--- --- ĐẬU THỊ THÙY NHUNG Tên đề tài: “ĐÁNH GIÁ ỨNG DỤNG PHONG THỦY TRONG VIỆC XÂY DỰNG BỐ TRÍ CÔNG TRÌNH NHÀ Ở NỘI THÀNH TẠI THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC C
Trang 1- -
ĐẬU THỊ THÙY NHUNG
Tên đề tài:
“ĐÁNH GIÁ ỨNG DỤNG PHONG THỦY TRONG VIỆC XÂY DỰNG
BỐ TRÍ CÔNG TRÌNH NHÀ Ở NỘI THÀNH TẠI THÀNH PHỐ
THÁI NGUYÊN”
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành : Địa chính môi trường
Giảng viên hướng dẫn : ThS Nông Thu Huyền Khoa Quản lý Tài nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
Thái Nguyên - 2015
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Thực tập tốt nghiệp là một khâu rất quan trọng trong quá trình học tập của mỗi sinh viên nhằm hệ thống lại toàn bộ kiến thức đã học, vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, bước đầu làm quen với những kiến thức khoa học Qua
đó sinh viên ra trường sẽ hoàn thiện hơn về kiến thức lý luận, phương pháp
làm việc, năng lực công tác nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của công việc sau này
Được sự giúp đỡ của Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm và ban
chủ nhiệm khoa Tài nguyên và Môi trường, em tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Đánh giá ứng dụng phong thủy trong việc xây dựng bố trí công trình nhà
ở nội thành tại thành phố Thái Nguyên” Trong suốt quá trình thực tập em
đã nhận được sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, các bạn trong lớp 43C-ĐCMT,
các cô chú và anh chị nơi em thực tập
Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, Phòng Tài nguyên và Môi trường
thành phố Thái nguyên và đặc biệt là cô giáo Th.S Nông Thu Huyền - người
đã trực tiếp hướng dẫn em hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này
Do trình độ có hạn mặc dù đã rất cố gắng song bản khóa luận tốt nghiệp của em không thể tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được những ý kiến chỉ bảo của các thầy cô giáo, ý kiến đóng góp của bạn bè để bản khóa luận tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 04 tháng 04 năm 2015
Sinh viên
Đậu Thị Thùy Nhung
Trang 3DANH MỤC CÁC BẢNG
Hình 2.1: Ngũ Hành 7
Hình 2.2: Bát quái đồ 9
Hình 2.3: Lượng thiên Xích 10
Hình 2.4: Cổng cho gia chủ mệnh Thổ 22
Hình 2.5: Cổng cho gia chủ mệnh Kim 22
Hình 2.6: Cổng cho gia chủ mệnh Thủy 23
Hình 2.7: cổng cho gia chủ mệnh Mộc 23
Hình 2.8: Cổng cho gia chủ mệnh Hỏa 24
Hình 4.1: Phòng ngủ cho người hành Thủy 39
Hình 4.2: Phòng ngủ cho người hành Mộc 40
Hình 4.3: Phòng ngủ cho người hành Hỏa 40
Hình 4.4: Phòng ngủ dành cho người hành Thổ 41
Hình 4.5: Phòng ngủ cho người hành Kim 42
Hình 4.6: Phần mặt tiền nhà ông Lê Xuân Thiên 45
Hình 4.7: Phòng khách nhà ông Lê Xuân Thiên 46
Hình 4.8: Bếp nhà ông Lê Xuân Thiên 47
Hình 4.10: Phòng thờ nhà ông Thiên 47
Hình 4.11: Phần mặt tiền nhà ông Trần Xuân Phương 48
Hình 4.12: Phòng khách nhà ông Trần Xuân Phương 49
Hình 4.13: Phòng bếp gia đình ông Trần Xuân phương 50
Hình 4.14: Phòng thờ gia đình ông Trần Xuân Phương 50
Hình 4.15: Phòng khách nhà ông Nguyễn Hùng 52
Hình 4.16: Phòng ngủ vợ chồng ông Nguyễn Hùng 52
Trang 4Hình 4.17: Phòng bếp gia đình ông Nguyễn Hùng 53
Hình 4.18: Phần mặt tiền nhà anh Phan Trung Lâm 54
Hình 4.19: Phòng khách nhà anh Phan Trung Lâm 55
Hình 4.20: Phòng ngủ nhà anh Phan Trung Lâm 55
Hình 4.21: Phòng bếp nhà anh Phan Trung Lâm 56
Hình 4.22: Phần mặt tiền nhà ông Mai Đức Hinh 57
Hình 4.23: Phòng khách nhà ông Mai Đức Hinh 57
Hình 4.24: Phòng ngủ nhà ông Mai Đức Hinh 58
Trang 5MỤC LỤC
Trang
PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1
1.1 Đặt vấn đề 1
1.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 2
1.3 Yêu cầu của đề tài 2
1.4 Ý nghĩa của đề tài 2
PHẦN 2: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU 3
2.1 Cơ sở khoa học của phong thủy 3
2.1.1 Khái niệm về phong thủy 3
2.1.2 Nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy 4
2.1.3 Cơ sở khoa học của phong thủy 5
2.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 14
2.2.1 Thuật phong thủy trên thế giới 14
2.2.2 Thuật phong thủy ở Trung Quốc 15
2.2.3 Thuật phong thủy tại Việt Nam 17
2.3 Ứng dụng Phong thủy trong bài trí nhà ở, công trình xây dựng, cảnh quan 19 2.3.1 Ứng dụng Phong thủy trong bài trí nhà ở 19
2.3.2 Ứng dụng phong thủy trong bố trí công trình xây dựng 21
PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 30
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 30
3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 30
3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 30
3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành 30
3.3 Nội dung nghiên cứu 30
3.4 Phương pháp nghiên cứu 31
Trang 63.4.1 Phương pháp thu thập, kế thừa tài liệu 31
3.4.2 Phương pháp điều tra, khảo sát thực địa 31
PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 32
4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa bàn nghiên cứu 32
4.1.1 Điều kiện tự nhiên 32
4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội tại đại bàn nghiên cứu 33
4.2 Khoa học phong thủy trong sắp xếp, bài trí nội thất 35
4.2.1 Phòng khách 35
4.2.2 Bàn thờ 36
4.2.3 Phòng ngủ 38
4.2.4 Nhà bếp 42
4.3 Nghiên cứu một số công trình nhà ở ứng dụng theo phong thủy và không theo phong thủy 45
4.3.2 Nghiên cứu các công trình nhà ở không ứng dụng phong thủy 54
4.3.3 Đánh giá chung về các công trình ứng dụng phong thủy và không ứng dụng phong thủy 58
4.4 Đề xuất giải pháp 59
PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 61
5.1 Kết luận 61
5.2 Đề nghị 62
TÀI LIỆU THAM KHẢO 63
Trang 7PHẦN 1
MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề
Thuật phong thủy hình thành rất sớm, có thể nói gần như cùng với sự ra
đời của loài người Ngay từ thời thượng cổ con người đã chú ý đến ảnh hưởng
của hoàn cảnh tự nhiên đối với nơi cư trú của loài người, nên đã tiến hành lựa chọn một cách có chủ đích Nguyên sơ của phong thủy là những kinh nghiệm
về sinh hoạt như khoét đá, đào hang, làm nhà…
Khoa học phong thủy hay còn gọi là môn địa lý học, đã được hình thành
và phát triển từ hàng ngàn năm trước công nguyên Ngày nay cùng với sự phát triển của xã hội, khoa học phong thủy đang đứng trước ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực của đời sống như kinh doanh, trong thiết kế, xây dựng, đặt huyệt mộ, hợp hôn…
Thuật Phong thủy là nghệ thuật vận dụng bố cục, sắp đặt, trang trí nhà cửa, văn phòng công ty, cơ sở thương mại theo những nguyên tắc cụ thể khai thông và hướng dẫn sinh khí làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, công việc làm ăn phát đạt
Trong cuộc sống thực tế, chúng ta vẫn được thấy những trường hợp khác nhau, người làm nhà xong thì ăn lên làm ra, thăng quan tiến chức, con cái đỗ đạt Ngược lại, người thì lụn bại, thất thế sa cơ, suy sụp sức khỏe…
Vậy để tránh được những ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của con người cần phải bố trí công trình, nhà ở, bố trí nội ngoại thất như thế nào thì mới phù hợp với quy luật phong thủy? Môi trường cảnh quan xung quanh công trình, nhà ở có ảnh hưởng như thế nào đến vận mệnh công trình, nhà ở và những người sống trong đó?
