ĐÁNH GIÁ CÔNG tác bồi THƯỜNG, GIẢI PHÓNG mặt BẰNG dự án xây DỰNG KHU a KHU CÔNG NGHIỆP điềm THỤY (GIAI đoạn 2) TRÊN địa bàn HUYỆN PHÚ BÌNH TỈNH THÁI NGUYÊN

Làm thế nào để thiết kế được những quy định phù hợp, bảo đảm quyền lợi và sự bình đẳng cho người có đất bị thu hồi; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người có đất bị thu hồi, nhà đầu tư thự

DƯƠNG THỊ LAN ANH

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

DỰ ÁN XÂY DỰNG KHU A - KHU CÔNG NGHIỆP ĐIỀM THỤY

(GIAI ĐOẠN 2) TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ BÌNH

TỈNH THÁI NGUYÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Địa chính Môi trường

Khóa học : 2011 - 2015

THÁI NGUYÊN - 2015

DƯƠNG THỊ LAN ANH

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

DỰ ÁN XÂY DỰNG KHU A - KHU CÔNG NGHIỆP ĐIỀM THỤY

(GIAI ĐOẠN 2) TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÚ BÌNH

TỈNH THÁI NGUYÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành : Địa chính Môi trường

Giảng viên hướng dẫn : Ths Dương Thị Thanh Hà

THÁI NGUYÊN - 2015

đỡ chúng em trong suốt thời gian học tập tại trường

Em xin chân thành cảm ơn các bác, cô, chú, anh chị cán bộ tại Phòng Tài Nguyên và Môi Trường huyện Phú Bình, đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong việc cung cấp những thông tin cũng như đóng góp ý kiến có liên quan đến vấn đề nghiên cứu giúp em hoàn thành khóa luận

Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới cô giáo Ths Dương Thị

Thanh Hà - giảng viên khoa Quản lý Tài nguyên, đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Em xin gửi lời cám ơn đến tất cả các bạn và người thân xung quanh đã giúp

đỡ, chia sẻ những khó khăn trong thời gian học tập, rèn luyện tại trường

Sau cùng, em kính chúc toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Quản lý Tài nguyên thật dồi dào sức khỏe, hạnh phúc để tiếp tục dìu dắt nhiều thế hệ học trò đến với những bến bờ tri thức

Em xin chân thành cảm ơn!

Thái nguyên, ngày tháng năm 2015

Sinh viên

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 4.1: Hiện trạng sử dụng đất năm 2013 39

Bảng 4.2: Kết quả thực hiện về đối tượng và điều kiện bồi thường 41

Bảng 4.3: Tổng hợp diện tích đất bị thu hồi tại dự án 42

Bảng 4.4: Kết quả bồi thường về đất ở 43

Bảng 4.5: Kết quả bồi thường về đất Nông nghiệp 45

Bảng 4.6: Kết quả bồi thường về tài sản, công trình, vật kiến trúc, nhà ở 46

Bảng 4.7: Kết quả hỗ trợ các dự án 48

Bảng 4.8: Kết quả bố trí tái định cư 49

Bảng 4.9: Tổng hợp kinh phí bồi thường 50

Bảng 4.10: Ý kiến của người dân về các hoạt động GPMB 51

Bảng 4.11: Ý kiến của người dân sau GPMB 52

Bảng 4.12: Tổng hợp kết quả từ phiếu điều tra cán bộ chuyên môn về công tác bồi thường GPMB 53

DANH MỤC HÌNH

Hình 4.1: Bản đồ hành chính huyện Phú Bình 31

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iii

DANH MỤC CÁC BẢNG iii

DANH MỤC HÌNH Error! Bookmark not defined MỤC LỤC v

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích của đề tài 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 3

1.4 Ý nghĩa của đề tài 3

1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học 3

1.4.2 Ý nghĩa trong thực tiễn 3

PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Cơ sở lý luận 4

2.1.1 Giải phóng mặt bằng 5

2.1.2 Thu hồi đất 5

2.1.3 Bồi thường 5

2.1.4 Hỗ trợ 5

2.1.5 Tái định cư 5

2.2 Cơ sở pháp lý 6

2.2.1 Những văn bản luật của Chính phủ và cơ quan Trung ương 6

2.2.2 Những văn bản của địa phương 7

2.2.3 Một số điểm mới về công tác GPMB, hỗ trợ, tái định cư quy định trong Luật Đất đai 2013 8

2.3 Cơ sở thực tiễn 13

2.3.1 Công tác bồi thường và GPMB trên thế giới 13

2.3.1.1 Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở Indonesia 13

2.3.1.2 Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở Mỹ 14

2.3.1.3 Chính sách bồi thường và tái định cư ở Hàn Quốc 16

2.3.2 Công tác bồi thường và GPMB ở Việt Nam 18

2.3.2.1 Quy trình tiến hành công tác bồi thường và GPMB 18

2.3.2.2 Kết quả bồi thường và GPMB tại một số tỉnh trong nước 20

PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 28

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 28

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành 28

3.3 Nội dung nghiên cứu 28

3.3.1 Đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của khu vực xã Điềm Thụy - huyện Phú Bình - tỉnh Thái Nguyên 28

3.3.1.1 Điều kiện tự nhiên 28

3.3.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 28

3.3.2 Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng Khu A khu công nghiệp Điềm Thụy (giai đoạn 2) huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên 28

3.3.2.1 Tổng quan về công tác GPMB của dự án 28

3.3.2.2 Đánh giá kết quả bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất 28

3.3.3 Đánh giá kết quả công tác tái định cư và chính sách hỗ trợ sau khi giải phóng mặt bằng 29

3.3.3.1 Đánh giá chính sách hỗ trợ 29

3.3.3.2 Kết quả công tác bố trí tái định cư 29

3.3.4 Đánh giá công tác GPMB của dự án thông qua ý kiến của người dân và cán bộ chuyên môn quản lý đất đai 29

3.3.5 Những thuận lợi, khó khăn và một số giải pháp trong công tác bồi thường GPMB 29

3.3.5.1 Thuận lợi 29

3.3.5.2 Khó khăn 29

3.3.5.3 Ảnh hưởng của công tác bồi thường GPMB đến kinh tế - xã hội và môi trường 29

3.3.5.4 Giải pháp trong công tác bồi thường GPMB 29

3.4 Phương pháp nghiên cứu 29

3.4.1 Phương pháp thu thập số liệu 29

3.4.1.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp 29

3.4.1.2 Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp 29

3.4.2 Phương pháp xử lý thông tin, số liệu 29

3.4.3 Phương pháp phân tích số liệu 30

3.4.3.1 Phương pháp phân tích, so sánh 30

3.4.3.2 Phương pháp thống kê 30

PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 31

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội 31

4.1.1 Điều kiện tự nhiên 31

4.1.1.1 Vị trí địa lý 31

4.1.1.2 Địa hình địa mạo 32

4.1.1.3 Khí hậu, thủy văn 32

4.1.1.4 Các nguồn tài nguyên khác 33

4.1.1.5 Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên Error! Bookmark not defined 4.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 35

4.1.2.1 Tình hình dân số và lao động 35

4.1.2.2 Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng 36

4.1.2.3 Tình hình tăng trưởng kinh tế 37

4.1.2.4 Đánh giá chung về điều kiện kinh tế - xã hội 38

4.1.3 Hiện trạng sử dụng đất 38

4.2 Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng Khu A - Khu công nghiệp Điềm Thụy (giai đoạn 2) - huyện Phú Bình - tỉnh Thái Nguyên 40

4.2.1 Tổng quan về công tác giải phóng mặt bằng của dự án 40

4.2.2 Đánh giá kết quả bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất tại khu vực GPMB 40

4.2.2.1 Đối tượng và điều kiện bồi thường 40

4.2.2.2 Đánh giá kết quả bồi thường về đất 41

4.2.2.3 Đánh giá bồi thường về đất ở 42

4.2.2.4 Đánh giá bồi thường về đất Nông nghiệp 44

4.2.2.5 Đánh giá kết quả bồi thường về tài sản trên đất 45

4.3 Kết quả công tác tái định cư và các chính sách hỗ trợ sau khi GPMB 47

4.3.1 Đánh giá các chính sách hỗ trợ 47

4.3.2 Kết quả công tác bố trí tái định cư 48

4.3.3 Tổng hợp kinh phí bồi thường 50

4.4 Đánh giá công tác GPMB của dự án thông qua ý kiến của người dân và cán bộ chuyên môn quản lý đất đai 51

