ĐÁNH GIÁ CÔNG tác bồi THƯỜNG và GIẢI PHÓNG mặt BẰNG của dự án xây DỰNG CÔNG TRÌNH ĐƯỜNG bản NA PHAY PU LAU tại xã MƯỜNG NHÀ, HUYỆN điện BIÊN TỈNH điện BIÊN

Tuy nhiên, có những dự án đã hoàn thành, các công trình đã đưa vào sử dụng nhưng vẫn còn những đơn thư khiếu nại và các vấn đề liên quan đến đất đai của người dân yêu cầu cơ quan có thẩm

LÒ VĂN SƠN

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG VÀ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH ĐƯỜNG BẢN NA PHAY - PU LAU TẠI XÃ MƯỜNG NHÀ, HUYỆN ĐIỆN BIÊN TỈNH ĐIỆN BIÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Thái Nguyên, năm 2015

LÒ VĂN SƠN

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG VÀ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CỦA DỰ ÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH ĐƯỜNG BẢN NA PHAY - PU LAU TẠI XÃ MƯỜNG NHÀ, HUYỆN ĐIỆN BIÊN TỈNH ĐIỆN BIÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Thực hiện phương châm “ Học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tế” Thực tập tốt nghiệp là thời gian để mỗi sinh viên sau khi thực tập, nghiên cứu tại trường có điều kiện củng cố và vận dụng kiến thức đã học vào thực tế Đây là giai đoạn không thể thiếu được đối với mỗi sinh viên các trường Đại học nói chung và sinh viên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Với lòng kính trọng và biết ơn, em xin cảm ơn Cô giáo Trần Thị Phả

đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong suốt thời gian thực hiện chuyên đề này

Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủnhiệm khoa Quản lý tài nguyên, các thầy giáo, cô giáo, cán bộtrong khoa đã truyền đạt cho em những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường

Em xin gửi lời cảm ơn tới lãnh đạo Tổ chức phát triển quỹ đất huyện Điên biên, các cán bộ, nhân viên đang công tác tại Tổ chức phát triển quỹ đất huyện đã giúp đỡ em trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp

Trong quá trình học tập và làm chuyên đề, em đã cố gắng hết mình nhưng do kinh nghiệm còn thiếu và kiến thức còn hạn chế nên chuyên đề tốt nghiệp này chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và bạn bè để chuyên đề được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 20 tháng 05 năm 20115

Sinh viên

Lò Văn Sơn

Bảng 4.1 Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2008 - 2013 26

Bảng 4.2 Kết quả sản xuất ngành nông nghiệp qua một số năm 28

Bảng 4.3 Tình hình biến động dân số và lao động qua các năm 29

Bảng 4.4 Thống kê diện tích đã thu hồi 34

Bảng 4.5 Kết quả thống kê về cây cối, hoa màu 35

Bảng 4.6 Kết quả thống kê về nhà cửa, vật kiến trúc 36

Bảng 4.7 Kết quả bồi thường đất 37

Bảng 4.8 Kết quả bồi thường hỗ trợ cây cối, hoa màu 39

Bảng 4.9 Kết quả bồi thường nhà ở, vật kiến trúc 40

Bảng 4.10 Tổng hợp kinh phí bồi thường của dự án 43

Bảng 4.11 Nhận thức của người dân về công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng 43

Bảng 4.12 Kết quả điều tra cán bộ trong ban bồi thường và GPMB 45

NQ-TW Nghị quyết - Trung ương

BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường

PHẦN.MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu của đề tài 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 2

1.4 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài 3

1.4.1 Ý nghĩa khoa học 3

1.4.2 Ý nghĩa thực tiễn 3

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

2.1.1 Bồi thường 5

2.1.2 Hỗ trợ 5

2.1.3 Tái định cư 6

2.2 Cơ sở pháp lý của đề tài 6

2.2.1 Các văn bản pháp quy của Nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường và GPMB 6

2.3.3 Tình hình giải phóng mặt bằng huyện Điện Biên trong những năm gần đây 16

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 19

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 19

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 19

3.2 Địa điểm và thời gian thực tập 19

3.2.1 Địa điểm 19

3.2.2 Thời gian 19

3.3 Nội dung nghiên cứu 19

3.3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiê, kinh tế - xã hội 19

3.3.2 Đánh giá thực trạng công tác bồi thường GPMB 20

thường và GPMB ở huyện Điện Biên – tỉnh Điện Biên 20

3.4 Phương pháp nghiên cứu 20

3.4.1 Phương pháp thu thập số liệu 20

3.4.2 Phương pháp xử lý thông tin, số liệu 21

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 22

4.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Mường Nhà 22

4.1.1 Điều kiện tự nhiên 22

4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 25

4.2 Kết quả bồi thường và giải phóng mặt bằng của dự án đường Bản Na Phay-Pu Lau 32

4.2.1 Khái quát về dự án xây dựng Đường Bản Na Phay- Pu Lau trên địa phận xã Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên 32

4.2.2 Đánh giá kết quả thống kê về đất, tài sản, cây cối, hoa màu đã được bồi thường trong dự án 33

4.2.3 Kết quả bồi thường về đất, tài sản, cây cối hoa màu trong dự án 37

4.2.4 Kết quả về hỗ trợ 41

4.2.5 Tổng hợp nguồn kinh phí thực hiện bồi thường và GPMB 41

4.3 Đánh giá kết quả công tác BT&GPMB của dự án công trình đường Bản Na Phay – Pu Lau qua ý kiến của người dân 43

4.3.1 Kết quả điều tra lấy ý kiến của hộ gia đình, cá nhân về công tác thu hồi, bồi thường và giải phóng mặt bằng của dự án 43