Đã có một vài nghiên cứu về vấn đề này, tuy nhiên, đối với đô thị ở
một tỉnh miền núi như Thái Nguyên thì chưa có nhiều tài liệu đề cập đến Vì vậy được sự phân công của Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, Trường
Trang 8Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo
Th.S Nông Thu Huyền, tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá ứng dụng
phong thủy trong việc xây dựng bố trí công trình nhà ở nội thành tại thành phố Thái Nguyên”
1.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài
- Khái quát được những lý luận cơ bản của Phong thủy áp dụng trong xây dựng nhà ở và bố trí nội thất
- Đánh giá việc áp dụng Phong thủy trong bố trí nhà ở nội thành và bố trí nội thất theo phong thủy để đề xuất một số giải pháp đối với các công trình nhà ở không hợp phong thủy
1.3 Yêu cầu của đề tài
- Thu thập được các tài liệu nghiên cứu về khoa học phong thủy
- Nắm bắt được một số quy luật cơ bản của phong thủy trong xây dựng nhà ở, công trình kiến trúc
- Xác định được ảnh hưởng của việc xây dựng công trình nhà ở nội thành theo phong thủy
- Đưa ra được một số công trình trong thực tiễn có vận dụng khoa học phong thủy và không hợp phong thủy
1.4 Ý nghĩa của đề tài
- Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: giúp sinh viên củng cố được những kiến thức đã học trong nhà trường và bước đầu tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học
- Ý nghĩa trong thực tiễn: hiểu được bản chất của khoa học phong thủy
và ứng dụng khoa học phong thủy trong thực tiễn
Trang 9PHẦN 2 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ CẦN NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở khoa học của phong thủy
2.1.1 Khái niệm về phong thủy
Phong Thủy là thuyết chuyên nghiên cứu sự ảnh hưởng của gió, hướng khí, mạch nước đến đời sống họa phúc của con người Về mặt từ nguyên, Phong có nghĩa là “gió”, là hiện tượng không khí chuyển động và Thủy có nghĩa là “nước”, là dòng nước, tượng trưng cho địa thế
Phong Thủy không phải là yếu tố đơn lẻ mà tổng hợp hàng loạt yếu tố về
địa hình, địa thế xung quanh nhà ở, thôn xóm, thành phố hoặc mồ mả, hướng
gió, dòng nước cùng tọa hướng, hình dạng, bố cục mặt bằng không gian xây dựng Phong Thủy liên quan đến cát hung, họa phúc, thọ yểu, sự cùng thông của nhân sự Cát ắt là phong thủy hợp, hung ắt là phong thủy không hợp Hai chữ Phong Thủy còn chỉ phương pháp tìm kiếm và chon lựa nơi trú ngụ hoặc mai táng cát tường phú quý, phúc thọ bình yên, tức là thuật phong thủy
Có câu: “thủy khứ tắc phong lai”
“Thủy lai khắc phong khứ”
Khi gặp gió (phong) ắt tán, gặp nước (thủy) ngăn thì dừng Vì vậy mục
đích môn phong thủy là làm sao khí tụ chứ không tán, nước chảy có chỗ dừng
Phong thủy không phải là yếu tố đơn lẻ mà là tổng hợp hàng loạt yếu tố
về địa hình địa thế xung quanh nhà ở, thôn xóm, thành phố hoặc mồ mả, hướng gió, dòng nước cùng tọa hướng, hình dạng, bố cục mặt bằng không gian xây dựng Phong thủy liên quan đến cát hung, họa phúc, thọ yểu, sự cùng thông của nhân sự Cát ắt là phong thủy hợp, hung ắt là phong thủy không hợp
Sách Táng thư viết: "Mai táng phải chọn nơi có sinh khí Kinh viết: Khí
gặp gió (phong) ắt tán, gặp nước (thủy) ngăn thì dừng Cổ nhân làm sao cho khí
tụ chứ không tán, nước chảy có chỗ dừng" Do vậy mà có tên là "phong thủy"
Trên thực tế, phong thủy học chính là môn khoa học tự nhiên tổng hợp nhiều ngành như địa lý, địa chất, khí tượng học, cảnh quan học, kiến trúc học,
Trang 10sinh thái học và nhân thể học Tôn chỉ của nó là khảo sát, tìm hiểu kĩ càng về môi trường tự nhiên, thuận theo tự nhiên, sử dụng và cải tạo tự nhiên hợp lý, tạo ra môi trường sinh sống tốt, được thiên thời, địa lợi, nhân hòa
Phong thủy có vai trò rất to lớn, tuy nhiên nó chỉ hỗ trợ, có tác dụng cải biến chứ không thể làm thay đổi hoàn toàn mệnh vận Vì vậy người ta nói:
Nhất Vận, nhì Mệnh, tam Phong thủy, tứ Gia tiên, ngũ Đèn sách
2.1.2 Nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy
Nguồn gốc phong thủy bí ẩn như chính tên gọi của nó Ứng dụng của phong thủy đã tồn tại từ rất lâu trong văn minh Đông phương cổ Những tư liệu và di vật khảo cổ lâu nhất tìm thấy được, mà người ta cho rằng mang dấu
ấn của phong thủy 1500 năm trước công nguyên Qua những di vật khảo cổ
tìm thấy ở Ân Khư - thủ đô của Hạ Ân trong lịch sử cổ đại Trung Hoa Nhưng
lý thuyết và phương pháp ứng dụng thực sự lưu truyền qua bản văn chữ Hán thì lại gần 2000 năm sau mới xuất hiện, cuốn sách cổ nhất được ghi nhận của Quách Phác đời Tấn, tựa là “Táng thư” Từ đó về sau, những phương pháp
ứng dụng phong thuỷ trong xây dựng nhà ở, dinh thự và cả phương pháp chôn
cất với mục đích làm phát vượng cho dòng tộc đời sau (Âm trạch), tiếp tục xuất hiện và nhiều nhất vào khoảng thời Đường Tống Những phương pháp này - chủ yếu là dùng trong Dương Trạch - gần như khác nhau và xuất hiện ở những thời điểm khác nhau, nên người ta cho rằng nó thuộc về những trường phái khác nhau Ngoài những sách vở chính thống thì phong thuỷ còn được lưu truyền một số phương pháp có tính bí truyền và chỉ truyền miệng trong dân gian, qua các giang hồ thuật sĩ Phong thuỷ cũng như Tử Vi, Bốc Dịch chỉ là những phương pháp ứng dụng với phương pháp luận của thuyết Âm Dương Ngũ hành Bản thân lý thuyết này đã thất truyền và rất mơ hồ, trí thức hiện đại không hiểu được những thuật ngữ, khái niệm về những thực tại mà
nó phản ánh Bởi vậy - chính vì tính mơ hồ và thất truyền ấy - nên một thời gian rất dài khi tiếp xúc với nền văn minh Phương Tây, khoa Phong thuỷ đã
bị liệt vào loại “mê tín dị đoan” Mặc dù hiệu quả của nó trên thực tế chính là
Trang 11nguyên nhân để nó tồn tại trải hàng ngàn năm trong xã hội Đông phương.Hiệu quả thực tế trải hàng ngàn năm và tính khách quan, tính qui luật với khả năng tiên tri của phương pháp phong thuỷ đã chứng tỏ một thực tại được nhận thức, tổng hợp thành một hệ thống lý thuyết và tạo ra một phương pháp ứng dụng của nó
Phong Thuỷ là một nghệ thuật bài trí không gian, rất tinh tuý, tuy nhiều bí