4.5 Những thuận lợi, khó khăn và một số giải pháp trong công tác bồi thường GPMB 54

4.5.1 Thuận lợi 54

4.5.2 Khó khăn 55

4.5.3 Ảnh hưởng của công tác bồi thường GPMB đến kinh tế - xã hội và môi trường 55

4.5.4 Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi và rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác bồi thường GPMB 56

4.5.4.1 Tổ chức và quản lý 56

4.5.4.2 Công tác chỉ đạo và thực hiện 56

4.5.4.3 Về chính sách bồi thường và tái định cư 57

PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 58

5.1 Kết luận 58

5.2 Kiến nghị 59

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN 1

MỞ ĐẦU

1.1 Đặt vấn đề

Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, là nguồn tài nguyên vô cùng quan trọng

của con người và mọi sự sống trên trái đất, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là nguồn nội lực, nguồn vốn to lớn của đất nước, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng Đất đai có ý nghĩa chính trị, kinh tế, xã hội sâu sắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Trong quá trình hội nhập với nền kinh tế thế giới Đảng và Nhà nước ta đã xác

định đường lối đổi mới toàn diện nền kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của đất nước

Trong đó quá trình thu hút vốn đầu tư từ nhiều nguồn phục vụ cho việc xây dựng cơ

sở hạ tầng phát triển kinh tế xã hội là điều kiện tiên quyết giúp nước ta có đủ mạnh để

có thể tham gia vào thị trường rộng lớn này

Ngày nay các dự án đầu tư vào đất ngày càng nhiều, cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là tốc độ đô thị hoá ngày càng mạnh mẽ trên cả nước Với tốc độ phát triển kinh tế như thế, làm cho nhu cầu về thuế đất, chuyển mục đích sử dụng đất ngày càng lớn Để cho các dự án đầu tư vào các công trình phục vụ cho mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, mục

đích phát triển kinh tế có tính khả thi, đúng tiến độ thì công tác giải phóng mặt bằng

(GPMB) đóng một vai trò hết sức quan trọng Vì nó là điều kiện ban đầu để triển khai nhanh, đúng tiến độ nhưng ngược lại nó cũng có thể trở thành rào cản và luôn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khiếu kiện, mất ổn định an ninh vì khi thực hiện công tác này

ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của tổ chức, các cá nhân và hộ gia đình

Với dân số ngày càng tăng, xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu sửdụng đất ngày càng lớn Thực tế qua nhiều dự án cho thấy công tác GPMB vẫn còn nhiều bất cập, nhiều khó khăn Một số địa phương thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành; chưa làm tốt công tác tuyên truyền, vận động,

giải thích cho nhân dân hiểu rõ quy định của pháp luật hoặc né tránh, thiếu cương quyết, không giải quyết dứt điểm, làm cho việc giải phóng mặt bằng bị kéo dài nhiều năm

Những vấn đề nêu trên đặt ra yêu cầu và thách thức không nhỏ Làm thế nào để thiết kế được những quy định phù hợp, bảo đảm quyền lợi và sự bình

đẳng cho người có đất bị thu hồi; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người có đất bị

thu hồi, nhà đầu tư thực hiện các dự án; hạn chế khiếu nại, tố cáo trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là một bài toán khó

Trên địa bàn huyện Phú Bình - tỉnh Thái Nguyên trong những năm qua đã tổ chức thực hiện nhiều dự án và công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đã thu được nhiều kết quả tốt Nhưng bên cạnh đó cũng bộc lộ không ít những khó khăn liên quan

đến tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội Do vậy cần nghiên cứu để làm rõ về cơ

sở lý luận và tìm ra giải pháp tháo gỡ trong cơ chế tổ chức và thực hiện

Xuất phát từ những vấn đề trên, được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, Trường Đại học Nông lâm Thái

Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo Ths Dương Thị Thanh Hà, em

tiến hành thực hiện chuyên đề: “Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng

dự án xây dựng khu A - Khu Công Nghiệp Điềm Thụy (giai đoạn 2) trên địa bàn huyện Phú Bình - tỉnh Thái Nguyên”

1.2 Mục đích của đề tài

- Tìm hiểu khái quát về địa bàn nghiên cứu và dự án

- Đánh giá kết quả của công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng Khu A: Phần diện tích 180 ha - Khu công nghiệp Điềm Thụy huyện Phú Bình,

từ đó tìm ra những mặt thuận lợi và khó khăn của dự án

- Đánh giá ảnh hưởng của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đến

đời sống của người dân trong khu vực giải phóng mặt bằng

- Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi cao nhằm nâng cao hiểu quả cho công tác bồi thường GPMB và rút kinh nghiệm cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của địa phương trong thời gian tới

1.3 Yêu cầu của đề tài

- Nắm chắc Luật Đất đai, các Thông tư, Nghị định, văn bản dưới luật, các quy định có liên quan đến công tác bồi thường thiệt hại và giải phóng mặt bằng

- Các số liệu, tài liệu, khảo sát điều tra phải đảm bảo tính trung thực, chính xác, phản ánh đúng hiện trạng và tình hình thực tế của các dự án đã lựa chọn để nghiên cứu

- Áp dụng đúng đối tượng, đúng mục đích và phạm vi cần nghiên cứu từ đó đánh giá được những tồn tại, khó khăn và tìm hiểu nguyên nhân

- Đề xuất các phương án, giải pháp trên cơ sở các Nghị định, Quy định, kết quả nghiên cứu phù hợp với thực tế của địa phương và mang tính khả thi

1.4 Ý nghĩa của đề tài

1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học

Đề tài tốt nghiệp là một cơ hội tốt cho mỗi sinh viên có thể hệ thống và củng

cố lại kiến thức đã học trong nhà trường và áp dụng vào thực tế công việc, đáp ứng yêu cầu đào tạo Qua đó biết cách thu thập, tổng hợp, xử lý số liệu và biết cách trình bày báo cáo một cách khoa học hoàn chỉnh

1.4.2 Ý nghĩa trong thực tiễn

- Đối với bản thân: việc tìm hiểu và vận dụng chính sách của nhà nước trong công tác giải phóng mặt bằng giúp bổ sung kinh nghiệm trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai nhanh, đầy đủ và hoàn thiện hơn

- Đối với địa phương: có thể nâng cao hiệu quả và đảm bảo áp dụng chính xác, đúng, đủ về bồi thường, hỗ trợ tái định cư cho những hộ dân bị nhà nước thu hồi đất Rút kinh nghiệm trong việc giải quyết những vướng mắc và đối thoại với nhân dân cho những dự án sau này

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

Giải phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp Nó thể hiện khác nhau đối với mỗi một dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội Công tác giải phóng mặt bằng kéo dài sẽ làm chậm tiến độ của các dự án, làm ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân trong khu vực dự án cũng như đánh mất niềm tin cho các nhà đầu tư

Bồi thường GPMB là khâu quan trọng mang tính chất đột phá trong quy hoạch sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút nguồn lực đầu tư phát triển và triển khai thực hiện công tác xây dựng cơ sở hạ tầng Quá trình thực hiện công tác bồi thường GPMB phải đảm bảo hài hòa lợi ích của người dân bị thu hồi, lợi ích của chủ đầu tư dự án và lợi ích của Nhà nước, được thực hiện theo tiêu chí giữ vững ổn

định cụ thể những trường hợp mà Nhà nước phải thu hồi đất giúp cho hệ thống pháp

luật đất đai hoàn thiện hơn và giải quyết được những bất cập, hạn chế trong quá trình thi hành Luật Đất đai 2003 Sau đây là một số khái niệm cơ bản trong quá trình bồi thường thiệt hại và hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

2.1.1 Giải phóng mặt bằng

GPMB là quá trình nhà nước thu hồi đất của các đối tượng sử dụng đất (tổ chức, cá nhân, hộ gia đình) chuyển giao cho chủ dự án tổ chức di dời các đối tượng như nhà ở, cây cối hoa màu, công trình xây dựng và một bộ phận dân cư trả lại mặt bằng để thi công công trình trên cơ sở bồi thường thiệt hại, ổn định cuộc sống cho các đối tượng phải di dời