4.3.2 Kết quả điều tra cán bộ trong ban bồi thường và GPMB của huyện Điện Biên 44

4.4 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác GPMB của dự án 46

4.4.1 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác bồi thường GPMB 46

4.4.2 Nguyên nhân 49

4.4.3 Một số kinh nghiệm chỉ đạo 49

4.5.2 Về tổ chức thực hiện 51

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 53

5.1 Kết Luận 53

5.2 Kiến nghị 54

TÀI LIỆU THAM KHẢO 56

PHẦN 1

MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề

Trong quá trình hội nhập nền kinh tế thế giới và sự kiện Việt Nam trở thành thành viên của tổ chức thương mại thế giới WTO đã mở ra cho nước ta nhiều triển vọng về phát triển kinh tế - xã hội Đi đôi với quá trình trên, Đảng

và Nhà nước ta đã và đang từng bước tiến hành chủ trương, đường lối đổi mới toàn diện nền kinh tế - chính trị, văn hóa – xã hội của đất nước Với những mục tiêu, chính sách quan trọng như vậy, đã thu hút được rất nhiều vốn đầu tư của các cá nhân, doanh nghiệp trong và ngoài nước phục vụ cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng phát triển kinh tế - xã hội là điều kiện tiên quyết giúp nước ta có đủ sức mạnh để có thể tham gia vào thị trường rộng lớn này

Ngày nay, các dự án đầu tư vào đất ngày càng nhiều, cùng với quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước là tốc độ đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ trên cả nước Với tốc độ phát triển kinh tế - xã hội như hiện nay, làm cho nhu cầu về thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất ngày càng lớn Để cho các dự án đầu tư vào các công trình phục vụ cho mục đích Quốc phòng –

An ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, mục đích phát triển kinh tế có tính khả thi và đúng tiến độ thì công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng (BT&GPMB) đóng một vai trò hết sức quan trọng Vì nó là điều kiện ban đầu để triển khai dự án đầu tư: Nó có thể là động lực thúc đẩy các dự án được triển khai nhanh, đúng tiến độ nhưng ngược lại nó cũng có thể trở thành rào cản và luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây khiếu kiện, mất ổn định an ninh vì khi thực hiện công tác này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của tổ chức, cá nhân và hộ gia đình

Cùng với sự phát triển của tỉnh Điện biên nói chung và huyện điện biên nói riêng trong những năm gần đây có nhiều công trình, dự án được triển khai

nhằm mục đích đẩy mạnh nền kinh tế của tỉnh, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và góp phần không nhỏ vào sự nghiệp phát triển chung của toàn tỉnh như: Các dự án trong khu vực cửa khẩu tây trang, dự án cửa khẩu huổi puốc ,dự án quốc lộ 27 Tuy nhiên, có những dự án đã hoàn thành, các công trình đã đưa vào sử dụng nhưng vẫn còn những đơn thư khiếu nại

và các vấn đề liên quan đến đất đai của người dân yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết, nguyên nhân chính là do đâu có phải là do mức bồi thường chưa thỏa đáng hay do một nguyên nhân khác? Công tác GPMB không chỉ

là di dời dân ra khỏi khu vực giải tỏa mà còn phải có kế hoạch cụ thể trong công tác tái định cư và hỗ trợ phát triển kinh tế để ổn định đời sống của người dân sau tái định cư

-Xuất phát từ thực tế đó, được sự đồng ý và giúp đỡ Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý tài nguyên – Trường Đại học Nông

lâm, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Trần Thị Phả – em tiến hành

nghiên cứu đề tài “Đánh giá công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng

của dự án xây dựng công trình Đường Bản Na Phay - Pu Lau tại xã Mường Nhà, huyện Điện Biên – tỉnh Điện Biên”

1.2 Mục tiêu của đề tài

- Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của dự

án xây dựng công trình Đường Bản Na Phay - Pu Lau tại xã Mường Nhà , huyện Điên Biên

- Đề xuất phương án giải quyết có tính khả thi và rút ra bài học kinh nghiệm cho công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng cho địa phương trong thời gian tới

1.3 Yêu cầu của đề tài

- Hiểu và nắm vững các chính sách bồi thường, GPMB cũng như các văn bản pháp lý có liên quan đến công tác GPMB

- Các số liệu, tài liệu khách quan, chính xác

- Nắm chắc Luật đất đai, các thông tư, nghị định, văn bản dưới luật, các quy định có liên quan đến công tác bồi thường thiệt hại và GPMB

- Điều tra thu thập kết quả của việc GPMB, phân tích và nhận xét của dự án

- Đề xuất các phương án, giải pháp trên cơ sở các Nghị định, Quy định, kết quả nghiên cứu phù hợp với thực tế của địa phương và mang tính khả thi

1.4 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài

1.4.1 Ý nghĩa khoa học

- Đề tài nghiên cứu một cách toàn diện và có hệ thống về các chính sách bồi thường GPMB khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn huyện Điện Biên và đề xuất các phương án có tính khả thi và rút kinh nghiệm cho công tác GPMB

- Góp phần hoàn thiện chính sách, phương thức bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bạn huyện

- Góp phần hạn chế, giải tỏa những bức xúc về khiếu kiện của người dân bị thiệt hại do phải giải tỏa mặt bằng, bàn giao đất để triển khai dự án trên địa bàn

- Việc hoàn thành đề tài là cơ sở cho sinh viên củng cố và hoàn thiện kiến thức đã học, đồng thời là cơ sở để sinh viên bước đầu tiếp cận với công tác đền bù GPMB

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài

- Trong công cuộc CNH - HĐH, việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài và phát triển cơ sở hạ tầng là yếu tố quan trọng trong chiến lược đưa đất nước ta đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo đúng lộ trình Có thể nói công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng có vai trò không thể thiếu trong quá trình phát triển kinh tế, đẩy nhanh tốc độ xây dựng cơ sở hạ tầng, đưa đất nước lên tầm cao mới

- Hiện nay, cơ sở hạ tầng của đất nước ta còn hạn chế nên việc thu hút vốn và tạo niềm tin cho các nhà đầu tư trong nước cũng như nước ngoài còn gặp nhiều khó khăn Công tác giải phóng mặt bằng nhanh chóng sẽ giúp

ta có lợi thế trong cạnh tranh và thu hút vốn của các nhà đầu tư

- Công tác giải phóng mặt bằng kéo dài sẽ làm chậm tiến độ của các dự

án, làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân trong khu vực dự án cũng như đánh mất niềm tin cho các nhà đầu tư Chính vì vậy công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện tốt sẽ góp phần đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, phục vụ phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân

* Một số khái niệm cơ bản

Luật Đất đai năm 1993 đã khẳng định đất là loại tài sản có giá và giá

đó được công nhận ở quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê và bước đầu mở ra thị trường bất động sản tại Việt Nam Luật Đất đai năm 2003 cũng đã có những đổi mới quan trọng trong việc thu hồi đất, nó đã góp phần hoàn thiện hơn các chính sách về pháp luật đất đai Sau đây là một số khái niệm cơ bản trong quá trình bồi thường thiệt hại và hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất:

- Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa, cây cối, các công trình xây dựng và một bộ phận dân

cư trên một phần đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới

- Thu hồi đất: “Là việc Nhà nước ra Quyết định hành chính để thu lại quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã,

phường, thị trấn quản lý theo quy định của Luật Đất đai năm 2003 (theo khoản 5, Điều 4, Luật Đất đai năm 2003)

2.1.1 Bồi thường

Bồi thường là đền bù những tổn hại đã gây ra Đền bù là trả lại xứng với giá trị hoặc công lao Như vậy, bồi thường là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hành vi của chủ thể khác

Việc bồi thường có thể bằng các hình thức:

- Bồi thường bằng tiền hoặc các vật thể ngang giá

- Bồi thường bằng cả vật chất và cả tinh thần cho người bị thu hồi đất

Về mặt hành chính đây là một quá trình không tự nguyện, có tính cưỡng chế

Bồi thường khi nhà nước thu hồi đất là việc nhà nước trả lại giá trị

quyền sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi (theo khoản 6, Điều 4, Luật Đất đai năm 2003)

Ngoài các khoản hỗ trợ còn một hình thức bồi thường nữa là tái định cư

2.1.3 Tái định cư

Tái định cư (TĐC) là việc di chuyển đến một nơi ở mới để sinh sống và làm ăn Tái định cư bắt buộc là sự di chuyển không thể tránh khỏi khi nhà nước thu hồi đất hoặc trưng dụng đất để thực hiện các dự án phát triển

TĐC được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản,

di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống, thu thập, cơ sở vật chất, tinh thần ai đó Tái định cư là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về kinh tế - xã hội đối với bộ phận dân cư đã gánh chịu

vì sự phát triển chung của đất nước

Hiện nay nước ta, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí tái định cư bằng hình thức sau:

- Bồi thường bằng nhà ở

- Bồi thường bằng đất ở mới

- Bồi thường bằng tiền để xây dựng nơi ở mới

Tái định cư là việc không thể tách rời và giữ vị trí rất quan trọng trong chính sách giải phóng mặt bằng

2.2 Cơ sở pháp lý của đề tài

2.2.1 Các văn bản pháp quy của Nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường và GPMB

1 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

2 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

3 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ Quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;

4 Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Tài nguyên

và môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất;

5 Thông tư số 57/2010/TT-BTC ngày 16/4/2010 của Bộ Tài chính quy định việc lập dự toán, sử dụng và quyết toán kinh phí tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất;

6 Luật đất đai 2013

7.Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai

8 Nghị định số197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

9.Nghi định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá đất

10 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ về Quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất,thực hiện việc sử dụng đất, trình tự bồi thường hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai

2.2.2 Những văn bản pháp quy của tỉnh Điện Biên liên quan đến công tác bồi thường và GPMB

-Quyết định số 21 / 2008/QĐ-UBND ngày 22/12/2008 của UBND tỉnh Điện Biên về việc ban hành giá bảng giá các loại đất năm 2008 trên địa bàn tỉnh Điện biên

- Quyết định số 12/2011/QĐ-UBND ngày 10/05/2011 của UBND tỉnh Điện Biên ban hành đơn giá bồi thường thiệt hại về tài sản, cây trồng và vật nuôi trên đất khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Điện biên

- Quyết định số 15/2011/QĐ-UBND ngày 30/05/2011 của UBND tỉnh Điên biên ban hành đơn giá bồi thường, hỗ trợ thiệt hại về tài sản (nhà cửa, vật kiến trúc, cây trồng và vật nuôi) trên đất khi nhà nươc thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Điên biên

2.3 Cơ sở thực tiễn của đề tài

2.3.1 Tình hình giải phóng mặt bằng ở một số nước trên thế giới

Đối với bất cứ quốc gia nào trên thế giới đất đai là nguồn lực quan trọng cơ bản của mọi hoạt động đời sống kinh tế - xã hội Khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ cho các mục đích của quốc gia đã làm thay đổi toàn bộ đời sống kinh tế của hàng triệu người dân Đặc biệt ở những nước đang phát triển người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp thì đó là vấn đề sống còn của

họ Dưới đây là một số kinh nghiệm trong công tác giải phóng mặt bằng của một số nước:

2.3.1.1 Chính sách bồi thường và tái định cư của một số ngân hàng trên thế giới Ngân hàng

Thế giới (WB) là một trong những tổ chức tài trợ quốc tế đầu tiên đưa

ra chính sách về tái định cư bắt buộc Tháng 2/1980, lần đầu tiên chính sách tái định cư được ban hành dưới dạng một Thông báo hướng dẫn các hoạt động nội bộ cho nhân viên Từ đó đến nay chính sách tái định cư đã được sửa đổi và ban hành lại nhiều lần Như chúng ta đã biết, Khi Nhà nước thu hồi đất

và tái định cư thì những người bị ảnh hưởng, là những người mà do hậu quả của dự án họ phải chịu thiệt hại toàn bộ hay một phần tài sản vật chất và phi vật chất, bao gồm nhàcửa, cộng đồng, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, các phương tiện sản xuất bao gồm đất đai, nguồn thu nhập, kế sinh nhai

do đất đai tạo ra, đặc trưng văn hóa và tiềm năng về sự hỗ trợ lẫn nhau để đảm bảo đời sống, tài nguyên cho sự sinh tồn và hệ sinh thái Kinh nghiệm của WB cho thấy việc tái định cư không tự nguyện do các dự án phát triển gây nên, trong trường hợp không thể giảm thiểu được thường dẫn đến những hiểm họa nghiêm trọng về kinh tế, xã hội và môi trường do các hệ thống sản xuất bị phá vỡ, con người phải đối mặt với sự bần cùng hóa khi những tài sản, công cụ sản xuất hay nguồn thu nhập của họ bị mất đi Tất cảnhững điều đó nếu giải quyết không tốt sẽ dẫn đến những khó khăn,căng thẳng về xã hội và

dễ dàng dẫn tới sự bần cùng hóa đời sống dân cư Chính vì vậy mà chính sách tái định cưcủa WB đã đưa ra những nguyên tắc hướng dẫn cơ bản đó là:

- Tái định cư không tự nguyện cần tránh được ở mọi nơi có thể tránh được hoặc giảm đến mức tối thiểu bằng cách đưa ra mọi phương án có thể lựa chọn trong quá trình thiết kế kỹ thuật

- Ở những nơi mà tái định cư không tự nguyện là không thể tránh khỏi, hoạt động tái định cư cần được nhận thức và thực thi như những chương trình phát triển bền vững, cần cung cấp đủnguồn đầu tư để giúp những người bị dự

án ảnh hưởng tiêu cực được chia sẻ lợi ích của dự án, những người bị ảnh hưởng cần được tham khảo ý kiến đầy đủ và cần được tham gia vào quá trình lập kế hạch và thực hiện các chương trình tái định cư

- Những người bị ảnh hưởng cần được trợ giúp nhằm được cải thiện điều kiện sống của mình hoặc ít nhất là khôi phục được mức sống cũ như trước khi có dựán

- Từ tháng 02/1994, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã bắt đầu áp dụng bản hướng dẫn hoạt động của WB về tái định cư và từ tháng 11/1995 Ngân hàng này đã có chính sách riêng của Ngân hàng về tái định cư bắt buộc Theo chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư của WB và ADB thì việc thiếu các quyền pháp lý chính thức về đất sẽ không cản trở việc

bồi thường cho một nhóm dân bị ảnh hưởng và những người ảnh hưởng còn được mở rộng cả với đối tượng không bị thiệt hại về đất đai và tài sản mà chỉ bịảnh hưởng nhỏ về mặt tinh thần Đối với đất đai và tài sản được bồi thường, chính sách của WB và ADB là phải bồi thường theo giá xây dựng mới đối với tất cả các côngtrình xây dựng và quy định thời hạn bồi thường tái đinh cư hoàn thành trước một tháng khi dự án triển khai thực hiện Khôi phục thu nhập là một yếu tố quan trọng của tái định cư khi những người bị ảnh hưởng

bị mất cơ sở sản xuất, công việc kinh doanh, việc làm hay những thu nhập khác, bất kể là họ có mất nơi ở hay không Các bước cơ bản trong chương trình khôi phục thu nhập của WB và ADB đó là:

- Phân tích các hoạt động kinh tế củ tất cả những người bị ảnh hưởng (theo giới, nhóm tuổi, trình độ văn hóa, kỹ năng, thu nhập, số người trong hộ gia đình,nguyện vọng, các phương án) để đánh giá các nhu cầu của họ

- Xác định các chương trình khôi phục thu nhập đa dạng (cho cả cá nhân lẫn các nhóm đặc biệt) thông qua việc tư vấn về lợi ích và sự phân tích khả thi về tài chính và thị trường

- Kiểm tra các chương trình đào tạo và tạo thu nhập với người bị ảnh hưởng được lựa chọn trên cơ sở thử nghiệm

- Nhân rộng việc thửnghiệm

- Đánh giá chương trình và hỗ trợ kỹthuật bổ sung nếu cần thiết Việc lập kế hoạch cho công tác bồi thường tái định cư được các tổchức cho vay vốn quốc tế coi là điều kiện bắt buộc trong quá trình thẩm định dự án Mức độ chi tiết của kế hoạch phụ thuộc vào số lượng người bị ảnh hưởng và mức độ tác động của dự án Kế hoạch bồi thường tái định cư phải được coi là một phần của chương trình phát triển cụ thể, cung cấp đầy đủ nguồn vốn và cơ hội cho các hộ bị ảnh hưởng Ngoài ra còn phải áp dụng các biện pháp sao cho người bị di chuyển hòa nhập được với cộng đồng mới

2.3.1.2 Trung quốc

Về pháp luật đất đai có nhiều nét tương đồng với pháp luật đất đai ở Việt Nam Tuy nhiên, nhìn tổng thể việc chấp hành pháp luật của người Trung quốc rất cao Việc sử dung đất tai Trung quốc thực sự tiết kiệm, nhà nước Trung quốc hoàn toàn cấm việc mua bán chuyển nhược đất đai Do vậy, thi trường đất đai gần như không tồn tại mà chỉ có thị trường nhà ở

Về viêc đền bù thiệt hại về đất đai, do đất đai thuộc sở hữu nhà nứơc nên không có chính sách đền bù thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất, kể cả đất nông nghiệp, tùy trường hợp cụ thể, nhà nước sẽ cấp đất mới cho chủ sử dụng

bị thu hồi đất

Về phương thức đền bù thiệt hại, nhà nước thông báo cho người sủ dụng đất biết trước việc họ sẽ bị thu hồi đất trong thời hạn một năm Người dân có quyền lựa chọn các hình thức đền bù bằng tiền hoặc bằng nhà tại khu ở mới.Tại thủ đô Băc Kinh và Thành phố Thượng Hải ,người dân thường lựa chọn đền bù bằng tiền và tự tìm chỗ ở mới phù hợp với công việc nơi làm việc của mình

Về giá đền bù thiệt hại, tiêu chuẩn là giá thị trường Mức giá nay cũng được nhà nước quy định cho từng khu vực và chất lượng nhà, đồng thời được điều chỉnh rất linh hoạt cho phù hợp với thực tế,vừa được coi là nhà nước tác động điều tại chính thị trường đó Đối với đất nông nghiệp , việc đền bù thiệt hai theo tính chất của đất và loại đất ( tốt, xấu)