ẩn nhưng nếu hiểu được và áp dụng đúng thì sẽ mang lại những hệ quả hết sức
lớn lao nằm ngoài những nỗ lực về trí tuệ và sức lực thuần tuý của con người
Ngày nay dù ở Phương Tây hay ở Phương Đông khi xây dựng nhà ở
đều phải chọn những vị trí hợp với môi trường địa lí xung quanh địa bàn, dù
theo một lối kiến trúc nào thì cũng phải căn cứ vào địa thế xung quanh để tạo dựng một kiến trúc đẹp về thẩm mỹ, lợi về sinh hoạt Phong thủy dù còn vẻ huyền bí nhưng rất thực tế và gần gũi với đời sống con người.[9]
2.1.3 Cơ sở khoa học của phong thủy
2.1.3.1 Khí
Khí trong phong thủy bao gồm 3 khí là Thiên khí, Đại khí và Nhân khí gọi là tam khí Nó thể hiện cho quan niệm của triết học phương đông về sự thống nhất giữa Thiên - Địa - Nhân Từ xưa đến nay, các nhà khoa học, các nhà tư tưởng, và những bậc thầy phong thủy đều chú tâm vào việc tìm ra được quy luật của sự hài hòa giữa 3 yếu tố: Trời - Đất - Người, và kết hợp 3 yếu tố
đó thành một thể thống nhất là cho con người sống hài hòa với tự nhiên Đối
với khoa học phong thủy lại càng được chú trọng Khi kết hợp 3 yếu tố đó thành một thể thống nhất sẽ tạo được một môi trường phong thủy hoàn chỉnh
có ảnh hưởng tích cực đối với những người cư trú, bao gồm cả về giá trị sức khỏe, giá trị tinh thần, giá trị về công danh và giá trị về tài lộc
Theo phong thủy, có hai loại khí là sơn khí và thủy khí Sơn khí bắt nguồn từ các dãy núi cao, chảy theo các long mạch và chảy đến mọi vung đất
đai Sơn khí là cơ sở nuôi dưỡng cho cuộc sống con người, cụ thể là sức khỏe,
quan hệ con cái Thủy khí là khi phát ra từ các nguồn nước như nước sông,
Trang 12biển, hồ chảy theo các con sông, con suối Thủy khí đại diện cho tiền bạc và công việc làm ăn
Một vị trí nhà ở phong thủy tốt cần có sơn khí và thủy khí nuôi dưỡng,
do đó, trong phong thủy cổ điển thường coi trọng thế tọa núi nhìn sông bởi tận dụng được cả sơn khí và thủy khí bao bọc ngôi nhà Trong môi trường đô thị hiện đại thì cần thế nhà có phía lưng vững chãi, có nhà cao hoặc đồi cao che chắn, phía trước có mặt đường rộng thoáng hoặc ngã ba ngã tư đem thủy khí vào phòng [2]
2.1.3.2 Âm dương
Học thuyết Âm Dương cho rằng mọi vật tồn tại và phát triển được đều do hai khí âm dương vận động mà tạo thành Âm Dương là hai mặt đối lập nhưng thống nhất trong cùng một sự vật hiện tượng, mâu thuẫn nhau và chuyển hóa lẫn nhau không thể tách rời Đặc tính của Âm Dương luôn đối lập nhau Dương là cứng, mạnh, quả quyết, màu sáng, hướng lên Âm là nhu thuận, mềm yếu, màu tối, hướng xuống
Trong tự nhiên, mọi vật đều tồn tại ở hai trạng thái đối lập nhau như nóng với lạnh, đen với trắng, ngày với đêm, họa với phúc… Tuy mâu thuẫn nhưng lại
có sự thống nhất từ đầu đến cuối, dựa vào nhau mà tồn tại, cái này làm tiền đề cho cái kia
Một quy luật trọng yếu của Âm Dương đó là “vật cung tắc biến, vật cực tắc phản” có nghĩa là âm dương luôn vận động, cái này yếu thì cái kia mạnh lên Khi Dương đến cực điểm sẽ biến thành Âm, khi Âm đến cực điểm sẽ biến thành Dương Âm Dương cân bằng là thế tối ưu của sự vật, giúp cho sự vật phát triển ở mức độ tốt nhất
Nguyên lý Âm Dương được người xưa diễn tả qua đồ hình mang tính triết học và khái quát sâu sắc Trong hình vẽ Âm Dương cho thấy: Vòng tròn thể hiện thái cực, tức vũ trụ Vũ trụ chia làm hai phần Âm và Dương hòa quyện vào nhau Âm màu đen nặng hướng xuống, Dương màu trắng nhẹ nổi
Trang 13lên trên Trong Âm có Dương và trong Dương có Âm thể hiện tính biện chứng của triết học âm dương [7]
2.1.3.3 Ngũ hành
Trong thế giới vật chất có muôn màu, vạn vật; con người cũng có nhiều loại người Nhưng dù đa dạng hay phức tạp thế nào đi nữa đều được quy thành các ngũ hành, “- ,+” cụ thể Và trên thực tế được chia thành 5 ngũ hành tất cả: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ Trong 5 ngũ hành này lại có mối quan hệ tương sinh,
có mối quan hệ phản sinh, có mối quan hệ tương khắc, và phản khắc Tất cả chúng đều có mối quan hệ biện chứng lẫn nhau, không thể tách rời, cũng không thể phủ nhận một yếu tố nào cả, chúng tồn tại dựa trên sự tương tác lẫn nhau, trong đó có cái chung cái riêng.[6]
Ngũ hành có 2 chu kỳ: chu kỳ hình thành và chu kỳ hủy diệt
Hình 2.1: Ngũ Hành
2.1.3.4 Bát quái
Bát quái sinh ra từ âm dương theo nguyên lý của dịch học là: Thái Cực sinh Lưỡng Nghi, Lưỡng Nghi sinh Tứ Tượng, Tứ Tượng sinh Bát Quái
Trang 14Trong Phong thủy, một không gian có 8 góc và 8 cặp tam quái gọi là bát quái, được dùng để chuẩn đoán các sự bất cân xứng trong môi trường và
đời sống, từ đó cải thiện sức khỏe, hạnh phúc và thịnh vượng Khi thiết kế,
phải xem xét những góc không bình thường của một ngôi nhà để có giải phá
xử lý thoả đáng nhằm tạo sự cân bằng và hài hòa giữa chủ nhân và ngôi nhà
Theo cổ nhân xưa, lúc đầu vũ trụ chỉ là 1 khối hỗn độn, không có hình dạng rõ ràng gọi là thời hỗn mang Trong sự hỗn mang đó, vũ trụ còn chưa có
sự định hình và phân chia được gọi là Thái Cực Sở dĩ gọi là Thái Cực bởi vì
nó huyền bí và vô tận nên không thể xác định rõ ràng trạng thái của nó ra sao
Biến hóa là biểu hiện bên ngoài của Thái Cực mà đạo Dịch căn cứ sự biến hóa của vũ trụ và vạn vật Do đó Kinh Dịch mô tả diễn trình chuyển hóa (Dịch) một cách khái quát như sau: “Dịch hữu Thái Cực sinh Lưỡng Nghi, Lưỡng Nghi sinh Tứ Tượng, Tứ Tượng sinh Bát Quái, Bát Quái sinh Ngũ Hành”: Đạo Dịch
có nguồn gốc là Thái Cực, Thái Cực sinh ra 2 Nghi (Âm và Dương), hai Nghi sinh ra 4 Tượng (Huyền Vũ, Chu Tước, Thanh Long, Bạch Hổ), bốn Tượng sinh
ra 8 Quẻ (Càn, Khôn, Chấn, Tốn, Khảm, Ly, Cấn, Đoài) Tám quẻ sinh ra 5 Hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ Như vậy ta có thể hiểu, tám quẻ của Bát Quái tượng trưng cho 8 trạng thái khác nhau của Âm Dương trong quá trình hình thành Vũ trụ và mọi vật
Bát quái đồ là hình ảnh sắp xếp các quẻ bát quái thành một vòng tròn theo một trật tự nhất định
Có hai loại là Tiên thiên Bát quái và Hậu thiên Bát quái Phương vị của Bát quái theo Thiên văn ngược với phương vị trên mặt đất
+ Tiên thiên Bát Quái là hình Bát quái được sắp xếp theo trật tự có tính
