Điều kiện thành lập chi nhánh của tổ chức luật sư và điều kiện đối với luật sư nước ngoài Theo Nghị định số 92/1998/NĐ-CP, tổ chức luật sư nước ngoài xin phép hành nghề tư vấn pháp luật
Trang 1thông tin
tạp chí luật học - 49
ThS Nguyễn Hồng Bắc * gày 10/11/1998 Chính phủ ban hành
Nghị định số 92/1998/ NĐ-CP về hành
nghề tư vấn pháp luật của tổ chức luật sư
nước ngoài tại Việt Nam Nghị định này
thay thế Nghị định số 42/CP ngày 8/7/1995
ban hành quy chế hành nghề tư vấn pháp
luật của tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt
Nam
Việc ban hành Nghị định số
92/1998/NĐ-CP đ5 góp phần thể chế hoá
chủ chương tiếp tục chính sách mở cửa kinh
tế, thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam
So với Nghị định số 42/CP, Nghị định số
92/1998/NĐ-CP có những điểm mới theo
hướng cởi mở hơn, tạo điều kiện thuận lợi
cho tổ chức luật sư nước ngoài vào hành
nghề tại Việt Nam Bài viết này đề cập một
số điểm mới cơ bản của Nghị định này
1 Điều kiện thành lập chi nhánh của
tổ chức luật sư và điều kiện đối với luật
sư nước ngoài
Theo Nghị định số 92/1998/NĐ-CP, tổ
chức luật sư nước ngoài xin phép hành nghề
tư vấn pháp luật tại Việt Nam phải có đủ các
điều kiện sau:
- Được thành lập và hoạt động hợp pháp
ở nước nơi tổ chức luật sư nước ngoài đó
mang quốc tịch
- Có khách hàng nước ngoài hoạt động
đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam
- Có uy tín trong hành nghề tư vấn pháp
luật
- Có thiện chí với Nhà nước Việt Nam
- Có phương án hoạt động và cam kết
thực hiện các nghĩa vụ của mình theo quy
định của Nghị định này và các quy định
khác của pháp luật Việt Nam
- Có cơ sở vật chất cần thiết cho hoạt
động tư vấn pháp luật
Tổ chức luật sư nước ngoài có đủ các
điều kiện trên được phép đặt chi nhánh tại Việt Nam Mỗi tổ chức luật sư nước ngoài
được phép đặt tối đa 2 chi nhánh tại Việt Nam Thời hạn hoạt động của chi nhánh tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam là 5 năm, tính từ ngày kí giấy phép và có thể
được gia hạn, mỗi lần gia hạn không quá 5 năm
Như vậy, so với Nghị định số 42/CP, Nghị định số 92/1998/NĐ-CP quy định chặt hơn, đó là các tổ chức luật sư nước ngoài phải được thành lập và hoạt động hợp pháp
ở nước nơi tổ chức đó mang quốc tịch thì mới đủ điều kiện đặt chi nhánh tại Việt Nam Quy định này nhằm nâng cao uy tín cho tổ chức luật sư nước ngoài khi hoạt
động tư vấn pháp luật tại Việt Nam Và để tạo điều kiện hơn nữa cho tổ chức luật sư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, pháp luật nước ta quy định gia hạn đối với giấy phép hoạt động của tổ chức luật sư nước ngoài dài hơn so với trước đây (trước đây quy định giấy phép có thể gia hạn mỗi lần không quá 3 năm)
Bên cạnh các điều kiện để thành lập chi nhánh của tổ chức luật sư nước ngoài, pháp luật nước ta còn đề ra các yêu cầu đối với luật sư nước ngoài
Luật sư nước ngoài xin hành nghề trong chi nhánh của tổ chức luật sư nước ngoài phải:
- Có giấy phép hành nghề tư vấn pháp luật do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp
- Có thiện chí với Nhà nước Việt Nam
- Không phải là người đang bị truy cứu
N
* Giảng viên Khoa luật quốc tế Trường đại học luật Hà Nội
Trang 2thông tin
50 - tạp chí luật học
trách nhiệm hình sự, người đang chấp hành
hình phạt, người chưa được xoá án
Ngoài ra, luật sư trưởng chi nhánh của tổ
chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam phải là
người đ5 hành nghề tư vấn pháp luật từ 5
năm trở lên
Trước đây theo Nghị định số 42/CP, các
luật sư nước ngoài muốn vào hành nghề tại
Việt Nam phải đ5 hành nghề tư vấn pháp
luật từ 5 năm trở lên tại một tổ chức luật sư