Về tái định cư, các khu tái định cư và các khu nhà ở được xây đồng bộ

và kịp thời, thường xuyên đáp ứng nhu cầu sử dụng khác nhau Các chủ sủ dụng phải di chuyển đều được chính quyền chú ý điều kiện về việc lam, đối với các đối tượng chính sách xã hội được nhà nước có chính sách xã hội riêng

Khi di dời thực hiện nguyên tắc ở chỗ mới tốt hơn chỗ cũ Khu tái định

cư được quy hoạch tổng thể (nhà ở ,trường học, chợ) , cân đối được giao thông động và tĩnh Trong quá trình đền bù , GPMB phải lập các biện pháp xử

lý đối với việc sắp xếp bồi thường khi không đạt được thống nhất Khi không đạt được thống nhất sẽ xử lý theo phương thức trươc tiên là dựa theo trọng tài , sau theo khiếu tố

Tiêu chuẩn sắp xếp bồi thường di dời nhà cửa hiện nay của Thành Phố Thượng hải được thực hiện theo 3 loại:

- Loại 1: Lấy theo giá trị thị trường của nhà đất đối với nhà bị tháo dời

cộng thêm với “ Giá tăng thêm nhân với diện tích xây dựng của ngôi nhà bị tháo dơ”

- Loại 2: Đổi nhà theo tiêu chuẩn giá trị, bố trí nhà lấy theo giá trị thị trường ,giá tương đương với giá trị nhà bị tháo dời

-Loại 3: Bố trí nhà theo tiêu chuẩn diện tích , đây là tiêu chuẩn mà chính quyền quận, huyện nơi có di dời lập ra đối với những người có khó khăn về nhà ở Người bị di dời có thể chọn hình thức bố trí phù hợp, Dựa vào khu vực bố trí nhà ở để tăng diện tích, dựa theo phân cấp từng vùng trong thành phố Càng ra ngoại vi càng được hệ số tăng thêm, mức tăng thêm có thể

là 70% ,80% hay 100%

2.3.1.3 Thái lan

Không có chính sách đền bù tái định cư quốc gia, vì đa hình thức sở hữu đất đai nhưng hiến pháp năm 1982 quy định việc trọng dụng đất cho mục đích xây dựng cơ sở hạ tầng, quốc phòng , phát triển nguồn tai nguyên cho đất nước, phát triển đô thị, cải tạo đất đai và các mục đích công cộng khác phải theo thời giá trị thị trường cho những ngư ời hợp pháp về tất cả các thiệt hại do việc trưng dụng gây ra và quy định việc đền bù phải khách quan cho người chủ mảnh đất và người có quyền thừa kế tài sản đó Dựa trên các quy

tắc này, các ngành có quy định chi tiết cho việc thực hiện trưng dụng đất của ngành mình

Năm 1987 , thái lan ban hành luật về trưng dụng bất động sản áp dụng cho việc trưng dụng đất sử dụng vào các mục đích xây dựng tiện ích công cộng, quốc phòng , phát triển nguồn tài nguyên hoặc các lợi ích khác cho đất nước, phát triển đô thị , nông nghiệp , công nghiệp ,cải tạo đất đai vào mục đích công cộng Luật quy định những nguyên tắc về trưng dụng đất , nguyên tắc tính giá trị đền bù các loại tài sản bị thiệt hại Căn cứ vào đó, từng ngành

đã ra quy định cụ thể về trình tự tiến hành đền bù TĐC, nguyên tăc cụ thể xác định giá trị đền bù, các bước lập và phê duyệt dự án đền bù,thủ tục thành lập các cơ quan, ủy ban tính toán đền bù TĐC, trình tự đàm phán , nhận tiền đền

bù , quyền khiếu nại,quyền khởi kiện để ra tòa án Ví dụ:

Trong ngành điện năng thì cơ quan điện lực Thái Lan là nơi có nhiều

dự án đền bù TĐC lớn nhất nước, họ đã xây dựng chính sách riêng với mục tiêu:”Đảm bảo cho những người bị ảnh hưởng một mức sống tốt hơn” thông qua việc cung cấp cơ sở hạ tầng có chất lượng và đạt mức tối đa nhu cầu, đảm bảo cho những người bị ảnh hưởng có thu nhập cao hơn và được tham gia nhiều hơn vào quá trình phát triển xã hội , vì vậy thực tế đã tỏ ra hiệu quả khi cần thu hồi đất trong nhiều dự án

2.3.1.4 Thành phố Hà Nội

Trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện đang có rất nhiều dự án liên quan đến công tác bồi thường GPMB Theo ban ch ỉđạo GPMB thành phố hiện đang có 1.047 dự án liên quan đến thu hồi đất, GPMB với tổng diện tích đất thu hồi là 10.358 ha

Trong đó, 7 tháng đầu năm 2012, đơn vị này đã hoàn thành công tác GPMB với 110 dự án (gồm 67 dự án hoàn thành xong toàn bộ và 43 dự án hoàn thành theo phân kỳ đầu tư), với diện tích đất đã GPMB được đạt 749,70

ha đất (70% so với cùng kỳ của năm 2011), chi trả hơn 4965 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ cho 17.367 tổ chức, hộ gia đình, cá nhân và bố trí tái định cư cho 564 hộ

Hiện trên địa bàn các quận, huyện , thị xã, các chủ đầu tư đang tích cực triển khai hơn 60 dự án trọng điểm theo kế hoạch của Bộ GTVT và theo Chương trình số 07-CTr/TU của Thành phố ( trong đó có 17 dự án chưa xong thủ tục GPMB và 17 dự án không phải thực hiện GPMB) 17 dự án trọng điểm của thành phố đang được khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý để triển khai công tác GPMB, thực hiện dự án