đối xứng rất rõ Đối xứng với một hào Âm (vạch đứt) sẽ là một hào Dương
(vạch liền) Quẻ Càn ở trên cùng gồm 3 hào dương (3 vạch liền) thì đối xứng dưới cùng là quẻ Khôn gồm 3 hào âm (3 vạch đứt) Quẻ Khảm gồm 1 hào
Trang 15dương nằm giữa 2 hào âm thì đối xứng là quẻ Ly gồm 1 hào âm nằm giữa hai hào dương.[7]
Sự vận động của Tiên thiên bát quái về mặt hình học là khá rõ ràng: ngược chiều kim đồng hồ, cứ thay thế một hào âm bằng một hào dương (hoặc một hào dương bằng một hào âm) từ trên xuống, sẽ cho quẻ tiếp theo phía bên trái
+ Hậu thiên Bát Quái đặt các quẻ theo trình tự thuận chiều kim đồng
hồ là: Càn - Khôn - Chấn - Tốn - Khảm - Ly - Cấn - Đoài, với quẻ Càn nằm
ở góc tây bắc, vì phương vị người xưa nghịch với ngày nay - Trên Nam,
Dưới Bắc, Phải Tây, Trái Đông
Hình 2.2: Bát quái đồ
2.1.3.5 Huyền không phi tinh:
Theo trường phái Huyền không thì mọi sự tương tác của các sự vật hiện tượng đều do Cửu tinh (9 ngôi sao) cai quản và họ dựa trên Cửu tinh để suy luận cát hung Huyền không phái hay còn gọi là Huyền không Phi tinh là một trường phái xuất hiện từ lúc nào thì chưa thể xác định chính xác được Theo sự ghi chép của những thư tịch cổ thì vào đời Hán, trong "Hán Thư, Văn nghệ chí" người ta thấy có mối quan hệ với các bài ca quyết của Huyền không phái được ghi chép vào khoảng đời Đường (Trung Quốc) trở về sau của các Phong thuỷ học
Trang 16Huyền không phi tinh dựa vào tính chất và sự di chuyển của 9 sao (tức Cửu tinh hay 9 số) mà đoán định họa, phúc của từng căn nhà (dương trạch) hay từng phần mộ (âm trạch)
Lượng thiên Xích còn được gọi là "Cửu tinh đãng quái” là thứ tự di chuyển của Cửu tinh trong Lạc thư hay Hậu thiên Bát quái Gọi là Lượng thiên xích vì đây được coi như là 1 công cụ (Xích: cây thước; lượng: để đo lường; thiên: thiên vận) Nói một cách khác, "Lượng thiên Xích” chính là phương pháp tính toán để tìm thấy những giai đoạn cát, hung, họa phước cho dương trạch và âm trạch
Sự di chuyển của Cửu tinh theo vòng Lượng thiên xích là dựa theo thứ
tự số trong Lạc thư (hay Hậu thiên Bát quái) mà đi, bắt đầu từ chính giữa (tức
trung cung) Cho nên nếu nhìn vào thứ tự các con số trong Hậu thiên bát quái
thì chúng ta sẽ thấy số 5 nằm chính giữa, nên bắt đầu từ đó đi xuống lên số 6
ở phía Tây Bắc, xong lên số 7 nơi phía Tây Rồi vòng xuống số 8 nơi phía Đông Bắc, sau đó lại lên số 9 nơi phía Nam Từ 9 lại đi ngược xuống số 1 nơi
phía Bắc, sau đó lên số 2 nơi phía Tây Nam, rồi quay ngược qua số 3 nơi phía
Đông, sau đó đi thẳng xuống lên nơi số 4 ở phía Đông Nam, rồi trở về trung
cung là hết 1 vòng Cho nên quỹ đạo của vòng Lượng thiên xích như sau:
(1) Từ trung cung xuống Tây Bắc
(2) Từ Tây Bắc lên Tây
(3) Từ Tây xuống Đông Bắc
(4) Từ Đông Bắc lên Nam
(5) Từ Nam xuống Bắc
(6) Từ Bắc lên Tây Nam
(7) Từ Tây Nam sang Đông
(8) Từ Đông lên Đông Nam.
(9) Từ Đông Nam trở về trung cung
Hình 2.3: Lượng thiên Xích
Trang 17Đó chính là bộ pháp (cách di chuyển) của Cửu tinh Phải biết được nó mới
có thể biết cách bài bố tinh bàn cho 1 trạch vận mà luận đoán cát, hung được
Sự vận chuyển thuận, nghịch của Cửu tinh: Tuy Cửu tinh di chuyển theo 1 quỹ đạo nhất định là từ trung cung xuống Tây Bắc, rồi từ đó lên Tây , nhưng khi di chuyển thì chúng sẽ tạo ra 2 tình huống:
1) Di chuyển thuận: Theo thứ tự từ số nhỏ lên số lớn, chẳng hạn như
từ 5 ở trung cung xuống 6 ở Tây Bắc, rồi lên 7 ở phía Tây, xuống 8 phía
Địa nguyên long, Thiên nguyên long, và Nhân nguyên long Mỗi Nguyên bao
gồm 8 sơn (hay 8 hướng), trong đó có 4 sơn dương và 4 sơn âm như sau:
- ĐỊA NGUYÊN LONG: bao gồm 8 sơn:
+ 4 sơn dương: GIÁP, CANH, NHÂM, BÍNH
+ 4 sơn âm: THÌN, TUẤT, SỬU, MÙI
- THIÊN NGUYÊN LONG: bao gồm 8 sơn:
+ 4 sơn dương: CÀN, KHÔN, CẤN, TỐN
+ 4 sơn âm: TÝ, NGỌ, MÃO, DẬU
- NHÂN NGUYÊN LONG: bao gồm 8 sơn:
+ 4 sơn dương: DẦN, THÂN, TỴ, HỢI
+ 4 sơn âm: ẤT, TÂN, ĐINH, QUÝ
Với sự phân định âm hay dương của mỗi hướng như trên, người ta có thể biết được lúc nào phi tinh sẽ đi thuận hoặc đi nghịch khi xoay chuyển chúng theo vòng Lượng thiên Xích
Trang 18Ngoài ra, nếu nhìn kỹ vào sự phân chia của Tam nguyên Long ta sẽ thấy trong mỗi hướng của Bát quái được chia thành 3 sơn, và bao gồm đủ ba Nguyên: Địa, Thiên và Nhân, theo chiều kim đồng hồ Thí dụ như hướng Bắc
được chia thành 3 sơn là Nhâm - Tý - Qúy, với Nhâm thuộc Địa nguyên long,
Tý thuộc Thiên nguyên long, và Quý thuộc Nhân nguyên long Các hướng còn lại cũng đều như thế, nghĩa là Thiên nguyên long ở chính giữa, Địa nguyên long nằm bên phía tay trái, còn Nhân nguyên long thì nằm bên phía tay phải Từ đó người ta mới phân biệt ra Thiên nguyên long là quẻ Phụ mẫu,
Địa nguyên long là Nghịch tử (vì nằm bên tay trái của Thiên nguyên long tức
là nghịch chiều xoay chuyển của vạn vật), còn Nhân nguyên long là Thuận tử Trong 3 nguyên Địa - Thiên - Nhân thì Thiên và Nhân là có thể kiêm được với nhau (vì là giữa phụ mẫu và thuận tử) Còn Địa nguyên long là nghịch tử chỉ có thể đứng 1 mình, không thể kiêm phụ mẫu hay thuận tử Nếu Địa kiêm Thiên tức là âm dương lẫn lộn (hay âm dương sai thố) Nếu Địa kiêm Nhân thì sẽ bị xuất quái
Một vấn đề cần làm sáng tỏ trong Lượng thiên Xích là sự vận động của
9 sao phụ thuộc vào năm, tháng và ngày, cụ thể như sau:
Cửu tinh phối với năm: Được quy định năm Giáp Tý của Thượng
nguyên thì Sao Nhất bạch được đặt vào trung cung Các năm tiếp theo cứ giảm dần 1
Như vậy, năm Ất Sửu sẽ là Cửu tinh vào trung cung, năm Bính Dần là Bát bạch vào trung cung…cứ như thế cho đến hết Hạ nguyên Lưu ý rằng: Cửu tinh thì tính xuôi, còn năm thì tính ngược
Cửu tinh trị niên còn gọi là “Tử bạch trị niên” Cách dùng của nó là lấy Nhất bạch, Lục bạch, Bát bạch và Cửu tử coi là năm tốt, trong đó tốt nhất là Cửu tử, rồi đến tam bạch (Nhất bạch, Lục bạch, Bát bạch) Sau khi xác định
Trang 19được sao đưa vào trung cung trị niên, lần lượt phân bố các sao còn lại theo thứ
tự xuôi Phương vị các sao Tử, Bạch là phương tốt của năm đó
Cửu tinh phối tháng: Theo quy định sao đưa vào trung cung tháng
