Kết quả nghiên cứu đã đưa ra được một số nhận xét: Học sinh có cả bố và mẹ là CBCNVC thì có sự phát triển cơ thể tốt hơn so với học sinh các thành phần khác.. ở Việt Nam từ thập kỷ 70 đế
Trang 1TCNCYH 22 (2) - 2003
Một số nhận xét về sự phát triển cơ thể
của học sinh với nghề nghiệp của bố mẹ
Trần Văn Dần
Khoa Y tế công cộng - Đại học Y Hà Nội
Đề tài được tiến hành nghiên cứu ở ba tỉnh thành: Hà Nội, Thái Bình, Phú Thọ với 4410 học sinh
ở độ tuổi từ 8 - 14
Số học sinh được nghiên cứu là con của ba loại đối tượng cha mẹ:
- Bố và mẹ đang là CBCNVC nhà nước
- Bố hoặc mẹ là CBCNVC còn người kia làm nghề tự do
- Bố và mẹ là nông dân
Kết quả nghiên cứu đã đưa ra được một số nhận xét: Học sinh có cả bố và mẹ là CBCNVC thì
có sự phát triển cơ thể tốt hơn so với học sinh các thành phần khác Học sinh có cả bố và mẹ là nông dân thì có các chỉ số phát triển cơ thể thấp nhất Đó cũng là một cảnh báo là nhà nước cần có một sự quan tâm đặc biệt đến việc nâng cao đời sống cả về kinh tế - văn hoá - xã hội cho người nông dân ở các vùng kinh tế để tạo điều kiện thuận lợi cho con em họ phát triển cơ thể ngày càng tốt hơn
I Đặt vấn đề
Trong những thập kỷ qua trên thế giới đã
có nhiều công trình nghiên cứu về mối
tương quan giữa sự phát triển cơ thể ở các
lứa tuổi trẻ em với nghề nghiệp của bố mẹ,
đặc biệt tác giả ở các nước trong cộng đồng
các nước Đông Âu và Liên Xô cũ Xanhicova
[5], V.G Vlatovxki [6] Nhiều tác giả phương
Tây cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu
thuộc lĩnh vực này trong các thập kỷ 70 và
90 ở Việt Nam từ thập kỷ 70 đến nay cũng
đã có một số nhà khoa học quan tâm tới lĩnh
vực tuổi học đường như, Lê Nam Trà, Trần
Đình Long, Nguyễn Yên [2]… Tuy nhiên,
nghiên cứu về mối tương quan giữa quá
trình phát triển cơ thể của học sinh với nghề
nghiệp của bố mẹ các em thì còn ít được các
tác giả đề cập tới Với suy nghĩ trên, đề tài
được tiến hành trên ba vùng: Hà Nội, Thái
Bình và Phú Phọ với mục tiêu:
- Bước đầu tìm hiểu mối liên quan giữa
chiều cao và cân nặng với nghề nghiệp của bố
mẹ các em
II Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
- Đối tượng và địa điểm nghiên cứu: Học sinh từ 8-14 tuổi ở một số trường PTCS ở Hà Nội, Thái Bình và Phú Thọ Mỗi nhóm tuổi chọn ngẫu nhiên 35 học sinh nam và 35 học sinh nữ cho mỗi loại nghề nghiệp của bố mẹ Như vậy tổng số học sinh được nghiên cứu gồm
4410 em Trong đó có 2205 nam và 2205 nữ Mỗi địa điểm nghiên cứu có 1470 học sinh gồm 735 nam và 735 nữ Thời gian nghiên cứu trong năm học 1996 –1997