nước ngoài Quy định này khi áp dụng trong
thực tế đ5 gây khó khăn cho các tổ chức luật
sư nước ngoài khi cử luật sư của mình sang
làm việc trong chi nhánh tại Việt Nam Do
vậy, Nghị định mới quy định chỉ cần luật sư
trưởng chi nhánh phải có kinh nghiệm hành
nghề 5 năm trước khi vào hành nghề tại Việt
Nam
Theo Nghị định số 92/1998/NĐ-CP thì
phải có ít nhất một luật sư nước ngoài làm
việc thường xuyên tại chi nhánh ở Việt Nam
còn quy định trước đây thì mỗi chi nhánh
phải có ít nhất 2 luật sư thường xuyên làm
việc tại Việt Nam Quy định này không phù
hợp với tính chất của nghề luật sư, không
thực sự cần thiết đối với công tác quản lí của
Nhà nước và gây nên sự l5ng phí không cần
thiết
2 Về phạm vi hoạt động
Sau khi được cấp giấy phép thành lập chi
nhánh và đăng kí hành nghề, chi nhánh của
tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam và
luật sư nước ngoài làm việc trong chi nhánh
được thực hiện dịch vụ tư vấn pháp luật cho
khách hàng Chi nhánh của tổ chức luật sư
nước ngoài tại Việt Nam chỉ được hành
nghề theo nội dung, lĩnh vực đ5 được ghi
trong giấy phép
Luật sư nước ngoài của chi nhánh được
tư vấn về pháp luật nước ngoài và pháp luật
quốc tế trong lĩnh vực kinh doanh, đầu tư,
thương mại, không được tư vấn về pháp luật
Việt Nam; không được tham gia tố tụng với
tư cách là người bào chữa, người đại diện
cho khách hàng trước toà án Việt Nam
Để tư vấn cho khách hàng về pháp luật
Việt Nam, chi nhánh của tổ chức luật sư
nước ngoài tại Việt Nam phải kí kết hợp
đồng hợp tác tư vấn pháp luật với tổ chức hành nghề tư vấn pháp luật Việt Nam để nhận ý kiến tư vấn về pháp luật Việt Nam và cung cấp cho tổ chức tư vấn pháp luật Việt Nam ý kiến tư vấn về pháp luật nước ngoài
và pháp luật quốc tế
Như vậy, theo quy định trước đây cũng như theo quy định mới thì tổ chức luật sư nước ngoài chỉ được tư vấn pháp luật nước ngoài và pháp luật quốc tế, không được tư vấn về pháp luật Việt Nam Chi nhánh của
tổ chức luật sư nước ngoài phải hợp tác với
tổ chức tư vấn pháp luật của Việt Nam để luật sư Việt Nam thực hiện tư vấn về pháp luật Việt Nam
Nhưng trước đây, Điều 21 Nghị định số 42/CP buộc chi nhánh tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam phải kí kết hợp đồng hợp tác theo từng vụ việc với tổ chức tư vấn pháp luật Việt Nam để thực hiện tư vấn về pháp luật Việt Nam Quy định này vừa gây phiền phức, khó khăn cho cả hai bên vừa ảnh hưởng đến tính kịp thời và chất lượng của dịch vụ tư vấn Để khắc phục những hạn chế trên, Điều 21 Nghị định số 92/1998/NĐ-CP quy định chi nhánh tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam được kí kết hợp đồng dài hạn với tổ chức tư vấn pháp luật của Việt Nam để nhận ý kiến tư vấn về pháp luật Việt Nam
Quy định này tạo điều kiện thuận lợi cho
tổ chức luật sư nước ngoài khi hoạt động tại Việt Nam và tránh được tiêu cực xảy ra trong quá trình thực hiện dịch vụ tư vấn pháp luật Đồng thời quy định này cũng tạo
điều kiện thuận lợi cho mối quan hệ chặt chẽ giữa tổ chức luật sư nước ngoài và tổ chức luật sư Việt Nam
Việc hợp tác giữa chi nhánh của tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam với tổ chức hành nghề tư vấn pháp luật Việt Nam được thực hiện thông qua hợp đồng hợp tác tư vấn pháp luật Hợp đồng này phải có các nội dung chính sau: Phương thức hợp tác, phương thức tính thù lao, quyền lợi, nghĩa
vụ và trách nhiệm của mỗi bên; quan hệ
Trang 3thông tin
tạp chí luật học - 51
giữa các bên đối với khách hàng
Chi nhánh tổ chức luật sư nước ngoài tại
Việt Nam sẽ gửi bản sao hợp đồng hợp tác
tư vấn pháp luật đến Bộ tư pháp và sở tư
pháp tỉnh thành phố trực thuộc trung ương,