giêng năm Giáp Tý của Thượng nguyên là Bát bạch (Vì thời xưa theo Hạ lịch thì tháng Dần là đầu năm, như thế thì Giáp Tý là tháng 11 năm trước được khởi đầu là Nhất bạch, tháng 12 là Cửu tử và tất nhiên tháng giêng sẽ là Bát bạch) Theo quy luật các tháng tiếp theo cứ giảm dần 1 Như vậy, tháng 2 vào trung cung là Thất xích, tháng 3 là Lục bạch….Cũng tức là bắt đầu từ Bát bạch vào trung cung tháng giêng năm Tý, sau đó tính ngược lên Như vậy thì tháng giêng năm sau là Ngũ hoàng vào trung cung, tháng giêng năm sau nữa
là Nhị hắc vào trung cung Lưu ý rằng: Cửu tinh thì tính xuôi, còn tháng thì tính ngược
Vậy trong 3 năm là 36 tháng, Cửu tinh tuần hoàn 4 lần, có nghĩa là cứ cách 3 năm thì lại lặp lại sự tuần hoàn từ Bát bạch vào trung cung Như thế thì lần lượt tháng giêng các năm như sau sẽ có các sao vào trung cung, cụ thể:
- Sao Bát bạch: Vào tháng giêng các năm Tý, Ngọ, Mão, Dậu
- Sao Ngũ hoàng: Vào tháng giêng các năm Thìn, Tuất, Sửu, Mùi
- Sao Nhị hắc: Vào tháng giêng các năm Dần, Thân, Tỵ, Hợi
Trên cơ sở đó, ta dễ dàng tính được tháng nào của năm nào bất kỳ sẽ có sao nào vào trung cung
Cửu tinh phối ngày: Lấy ngày Giáp Tý gần Đông chí coi là ngày dương
bất đầu tiềm phục, Âm bắt đầu đắc thế để đưa sao Nhất bạch vào trung cung, ngày sau tiếp theo là Nhị hắc, ngày sau nữa là Tam bích….(thuận) Đến ngày Giáp tý gần Hạ chí lại nhập Cửu tử nhập trung cung và tính ngược: ngày sau
là Bát bạch, ngày sau nữa là Thất xích….Như vậy, chúng ta có thể áp dụng hiện tại, cứ ngày Tý gần Đông chí là Nhất bạch vào trung cung, tính xuôi; ngày Tý gần Hạ chí thì Cửu tử vào trung cung và tính ngược
Trang 20Thuật Huyền không phi tinh lấy sự phối hợp của cửu tinh (9 sao) trong Lạc thư làm chủ Sự di chuyển của cửu tinh trong lạc thư theo thuận chiều hay nghịch chiều là cơ sở cho việc xác định hướng tốt hay xấu trong 24 sơn và 8 hướng.[6]
2.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài
2.2.1 Thuật phong thủy trên thế giới
Thuật phong thủy được phát hiện ở Trung Quốc từ hàng ngàn năm trước, tuy nhiên cho đến nay nó không còn là của riêng người Trung Quốc nữa mà đã được áp dụng ở hầu hết các quốc gia trên thế giới
Phong thủy cổ Hy Lạp: Từ rất sớm nơi đây đã nuôi dưỡng nên tri thức
địa lý học khiến con người mở rộng tầm nhìn mới mẻ, trong đó có cả luận
thuật về phương diện phong thủy
Tiêu biểu có nhà y học bậc thầy cổ Hy Lạp và y học phương Tây người
đảo Cô Sơ là Hippôcơrat (khoảng 460 - 377 Trước Công Nguyên) đã thu thập
một trước tác của một thầy thuốc vô danh viết “Bàn về phong thủy và hoàn cảnh” Tác giả ở đây đưa hoàn cảnh lên thành một thể hệ quan hệ lẫn nhau để chế ước sự tồn tại của xã hội, trong đó có quan hệ giữa con người và hoàn cảnh Tác giả cho rằng các loại bệnh tật của cư dân thành thị thường xảy ra theo vị trí ăn ở của cư dân, có liên quan tới sự thịnh hành của gió Đông, Nam, Tây, Bắc Các thành thị chịu sự ảnh hưởng của gió Đông thì cư dân ít bệnh tật còn các thành thị chịu gió Tây thì sức khỏe của cư dân là kém nhất Tác giả còn phân tích cả thủy, cho rằng chất nước quyết định sự khỏe mạnh Tác giả còn cho hoàn cảnh có ảnh hưởng tới phương thức sinh hoạt của con người Dân sống nơi khí tù, ở đồng bằng thấp, khí hậu ít thay đổi lớn, không khí ẩm thấp, người dân ở đó không thích tiêu phí thể lực Cư dân sống trên cao nguyên lộng gió thì thân thể cao lớn Sống ở nơi nghèo nàn, khí hậu bất thường thì cư dân thân thể gầy yếu, tính cách ngoan cố
Trang 21Nhà học giả Pôlypia (208 - 126 Trước Công Nguyên) lại rất coi trọng
địa chí học, đưa thủy văn và núi làm thành nhân tố chủ đạo tạo nên địa khu,
căn cứ vào độ màu mỡ, bạc màu của đất đai mà đánh giá tính cánh của cư dân nơi đó hòa bình, bạo lực…
Bước vào trung thế kỷ, địa lý học cổ Hy Lạp bị rời rạc, thậm chí còn
đứt giữa chừng Khi lịch sử phát triển cho tới cận đại, địa lý học cổ Hy Lạp đã
cung cấp tiền đề khoa học cho thời Phục Hưng của phương Tây
Phong thủy cổ Ai Cập: người Ai Cập cổ đại khi xây dựng Kim tự tháp
cũng có bài bản, đặc biệt về thuật tướng đất Mỗi tòa Kim tự tháp đều theo hướng chính Nam, chính Bắc, chạy đúng tuyến với đường từ lực của trái đất Bên trong Kim tự tháp là đá hoa cương xây nên có tính năng tích điện như một
ắc quy, có thể hấp thu các loại sóng vũ trụ để tồn trữ lại Mặt ngoài được làm
bằng đá tảng và vữa đá xây nên, đá xây đá có thể phòng ngừa sóng vũ trụ ở trong khỏi khuếch tán đi Do vậy nên có thể bảo tồn lâu dài các tranh ghép bên trong Kim tự tháp Nhiều nghiên cứu cho thấy rau tươi để trong tháp sau nửa tháng vẫn tươi nguyên Ngoài ra kim tự tháp còn có đường thông gió tiện cho khí lưu thông, và các Pharaon có thể để linh hồn tự do ra vào.[9]
2.2.2 Thuật phong thủy ở Trung Quốc
Thuật phong thủy ở Trung quốc bắt đầu rất sớm từ thời Tiên Tần (tức trước khi hoàng đế Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Hoa, tức là chỉ thời Xuân Thu Chiến Quốc: từ năm 221 Trước Công Nguyên trở về trước) kéo dài cho tới ngày nay
Đối với nơi ở, người Trung Quốc xưa đã yêu cầu: về địa thế phải chọn
bờ dốc bậc thang, địa hình phải chọn ở ven sông, chất đất phải khô ráo, nền
đất phải rắn chắc, nguồn nước dồi dào, chất nước phải trong sạch, giao thông
phải thuận tiện, bốn bề phải có cây rừng, phong cảnh u nhã
Trang 22Thời Thương, Chu các môn địa hình và thủy văn đã được phân biệt chính xác, đất liền thì được chia thành núi, đồi, gò, đống, mô, bãi…; về lòng sông thì có bờ, bãi bồi, đảo, mép nước, bến…; về vùng nước thì có các loại hình khe, suối, sông nhỏ, ao, đầm, sông lớn…
Thời Tần đã có quan niệm về mạch đất, “vương khí” Các công trình “thổ mộc” khổng lồ được xây dựng Có dương trạch là cung A Phòng chiếm đất gần
300 dặm, ly cung biệt quán rải khắp thung lũng núi, lấy Nam Sơn làm cửa cung, lấy Phàn Xuyên làm ao nước, điện trước cung A Phòng có thể ngồi gần một vạn người Lại có âm trạch là lăng mộ Thủy Hoàng, huy động hơn 70 vạn dân phu đào rỗng cả núi Ly Sơn, đào xuyên cả đến ba tầng đất Tức Nhưỡng