Công tác GPMB là việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và mục đích phát triển kinh tế

Bồi thường về đất: “Là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất” [11]

2.1.4 Hỗ trợ

Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: “Là việc Nhà nước trợ giúp cho người có

đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển” [11]

2.1.5 Tái định cư

Tái định cư (TĐC) là việc di chuyển đến một nơi ở mới để sinh sống

và làm ăn Tái định cư bắt buộc là sự di chuyển không thể tránh khỏi khu nhà nước thu hồi đất hoặc trưng dụng đất để thực hiện các dự án phát triển (Chính Phủ, 2004) [5]

TĐC được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản, di chuyển đến một nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống

thu nhập, cơ sở vật chất Tái định cư là hoạt động nhằm giảm nhẹ tác động xấu

về kinh tế - xã hội đối với bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung của đất nước

Hiện nay nước ta khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí tái định cư bằng các hình thức sau:

- Bồi thường bằng nhà ở

- Bồi thường bằng đất ở mới

- Bồi thường bằng tiền để xây dựng nơi ở mới

2.2 Cơ sở pháp lý

2.2.1 Những văn bản luật của Chính phủ và cơ quan Trung ương

- Luật Đất đai năm 2003

- Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ

về hướng dẫn thi hành Luật đất đai 2003

- Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

- Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP của chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

- Nghị định 188/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 về phương pháp xác định giá đất Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27/7/2007 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 188/2004/NĐ-CP

- Thông tư số 145/2007/TT-BTC ngày 06/12/2007 của Bộ Tài chính, hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP và Nghị định số 123/2007/NĐ-CP

- Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 05 năm 2007 của Chính phủ quy

định Bổ sung về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ thục bồi thường,

hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết

- Nghị định số 69/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ quy

định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ

tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 quy định

bổ xung về quy hoạch sử dụng đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và trình tự thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất

- Luật Đất đai năm 2013

- Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính Phủ

về hướng dẫn thi hành luật đất đai 2013

- Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 về bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

- Thông tư 37/2014/TT- BTNMT ngày 30 tháng 6 năm 2014 của Bộ TNMT quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước

thu hồi đất

2.2.2 Những văn bản của địa phương

- Nghị quyết 26/2009/NQ-HĐND ngày 12 tháng 12 năm 2009 về việc thông qua chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 03/2012/QĐ-UBND ngày 21/02/2012 của UBND tỉnh ban hành quy trình xác định giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 52/2012/QĐ-UBND ngày 26/12/2012 của UBND tỉnh Phê duyệt giá các loại đất năm 2013 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/1/2010 về việc ban hành thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định 06/2010/QĐ-UBND ngày 23/2/2010 về việc sửa đổi bổ sung một số quy định kèm theo quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/1/2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 47/2010/QĐ-UBND, ngày 22 tháng 12 năm 2010 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt khung giá các loại đất năm 2011 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 28/2011/QĐ-UBND, ngày 20 tháng 6 năm 2011 của

Uỷ ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối hoa màu gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 15/2012/QĐ-UBND ngày 11 tháng 7 năm 2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường nhà, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh

Chính vì vậy để đảm bảo tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị thu hồi đất, giảm thiểu khiếu kiện trong bồi thường, giải phóng mặt bằng, Luật Đất đai

2013 tiếp tục kế thừa những quy định còn phù hợp của Luật đất đai 2003 đồng thời

trợ, tái định cư trong Nghị quyết 19/NQ-TW đi vào cuộc sống

Có thể khái quát một số nội dung chủ yếu có tính đổi mới trong lĩnh vực bồi thường, giải phóng mặt bằng quy định trong Luật Đất đai 2013 so với Luật Đất đai năm 2003:

- Quy định nguyên tắc bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất:

Các chế định bồi thường về đất, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi

đất trong Luật Đất đai 2003 được quy định trong 03 điều (41, 42, và 43), trên

thực tế đã chưa thể chế hết các quy định mang tính nguyên tắc này để thực hiện thống nhất khi xử lý những vấn đề phức tạp phát sinh trong thực tiễn thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại các địa phương Khắc phục hạn chế này, Luật

Đất đai 2013 đã tách nguyên tắc bồi thường về đất và nguyên tắc bồi thường thiệt

hại về tài sản, ngừng sản xuất kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất thành 02 điều riêng biệt (74 và 88) Trong đó, quy định cụ thể các nguyên tắc bồi thường về đất

và các nguyên tắc bồi thường thiệt hại về tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất để các bộ, ngành, địa phương và người thu hồi đất căn cứ vào đó thống nhất thực hiện

- Quy định cụ thể và làm rõ các điều kiện để được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng đối với từng loại đối tượng mà Nhà nước thu hồi đất Luật Đất đai 2013 bổ sung thêm hai trường hợp được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất (Điều 75), cụ thể:

Luật đã bổ sung bồi thường đối với trường hợp sử dụng đất trả tiền thuê

đất một lần cho cả thời gian thuê nhằm đảm bảo bình đẳng giữa người sử dụng đất theo hình thức thuê đất trả tiền một lần cho cả thời gian thuê với người được

giao đất có thu tiền sử dụng đất (vì những đối tượng này có cùng nghĩa vụ tài chính với nhau)

Mặt khác, bổ sung bồi thường đối với trường hợp cơ sở tôn giáo, cộng đồng dân cư đang sử dụng đất mà không phải là đất do Nhà nước giao, cho thuê và có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng

đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật Đất

đất do cơ sở tôn giáo đang sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, sản xuất

lâm nghiệp, sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, làm cơ sở từ thiện, không phải là

pháp hoặc khai hoang trước ngày 01/7/2004 thì không được bồi thường, hỗ trợ đều này gây vướng mắc trong quá trình thực hiện

- Thể chế hóa cơ chế, chính sách bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại thông qua các quy định chi tiết đối với từng loại đất, gồm: đất nông nghiệp, đất ở, đất phi công nghiệp không phải đất ở và theo từng loại đối tượng sử dụng đất (từ Điều 77 đến Điều 81)

Theo quy định của Luật Đất đai năm 2013, việc xác định mức bồi thường cho người có đất bị thu hồi đối với đất sử dụng có thời hạn không chỉ căn cứ loại

đất, đối tượng sử dụng đất mà còn phải căn cứ thời hạn sử dụng đất còn lại của

người sử dụng đất đối với đất đó

- Quy định cụ thể về bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại, cho một số trường hợp không được bồi thường đất (Điều 76)

Theo Khoản 13, Điều 3 Luật Đất đai 2013, Chi phí đầu tư vào đất còn lại bao gồm chi phí san lấp mặt bằng và chi phí khác liên quan trực tiếp có căn cứ chứng minh đã đầu tư vào đất mà đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất còn chưa thu hồi được

Những trường hợp được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi, bao gồm: Đất được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất, trừ trường hợp đất nông nghiệp được Nhà nước giao cho hộ gia đình, cá nhân quy định tại khoản 1 Điều 54; đất được Nhà nước giao cho tổ chức thuộc trường hợp có thu tiền sử dụng đất nhưng được được miễn tiền sử dụng đất; đất được Nhà nước cho thuê đất hàng năm, đất thuê trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng

được miễn tiền thuê đất, trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thuê do

thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng; đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã, phường, thị trấn; đất nhận khoán để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối

- Bổ sung quy định về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các dự

án đặc biệt

Điều 87, Luật Đất đai 2013 quy định theo hướng:

+ Bổ sung trường hợp thu hồi đất ở trong khu vực bị ô nhiễm môi trường có nguy cơ đe dọa tính mạng con người, đất ở có nguy cơ sạt lở, sụt lún, bị ảnh hưởng

bởi hiện tượng thiên tai khác đe dọa tính mạng con người thì người có đất thu hồi

được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để ổn định đời sống, sản xuất theo quy định của

Chính phủ

+ Đối với dự án đầu tư do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư mà phải di chuyển cả cộng đồng dân cư, làm ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống, kinh tế - xã hội, truyền thống văn hóa của cộng đồng, các dự án thu hồi liên quan đến nhiều tỉnh, thành phố trực thuộc trung

ương thì Thủ tướng Chính phủ quyết định khung chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