Một số dự án đã cơ bản hoàn thành và bàn giao mặt bằng từng phần cho chủ đầu tư đ ểđảm bảo tiến độ khởi công, thi công như: Cung Hữu nghịViệt Trung (Từ Liêm); cầu Nhật Tân và đường dẫn 2 bên đầu cầu (Đông Anh, Tây Hồ); Mặc dù, đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư GPMB các dựán trên địa bàn thành phố 7 tháng đầu năm 2012 đã đạt được kết quả nhất định, song ông Phó trưởng Ban chỉ đạo GPMB Hà Nội cũng cho biết, hiện ở một số dự án tiến độ xử lý dứt điểm những tồn tại để bàn giao toàn bộ mặt bằng cho chủ đầu tư còn chậm so với yêu cầu chỉ đạo của Chính phủ và UBND thành phố (như tại các dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, cải tạo nâng cấp Quốc lộ 32, Quốc lộ 3 mới đoạn Hà Nội – Thái Nguyên

Trong thời gian tới Ban chỉ đạo GPMB Thành phố sẽ phối hợp,kết hợp chặt chẽ với các quận, huyện chủ đầu tư để giải quyết những vướng mắc trong việc GPMB, đẩy nhanh thực hiện dự án

2.3.2.2 Phú Thọ

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bồi thường GPMB đối với phát triển đô thị, công tác bồi thường GPMB luôn luôn được các cấp Uỷ Đảng, chính quyền quan tâm, tập trung công sức chỉ đạo giải quyết Thành phố đã

thành lập được ban chuyên trách công tác bồi thường GPMB Năm 2009, thành phố Việt Trì triển khai bồi thường GPMB cho 81 dự án (trong đó có 47

dự án chuyển tiếp) Đến nay đã có 25 dự án cơ bản hoàn thành và bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư Một số dự án trọng điểm đang được tập trung tiến hành kiểm kê, bồi thường, giải phóng mặt bằng như: Dự án đường Nguyễn Tất Thành giai đoạn II đường cao tốc Nội Bài –Lào Cai; đường 32C,Quảng trường Hùng Vương Với sự nỗ lực của các cơ quan chức năng của thành phố, đến nay đã kiểm kê được 199 ha của trên 6.300 hộ; trình thẩm định được 178

ha, đã phê duyệt phương án bồi thường gần 102 ha của 3.434 hộ với số tiền trên 108 tỷ đồng

Trong năm, một số chế độ bồi thường được điều chỉnh , bổ xung, thay đổi theo Nghị định 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ 01/10/2009 UBND tỉnh vừa có Quyết định số 3995/2009/ QĐ-UBND ngày 20/11/2009 Ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự thủ tục thực hiện khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh, có hiệu lực từ ngày 30/11/2009 Vì vậy, các hộ có đất bị thu hồi chưa chấp nhận bồi thường theo đơn giá cũ, không hợp tác, không cho kiểm kê, một số bộ phận nhân dân nhận thức về chính sách bồi thường GPMB còn hạn chế Những điều này đã gây ảnh hưởng, khó khăn trong quá trình thực hiện công tác bồi thường GPMB, chậm tiến độ triển khai các dự án

Để giải quyết tình trạng này, hiện nay, bên cạnh đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao phát triển đô thị Thành phố đang tích cực triển khai nhiều biện pháp thiết thực; thực hiện đúng chế độ chính xác theo quy định; phấn đấu đẩy mạnh tin độ, sớm bàn giao mặt bằng cho chủ dự án đầu tư phát triển hạ tầng; góp phần để thành phố đạt mục tiêu trở thành đô thị loại I vào năm 2015

2.3.1.6 Kinh nghiêm cho Việt Nam

Qua nghiên cứu chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư của một số nước và các tổ chức ngân hàng quốc tế, Việt nam chung ta cần học hỏi các kinh nghiệm để tiếp tục hoàn thiện chính sách bồi thường , hỗ trợ GPMB ở một số điểm sau:

-Hoàn thiện các quy định về công tác định giá đất noi chung và định giá đất để bồi thường, hỗ trợ GPMB và tái định cư nói riêng bằng cách thành lập các đơn vị tư vấn trong việc điều tra , nghiên cứu và xây dựng giá đất ở các tỉnh, thành phố cả nước để giúp nhà nước xây dựng được một khung giá phù hợp sao cho hài hòa giữa lợi ích của người và lợi ích quốc gia

- Công khai hóa đầy đủ các thông tin liên quan về dự án cũng như chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các hộ dân bị thu hồi được biết , được bàn và kiểm tra

- Quan tâm hơn nữa đối với việc lập quy hoạch và xây dựng các khu tái định cư ; các chế độ chính sách của những người bị thu hồi đất ; giá cả đền bù phải sát với giá thị trường ; xử lý hài hòa lợi ích và quyền lợi của người bị thu hồi đất, chủ đầu tư với nhà nước

- Ngoài khoản tiền hỗ trợ bồi thường , hỗ trợ theo quy định cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ trong việc chuyển đổi nghề và tạo công ăn việc làm sau khi bị thu hồi đất

2.3.3 Tình hình giải phóng mặt bằng huyện Điện Biên trong những năm gần

đây

Trong những năm gần đây, huyện Điên biên đã có rất nhiều dự án liên quan đến công tác GPMB Năm 2012, huyện Điện biên triển khai 19 dự án giải phóng mặt bằng với tổng diện tích thu hồi trên 573 ha với khoảng trên 4.000 hộ bị ảnh hưởng Kết thúc năm 2012, huyện đã thực hiện hoàn thành 11

dự án, giao chủ đầu tư với diện tích gần 100 ha và chi trả cho các hộ bị ảnh hưởng trên 5000 tỷ đồng.Có trên 5 dự án giải phóng mặt bằng bị ách tắc và

phải khắc phục tồn tại sau chi trả Nguyên nhân là do công tác bố trí khu tái định cư thiếu chủ động, chưa kịp thời gây khó khăn cho việc di chuyển của các tổ chức và hộ gia đình Bên cạnh đó một số dự án đã được GPMB nhưng tiến độ triển khai đầu tư chậm

Trong thời gian tới Trung tâm phát triển quỹđất và giải phóng mặt bằng huyện Điện biên sẽ phối, kết hợp chặt chẽ với HĐND - UBND huyện chủ đầu

tư để giải quyết những vướng mắc trong việc GPMB, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án

