá trị đạo đức truyền thống, những phẩm chất
cơ bản của con người Việt Nam gần như đang bị phai nhạt trong đời sống sinh viên Chính vì vậy, việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức cho sinh viên đang trở thành một vấn đề cấp thiết hiện nay
Thực tế đã chứng minh và sau khi học tập, tìm hiểu sâu sắc môn tư
tưởng Hồ Chí Minh, cùng với sự hướng dẫn ân cần của cô giáo Vũ Thị Tố
Vân và các thầy cô trong bộ môn Mac-lênin, em đã chọn đề tài: “ Những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam theo tư tưởng Hồ Chí Minh và liên hệ việc xây dựng đạo đức sinh viên trong giai đoạn đại học lao động xã hội hiện nay”
Do thời gian và kiến thức có hạn nên bài viết không tránh khỏi những thiếu sót, em kính mong nhận được sự góp ý của các thầy cô để bài tiểu luận của em được hoàn chỉnh hơn Em xin chân thành cảm ơn
Sinh viên thực hiện
Đào Thị Phương Thảo
B NỘI DUNG
Trang 4I Phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam trong thời đại mới theo
tư tưởng Hồ Chí Minh
1 Trung với nước hiếu với dân
Đây là phẩm chất, là chuẩn mực có ý nghĩa quan trọng hàng đầu của người cách mạng bởi mỗi con người đều có nhiều mối quan hệ khác nhau nhưng quan hệ với dân với nước có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là tâm điểm khi xét đạo đức của con người, của mỗi chiến sỹ cách mạng
Hồ Chí Minh bàn đến trung hiếu với nghĩa là bổn phận và trách nhiệm của con người nhưng đã gạt bỏ nội hàm của khái niệm cũ, những hạn chế trong tư tưởng đạo đức của nho Nho giáo, đưa vào đó là những nội dung đạo đức mới là trung với nước hiếu với dân
Nội dung chủ yếu của trung với nước là :
Trong mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng và xã hội, phải biết đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của cách mạng lên trên hết, trước hết
Quyết tâm phấn đấu thực hiện mục tiêu cách mạng
Thực hiện tốt mọi chủ trương, chính sách của Đảng, của Nhà nước Nội dung chủ yếu của hiếu với dân là :
Khẳng định vai trò sức mạnh thực sự của nhân dân
Tin dân, học dân, lắng nghe ý kiến của dân, gắn bó mật thiết với dân,
tổ chức, vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước
2 Thương yêu con người
Dưới góc độ đạo đức Hồ Chí Minh đã rút ra kết luận: trên thế giới này chỉ có 2 giống người bóc lột và bị bóc lột Những người bị bóc lột dù màu
da, tiếng nói, chủng tộc có khác nhau vẫn có thể thương yêu nhau như anh
Trang 5em một nhà, vẫn có thể đại đoàn kết đại hoà hợp Trên thế giới chỉ có tình hữu ái thật sự là tình hữu ái vô sản
Sự thương yêu con người của Hồ Chí Minh không phải là chung chung trìu tượng mà luôn được được nhận và giải quyết lập trường của giai cấp công nhân Tình thương yêu đó hướng tới các dân tộc bị áp bức, hướng tới giai cấp vô sản, hướng tới người nô lệ, người cùng khổ
Tình thương yêu đó vừa bao la vừa rộng lớn, vừa gần gũi với từng bộ phận con người Những số phận càng nhiều đau khổ thì tình cảm của Hồ Chí Minh giành cho họ càng nồng cháy
Tình thương đó vừa gắn với nhân loại đồng thời luôn gắn với những hành động cách mạng của Hồ Chí Minh