Thuật phong thủy thời Nam Bắc triều (từ năm 420 đến năm 589 sau Công nguyên) và đời nhà Thanh là hưng thịnh hơn cả Thời Nam Bắc triều chọn Kiến Khang (Nam Kinh) làm quốc đô vì nơi đây có núi Thanh Lương như một con hổ ngồi xổm, phía Đông có núi Chung Sơn giống con rồng nằm cuộn khúc Nơi mà Gia Cát Lượng từng than rằng: “Chung Sơn rồng nằm, Thạch Đầu hổ ngồi, đây là nhà của bậc đế vương” Thời kỳ này xuất hiện nhiều thầy tướng số, phong thủy trong dân gian Người dân tin phong thủy, vua chúa lại càng tin phong thủy hơn Tống Minh Đế là một ông vua kiêng kỵ rất cẩn thận Khi trăm quan bàn việc nếu ai thốt ra các từ “họa”, “bại”,
“hung”, “táng”…bất kể quan lớn đến đâu cũng bị tội chém Linh sàng Thái hậu từ Đông cung đi ra, Minh đế gặp phải cho là chẳng lành, liền bãi chức cả mười mấy viên quan Vua Vũ Đế nhà Nam Tề cũng tin phong thủy Thời đó,
có người nhìn khí bảo: “Tân Lâm, Lâu Hồ, Thanh Khê đều có khí thiên tử, có thể xây lầu gác, cung điện, vườn ngự ở đó” Vũ đế nghe theo mà làm
Qua bao nhiêu năm đến nay thuật phong thủy lại thịnh hành trở lại ở Trung Quốc Ở Bắc Kinh, cổng nhà hầu hết đều xây tại góc trái mặt chính ở trước sân gọi
là “cửa Thanh Long”, vì theo phong thủy kết cấu “Khảm trạch, Tốn môn” là may
Trang 23mắn nhất Nhà cửa nông thôn đa số chầu về Nam, Đông hoặc Đông Nam Không chỉ có người dân tin vào phong thủy mà nhiều cơ quan chính quyền tin vào phong thủy Ở Quảng Đông, tại Cục thuế vụ huyện Yết Dương có mời thầy phong thủy về xem địa lý, sau đó cục lấp ao phun nước, bít cổng lớn nhà xe, làm lại lầu cơ quan làm việc để hợp phong thủy.[12]
2.2.3 Thuật phong thủy tại Việt Nam
Truyền thống ứng dụng phong thủy của nền văn hiến Việt cũng được nhắc nhở tới từ thời Hùng Vương dựng nước: Trong những câu chuyện truyền miệng của các cụ già ở đất Phong châu xưa, sự kiện Vua Hùng tìm đất đóng
đô dựng nước, Đức Vua Thái Tổ Lý Công Uẩn với Chiếu dời đô lịch sử…
vẫn luôn được nhắc đến với đầy lòng trân trọng và sự tự hào Nhà nghiên cứu Phan Kế Bính cũng đã sưu tầm và biên soạn truyền thuyết này vào trong cuốn Nghìn xưa văn hiến do nhà xuất bản Thanh niên phát hành năm 1999 Như vậy có thể nói Phong thuỷ tồn tại song hành với lịch sử phát triển trải hàng nghìn năm Tính hiệu quả của phong thủy trong xã hội Đông phương là không thể phủ nhận Phong thuỷ đã có những đóng góp không nhỏ trong sự phát triển của các quốc gia Phương Đông, có tính tích cực như góp phần hoạch
định những khu Kinh thành sầm uất náo nhiệt, kiến tạo nên những cung điện
nguy nga, khiến Tây phương cũng phải ngưỡng mộ.[6]
* Phong thủy trong kiến trúc Dinh Độc Lập
Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu cũng rất sùng bái khoa Phong thủy Ông đã từng thuê thầy địa lý đặt lại mộ cha Phan Rang để táng vào nơi được
đại “cát” nhất Ông Thiệu muốn chức vị của mình trường tồn nên đã cho xây
lại và yểm bùa dinh “Tổng thống” tức là “Dinh Độc Lập”
Nguyên nơi này trước kia gọi là dinh Nô-rô-đôm Nó vốn là phủ toàn quyền do thực dân Pháp xây dựng từ cuối thế kỷ XIX Khi Pháp trao trả độc lập “giả hiệu” cho Bảo Đại thì dinh mới bắt đầu đổi tên thành Dinh Độc Lập
Trang 24Thời kỳ ông Ngô Đình Diệm lên làm tổng thống thì ngày 27/02/1962, hai phi công thuộc phái chống đối tới ném bom làm sập cánh trái của dinh, rồi ngày 01/11/1963, chế độ Ngô Đình Diệm bị lật đổ, cho tới khi các ông Thiệu, ông Kỳ lên nắm chính quyền, dinh vẫn chưa được sửa xong Ông Thiệu đã đề
ra chương trình xây dựng lại Dinh Độc Lập, các kiến trúc sư phải thiết kế sao cho dinh mới vững chãi để chống lại các cuộc tấn công của phe đảo chính
Theo sách vở cũ thì bộ phận chính của dinh mới được cấu trúc thành ba tầng lầu kéo ngang thành ba vệt dài và hệ thống cửa lớn ở chính giữa kéo thành một nét thẳng dọc từ trên xuống dưới, như một nét sổ kết hợp lại với nhau thành chữ vương (vua), chiếc kỳ đài trên nóc lầu lại tạo thành dấu chấm trên chữ vương và nó tạo thành chữ chủ nghĩa là chúa
Trên nóc mái bằng của dinh còn có một cái lầu nhỏ gọi là tứ phương
vô sự lầu Cái lầu này là nơi yểm bùa làm cho dinh được bình yên vô sự, chống được mọi hiểm họa từ bốn phương ập tới Lầu nhỏ này xây theo hình vuông kiểu chữ khẩu, trước lầu có một cột đâm thẳng thành một nét dọc tạo thành chữ trung, ngụ ý dinh là trung tâm quyền lực, đồng thời có nghĩa là chính giữa
Ngày 31/10/1966, đúng giờ đại cát, ông Nguyễn Văn Thiệu tới cắt băng khánh thành Dinh Độc Lập được tái tạo theo kiểu mới đó
Từ trên cao nhìn xuống, toàn bộ mặt bằng của Dinh Độc Lập được xây dựng trên khu vực có hình chữ cát (có nghĩa là tốt lành), nhưng rồi có người mách con đường thảo cầm viên đâm thẳng vào dinh như một mũi tên Ông Thiệu đến nhờ một pháp sư yểm cho lá bùa chôn ngay giữa cổng chính Đồng thời phía trước dinh, ông Thiệu còn bố trí những rào sắt chắn đặt thường xuyên trên con lộ, tạo thành một vật cản chặt đứt ngang mũi tên
Tuy nhiên, xét về tổng thể mà nói, từ trên cao nhìn xuống, tòa nhà Dinh
Độc Lập được thiết kế mang hình tượng cái triện và con dấu, mang ý nghĩa về
Trang 25quyền lực, cho nên tòa nhà này một thời đã có những vị thế quyền lực nhất
định trong xã hội Nhưng khi quan sát từ bên ngoài thì tòa nhà này lại mang
một hình tượng khá xấu xét theo quan điểm phong thủy, đó là hình tượng “lộ cốt” Có lẽ vì thế mà chủ nhân hoặc người sử dụng công trình này đều không thịnh vượng lâu dài.[9]
2.3 Ứng dụng Phong thủy trong bài trí nhà ở, công trình xây dựng, cảnh quan
2.3.1 Ứng dụng Phong thủy trong bài trí nhà ở
Một ngôi nhà mang lại may mắn, thịnh vượng cho gia chủ cần có sự hài hòa về Phong thủy
Yếu tố Phong thủy luôn được coi là yếu tố quan trọng trong việc thiết kế và xây dựng nhà cửa Cần lưu ý một số yếu tố dưới đây để có một mái ấm bình an và tài lộc
2.3.1.1 Môi trường xung quanh
Khi chọn mua đất làm nhà cần chú ý đến điều kiện xung quanh của nó Theo Phong thủy truyền thống Trung Quốc, vị trí lý tưởng của ngôi nhà đó là: Tây cao, Đông hạ, hướng Bắc trường; bên trái là Thanh Long, bên phải là Bạch
Hổ, phía trước là Chu Tước, còn phía sau là Huyền Vũ Bên cạnh đó, khi chọn
đất làm nhà nên tìm hiểu xem nhà có bị ảnh hưởng bởi xung quanh không ?