- Phương pháp nghiên cứu: áp dụng phương pháp nghiên cứu mô tả
- Sử dụng bộ phiếu nghiên cứu về xã hội học của Vụ Giáo dục thể chất - Bộ Giáo dục và Đào tạo Đo các chỉ số nhân trắc theo phương pháp của Nguyễn Quang Quyền [1] và xử lý số liệu thu được qua máy vi tính
Trang 2TCNCYH 22 (2) - 2003
Bố mẹ đều là CBCNVC
n=490
Bố hoặc mẹ là CBCNVC và làm nghề khác n=490
Bố mẹ là nông dân hoặc làm nghề tự do n=490
11 35 136,76±2,07 28,70±4,00 135,56±6,46 27,3±4,64 136,47±6,37 28,50±3,48
Nam
n=245
13 35 150,48±5,24 36,37±6,40 150,10±5,37 33,70±3,88 149,79±10,09 37,35±5,49
Nữ
n=245
Nhận xét:
1 Qua hai chỉ số chiều cao và cân nặng ở các em học sinh nam và nữ có bố và mẹ đều là CBCNVC nhà nước thì cao hơn so với các em cùng độ tuổi có bố hoặc mẹ là CBCNVC và một trong hai người làm nghề tự do, hoặc cả bố và mẹ đều làm nghề tự do hay nông dân Sự khác biệt này có ý nghĩa với P < 0,05 , nhưng về cân nặng thì chưa có sự khác biệt với p>0,05
2 Theo thứ tự xếp loại thì các em có bố và mẹ đều là CBCNVC có sự phát triển cơ thể tốt nhất, sau đó đến các em có bố hoặc mẹ là CBCNVC làm nghề tự do, cuối cùng là bố mẹ làm nghề tự do hoặc là nông dân
Trang 3TCNCYH 22 (2) - 2003
2 ở Thái Bình
Bố mẹ đều là CBCNVC
n=490
Bố hoặc mẹ là CBCNVC và làm nghề khác n=490
Bố mẹ là nông dân hoặc làm nghề tự do n=490
n
Nam
n=245
Nữ
n=245
Nhận xét:
1 Nam học sinh có bố mẹ là CBCNVC có sự phát triển về chiều cao cao hơn so với học sinh có
bố mẹ vừa là CBCNVC và làm nghề khác hoặc là nông dân hay nghề tự do, với p<0,05, còn về cân nặng thì sự khác biệt chưa rõ rệt
2 ở nữ cũng có kết quả tương tự, chiều cao ở hầu hết học sinh các nhóm tuổi là con có bố mẹ là CBCNVC thì cao hơn cơn của các đối tượng khác và cân nặng cũng chưa có sự khác biệt rõ rệt
Trang 4TCNCYH 22 (2) - 2003
3 ở Phú Thọ
Bố mẹ đều là CBCNVC
n=490
Bố hoặc mẹ là CBCNVC
và làm nghề khác n=490
Bố mẹ là nông dân hoặc làm nghề tự do n=490 Giới
Tuổi
n
Nam
n=245
Nữ
n=245
Nhận xét:
1 Qua hai chỉ số phát triển cơ thể thì chiều
cao của nam, nữ học sinh có bố mẹ là
CBCNVC phát triển tốt hơn so với học sinh có
bố mẹ là thành phần khác, đặc biệt là con em
nông dân có chiều cao thấp nhất
Còn về cân nặng của học sinh cũng giống
như ở Hà Nội và Thái Bình sự khác biệt này
chưa rõ rệt giữa 3 loại nghề nghiệp của bố mẹ
các em
IV Bàn luận
Sự phát triển cơ thể của học sinh có nghề
nghiệp của bố mẹ khác nhau có gì khác biệt
không?