3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là những khái niệm đạo đức cũ được Hồ Chí Minh tiếp thu, chọn lọc đưa vào những yêu cầu và nội dung mới Người chỉ ra rằng: phong kiến nêu ra cần kiệm, liêm, chính nhưng không thực hiện, ngày nay ta đề ra cần, kiệm, liêm, chính cho cán bộ thực hiệnlàm gương cho nhân dân theo để lợi cho nước cho dân Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là một biểu hiện sinh động của phẩm chất "trung với nước, hiếu với dân"
Hồ Chí Minh khẳng định " cần, kiệm, liêm, chính" là vấn đề cần thiết
và quan trọng đối với cán bộ Đảng viên bởi vì nó không chỉ ảnh hưởng đối với cá nhân của họ mà còn ảnh hưởng đến Đảng và Nhà nước, đến quá trình cách mạng nếu họ là người có quyền hành là người lãnh đạo mà thiếu lương tâm, không có đạo đức thì dễ trở nên hủ bại, dễ biến thành sâu mọt đục khoét của dân
Cần, kiệm, liêm, chính còn có ý nghĩa to lớn đối với cả một dân tộc
"là thước đo sự giàu có về vật chất, sự vững mạnh, tiến bộ về mặt tinh thần
Trang 6của dân tộc" Một dân tộc biết cần, kiệm, liêm, chính là một dân tộc văn minh tiến bộ
Chí công vô tư: đây là khái niệm nối tiếp với cần, kiệm, liêm, chính nhưng nó cũng có những nội hàm riêng:
+ Chí công vô tư theo Hồ Chí Minh: đặt lợi ích của Đảng, của cách mạng, của tổ quốc và nhân dân lên trên hết, lên trước lợi ích của bản thân “
lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ”, là “ Đảng viên đi trước làng nước theo sau”
+ Đây là cái đối lập với chủ nghĩa cá nhân bởi chủ nghĩa cá nhân như
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: đó là giặc nội xâm, giặc trong lòng, là thứ vi trùng rất độc, đẻ ra hàng trăm thứ bệnh, là trở lực trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa cá nhân không chỉ nguy hại với mỗi con người mà còn nguy hại cho cả dân tộc Vì vậy Hồ Chí Minh cho rằng thắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh xoá bỏ chủ nghĩa cá nhân, xây dựng tinh thần chí công vô tư
+ Hồ Chí Minh cũng lưu ý phân biệt đâu là chủ nghĩa cá nhân đâu là lợi ích cá nhân con người Theo quan điểm của Hồ Chí minh, chỉ ở trong chế
độ XHCN thì mỗi người mới có điều kiện cải thiện đời sống của riêng mình, phát huy tính cách riêng và sở trường riêng của mình
4 Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung
Tư tưởng Hồ Chí minh là sự thống nhất, hòa quyện giữa chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng
Chủ nghĩa quốc tế là một trong những đặc điểm quan trọng nhất của đạo đức cộng sản chủ nghĩa Nó bắt nguồn từ bản chất quốc tế của giai cấp công nhân và của xã hội chủ nghĩa
Trang 7Nội dung chủ nghĩa quốc tế trong tư tưởng Hồ chí Minh rộng lớn và sâu sắc Đó là sự tôn trọng và thương yêu tất cả các dân tộc, nhân dân các nước, chống sự hằn thù, bất bình đẳng dân tộc và sự phân biệt chủng tộc Người khẳng định: bốn phương vô sản; bốn bể đều là anh em, giúp bạn là giúp mình, thắng lợi của mình cũng là thắng lợi của nhân dân trên thế giới Người đã góp phần to lớn, có hiệu quả xây đắp tình đoàn kết quốc tế, tạo ra một kiểu quan hệ quốc tế mới, đối thoại thay cho đối đầu, kiến tạo một nền văn hóa hòa bình trên thế giới
II Vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong việc rèn luyện và xây dựng đạo đức của sinh viên trong giai đoạn hiện nay.