Ví dụ: Nếu xung quanh quá nhiều nhà cao tầng sẽ gây cảm giác ngột ngạt, bức bối, nơi có quá nhiều tiếng ồn hay tạp âm sẽ khiến ảnh hưởng đến việc nghỉ ngơi của mọi người
2.3.1.2 Diện tích nhà
Khi xây nhà, bạn nên tính xem sẽ có bao nhiêu người ở đó để thiết kế nhà có diện tích phù hợp Một ngôi nhà có diện tích quá lớn hoặc quá nhỏ đều không tốt, nếu căn nhà có diện tích quá rộng so với số người ở sẽ gây cảm giác bất an, trống trải, nếu căn nhà có diện tích quá nhỏ mà số người ở nhiều
sẽ gây ngột ngạt, bức bối cho những người sống trong gia đình Ngoài ra, khi
Trang 26lựa chọn đồ đạc, vật dụng bài trí cũng cần lưu ý đến kích cỡ phù hợp với diện tích trong phòng để tạo nên sự hài hòa, cân bằng lẫn nhau
2.3.1.3 Hình dạng của phòng
Theo phong thủy, hình dạng của các căn phòng có ảnh hưởng rất lớn
đến tâm lý và sức khỏe của những thành viên trong gia đình Nếu phòng trong
nhà có hình dạng vuông vắn như hình chữ nhật hay hình vuông, bốn mặt đều
đặn và đối xứng nhau sẽ mang lại cho người sống trong nhà cảm giác bình an,
khỏe mạnh và ổn định Nên tránh thiết kế phòng chỉ có ba góc hay có quá nhiều góc sẽ khiến mọi người cảm thấy bất an, dễ cáu gắt
2.3.1.5 Màu sắc
Màu sắc là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến sắc thái tình cảm, tính cách của mỗi người Đương nhiên tuỳ thuộc vào chức năng của mỗi loại phòng, cung mệnh, độ tuổi, giới tính người ở lại có những màu phù hợp riêng Tuy vậy, nếu chọn màu quá nổi sẽ gây kích thích ảnh hưởng đến tâm lý Màu xanh lá cây thẫm thuộc về tính âm theo phong thủy thì đều không tốt cho sức khỏe
Trang 272.3.2 Ứng dụng phong thủy trong bố trí công trình xây dựng
để chỉ những ngôi nhà bề thế, có sự che chắn bảo vệ tách biệt với bên ngoài
Tuy nhiên văn hóa truyền thống và phong thủy Việt Nam đã có những góc nhìn thoáng và linh hoạt về cổng Tôn trong cảnh quan chung quanh, xem lũy tre, mương nước… là những “rào chắn” thiên nhiên hữu hiệu, nếp nhà Việt chỉ làm cổng như một hình ảnh ước lệ để biết bước qua đấy là địa phận một làng, một xóm, một ngôi nhà… chứ không phải để bít bùng, chia cắt không gian, đúng tinh thần hiếu hòa thân thiện vốn có
Phong thủy Việt cũng xác định con người sống trong mối quan hệ đại vũ trụ - tiểu vũ trụ tương hòa, nhà nhỏ vườn rộng, nên cổng chỉ làm sao cho hài hòa với ngôi nhà, thuận tiện khi sử dụng là ổn Dĩ nhiên, bên cạnh đó, yếu tố phương vị mở cổng cũng rất cần thiết Khi thiết kế cửa cổng, ngõ vào nhà, cách
định vị, chọn phương vị cho cổng tương tự chọn vị chọn hướng cho nhà Về
mặt Bát trạch là thuận theo cung mệnh, gia chủ thuộc Tây tứ mệnh thì cổng mở
ứng với 4 hướng Tây, Tây Bắc, Tây Nam và Đông Bắc Gia chủ thuộc Đông tứ
mệnh thì cổng mở thuộc các hướng Bắc, Đông Bắc, Đông Nam và Nam Vị trí
mở cổng từ bên trong khu đất nhìn ra nên tránh bố trí thẳng với ngã ba, tránh dẫn lối “trực xung” với cửa cái (cửa chính) của nhà bởi “sinh khí đi theo đường vòng, sát khí đi theo đường thẳng”.[5]
Việc chọn hình dáng, màu sắc và vật liệu làm cổng cũng cần xem xét sao cho hợp với trạch mệnh Cổng cho gia chủ có ngũ hành thuộc Thổ nên có
Trang 28hình dáng vuông vức, kết hợp với tường rào xây gạch đá, theo gam màu vàng, nâu là hợp
Hình 2.4: Cổng cho gia chủ mệnh Thổ
Cổng cho gia chủ mệnh thuộc Kim nên làm có hình dáng cong tròn, màu xám
ghi, trắng, bạc, vật liệu nên thiên về kim loại
Hình 2.5: Cổng cho gia chủ mệnh Kim
Còn cổng cho gia chủ mệnh Thủy thì màu chủ yếu sẽ là gam màu xanh biển và màu đen, hoa văn uốn lượn mềm mại
Trang 29Hình 2.6: Cổng cho gia chủ mệnh Thủy
Những loại cổng làm bằng gỗ, hoặc bằng sắt mà dùng họa tiết hoa lá, sơn màu xanh lá cây với nhiều thanh song song sẽ thích hợp với gia chủ mệnh Mộc
Hình 2.7: cổng cho gia chủ mệnh Mộc
Trong khi cổng có nhiều nét nhọn, vát chéo và sơn màu đỏ, nâu hay cổng bên trên có mái ngói nhọn thì dùng cho gia chủ mệnh Hỏa sẽ khá phù hợp
Trang 30Hình 2.8: Cổng cho gia chủ mệnh Hỏa
được ánh sáng mặt trời, mùa đông tránh được gió bắc và đông bắc rét buốt thổi từ
lục địa xuống, mùa hè đón gió nam và đông nam thổi từ biển Đông vào, không khí lưu thông mát mẻ
Có tám phương vị đó là Đông, Tây, Nam, Bắc là tứ chính và Đông Nam, Tây Nam, Đông Bắc, Tây Bắc là tứ ngẫu
Trong phong thủy mỗi phương vị đều có ý nghĩa riêng của nó:
Trang 311 Hướng Đông: Tốt cho việc làm ăn và sự nghiệp Nhà không nên khuyết hướng này
2 Hướng Đông Nam: Tốt với những người kinh doanh ăn uống, nhưng cần cố gắng
3 Hướng Nam: Có vận khí tốt lành
4 Hướng Tây: Hướng nghỉ ngơi, cần yên tĩnh và tối
5 Hướng Bắc: Gió rét, đại diện cho sự bình tĩnh, trí tuệ, sáng tạo Ở hướng này nhà ở phải có phòng nhỏ nhô về phía trước thì mới tốt
6 Hướng Đông Bắc: Tốt với người làm ăn kinh doanh
7 Hướng Tây Nam: Xấu, không nên mở cửa hướng này
8 Hướng Tây Bắc: Có phúc đức, người giúp đỡ, sự nghiệp Tốt với đàn ông
Những điều cần lưu ý khi chọn bố trí hướng nhà:
- Khi chọn hướng nhà thì phải căn cứ vào cung mệnh của chủ nhà và chủ yếu là người đàn ông để chọn hướng nhà
- Dựa theo vận khí của căn nhà tức là phải dùng phương pháp lập trạch vận theo Huyền không phi tinh, để xem nhà có nhận được vận khí hay không trước khi tuyển chọn
- Hướng phải thuần khí tức nhà ở cần phải được chính sơn, chính hướng nếu trường hợp nhà không thể chọn chính hướng, mà bắt buộc phải kiêm hướng, thì lệch sang bên phải hoặc bên trái tuyến vị đó không quá 3o
- Tránh bố trí hướng vào tuyến Đại không vong và Tiểu không vong Một vòng tròn trên la bàn bao gồm 360o, nếu chia ra 8 hướng thì mỗi hướng chiếm đúng 45o Những tuyến độ nằm giữa 2 hướng là những tuyến Đại không vong Mỗi hướng chia thành 3 sơn, tổng có 24 sơn, mỗi sơn chiếm 15o, tuyến Tiểu không vong là những tuyến nằm ngay lằn ranh của 2 sơn