+ Đối với dự án sử dụng vốn vay của các tổ chức quốc tế, nước ngoài mà Nhà nước Việt Nam có cam kết về khung chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì thực hiện theo khung chính sách sách đó

- Về chính sách hỗ trợ, Luật Đất đai năm 2013 bổ sung một số quy định so với Luật Đất đai năm 2003:

+ Quy định các nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất: Người sử

dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ; việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai và đúng quy định của pháp luật (Khoản 1, Điều 83)

+ Quy định về hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi

đất nông nghiệp mà không có đất nông nghiệp để bồi thường Cụ thể: Hộ gia

đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, khi nhà nước thu hồi đất nông

nghiệp để bồi thường thì ngoài việc được bồi thường thường bằng tiền còn

được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề tìm kiếm việc làm; trường hợp ngườiđược hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề tìm kiếm việc làm trong độ tuổi lao động có nhu cầu đào tạo nghề thì được nhận vào các cơ sở đào tạo nghề; được

tư vấn hỗ trợ tìm kiếm việc làm, vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất kinh doanh (Khoản 1, Điều 84)

+ Quy định về hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho

hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ, khi Nhà nước thu hồi đất ở mà phải di chuyển chỗ ở Cụ thể: Đối với hộ gia đình, các nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ mà nguồn thu nhập chính là từ nguồn kinh doanh dịch vụ, khi Nhà nước thu hồi mà phải di chuyển chỗ ở thì được vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh; trường hợp người có đất thu hồi còn trong độ tuổi lao động thì được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm (Khoản 2, Điều 84)

- Về chính sách tái định cư Để khắc phục tình trạng nhiều dự án chưa

có khu tái định cư đã thực hiện thu hồi đất ở, thậm chí có những dự án mà người có đất bị thu hồi phải đi thuê nhà ở nhiều năm mà vẫn chưa được bố trí vào khu tái định cư, Luật Đất đai năm 2013 đã có những quy định mới, như sau:

+ Bổ sung quy định về lập và thực hiện dự án tái định cư (Điều 85) theo

hướng: UBND cấp tỉnh, UBND cấp huyện có trách nhiệm tổ chức và thực hiện

dự án tái định cư trước khi thu hồi đất; quy định khu tái định cư tập trung phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền; quy định việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng nhà ở hoặc cơ sở hạ tầng khu tái định cư

+ Sửa đổi, bổ sung quy định về bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất ở

mà phải di chuyển chỗ ở (Điều 86), cụ thể: Người có đất bị thu hồi được bố trí tái

định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện

tái định cư (ưu tiên vị trí thuận lợi cho người sớm bàn giao mặt bằng, người có công với cách mạng); giá đất cụ thể tính thu tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư, giá bán nhà ở tái định cư do UBND cấp tỉnh quyết định; quy định trường hợp người có đất bị thu hồi được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường, hỗ trợ không

đủ mua 01 suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ tiền để mua một

suất tái định cư tối thiểu [26]

2.3 Cơ sở thực tiễn

2.3.1 Công tác bồi thường và GPMB trên thế giới

Đốivới bất cứ quốc gia nào trên thế giới đất đai là nguồn lực quan trọng cơ bản của mọi hoạt động đời sống kinh tế - xã hội Khi nhà nước thu hồi đất phục vụ cho các mục đích của quốc gia đã làm thay đổi toàn bộ đời sống kinh tế của hàng triệu người dân Đặc biệt ở những nước đang phát triển người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp thì đó là vấn đề sống còn của họ Dưới đây là một số kinh nghiệm trong công tác giải phóng mặt bằng của một số nước

2.3.1.1 Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở Indonesia

Từ những năm 60 của thế kỷ XX ở Indonesia đã có luật về thu hồi đất

và các đối tượng liên quan tới đất, đó là luật số 20 năm 1961 phản ánh thực thi quyền lực thống trị của chính quyền Đến những năm đầu của thập niên

70 theo luật cơ bản về đất đai của Chính phủ có thể thu hồi đất phục vụ lợi ích chung nếu bồi thường thỏa đáng theo thủ tục do luật này quy định Từ

đó đến nay Chính phủ Indonesia đã ban hành rất nhiều Nghị định về việc

bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất và chế độ tái định cư cho người bị mất đất

Bồi thường thiệt hại và di dân tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất vì mục

đích phát triển của xã hội Việc xây dựng và lập kế hoạch thực hiện các phương án

bồi thường, tái định cư sao cho các dự án luôn luôn hướng tới sự phát triển kinh tế,

ổn định xã hội và bền vững về môi trường Vì vậy, khi Nhà nước bồi thường và tái định cư cần phải có phương châm thực hiện để áp dụng khi nhà nước thu hồi đất:

- Bồi thường tài sản thiệt hại, nghề nghiệp và thu nhập của người dân bị mất đất

- Hỗ trợ di chuyển trong đó có cấp và bố trí nơi ở mới với các dịch vụ và phương tiện phù hợp

- Trợ cấp để ít nhất người bị ảnh hưởng đạt hoặc gần đạt so với mức sống trước đó

- Đối với các dự án có di dân tái định cư, việc lập kế hoạch, thiết kế nội dung

di dân là yếu tố không thể thiếu được ngay từ chu kỳ đầu tiên của việc lập dự án đầu

tư Những nguyên tắc thực hiện là:

+ Nghiên cứu kỹ phương án của các dự án mang tính khả thi để giảm tới mức tối đa việc di dân bắt buộc khi triển khai dự án

+ Người bị thu hồi đất phải được bồi thường và hỗ trợ để khôi phục cuộc sống kinh tế ở mức cao nhất với thời điểm trước khi có dự án

+ Đất đai, nhà cửa, cơ sở hạ tầng thích hợp và các loại bồi thường khác tương xứng phải được cấp cho người bị ảnh hưởng, chú trọng đến người dân bản

địa, dân tộc thiểu số, nông dân

+ Người bị ảnh hưởng phải thông báo đầy đủ, được tham khảo ý kiến chi tiết

về các yếu tố bồi thường và tái định cư

+ Chú ý đến các đối tượng chính sách, gia đình nghèo, các vùng khó khăn

Có thể thấy hệ thống pháp luật về bổi thường và tái định cư của Indonesia đều nhằm bảo vệ những người có đất bị thu hồi, có những chính sách

hỗ trợ đối với gia đình khó khăn với mục đích chung là đảm bảo ổn định đời sống sản xuất cho con người (Bộ Tài nguyên và Môi trường - Viện nghiên cứu địa chính, 2002) [2]

2.3.1.2 Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở Mỹ

- Công tác BT&GPMB ở Mỹ được thực hiện theo nguyên tắc “đền bù tương xứng”

- Hiến pháp Mỹ cho phép chính quyền trưng dụng đất đai của tư nhân có đền

bù tương xứng nhằm phục vụ mục đích công cộng và về sau mở rộng sang phát triển kinh tế Tranh chấp khiếu kiện đất đai chiếm tỉ lệ thấp vì nhờ nguyên tắc “đền

bù tương xứng” và những quy trình chặt chẽ Đây là nguồn tham khảo nhằm khắc phục dứt điểm tình trạng khiếu nại tranh chấp phức tạp

- Cơ chế thị trường đã thiết lập mặt bằng giá trị của quyền sử dụng (đất) và

một ai có quyền sở hữu ấy, thì cơ chế quản lý đất đai của nhà nước ở mọi quốc gia theo thể chế cộng hòa đều tương đồng Việc còn lại chỉ là thiết lập những “nguyêntắc ứng xử” công bằng, luật và quy trình thi hành minh bạch, chặt chẽ nhằm đảm bảo quá trình quản lý đất đai của nhà nước, tránh gây xáo trộn bất bình xã hội

- Chi phí đền bù đất đai là chi phí lớn nhất trong toàn bộ dự án Giá bồi thường bao gồm: giá trị đất, giá trị tài sản gắn liền với đất, những tổn thất (thiệt hại) gây ra và hỗ trợ tái định cư Ngoài ra, nếu có bất đồng phải ra tòa giải quyết thì luật Mỹ quy định nhà nước phải chi trả mọi chi phí tòa án, phí luật sư, phí thu thập tài liệu và nhân chứng, phí giám định bất động sản chứ công dân có đất bị thu hồi không phải trả các phí này Khi ra tòa thì công dân phải chấp nhận số tiền