1 Trách nhiệm đối với Tổ Quốc
a Thực trạng
Dân tộc Việt Nam có một lòng yêu nước nồng nàn, thương người sống nghĩa tình, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư Nhờ những điều kiện khách quan hết sức thuận lợi ấy mà phần lớn sinh viên, thanh niên trí thức vẫn giữ được lối sống tình nghĩa trong sạch, lành mạnh khiêm tốn, luôn cần
cù và sáng tạo trong học tập, sống có bản lĩnh có chí lập thân lập nghiệp năng động nhạy bén, dám đối mặt với những khó khăn thách thức, dám chịu trách nhiệm không ỷ lại, chây lười, gắn bó với nhân dân, đồng hành cùng dân tộc, phấn đấu cho sự nghiệp dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh
Sinh viên say mê học tập, đa số sinh viên hiện nay có tư duy logic, chịu khó suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi sáng tạo, thông minh nhanh trí, tự đưa ra phương thức học tập tốt cho mình Sau khi học xong sinh viên ra trường hầu như có công việc ổn định, giữ vị trí quan trọng trong công viêc Hầu hết sinh viên ai cũng biết rằng trách nhiệm của mình hôm nay là học tập, nghiên cứu
để nâng cao trình độ học vấn và giúp ích cho tương lai của nước nhà
Trang 8Không dừng lại những thành tích trên giảng đường, sinh viên còn tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, nổi bật nhất đó chính là chiến dịch Mùa hè xanh Từ chiến dịch mùa hè xanh, học sinh- sinh viên tiếp tục tham gia nhiều mô hình hoạt động mới giúp ích cho xã hội như: Tiếp sức mùa thi, Hoa phượng đỏ, Ngày chủ nhật xanh, ngày thứ bảy tình nguyện
Tuy nhiên, bên cạnh những sinh viên luôn phấn đấu hết mình vì Tổ quốc thì trong nhiều SV, xuất hiện thái độ đòi hỏi hơn là sự hy sinh, ước muốn hưởng thụ nhiều hơn đóng góp, ít chú ý đến nghĩa vụ và trách nhiệm công dân Cũng không ít người chạy theo lối sống thực dụng, sa ngã, hư hỏng, xa rời các giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc , có thái độ thờ ơ trước các sự kiện kinh tế, chính trị của đất nước, chỉ biết sống cho riêng mình, khép mình trong cái vỏ bọc của gia đình, thái độ bàng quan với công việc của cộng đồng và với những người xung quanh Điều đó làm cho mối dây liên kết giữa cá nhân và cộng đồng, giữa người và người trở nên "lỏng lẻo"
b Trách nhiệm của chúng ta là gì?
Sinh viên là những thế hệ mầm non tương lai của đất nước Sự đóng góp những kiến thức hay hiểu biết mà họ được trau dồi rèn luyện tại mái trường đại học sẽ có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của đất nước Bác
Hồ đã từng nói: Dân tộc Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không? Có sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không? Điều này phụ thuộc vào công học tập của thế hệ tương lai của đất nước Hiểu được điều này, thế hệ thanh niên Việt Nam nói chung và sinh viên Việt nam nói riêng sẽ tự nhận thấy trách nhiệm của bản thân đối với Tổ Quốc Vì thế mỗi sinh viên hành động trước hết thể hiện trách nhiệm với tổ Quốc là có tinh thần yêu Tổ quốc, yêu chủ nghĩa xã hội, bảo vệ chủ nghĩa xã hội, có ý thức vươn lên trong học tập và phong trào tình nguyện
Trang 9Trách nhiệm đối với Tổ quốc trước tiên phải biết yêu nước Dân tộc Việt Nam ta có truyền thống yêu nước nồng nàn trải qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước, tinh thần ấy ngày càng phát huy trở thành tài sản quý báu của đất nước Là sinh viên – những người tri thức của dân tộc, luôn mang trong mình dòng máu lạc hồng, chúng ta cần phải hiểu được lịch sử vẻ vang của dân tộc, phải biết tự hào, quý trọng, giữ gìn và phát huy những giá trị cao đẹp mà ông cha ta đã để lại
Trách nhiệm đối với Tổ quốc còn thể hiện ở sự tin tưởng vào đường lối lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, nhiệm vụ của sinh viên là phải luôn luôn nâng cao chí khí cách mạng "trung với nước, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng"; không sợ gian khổ, hi sinh,phải luôn luôn trau dồi đạo đức cách mạng, khiêm tốn và giản dị; chống kiêu căng, tự mãn; chống lãng phí, xa hoa; thực hành tự phê bình và phê bình…nhằm khắc phục được hạn chế phục vụ Tổ quốc tốt hơn
Đi lên và hội nhập với kinh tế quốc tế với xuất phát điểm thấp, nên
để đất nước ta có thể tránh khỏi nguy cơ "tụt hậu" và nhanh chóng "sánh ngang được với các cường quốc năm châu" thế hệ sinh viên - nguồn lao động chất lượng cao trong tương lai, ngay từ bây giờ khi còn ngồi trên ghế nhà trường cần luôn rèn luyện ý thức ham học hỏi, rèn luyện tính tự chủ, ra sức trau dồi kiến thức để có thể cống hiến hết khả năng của mình cho sự phát triển nền kinh tế - xã hội của đất nước Cùng với đó là luôn nêu cao tinh thần hăng hái tham gia các phong trào bảo vệ Tổ quốc do đoàn, hội thanh niên sinh viên tình nguyện tổ chức