nơi đặt trụ sở của chi nhánh Các quy định
cụ thể này trước đây chưa được quy định
trong pháp luật Việt Nam
3 Về chế độ kế toán thống kê
Theo Nghị định số 92/1998/NĐ-CP, chi
nhánh của tổ chức luật sư nước ngoài tại
Việt Nam phải thực hiện chế độ kế toán
thống kê theo quy định của pháp luật Việt
Nam, mở tài khoản bằng tiền nước ngoài và
bằng tiền Việt Nam tại ngân hàng của Việt
Nam, ngân hàng liên doanh hoặc chi nhánh
của ngân hàng nước ngoài được phép hoạt
động tại Việt Nam và thực hiện mọi khoản
thu, chi thông qua các tài khoản đó
Quy định trước đây buộc chi nhánh của
tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam
phải mở tài khoản tại một ngân hàng của
Việt Nam, do đó đ5 hạn chế khả năng hoạt
động của tổ chức luật sư nước ngoài Nay họ
có thể lựa chọn mở tài khoản ở một trong
các ngân hàng kể trên cho phù hợp với mục
đích hoạt động của mình
4 Thẩm quyền của chi nhánh tổ chức
luật sư nước ngoài tại Việt Nam
Theo Nghị định mới, thẩm quyền của chi
nhánh tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt
Nam rộng hơn so với trước đây, chẳng hạn:
- Chi nhánh của tổ chức luật sư nước
ngoài tại Việt Nam, ngoài việc được kí hợp
đồng lao động với nhân viên là công dân
Việt Nam còn được tuyển dụng người nước
ngoài không phải là luật sư làm việc cho chi
nhánh
- Chi nhánh được nhận công dân Việt
Nam có bằng cử nhân luật tập sự hành nghề
tư vấn pháp luật tại chi nhánh và thông báo
danh sách người tập sự cho sở tư pháp tỉnh,
thành phố trực thuộc trung ương nơi đặt trụ
sở của chi nhánh sau khi kí kết hợp đồng lao
động với người tập sự mà không cần phải có
sự chấp thuận của sở tư pháp như trước
đây
5 Quản lí hành nghề tư vấn pháp luật Nghị định mới quy định cụ thể nhiệm
vụ, quyền hạn của các cơ quan: Bộ tư pháp,
ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và đặc biệt quyền và nghĩa vụ của sở tư pháp được mở rộng hơn nhiều so với trước đây, cụ thể:
- Trước đây, trong trường hợp tự chấm dứt hoạt động, chi nhánh của tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam chỉ phải báo cáo cho Bộ tư pháp Nay theo Nghị định mới thì chi nhánh còn phải báo cho sở tư pháp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi đặt trụ
sở của chi nhánh bằng văn bản trước thời
điểm dự kiến chấm dứt hoạt động 60 ngày
- Sở tư pháp thực hiện đăng kí hành nghề, đăng kí thay đổi nội dung giấy phép,
đăng kí gia hạn hoạt động, theo dõi việc nhận người tập sự hành nghề tư vấn pháp luật, nhân viên Việt Nam, nhân viên nước ngoài làm việc tại chi nhánh
- Theo dõi việc tập sự hành nghề tư vấn pháp luật của người tập sự tại chi nhánh
- Định kì 6 tháng và hàng năm báo cáo
Bộ tư pháp và UBND cấp tỉnh về tình hình
tổ chức và hoạt động của chi nhánh trong thẩm quyền và phạm vi quản lí được giao Ngoài ra, Nghị định mới cũng quy định
rõ ràng hơn trách nhiệm của tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam, quy định rất cụ thể các hành vi, mức xử phạt và thẩm quyền xử phạt hành chính đối với chi nhánh của tổ chức luật sư nước ngoài tại Việt Nam và luật sư nước ngoài làm việc tại Việt Nam Đặc biệt Nghị định mới đ5 lược bỏ những quy
định không cần thiết về thủ tục xin cấp giấy phép, xin thay đổi, gia hạn giấy phép Hành nghề tư vấn pháp luật của tổ chức luật sư nước ngoài là lĩnh vực mới đối với Việt Nam Việc Chính phủ ban hành Nghị
định mới về vấn đề này theo hướng cởi mở hơn đ5 tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức luật sư nước ngoài hoạt động tại Việt Nam, góp phần thúc đẩy đầu tư nước ngoài vào Việt Nam cũng như quan hệ thương mại, kinh doanh giữa Việt Nam với các nước trong xu thế hội nhập hiện nay./