đền bù do bồi thẩm đoàn quyết định trao tại tòa hoặc kháng cáo, do đó không cần đến cưỡng chế

- Điểm cần lưu ý là nguyên tắc “đền bù tương xứng” được thiết lập dựa trên quan niệm người có đất bị thu hồi đã chịu thiệt thòi vì “lợi ích chung” thì nhà nước

đại diện cho “lợi ích chung” phải đứng ra chi trả mọi chi phí ngay cả khi phát sinh

tranh chấp hay khiếu kiện Phương pháp này áp dụng thuận lợi ở Mỹ vì có hệ thống tòa án độc lập với chính quyền và nhân dân rất tôn trọng sự công minh của tòa án

- Đối với việc hỗ trợ tái định cư, luật Mỹ quy định một số trường hợp phải xây lại nhà tương đương với nhà cũ cho người dân tại nơi tái định cư Đối với doanh nghiệp bị di dời thì được bồi thường thiệt hại do mất lợi tức Ngoài ra, trong những trường hợp khó xác định chính xác các khoản thiệt hại thì tòa sẽ quy ra một con số phần trăm (ví dụ 80%), và nhà nước phải bồi thường giá trị thị trường cộng với con số phần trăm tổn thất này (180%)

- Theo quy định, có ba phương pháp xác định trị giá đất và tài sản căn cứ theo loại bất động sản: tính theo giá mua bán đối với đất ở, tính theo lợi tức phát sinh đối với đất kinh doanh hoặc có thu hoạch, và cuối cùng là tính theo giá trị tái xây dựng kèm khấu hao tương đương nếu vẫn không xác định được bằng hai

phương pháp trên Thời điểm để xác định giá trị bồi thường là thời điểm thực tế thu hồi

- Khái niệm “đền bù tương xứng” còn cân nhắc giữa lợi ích công cộng, đối tượng hưởng lợi và nguồn vốn Lợi ích công cộng không nhất thiết phải là những công trình phục vụ công chúng (công viên, hạ tầng ) mà có thể là những công trình thương mại mang lại lợi ích phát triển kinh tế chung cho cộng đồng

- Luật liên bang phân biệt rõ “đối tượng hưởng lợi trực tiếp” từ dự án là

“công chúng” hay “nhà đầu tư” để phân bổ nguồn vốn Nếu nhà đầu tư trực tiếp hưởng lợi thì không được dùng ngân sách liên bang để chi trả đền bù giải tỏa và có quy trình “chặt chẽ” hơn Đối với các dự án phát triển kinh tế do “nhà đầu tư trực tiếp hưởng lợi” thì địa phương phải tự đi vay hoặc tự huy động vốn

- Trong trường hợp nhà nước sử dụng quyền thu hồi đất đai giao cho nhà

đầu tư phục vụ mục đích phát triển kinh tế, luật ở Mỹ cũng quy định thêm

những điều kiện ràng buộc khắt khe hơn như: giới hạn loại hình kinh doanh của

dự án (ví dụ: không cho mở sòng bài), cho phép người dân yêu cầu chuyên gia giám định độc lập và tư vấn luật sư bằng chi phí do nhà nước chi trả, bắt buộc

hỗ trợ tái định cư bằng nhà ở tương đương với nhà cũ, đền bù thiệt hại kinh tế

do hậu quả di dời Khi nhà đầu tư được hưởng lợi trực tiếp thì “lợi ích chung”

đương nhiên bị cắt xén, và cần có quy định để tránh tình trạng phần thiệt thòi

luôn ở phía người dân bị thu hồi đất

- Quá trình hoàn thiện các “nguyên tắc ứng xử”, luật và văn bản dưới luật về quản lý đất đai cần quan tâm đến các yếu tố xác định giá trị bồi thường theo hướng tính toán các thiệt hại gần hơn với các mất mát kinh tế Cũng cần có thêm quy định

đặc thù đối với việc thu hồi đất giao cho nhà đầu tư “trực tiếp hưởng lợi” nhằm tránh

phần thiệt cho người dân Nếu có các căn cứ luật rõ ràng, tòa án sẽ trở thành một

kênh hữu hiệu để giải quyết mọi tranh chấp [21]

2.3.1.3 Chính sách bồi thường và tái định cư ở Hàn Quốc

Ở Hàn Quốc, mặc dù đất đai là sở hữu tư nhân nhưng trong nhiều trường

hợp, Nhà nước có quyền thu hồi đất của người dân Các trường hợp đó là: thu hồi

đất để phục vụ mục đích quốc phòng - an ninh; dự án đường sắt, đường bộ, sân bay,

đập nước thủy điện, thủy lợi; dự án xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, nhà máy điện, viện nghiên cứu; dự án xây dựng trường học, thư viện, bảo tàng; dự án xây

dựng nhà, xây dựng cơ sở hạ tầng trong khu đô thị mới, khu nhà ở để cho thuê hoặc chuyển nhượng

Ở đây, việc bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện theo

phương thức tham vấn và cưỡng chế Phương thức tham vấn được thực hiện thông qua việc các cơ quan công quyền thỏa thuận với người bị thu hồi đất về phương án, cách thức bồi thường Trong trường hợp tham vấn bị thất bại, Nhà nước phải sử dụng phương thức cưỡng chế Theo thống kê của Cục Chính sách

đất đai Hàn Quốc, ở Hàn Quốc có 85% tổng số các trường hợp Nhà nước thu hồi đất thực hiện theo phương thức tham vấn; chỉ có 15% các trường hợp thu hồi đất

phải sử dụng phương thức cưỡng chế

Ở Hàn Quốc, Nhà nước bồi thường khi thu hồi đất trên cơ sở các nguyên

tắc sau: Thứ nhất, việc bồi thường do chủ dự án thực hiện Thứ hai, chủ đầu tư phải thực hiện bồi thường đầy đủ cho chủ đất và cá nhân liên quan trước khi tiến hành xây dựng các công trình công cộng Thứ ba, thực hiện bồi thường cho chủ

đất phải bằng tiền mặt, sau đó mới bằng đất hoặc nhà ở xã hội Thứ tư, thực hiện

bồi thường áp dụng cho từng cá nhân

Về thời điểm xác định giá bồi thường, đối với trường hợp thu hồi đất thông qua hình thức tham vấn thì thời điểm xác định giá bồi thường là thời

điểm các bên đạt được thỏa thuận đồng thuận về phương án bồi thường Đối

với trường hợp thu hồi đất thông qua hình thức cưỡng chế thì thời điểm xác

định giá bồi thường là thời điểm cơ quan nhà nước có thẩm quyền ra quyết định cưỡng chế

Việc xác định giá bồi thường không phải do chủ dự án thực hiện mà giao cho

ít nhất hai cơ quan định giá độc lập (hoạt động theo hình thức doanh nghiệp hoặc công ty cổ phần) thực hiện Trường hợp chủ đất yêu cầu xác định lại giá bồi thường thì chủ dự án lựa chọn thêm một tổ chức tư vấn định giá đất thứ ba Nếu giá trị định giá cao nhất và thấp nhất chênh lệch 10% hoặc nhiều hơn, sẽ phải có chuyên gia

định giá khác thực hiện tiếp việc định giá, và từ đó, mức bồi thường sẽ được tính

toán lại Giá đất được lựa chọn làm căn cứ xác định bồi thường là giá trung bình cộng của kết quả định giá của hai hoặc ba cơ quan dịch vụ tư vấn về giá đất độc lập

được chủ thực hiện dự án thuê định giá

hoa màu đó sẽ được bồi thường Khoản bồi thường được tính dựa trên số hoa màu thực tế được trồng tại thời điểm dự án được công bố và đủ để hỗ trợ người nông dân phục hồi lại việc sản xuất của mình Khoản bồi thường được tính bằng 2 lần tổng thu nhập hàng năm từ sản xuất nông nghiệp [25]

2.3.2 Công tác bồi thường và GPMB ở Việt Nam

2.3.2.1 Quy trình tiến hành công tác bồi thường và GPMB

- Công tác bồi thường và GPMB được tiến hành theo các bước sau:

Bước 1: Thành lập hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Tổ chức họp

với người dân bị thu hồi đất để thông báo các quyết định, văn bản liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Phát tờ khai và hướng dẫn người bị thu hồi đất tự kê khai; thời gian không quá 5 ngày làm việc