Theo kết quả nghiên cứu của một số tác giả
Tây phương: Trong điều kiện kinh tế đầy đủ thì
sự phát triển thêm về chiều cao ở các thế hệ sau
là không đáng kể
Theo V.Volianxki và cộng sự [5] có nhận xét rằng: "Học sinh nông thôn phát triển cơ thể kém hơn so với học sinh thành thị Ví dụ: ở độ tuổi 8 tuổi thì học sinh nội thành hơn ngoại thành tới 5cm ở nam và 3cm ở nữ Nhận xét trên cũng phù hợp với đánh giá của Xanhicova [4]
Với kết quả nghiên cứu trên thấy rằng có sự khác biệt về chiều cao và cân nặng giữa các em học sinh có bố mẹ là CBCNVC so với các em học sinh có bố mẹ làm nghề tự do hoặc là nông dân, đặc biệt là chiều cao Còn về cân nặng ở hầu hết các nhóm tuổi từ 10 – 14 tuổi của nam học sinh có bố mẹ là CBCNVC thì có xu hướng nặng cân hơn so với học sinh có bố mẹ có nghề nghiệp khác hoặc làm nông dân Phải chăng sự
Trang 5TCNCYH 22 (2) - 2003
khác biệt này có sự liên quan đến mức thu nhập
của bố mẹ là CBCNVC ổn định hơn so với các
thành phần khác Cũng có thể do trình độ dân trí
của CBCNVC được nâng cao hơn do đó việc
chăm sóc và nuôi dưỡng các em tốt hơn Hoặc
là do điều kiện dinh dưỡng của các em có sự
khác biệt nhau giữa các đối tượng trên, phần
này cần có những đề tài phối hợp để có thể đưa
ra được những đánh giá khách quan hơn
Một số vùng nông thôn ở Thái Bình và Phú
Thọ được tiến hành nghiên cứu thấy rằng sự phát
triển cơ thể của các em kém hơn so với các em
cùng nhóm tuổi ở thành phố và thị xã Kết quả
này cũng phù hợp với nghiên cứu của Nguyễn
Yên (2) ở Hà Tây của Lê Nam Trà và cộng sự (1),
của Nguyễn Duy Thiết ở Thái Nguyên (3)
V Kết luận
1 Học sinh có cả bố và mẹ đều là CBCNVC
thì có các chỉ số phát triển cơ thể tốt hơn học
sinh cùng nhóm tuổi mà có bố hay mẹ là
CBCNVC còn người kia làm nghề tự do
2 Học sinh có cả bố và mẹ là CBCNVC
hoặc có một trong hai người là CBCNVC còn
một người làm nghề tự do thì có các chỉ số phát
triển cơ thể tốt hơn so với học sinh có cả bố và
mẹ là nông dân
Tài liệu tham khảo
và ứng dụng nghiên cứu trên người Việt Nam Nxb Y học, 1977, trang 55 – 81
2 Lê Nam Trà và cộng sự: (Những đặc
điểm về sự phát triển thể lực ở lừa tuổi học sinh Đề tài KX 07.07 tr 22
3 Nguyễn Yên: Nghiên cứu đặc trưng hình thái, sự tăng trưởng và phát triển cơ thể của người Việt Nam Đề tài KX 07.07.06, tr 26-29
4 Nguyễn Duy Thiết: Lao động ở lứa tuổi học sinh Đề tài KX 07.07.05
5 Xanhicova: Sự phát triển thể lực của học sinh Tài liệu dịch của Viện Khoa học Giáo dục, 1980
6 V.G Vlatovxki: Sự gia tốc tăng trưởng
và phát triển của trẻ em trong suốt thời đại ở cùng một nhóm tuổi Tài liệu dịch của Viện Khoa học Giáo dục, 1980
Summary Some comments about The development of the body
in students with the occupation of their parents This research was undertaken in three provinces: Hanoi, Thai Binh and Phu Tho with 4410 pupils aged 8 to 14
The pupils studied are the children of 3 types of parents:
- Both parents are government workers
- One parent is a government worker and the other works outside the government
- Both parents are farmers
The research findings show that pupils with both parents in government service have better physical development than the other groups Pupils whose parents are both farmers had the lowest level of the physical development indicators This is an important warning to the government for the need to pay special attention to improving the social, cultural and social lives of farmers in all regions to create good conditions for the future physical development of these children