2 Thái độ với con người.
a Thực trạng
Trang 10Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức của một lãnh tụ hết lòng thương yêu, quý trọng đối với nhân dân, luôn tin tưởng vào trí tuệ và sức mạnh của nhân dân, cho nên mọi chủ trương, chính sách đều xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của nhân dân, luôn luôn dựa vào dân, "lấy dân làm gốc".Đạo đức
Hồ Chí Minh là đạo đức nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hết mực Bác Hồ là "muôn vàn tình thân yêu" đối với đồng chí, đồng bào Trong tình yêu thương đó, có chỗ cho mọi người, không quên, không bỏ sót một ai Trái tim mênh mông của người ôm trọn mọi nỗi đau khổ của nhân dân Tình thương yêu đó được mở rộng đối với nhân dân lao động toàn thế giới
Học tập tư tưởng tưởng đạo đức của Bác, hiện nay có rất nhiều bạn sinh viên mở rộng tấm lòng yêu thương đối với con người bằng những việc làm rất cụ thể: như biết vâng lời ông bà, cha mẹ, thày cô Biết mở rộng trái tim yêu thương đối với những mảnh đời bất hạnh thông qua các hoạt động tình nguyện: "nối vòng tay nhân ái, sẻ giọt máu yêu thương", các phong trào được sinh viên hưởng ứng rất nhiệt tình như: chiến dịch Mùa hè xanh, hiến máu nhân đạo luôn được tổ chức rầm rộ, đội ngũ chiến sĩ tình nguyện đông đảo với hàng loạt các hình thức hoạt động phong phú, đa dạng được triển khai trên hầu khắp các địa bàn từ thành thị tới nông thôn, từ đồng bằng đến các vùng núi cao, suối sâu, biên giới, hải đảo và những kết quả thu được sau mỗi mùa chiến dịch cũng thật đáng để tuổi trẻ chúng ta tự hào
Tuy nhiên hiện nay còn có một bộ phận sinh viên có thái độ thờ ơ với mọi người xung quanh, không chịu tham gia các hoạt động tình nguyện,
họ như thờ ơ với những mảnh đời bất hạnh, điều đó đi ngược với truyền thống "tương thân, tương ái" của dân tộc
Trang 11b Chúng ta nên làm gì?
Vận dụng tư tưởng về đạo đức của Bác trong việc xây dựng đạo đức sinh viên hiện nay Trong số mỗi chúng ta hẳn ai cũng hiểu được sự phát triển của xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến tồn tại và phát triển của mỗi cá nhân Thực tế, chúng ta không thể sống và làm việc một mình mà không cần có các mối quan hệ xã hội, không cần sự giúp đỡ, quan tâm của mọi người xung quanh Vì vậy thái độ với con người không chỉ là vấn đề đạo đức của riêng mình ai mà đó là vấn
đề của toàn xã hội Yêu thương con người là bản tính lương thiện tồn tại trong mỗi con người Thể hiện lòng yêu thương con người đồng nghĩa với việc tôn trọng con người, có niềm tin vào con người
Sống đẹp là sống phải biết yêu thương Mỗi sinh viên chúng ta khi rèn luyện đạo đức cần phải đặt lòng yêu thương con người lên hàng đầu Tình yêu thương đó không phải là cái gì đó cao xa, mà nó xuất phát ngay từ tình yêu mà chúng
ta giành cho ông bà, cha mẹ, anh em, họ hàng, bạn bè và những người xung quanh Thái độ đối với con người còn thể hiện ở sự vâng lời, lắng nghe ý kiến của ông bà, cha mẹ, thày cô…
Sinh viên chúng ta cần phải sống vì mọi người, quan tâm chăm sóc và giúp đỡ mọi người, nhất là những người có hoàn cảnh khó khăn Tình yêu thương, thái độ đối với con người ấy là không phân biệt màu da, không phân biệt dân tộc, không phân biệt giàu ngèo, mà phải xuất phát từ trái tim