2.4 Quy trình tiến hành bồi thường thiệt hại của dự án xây dựng Đường

Bản Na Phay – Pu Lau tại xã Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên

Quy trình bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư của dự án được tiến hành như sau:

- Bước 1: Thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; tổ tư vấn trong khu vực GPMB

- Bước 2: Công khai cho các hộ biết phạm vi thu hồi đất co dự án để các hộ có kế hoạch di chuyển tài sản, chỗ ở, nhanh chóng ổn định đời sống

- Bước 3: Hướng dẫn các hộ tự kê khai tài sản, đất đai, xác đinh bổ sung số khẩu, số lao động, diện tích được giao, photo các loại giấy tờ có liên quan đến thửa đất

- Bước 4: Công khai chính sách bồi, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi, công khai tiến độ dự án, thời hạn chậm nhất mà các hộ phải di chuyển

- Bước 5: Công khai đơn giá, bồi thường đất đai, tài sản cho các hộ biết, giải đáp thắc mắc nếu có

- Bước 6: Kiểm kê, kiểm tra thực tế so với tờ khai của các hộ và thu hồi giấy tờ nhà đất có liên quan Nếu các hộ không kê khai, không ký vào biên bản kiểm kê thì phải lập biên bản có xác nhận của chính quyền cơ sở

+ Biên bản kê khai tài sản, nhà cửa, vật kiến trúc cây cối, khối lượng riêng biệt, ghi đủ các thông số trong bảng giá bồi thường quy định

+ Biên bản kê khai đất đai thể hiện diện tích, hạng đất, số thửa đất trên bản đồ

- Bước 7: Công khai số liệu sau khi kiểm tra, kiểm kê cho từng hộ biết, có đầy đủ chữ ký của chủ hộ và tổ công tác, xác nhận của Ủy ban nhân dân xã

- Bước 8: Lập phương án bồi thường theo quy định (Bao gồm biểu tổng hợp và biểu tính toán chi tiết)

- Bước 9: Tổ chức thực hiện:

+ Công khai phương án bồi thường đã được phê duyệt cho các hộ biết + Công bố lịch trả tiền bồi thường theo phương án đã được phê duyệt + Tổ chức chi trả tiền bồi thường

+ Quy định thời gian cho các hộ di chuyển và bàn giao mặt bằng cho chủ dự án

- Bước 10: Giải quyết những tồn tại (nếu có):

+ Giải đáp những vướng mắc của hộ gia đình được nhận tiền bồi thường những thiếu sót nếu có

+ Sau khi có quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường bồi thường GPMB, tái định cư đã được cơ quan Nhà nước xét duyệt Được công bố, có hiệu lực thi hành, người có đất bị thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất

+ Trường hợp người bị thu hồi đất không chấp hành Quyết định thu hồi đất thì UBND cấp có thẩm quyền Quyết định thu hồi đất, ra Quyết định cưỡng chế Người bị cưỡng chế thu hồi đất phải chấp hành Quyết định cưỡng chế

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

- Kết quả thực hiện công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng công trình: Đường Bản Na Phay – Pu Lau tại xã Mường Nhà huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên:

+ Đất, tài sản gắn liền trên đất

+ Những chính sách và công tác thực hiện giải phóng mặt bằng của dự án

3.3 Nội dung nghiên cứu

3.3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiê, kinh tế - xã hội

Điều tra cơ bản về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình quả

lý sử dụng đất tại địa phương

- Điều kiện tự nhiên

- Điều kiện kinh tế – xã hội

- Hiện trạng sử dụng và tình hình quản lý đất đai tại địa phương

3.3.2 Đánh giá thực trạng công tác bồi thường GPMB

- Kết quả thống kê về đất, tài sản, cây cối, hoa màu đã được bồi thường trong dự án xây dựng công trình Đường Bản Na phay-Pu Lau

- Kết quả bồi thường về đất, tài sản, cây cối, hoa màu đã được bồi thường trong dự án xây dựng công trình Đường Bản Na Phay- Pu Lau

3.3.3 Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án nâng xây dựng công trình Đường Bản Na Phay - Pu Lau qua ý kiến của người dân 3.3.4 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn mà ban đền bù GPMB gặp phải khi tiến hành công tác bồi thường và GPMB của dự án

3.3.5 Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường và GPMB ở huyện Điện Biên – tỉnh Điện Biên

3.4 Phương pháp nghiên cứu

3.4.1 Phương pháp thu thập số liệu

3.4.1.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp

- Thu thập tài liệu, số liệu, các báo cáo quy hoạch, báo cáo tổng kết, các nghị định, quyết định, thông tư, công văn hướng dẫn việc thực hiện công tác bồi thường GPMB từ phòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm Phát triển Quỹ đất của huyện

- Thu thập tài liệu, số liệu có liên quan tại các phòng ban liên quan đến công tác bồi thường GPMB

3.4.1.2 Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp

- Điều tra thực địa, phỏng vấn trực tiếp các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng bởi dự án bằng bộ phiếu điều tra Lựa chọn ngẫu nhiên 50

hộ trong tổng số 331 hộ (phụ lục – 01)

- Điều tra cán bộ quản lý và các cán bộ chuyên môn về lĩnh vực quản lý đất đai bằng bộ phiếu điều tra (10 phiếu tại phụ lục – 02)

3.4.2 Phương pháp xử lý thông tin, số liệu

- Phương pháp thống kê: Thống kê các số liệu đã thu thập được về tổng diện tích, tổng số tiền bồi thường, cũng như chi tiết về từng loại đất và mức ảnh hưởng của dự án

- Phương pháp xử lý số liệu: Ứng dụng các phần mềm như Word, Exel,… để tổng hợp và xử lý các tài liệu, số liệu

- Các số liệu từ phiếu điều tra được xử lý theo phương pháp toán học thông thường

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 4.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Mường Nhà

4.1.1 Điều kiện tự nhiên

4.1.1.1 Vị trí địa lý

Xã Mường nhà là một trong những xã vùng sâu, vùng xa cua huyện điện biên ,có diện tích tự nhiên là 15.901,50 ha, cách trung tâm Thành Phố Điện Biên Phủ khoảng 40,0 km về phia nam Có vị trí địa lý như sau:

+ Phía Đông giáp huyện Điện Biên Đông

+Phía tây giáp xã Na Tông và nước CHDCND Lào

+Phía nam giáp xã Phu Luông

+Phía bắc giáp xã Na Tông và huyện Điện Biên Đông

4.1.1.2 Địa hình, địa mạo

Mường nhà là xã có địa hình phức tạp, hướng dốc Đông nam –Tây bắc, địa hình có độ dốc lớn, bị chia cắt mạnh gây khó khăn cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân Độ cao trung bình thay đổi từ 500 – 1.300 m

4.1.1.3 Khí hậu

Mường nhà là xã miền núi tây bắc, mằn trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa Một năm có 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô Mùa mưa thường bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 9, mưa nhiều tập trung vào tháng 6 7 8; lượng bốc hơi lớn ,có độ ẩm không khí cao Mùa khô thường kéo dài từ tháng

10 đến tháng 3 năm sau, nhiệt độ thấp , chịu ảnh hưởng của gió lào, ít mưa, lượng bốc hơi nước nhỏ, độ ẩm không khí thường thấp

Chế độ nhiệt:

- Nhiệt độ trung bình trong năm là : 23,2 – 23,4 °C

- Nhiệt độ cao nhất tuyệt đối là : 38,6°C

- Nhiệt độ thấp nhất tuyệt đối là : 4°C

- Biên độ nhiệt giữa ngày và đêm chênh lệch khá lớn : 11,1°C

Sương muối: Vùng thung lũng trung bình từ 02 đến 04 năm xuất hiện một đợt sương muối nhẹ và 20 đến 40 năm xuất hiện một đợt sương muối nặng

Nhìn chung, khí hậu của huyện điện biên nói chung và của xã Mường Nhà nói riêng khá thuận lợi cho phát triển nông,lâm nghiệp và nhiều loại cây trồng phong phú Tuy nhiên, thời tiết cũng có những sự thay đổi đột ngột, thất thường gây ảnh hưởng không ít đến hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp

4.1.1.4 Các loại tài nguyên

- Tài nguyên đất

Các loại đất chính ở xã Mường nhà là: Đất Feralit phát triển trên nhóm

đá mac ma; đất Feralit phát triển trên nhóm đá trầm tích; Đất Feralit phát triển trên nhóm đá biến chất; Đất Feralit phát triển trên đất phù xa cổ ở ven suối,thung lũng Đất đai của xã có tầng đất dày và đa số có chất lượng tốt thích hợp cho trồng các loại cây công nghiêp lâu năm, cây ăn quả, cây ăn quả, cây nguyên liệu cũng như các loại cây rừng Ngoài ra, ở những vùng đất có

độ dốc thấp dọc theo các khe, suối có khả năng phát triển nghành nông nghiệp

mà chủ yếu là lúa nước

- Tài nguyên rừng

Hiện tại, diện tích đất có rừng của xã là 12.111,63 ha, chiếm 76,17% tổng diện tích đất tự nhiên, chủ yếu là rừng phòng hộ và rừng đặc dụng Trong những năm gần đây, rừng trên địa bàn xã vẫn bị tàn phá, số lượng thú

cũng như các cây gỗ lớn ngày càng giảm Song được sự quan tâm của nghành kiểm lâm, UBND xã đã tuyên truyền sâu rộng trong quần chúng nhân dân về lợi ích thiết thực của rừng Kiểm lâm huyện kết hợp với xã xây dựng quy ước bảo vệ rừng, tiến hành khoanh nuôi bảo vệ những khu vực rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ sung yếu, Tỉ lệ che phủ rừng hiện nay của xa là 58%

- Đôi với môi trường nước: Việc mất rừng gây nên sự suy thoái về trữ lượng nước và làm ô nhiễm môi trường nước Dạng nhiễm bẩn phổ biến nhất

là cát bùn và tăng độ đục của nước sông suối Việc sử dụng phân hóa học và hóa chất bảo vệ thực vật trong sản xuất nông nghiệp hiện tại chưa có tác động đến môi trường nước, tuy nhiên đây chính là một nguyên nhân tiềm ẩn tác động đến chất lượng nước mà chúng ta phải quan tâm

- Rác thải sinh hoạt và công nghiệp: Công tác thu gom , xử lý chất thải rắn của xã những năm gần đây đã được quan tâm Trên địa bàn xã đã có điểm thu gom rác thải , tuy nhiên diện tích điểm thu gom nhỏ, chưa đảm bảo cho công tác thu gom rác thải trên địa bàn xã

- Nghĩa trang nhân dân: Hiện nay đã có các khu nghĩa trang nghĩa địa tập trung cho từng bản, đảm bảo vấn đề cảnh quan và môi trường trên địa bàn

xã

* Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên và các nguồn tài nguyên thiên nhiên:

Với điều kiện tự nhiên nhất là vị trí địa lý , tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường xã Mường Nhà cho thấy xã có điều kiện cho sản xuất

và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đặc biệt là giao lưu trao đổi hàng hoá với các xã lân cận và với nước bạn Lào

Tuy nhiên xã Mường Nhà con có những hạn chế nhất định về điều kiện

tự nhiên, ảnh hưởng của khí hậu, thủy văn , địa hình

4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

4.1.2.1 Tình hình phát triển chung

- Tăng trưởng kinh tế

Nền kinh tế của xã Mường Nhà trong những năm qua còn gặp nhiều khó khăn Tuy nhiên , với sự cố gắng của cán bộ và nhân dân , kinh tế của xã Mường nhà năm 2013 cũng đã đạt được những kết quả nhất định , cụ thể như sau:

-Cơ cấu kinh tế của xã được xác định là:

+ Nông nghiệp – Lâm nghiệp : 95,50%

+Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp : 2,50%

+Thương mại – Dịch vụ : 2,00%

-Thu nhập binh quân/người/năm :7,00 triệu đồng

-Tỉ lệ phát triển dân số là :1,80%/năm

-Tỉ lệ hộ nghèo theo tiêu chuẩn mới :35,52%