Bước 2: Người bị thu hồi đất tự kê khai; cam kết đã nộp đủ văn bản, giấy

tờ có liên quan về đất và tài sản trên đất bị thu hồi Thời gian không quá 5 ngày làm việc

Bước 3: Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tổ chức kiểm kê thực tế về

đất và tài sản gắn liền với đất bị thu hồi và lập biên bản kiểm kê đất đai, tài sản của

từng người bị thu hồi đất Thời gian không quá 30 ngày làm việc

Bước 4: Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tổng hợp, phân loại và họp

xét, xác định các trường hợp được bồi thường, hỗ trợ, không được bồi thường và dự kiến tái định cư (nếu có) Thời gian không quá 15 ngày làm việc

Bước 5: Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư công khai các hạng mục

được bồi thường, hỗ trợ, không được bồi thường và dự kiến tái định cư (nếu có) chi

tiết đến từng người bị thu hồi đất và niêm yết công khai tại thôn, bản, xóm, tổ dân phố Thời gian không quá 5 ngày làm việc

Bước 6: Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư họp với người bị thu hồi

đất, giải quyết những kiến nghị, vướng mắc (nếu có) Thời gian không quá 5 ngày

làm việc

Bước 7: Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái đinh cư lập phương án bồi

thường trình Hội đồng thẩm định bồi thường của tỉnh xem xét thẩm định Thời gian

không quá 5 ngày làm việc

Bước 8: Hội đồng thẩm định bồi thường của tỉnh thẩm định và lập tờ trình, trình

duyệt phương án bồi thường Thời gian không quá 5 ngày làm việc

Bước 9: Cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án bồi thường Thời gian

không quá 5 ngày làm việc

Bước 10: Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư họp thông báo công

khai phương án bồi thường được phê duyệt và giải quyết những vướng mắc (nếu có) Thời gian không quá 5 ngày làm việc

Bước 11: Chủ đầu tư xây dựng công trình lập hồ sơ thu hồi đất trình Sở Tài

nguyên môi trường thẩm định Thời gian không quá 15 ngày làm việc

Bước 12: Hội đồng thẩm định bồi thường của tỉnh thẩm định dự toán và

trình duyệt dự toán Thời gian không quá 15 ngày làm việc

Bước 13: Cấp có thẩm quyền quyết định phê duyệt dự toán bồi thường, hỗ

trợ Thời gian không quá 15 ngày làm việc

Bước 14: Chủ đầu tư xây dựng công trình tổ chức thanh toán kinh phí bồi

thường cho từng người bị thu hồi đất Thời gian không quá 5 ngày làm việc

Bước 15: Người bị thu hồi đất tự tháo dỡ, di chuyển tài sản, bàn giao mặt bằng

cho Chủ đầu tư xây dựng công trình Thời gian không quá 30 ngày làm việc

Bước 16: Chủ đầu tư xây dựng công trình lập hồ sơ quyết toán kinh phí bồi

thường, hỗ trợ trình cơ quan tài chính thẩm tra theo quy định Thời gian không quá

30 ngày làm việc

Trên đây là quy trình tiến hành công tác bồi thường GPMB dành cho tất cả các dự án Nhưng tuỳ từng địa phương cụ thể quy trình này có sự thay đổi (Đỗ Thị

Lan, 2007) [9]

2.3.2.2 Kết quả bồi thường và GPMB tại một số tỉnh trong nước

- Công tác bồi thường và GPMB ở Hà Nội:

Theo Ban chỉ đạo GPMB TP Hà Nội, trong năm 2013, các quận, huyện, thị

xã đã phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 22.988 tổ chức, hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất tại các dự án trên địa bàn TP TP đã chi trả hơn6.127 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ; Phê duyệt bố trí tái định cư cho 1.390 hộ gia

đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở Đã thu hồi và nhận bàn giao mặt bằng cho hơn

1.033 ha đất đai tại 209 dự án Trong quá trình GPMB, đã có một số địa bàn quận, huyện có kết quả thực hiện công tác thu hồi đất GPMB tốt, với diện tích đất đã thu hồi đạt khối lượng cao như: Cầu Giấy, Từ Liêm, Thạch Thất, Đan Phượng Đa số người bị thu hồi đất đều nghiêm chỉnh chấp hành quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhận tiền bồi thường, hỗ trợ và bàn giao mặt bằng cho dự

án Đặc biệt năm 2013 thành phố đã hoàn thành thu hồi GPMB 49,12 ha tại các dự

án giao thông trọng điểm, đặc biệt là nhưng công trình được Chính phủ và thành phố chốt tiến độ phải hoàn thành công tác thu hồi đất GPMB tại nhiều dự án trọng

điểm, như đường nối từ cầu Nhật Tân đến sân bay Nội Bài, quốc lộ 3 mới đoạn Hà

Nội - Thái Nguyên, đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, đường vành đai 1… khối lượng công tác thu hồi đất GPMB tại các dự án giao thông trọng điểm năm 2013 tuy không lớn khoảng 110 ha, gồm hơn 31 ha đất tại các dự án giao thông trọng điểm của Bộ GTVT và hơn 79 ha tại các dự án của thành phố, song phần lớn là những trường hợp có nhiều khó khăn, vướng mắc nhất do chủ yếu là thu hồi đất của các hộ gia đình, cá nhân Tuy nhiên, trên địa bàn toàn thành phố năm 2013, UBND các quận huyện, thị xã cũng đã phải ban hành 570 quyết định cưỡng chế thu hồi đất theo thẩm quyền và buộc phải tiến hành cuộc cưỡng chế thu hồi đất, bảo vệ thi công đối với 275 hộ cố tình chây ỳ tại 16 dự án Phát biểu tại Hội nghị tổng kết công tác năm

2013, triển khai nhiệm vụ công tác GPMB của TP Hà Nội năm 2014 diễn ra sáng 9/1, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Hồng Khanh đánh giá: Trong năm qua, các chương trình về GPMB thu hồi đất được triển khai tích cực, đặc biệt thành phố đã tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm đô thị, được các sở

ngành, các quận huyện thị xã tổ chức triển khai thực hiện tíchcực, có hiệu quả Phó Chủ tịch nhấn mạnh, trong năm 2013 một số dự án hạ tầng quan trọng, có nhiều khó khăn, phức tạp đã được tháo gỡ, vượt qua khó khăn, các đơn vị từ thành phố đến cơ

sở đã GPMB nhiều dự án xây dựng quan trọng như: đường nối từ cầu Nhật Tân đến sân bay Nội Bài, quốc lộ 3 mới đoạn HàNội - Thái Nguyên, đường cao tốt Hà Nội - Hải Phòng Đặc biệt có huyện như Thạch Thất đã hoàn thành việc GPMB những dự

án quan trọng Theo Phó Chủ tịch, bước sang năm 2014, các đơn vị cần nghiên cứu

kỹ Luật Đất đai sửa đổi, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2014, cần tổ chức học tập, nghiên cứu, quán triệt sâu sắc để áp dụng vào thực tiễn một cách hiệu quả Trong quá trình triển khai thực hiện, ngoài vận dụng những kinh nghiệm, nghiệp vụ, cán bộ làm công tác GPMB cũng cần sử dụng các biện pháp hành chính cương quyết Ban chỉ đạo GPMB thành phố, các ban bồi thường, rà soát lại các dự án có liên quan đến GPMB dự án trọng điểm, việc giao đất dịch vụ chưa hoàn thành nhiệm vụ Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cần rà soát lại công tác đền bù, hỗ trợ, những trường hợp vi phạm Luật Đất đai, vi phạm các quy định về quản lý đất như sang tên, bán đất, tài sản trên đất chuyển sang các cơ quan điều tra để xử lý theo đúng quy định của pháp luật Mặt khác, Phó Chủ tịch cũng lưu ý, trong quá trình thực hiện cần đặc biệt quan tâm đến việc lắng nghe, giải quyết những khiếu nại, đề nghị của người dân ngay từ cơ sở khi mới phát sinh, tránh để việc giải quyết lâu dẫn đến bức xúc cho người dân [22]

- Công tác bồi thường và GPMB ở Thanh Hóa:

Trong năm 2014, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có hàng loạt dự án trọng điểm