- Bí quyết Thành môn: Thành môn chính là cửa ngõ để vào nhà, hoặc nơi thủy đến, thủy đi, hội tụ ở 2 bên phía trước Đối với nhà cửa thì nếu khu
Trang 32vực đó có ngõ rẽ vào nhà hay ngã ba, ngã tư, ao, hồ, biển hoặc chỗ 2 dòng sông tụ hội…thì những nhà đó được xem như có thành môn
- Phối hợp phi tinh với địa hình (loan đầu): tức là những nơi có thủy của sông, hồ, ao, biển, hoặc đường đi, sân rộng, đồng trống…phải nằm trùng với những nơi có sinh khí hay vượng khí của Hướng tinh Còn những nơi có núi đồi, gò cao, hay nhà cửa, cây cối…thì phải nằm trùng với những khu vực
có sinh khí hay vượng khí của Sơn tinh.[2]
2.3.2.3 Bố trí cửa nhà
Trong nhà ở gia đình, cửa chính không chỉ là nơi mọi người ra vào mà còn là con đường thông dẫn khí từ bên ngoài vào bên trong nhà Do đó, khi thiết kế, bố trí cửa chính và cửa phòng trong nhà, cần lưu ý một số điểm về mặt phong thủy sau đây:
Cửa chính và cửa sổ đối nhau: hao tổn tiền bạc
Cửa chính là nơi tất cả mọi người trong nhà ra vào hàng ngày Khi cửa chính ở vị trí tốt, thuận lợi, gió và không khí từ ngoài thổi vào cũng thuận và lành
Khi cửa chính và cửa sổ thông nhau theo một đường thẳng, nếu cửa sổ không nhiều thì ảnh hưởng của nó không lớn Tuy nhiên, nếu cửa sổ vừa nhiều lại vừa lớn, sẽ không giữ lại cho phòng những luồng không khí tốt lành
vì thế sẽ gây ảnh hưởng đến vận mệnh của ngôi nhà và tiền bạc trong người ở trong nhà cũng bị hao tổn dần
Nếu các cửa trong nhà bạn phạm phải điều này, có thể trồng một số cây trước cửa sổ để ngăn những luồng khí tốt lành thoát ra ngoài Tuy nhiên, khi trồng cây cũng nên nhớ không được trồng những cây có gai, nếu không cũng không có tác dụng gì
Tránh vị trí cửa đối cửa:
Trong quan niệm truyền thống của phong thủy, hai cửa đối mặt nhau sẽ gây bất lợi, gia chủ sẽ không được yên ấm, hòa thuận - phạm phải thế “môn xung sát”
Trang 33Ảnh hưởng của “môn xung sát” sẽ khiến mọi người trong gia đình dễ
xảy ra tranh chấp, bất hòa dù chỉ từ những chuyện nhỏ nhặt hàng ngày Nếu bị
ảnh hưởng nặng thì trong công việc của người ở hai phòng có cửa đối diện sẽ
rất dễ có những thành kiến, xung đột mâu thuẫn với cấp trên, đồng nghiệp và những người khác
Khi đã phạm phải môn xung sát mà cửa lại là hướng đông, tây bắc, bắc thì những người đàn ông trong gia đình sẽ rất dễ gây nên chuyện hiềm khích Ngược lại, nếu cửa hướng đông nam, tây nam, tây thì những người phụ nữ trong nhà lại rất dễ gây nên chuyện phiền phức
Ngoài ra, trong phong thủy, cửa của hai nhà cũng không nên đối nhau Các nhà phong thủy cho rằng có thể làm những cách sau để hóa giải như dùng bình phong che chắn phía trong cửa vì bình phong sẽ biến khí ở bên ngoài nhà không xông thẳng vào mà đi thành đường vòng vào bên trong nhà Ngoài ra,
có thể đặt cặp tượng hình kỳ lân ở cửa bị xung chiếu, hoặc cặp tượng nhỏ hình con rùa bằng đồng… tạo thành một hành lang để làm hòa hoãn dòng khí…
Cửa chính và cửa nhà vệ sinh xung nhau: âm dương không hài hòa:
Trong phong thủy học, cửa chính được gọi là “khẩu tử”, được so sánh với miệng của con người Những thực phẩm mà con người ăn không đảm bảo thì bản thân sẽ không có được sức khỏe tốt Cũng giống như vậy, cửa có vấn
đề thì phong thủy sẽ không tốt và ảnh hưởng tới vận quý của tất cả mọi người
trong gia đình Khí của cửa thuộc về dương thuần, khí của nhà vệ sinh thuộc
về âm độc Nếu cửa chính và cửa nhà vệ sinh xung khắc nhau sẽ khiến âm dương không được hài hòa, dẫn đến hao tổn tài sản
Phương pháp hóa giải của điều này là treo ở cửa nhà vệ sinh một tấm mành dạng hạt, giúp ngăn cản sự xung sát của cửa chính và cửa nhà vệ sinh, làm ảnh hưởng xấu giảm xuống mức thấp nhất
Cửa chính đối diện cầu thang máy, cầu thang là điềm hung:
Trang 34Cầu thang máy đối diện với cửa chính sẽ phạm “sát khai khẩu”, chủ nhà
sẽ bị nhiều chuyện phiền phức, rắc rối ảnh hưởng Với những ngôi nhà ở vào vị trí này, nên treo gương trên mi cửa và bậc thềm cửa nên tôn cao thêm một chút
Nếu nhà ở có cửa chính và cửa cầu thang đối diện nhau sẽ được chia ra làm hai loại: một là cầu thang có các bậc thang đi xuống dưới; hai là bậc thang có chiều hướng đi lên trên
Nếu cầu thang có chiều hướng lên trên, sẽ làm sức khỏe của gia chủ ngày một suy yếu, cần hóa giải bằng cách tôn cao bậc thềm lên khoảng 3 tấc (khoảng 10cm)
Nếu cầu thang có chiều hướng xuống dưới, tài vận của gia chủ sẽ rất xấu, tiền bạc trong nhà sẽ bị “chảy” ra ngoài, cần hóa giải bằng cách treo gương cầu lõm trên mi cửa giúp thu thập và tập trung được các vận khí tốt, tiền tài cũng dễ dàng giữ lại được
Góc tường nhọn chiếu vào cửa: tổn hại sức khỏe
Góc tường nhọn trong phong thủy rất nguy hiểm và gây tổn thương rất lớn đến sức khỏe, tính mạng của người ở trong nhà vì phạm phải “phi nhẫn sát” (sự khắc chiếu của góc tường) Do đó, nếu có góc tường nhọn chiếu thẳng vào cửa, là điều kiêng kỵ
Để hóa giải điều này, nhà có góc nhọn chiếu vào cửa nên đặt một đôi
kỳ lân bằng đồng ở cửa và trên mi cửa nên treo một chiếc gương cầu lồi hoặc gương phẳng nhằm chiếu lại “phi nhẫn sát”, giúp hóa giải sát khí Tuyệt đối chú ý không được treo gương cầu lõm vì tác dụng của gương cầu lõm là hoàn toàn ngược lại
Một điều gia chủ cũng nên đặc biệt chú ý vì nhìn chung, người ta thường chỉ để ý tới những góc nhọn chiếu thẳng vào cửa chính từ bên ngoài nhà, nhưng lại rất ít chú ý đến những góc tường nhọn trong nhà chiếu vào cửa phòng Với trường hợp này, bạn có thể kê tủ gỗ hoặc các đồ đạc khác để che
đi góc nhọn, biến nguy hiểm thành vô sự.[15]