đã và đang gấp rút triển khai thi công Xác định làm tốt công tái bồi thường giải

phóng mặt bằng là góp phần quan trọng cho các dự án trọng điểm, đa mục tiêu hoàn thành, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Vì vậy Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Thanh Hóa và các ngành chức năng đã tập trung chỉ đạo sát sao, tăng cường kiểm tra tiến độ thực hiện và đề ra biện pháp tháo gỡ kịp thời khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, tạo điều kiện cho các đơn vị liên quan làm nhiệm vụ Ban GPMB và tái định cư của tỉnh (được thành lập từ tháng 7-2006)

đã chủ động tham mưu cho UBND tỉnh thành lập hội đồng bồi thường GPMB, tăng

cường cán bộ bám hiện trường, tập trung chỉ đạo sâu, sát với mục tiêu mỗi dự án công tác GPMB không những bảo đảm tiến độ mà còn phải được triển khai theo

đúng quy định của pháp luật

Từ khi thành lập đến năm 2013, Ban GPMB và Tái định cư đã thực hiện giải phóng mặt bằng trên 100 dự án Hiện nay ban đang gấp rút triển khai GPMB 77 dự

án với diện tích thu hồi 967,45 ha, ứng với 19.772 hộ ảnh hưởng, trong đó có 5.962

hộ phải di chuyển Riêng trong năm 2013 đã phê duyệt được 1.018 tỷ đồng và chi trả được khoảng 900 tỷ đồng cho GPMB các dự án trên địa bàn Đối với các hộ dân,

đơn vị phải di dời đã được Ban GPMB và Tái định cư tham mưu cho UBND tỉnh

Thanh Hóa bố trí tái định cư tại các phường, xã trên địa bàn theo hướng nơi ở mới tốt hơn nơi ở cũ Làm tốt công tác bồi thường GPMB đã góp phần quan trọng cho nhiều dự án trên địa bàn như dự án phát triển toàn diện kinh tế - xã hội TP Thanh Hóa (CSEDP), tiểu dự án 2 thuộc dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn Dốc Xây-TP Thanh Hóa, khu đô thị số 1 trung tâm TP Thanh Hóa, Đại lộ Nam sông Mã, tuyến đường từ ngã ba Voi (TP Thanh Hóa) đi thị xã Sầm Sơn, hệ thống tiêu úng

Đông Sơn, nhiều khu dân cư, khu tái định cư trên địa bàn,v.v đã và đang đồng loạt

triển khai thi công

Điển hình như dự án CSEDP Đây là dự án lớn, đa lĩnh vực, có phạm vi ảnh

hưởng rộng, đi qua 11 phường, xã của TP Thanh Hóa với diện tích đất phải thu hồi 87,3 ha, có 1.557 hộ bị ảnh hưởng, trong đó có 257 hộ và 6 cơ quan, đơn vị phải di chuyển, tổng kinh phí bồi thường GPMB dự án dự kiến khoảng 531 tỷ đồng Hơn nữa, thực hiện cam kết với các nhà tài trợ, công tác bồi thường GPMB dự án CSEDP phải triển khai gấp rút, trong thời gian ngắn, bàn giao mặt bằng sạch cho các đơn vị liên quan để triển khai thi công các công trình đúng tiến độ Do tập trung huy động các nguồn lực phục vụ GPMB dự án CSEDP, đến tháng 12-2013, Ban GPMB và Tái định cư đã bàn giao mặt bằng tất cả các gói thầu xây lắp của dự án, tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị triển khai thi công đồng bộ các hạng mục công trình Hiện nay, còn một số công trình trên tuyến như đường ống nước, cáp

viễn thông, hệ thống điện phải di chuyển đang được Ban GPMB và Tái định

cư khẩn trương thực hiện để sớm bàn giao 100% mặt bằng sạch cho Ban Quản

lý Dự án CSEDP

Nét nổi bật trong GPMB các dự án trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa là Ban GPMB và Tái định cư đã triển khai các giải pháp đồng bộ, huy động cácnguồn lực, tập trung chỉ đạo quyết liệt với mục tiêu thực hiện khẩn trương, dứt điểm công tác bồi thường GPMB Cùng với việc kiên trì tuyên truyền, vận động, Ban GPMB và Tái định cư và các phường, xã có đất phải thu hồi đã quán triệt sâu rộng trong đảng viên và nhân dân Nhất là các quyền của người sử dụng đất, khung giá bồi thường các loại đất; các chính sách bồi thường GPMB của Nhà nước; mục đích, ý nghĩa của

dự án sau khi hoàn thành xây dựng; niêm yết công khai phương án bồi thường GPMB để người dân, đơn vị ảnh hưởng có ý kiến, vv Ban GPMB và Tái định cư

đã phối hợp với các phòng, ban liên quan thuộc UBND tỉnh, các phường, xã xác định nguồn gốc đất bị ảnh hưởng; tổ chức họp với từng thôn, xóm, hộ dân, đơn vị bị ảnh hưởng, tạo điều kiện cho tất cả các hộ dân, đơn vị dân chủ bàn bạc và quyết định những công việc liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của mình Việc kiểm kê

nhà cửa, cây cối, tính toán áp giá phục vụ GPMB theo chỉ đạo của UBND tỉnh Thanh Hóa là chính xác, đúng với chính sách của Đảng và Nhà nước, không để người dân, đơn vị ảnh hưởng thiệt thòi Những tâm tư, nguyện vọng chính đáng của dân đã được ghi nhận và giải quyết thấu tình, đạt lý Đồng thời, Ban GPMB và Tái

định cư đã tìm địa điểm, lập quy hoạch xây dựng một số khu tái định cư để di

chuyển các hộ dân bị ảnh hưởng về nơi ở mới [23]

- Công tác bồi thường và GPMB ở Thái nguyên:

Năm 2013 được đánh giá là năm thành công trong thực hiện công tác giải phóng mặt bằng của tỉnh Thái nguyên Việc bồi thường giải phóng mặt bằng

đúng tiến độ, đặc biệt là đối với các dự án đã góp phần thay đổi diện mạo phát

triển hạ tầng đô thị, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Năm 2013, tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện việc GPMB cho 176 công trình,

dự án, diện tích đất thu hồi là 391,6 ha với số tiền chi trả bồi thường lên tới 716,97

tỷ đồng Có thể kể đến các dự án tiêu biểu được GPMB năm 2013 như: Dự án Nhà máy điện tử Samsung (Khu công nghiệp Yên Bình), đây là một trong những dự án

đầu tư trực tiếp từ nước ngoài lớn nhất vào tỉnh Thái Nguyên trong thời gian vừa

qua và cũng là dự án có tiến độ GPMB nhanh nhất trong toàn tỉnh Việc bàn giao mặt bằng đúng tiến độ cho dự án của Công ty điện tử Samsung đã tạo điều kiệnthu hút các dự án đầu tư nước ngoài vào tỉnh tăng lên nhanh chóng, tạo điều kiện phát triển kinh tế cũng như giải quyết việc làm của người lao động Tiếp đó là việc GPMB dứt điểm dự án Nhà hát ca múa nhạc dân gian Việt Bắc Đây cũng là công trình trọng điểm được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch phê duyệt dự án đầu tư từ năm 2003, nhưng do có nhiều vướng mắc, đến năm 2013 mới được GPMB, thu hồi trên 10 nghìn mét vuông đất của dự án để khởi công công trình Thực hiện bàn giao mặt bằng thi công xây dựng, hoàn thành theo tiến độ dự án xây dựng Quốc lộ 3 mới, Quốc lộ 3 cũ Hà Nội - Thái Nguyên và nhiều dự án phải thu hồi đất, bồi thường GPMB xây dựng đường giao thông, nông thôn mới

Ông Lê Kim Phúc, Phó Trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo công tác GPMB

và hỗ trợ tái định cư tỉnh Thái Nguyên cho biết: Có được kết quả như trên là do Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh quan tâm tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, các ngành các cấp vào cuộc quyết liệt, công tác chỉ đạo kiểm tra, giám sát giải quyết vướng mắc

được thực hiện thường xuyên Lãnh đạo UBND tỉnh và Thường trực Ban chỉ đạo

công tác GPMB và hỗ trợ tái định cư cùng các ngành của tỉnh đã tiến hành nhiều cuộc làm việc trực tiếp với các địa phương, doanh nghiệp chỉ đạo xử lý dứt điểm các tồn tại, tháo gỡ khó khăn, giải quyết kịp thời những kiến nghị, đề nghị của các chủ dự án, tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp với các hộ dân trong vùng dự án nhằm giải đáp những vướng mắc phát sinh trong công tác bồi thường, hỗ trợ tái

định cư đẩy nhanh tiến độ bồi thường, GPMB cho các dự án Việc nắm bắt tâm tư,

nguyện vọng, tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được thực hiện với nhiều hình thức, phương pháp phù hợp Cộng với sự phấn đấu nhiệt tình của cán bộ làm công tác GPMB và

đặc biệt là sự ủng hộ, đồng thuận cao của nhân dân đã chấp nhận khó khăn khi di

chuyển, tự nguyện hiến đất bàn giao mặt bằng với số lượng và giá trị lớntrong thời gian ngắn Điều đáng nói là người dân sau bị thu hồi đất khi được giao đất tái định

cư đều có hạ tầng bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ với giá tái định cư không cao hơn giá bồi thường đất ở tại nơi ở cũ Trong điều kiện Thái Nguyên là một tỉnh còn nghèo, nền kinh tế còn nhiều khó khăn, nguồn vốn dành cho công tác GPMB hạn hẹp, cóthể nói đây là nỗ lực rất lớn của tỉnh Thái Nguyên trong công tác bồi thường GPMB năm qua Khó khăn lớn nhất trong công tác bồi thường GPMB là cơ chế chính sách

về bồi thường, hỗ trợ luôn có sự thay đổi, có chỗ còn chưa phù hợp gây khó khăn cho công tác bồi thường GPMB Việc bố trí tái định cư cho các hộ phải di chuyển chỗ ở còn chậm thường là cùng và sau dự án chính được triển khai, ảnh hưởng tới

đời sống sinh hoạt của các hộ dân Một số dự án trước đây việc bố trí kinh phí bồi

thường GPMB không kịp thời, chưa bố trí kế hoạch tái định cư, khi chính sách thay

đổi phải trình duyệt lại, làm kéo dài thời gian, tiến độ thực hiện, gây bức xúc cho

người dân trong vùng dự án Công tác quản lý Nhà nước về đất đai và quy hoạch xây dựng trước đây còn tồn tại ở một số địa phương còn chưa tốt, các trường hợp xây dựng nhà trên đất lấn chiếm, làm nhà và công trình đón bồi thường đã ngăn chặn nhưng còn thiếu chế tài xử lý triệt để Bên cạnh đó, cùng với việc đa số các hộ dân ủng hộ chính sách bồi thường GPMB của Nhà nước vẫn còn những hộ chây ỳ, lời dụng kẽ hở của chính sách gây khó khăn cho công tác bồi thường GPMB Đây cũng chính là nguyên nhân khiến nhiều dự án triển khai chậm hoặc khó triển khai, gây ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư phát triển trên địa bàn tỉnh

Ông Lê Kim Phúc cũng chia sẻ thêm: Vì công tác bồi thường là lĩnh vực khó khăn, nhạy cảm nhưng ở một số ít cán bộ kinh nghiệm và trình độ chuyên môn còn hạn chế nên khi triển khai thực hiện GPMB còn để xảy ra sai sót Mặc dù vậy, với

sự quyết tâm, vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp

ủy đảng, chính quyền địa phương từ tỉnh đến cơ sở đã có nhiều giải pháp thích hợp,

kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc tồn đọng, có nhiều đề xuất giải pháp phù hợp, đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư, tạo được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và tầng lớp nhân dân góp phần thúc đẩy tiến độ thực hiện GPMB các công

trình, dự án Đơn cử nhưhuyện Phổ Yên, trong quá trình bồi thường GPMB cho dự

án Nhà máy điện tử Samsung, huyện đã huy động cả hệ thống chính trị từ huyện tới các xã, thị trấn vào cuộc một cách quyết liệt Ban chỉ đạo GPMB của dự án của huyện do đồng chí Bí thư Huyện ủy trực tiếp làm Trưởng ban và phân công trách nhiệm cho từng đồng chí trong Ban Thường vụ, lãnh đạo các phòng ban chuyênmôn, các xã trong vùng dự án Cán bộ Ban quản lý dự án công khai cho người dân

số điện thoại để kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh Chính quyền, Mặt trận

Tổ quốc các xã xuống từng hộ dân để lắng nghe tâm tư nguyện vọng của mỗi gia

đình trong vùng bị ảnh hưởng Chính nhờ các giải pháp quyết liệt, đồng bộ đó đã đem lại hiệu quả thiết thực trong công tác bồi thường GPMB cho Dự án nhà máy điện tử Samsung Electronic Việt Nam

Năm 2014, để thực hiện mục tiêu: “tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư”, UBND tỉnh sẽ tiếp tục chỉ đạo thực hiện hiệu quả công tác GPMB, ưu tiên các công trình dự án trọng điểm trên địa bàn, tập trung đẩy nhanh tiến độ, giải quyết dứt điểm đối với các dự án đang thực hiện, kiện toàn

bộ máy và nâng cao năng lực chuyên môn thực hiện công tác bồi thường, GPMB, chủ động tháo gỡ, giải quyết các vướng mắc, tuyên truyền vận động nhân dân tích cực phối hợp đảm bảo công tác GPMB thực hiện nhanh chóng, sớm ổn định đời sống nhân dân vùng dự án, đáp ứng yêu cầu đầu tư Để cụ thể hóa những nhiệm vụ này, tại phiên họp thứ 37 của UBND tỉnh, đồng chí Nhữ Văn Tâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban chỉ đạo công tác GPMB và hỗ trợ tái định cư tỉnh đề nghị: Thường trực Ban chỉ đạo công tác GPMB tỉnh và các ngành, các huyện, thành phố, thị xã trong tỉnh và các chủ đầu tư cần tập trung nguồn lực, quan tâm hơn nữa đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, công tác tái định cư, tạo cho người dân phải di chuyển sớm có chỗ ở mới

có điều kiện cơ sở hạ tầng tốt hơn so với chỗ ở cũ… chủ động quỹ đất sạch đón các dự án đầu tư vào tỉnh để phát triển kinh tế Đồng chí Dương Ngọc Long, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh tại kỳ họp thứ 8, HĐND tỉnh khóa XII nêu quyết tâm “Làm tốt công tác tuyên truyền vận động người dân tích cực

tham gia công tác GPMB; thực hiện cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư (đi trước) với khung giá cao nhất theo quy định pháp luật đồng thời cương quyết áp dụng các biện pháp hành chính đối với những người dân không hợp tác; quan tâm đến việc làm của người dân bị thu hồi đất” Hy vọng với những quyết tâm

đó, năm 2014 sẽ có nhiều dự án GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên được

thực hiện đạt hiệu quả, góp phần thúc đẩy nhanh quá trình đưa Thái Nguyên trở thành tỉnh công nghiệp theo Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII [24]

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu:

+ Kết quả của công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng Khu A: Phần diện tích 180 ha - Khu công nghiệp Điềm Thụy (giai đoạn 2) - huyện Phú Bình

+ Một số luật và chính sách sử dụng trong GPMB của Nhà nước và của địa phương khi tiến hành bồi thường giải phóng mặt bằng

- Phạm vi nghiên cứu: Công tác bồi thường, GPMB của Khu A: Phần diện tích 180 ha - Khu công nghiệp Điềm Thụy (giai đoạn 2) - huyện Phú Bình - tỉnh Thái Nguyên

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành

- Địa điểm: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Bình

- Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 18/08/2014 đến ngày 30/11/2014

3.3 Nội dung nghiên cứu

3.3.1 Đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của khu vực xã Điềm Thụy

- huyện Phú Bình - tỉnh Thái Nguyên

3.3.1.1 Điều kiện tự nhiên

3.3.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội

3.3.2 Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng Khu

A khu công nghiệp Điềm Thụy (giai đoạn 2) huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên

3.3.2.1 Tổng quan về công tác GPMB của dự án

3.3.2.2 Đánh giá kết quả bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất

- Đối tượng và điều kiện bồi thường

- Đánh giá kết quả bồi thường về đất ở

- Đánh giá kết quả bồi thường về đất nông nghiệp

- Đánh giá kết quả bồi thường về tài sản trên đất