Khánh Hải, ngày 14 tháng 04 năm 2011SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ QUA DỰ GIỜ” Chất lượng giáo dục chính là sản phẩm của đội ngũ nhà giáo, vì thế mỗi nhà trường phải
Trang 1
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN TRẦN VĂN THỜI
Trường Tiểu học Khánh Hải 3
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
“NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ QUA DỰ GIỜ”
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyên môn: Kinh nghiệm
Họ và tên người thực hiện: TRẦN VĂN VIỆN
Chức vụ: Hiệu trưởng
Sinh hoạt tổ chuyên môn: Khối 1
Trang 2
Khánh Hải, ngày 14 tháng 04 năm 2011
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ QUA DỰ GIỜ”
Chất lượng giáo dục chính là sản phẩm của đội ngũ nhà giáo, vì thế mỗi nhà trường phải thường xuyên và chú trọng đến chất lượng của học sinh mà muốn có chất lượng của học sinh tốt thì phải có chất lượng của đội ngũ giáo viên giỏi, tận tụy với sự nghiệp giáo dục Để có chất lượng đội ngũ giáo viên, học sinh có chất lượng thì người cán bộ quản lý đó phải có những biện pháp lãnh đạo và quả lý tốt, sáng tạo phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị để đưa chất lượng giáo dục không ngừng vươn lên Từ thực tế trên tôi nhận thấy người cán bộ quản lý phải nghiên cứu tìm ra một số biện pháp thiết thực nào đó để đưa giáo dục phát triển mạnh như biện pháp nhỏ“Nâng cao chất lượng đội ngũ qua dự giờ” được xây như sau:
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
1 LÝ DO CHỦ QUAN:
Trong nhà trường muốn có chất lượng học sinh tốt thì phải có đội ngũ thầy, cô giáo giỏi mà muốn có thầy, cô giỏi thì không thể không có đội ngũ cán bộ quản lý
có nhiều kinh nghiệm
Qua nhiều năm làm công tác quản lý, đặc biệt là năm học 2010 – 2011 Tôi thấy chất lượng học sinh còn nhiều hạn chế Nguyên nhân chủ yếu là do phần nhiều chất lượng từ đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý
- Đối với cán bộ quản lý:
Chưa xây dựng được kế hoạch dự giờ Chưa nghiên cứu sâu về công tác chuyên
môn như công tác soạn giảng và chuẩn bị, còn phó mặc cho giáo viên hay ít dự giờ
và còn đánh giá tiết dạy sơ sài qua loa Sự phối hợp còn hình thức, đơn điệu Chưa
tổ chức tốt các mô hình như mở chuyên đề, thao hội giảng
- Đối với giáo viên:
Soạn và dạy thường theo sách hướng dẫn, chưa nghiên cứu tài liệu nhiều, ít theo thực tế của lớp mình và dạy thường theo kinh nghiệm bản năng, chưa có nhiều tình huống sư phạm, chưa chú trọng nhiều đến học sinh yếu và học sinh giỏi, chưa phân loại các đối tượng học sinh dẫn đến phương pháp còn nhiều hạn chế như: cứng nhắc, đơn điệu hoặc chưa có nhiều mô hình trực quan phù hợp, thiếu sự hứng thú trong học tập của các em và chưa phát huy tốt tính sáng tạo và năng động của học sinh
- Đối với học sinh:
Vì giáo viên ít quan tâm nhiều tới học sinh yếu cũng như học sinh khá, giỏi và
cá biệt hoặc có vấn đề về đạo đức, dẫn đến các em thường mê chơi, không tập chung theo dõi bài học, không hoàn thành các công việc được giao trong học tập, ít hòa đồng với bạn bè hoặc có mặc cảm với bạn cùng lớp, cùng nhóm Thường là
Trang 3những em hay nhút nhát Mặt khác thường rơi vào những gia đình ít quan tâm cho việc học tập
2 LÝ DO KHÁCH QUAN:
- Môi trường giáo dục:
Môi trường chưa được thân thiện, lành mạnh Giao thông đi lai quá khó khăn,
chưa có nhiều mô hình để học sinh vui chơi giải trí
- Quan niệm xã hội:
Đa phần phụ huynh là nông dân nghèo làm ruộng, dân trí thấp, ít khi quan tâm
tới việc học tập của con em mình hoặc còn giao khoán việc giáo dục cho nhà trường Nhận thức của địa phương chưa nhiều cho giáo dục Từ đó không ít thầy,
cô còn ỷ lại chưa đầu tư nhiều cho nghiên cứu, tìm tòi, đưa ra phương pháp phù hợp cho công tác quản lý và giảng dạy
- Cơ sở vật chất và trang thiết bị:
Còn thiếu và nghèo nàn, lạc hậu chưa đáp ứng được xu thế giáo dục hiện nay theo sự đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp chủ động, sáng tạo, tích cực của học sinh
Trên cơ sở những khó khăn và trở ngại dẫn đến chất lượng giảng dạy của đội
ngũ giáo viên còn nhiều hạn chế Đó chính là lý do của sáng kiến kinh nghiệm này
II/ NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Từ thực tiễn nhiều năm làm quản lý giáo dục Tôi đã được dự giờ của nhiều giáo viên và đã rút ra một số biện pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy của đội ngũ qua dự giờ được thể hiện như sau:
1 Đối với cán bộ quản lý cần phải làm:
- Thống kê lại các tiết đã dự giờ của giáo viên dạy cùng một khối, lớp qua nhiều năm và giáo viên mới được phân công mới
- Lập kế hoạch dự giờ ngay từ đầu năm
- Chú trọng các tiết trọng tâm của từng chương, từng chủ đề ở tất cả các môn học Lưu ý nhiều đến các tiết ở phân môn Tiếng Việt, Toán, Tự nhiên xã hội và Đạo đức
- Trước khi dự giờ người dự giờ phải nghiên cứu kỹ nội dung và kiến thức bài giảng của giáo viên và nắm được các thông tin của lớp đó
- Dự giờ nhiều giáo viên trên cùng một tiết hay dự giờ những giáo viên giỏi, để giúp đỡ giáo viên yếu
- Dự giờ đột xuất hay báo trước của mỗi giáo viên, để chỉ ra cái ưu, khuyết điểm của sự sử dụng đồ dùng, thời gian dạy, phương pháp dạy, cách thức học tập của học sinh và nề nếp lớp học cũng như công tác chủ nhiệm
- Tổ chức thao, hội giảng của một số tiết trọng tâm của từng chương, từng chủ
đề và một số dạng bài mới khó dạy Tìm ra phương pháp hay và phù hợp nhất cho mỗi khối, để áp dụng vào giảng dạy
- Xây dựng một tiết trọng tâm nào đó cho giáo viên giỏi để dạy mẫu và mời giáo viên trong khối về dự để rút kinh nghiệm học tập
Trang 4- Chỉ rõ cho toàn bộ cán bộ, giáo viên, hiểu rõ 4 lĩnh vực với 19 tiêu trí trong đánh giá một tiết dạy như: Đâu là kiến thức, đâu là kỹ năng, thái độ, hiệu quả Để mỗi thầy cô nắm chắc các lĩnh vực ở trong tiết dạy của mình và biết cách nhận xét đồng nghiệp, chính là cơ sở để góp ý đồng nghiệp và rút kinh nghiệm cho chính mình
2 Những khó khăn, trở ngại của giáo viên khi dạy học:
Khi dự giờ của giáo viên thường sảy ra một trong bốn lĩnh mà các thầy cô
thường lúng túng hoặc còn sai phạm cụ thể như sau:
a) Lĩnh vực kiến thức:
- Dạy chưa có hệ thống Thường giáo viên còn coi nhẹ kiến thức đã qua có liên
quan mà chú trọng hình thành kiến thức mới
Vì thế khi có tình huống này người dự phải chỉ ra được tính hệ thống, tính khoa học từ kiến thức cũ đến kiến thức mới trong mỗi bài giảng Ví dụ như tiết dạy bài (Bảng chia ở lớp 3) thì giáo viên cần củng cố lại bảng nhân một cách có hệ thống Từ đó làm cơ sở để hình thành bảng chia, các bài tập cũng dựa vào đó để làm
- Mỗi chương hay một chủ điểm giáo viên thường chưa củng cố mà đã chuyển sang chương trình mới, dẫn đến học sinh không nắm chắc được những kiến thức cơ bản một cách cơ bản
Từ đó người dự cần cho người dạy thấy lúc nào đến lúc cần củng cố trong bài học hay khi hết mỗi chủ đề và mỗi chương
- Nội dung bài học chưa hẳn phù hợp với tâm lý lứa tuổi Lớp học thường nặng
nề không tự nhiên
Người dự cần chỉ ra nội dung còn cứng nhắc chưa phù hợp với các đối tượng trong lớp, đối với học sinh khá, giỏi phải nắm nội dung nào và học sinh yếu cần nắm nội dung nào, học sinh có vấn đề về đạo đức, học sinh nhút nhát thì phải giáo dục các em cái gì? Cho phù hợp với nội dung bài học
- Nội dung bài giáo viên thường cung cấp kiến thức nhiều chưa chú trọng nhiều đến thái độ, tình cảm và tính thẩm mĩ, và chưa cập nhật nhiều những vấn đề
xã hội cũng như đời sống xung quanh của học sinh
Vậy cần chỉ cho giáo viên thấy khi trong tiết dạy hay kết thúc mỗi tiết cần nêu các tình huống để học sinh thấy được thái độ, tình cảm và cái đẹp vào thực tế đời sống xung quanh, qua bài học hay các tình huống trong mỗi bài
b) Lĩnh vực kỹ năng sư phạm:
- Dạy học thường chưa chưa hẳn đúng đặc trưng, do giáo viên còn sợ học sinh
làm sai, chậm nên thường hay làm thay hoặc giảng giải nhiều dẫn đến tiết dạy luyện tập hay thực hành gần giống như tiết bài mới
Vì thế cần làm cho người dạy thấy được trong mỗi tiết cần phải cụ thể các hoạt động, các bước và xác định giáo viên làm gì, học sinh phải làm gì …
- Phát huy tính năng động, sáng tạo của học sinh còn hạn chế Các hoạt động
và các câu hỏi thường theo sách hướng dẫn
Trang 5Người dự chỉ ra được những hoạt động và các câu hỏi nào cần cho mọi học simh tham gia câu hỏi nào cần cho học sinh khá, giỏi phải động não và có phiếu giao việc cho các nhóm đối tượng trong lớp phù hợp để các em chủ động tìm tòi qua các câu hỏi và các bài tập Xây dựng tốt phương pháp hoạt động nhóm linh hoạt
- Về xử lý các tình huống sư phạm còn một số hạn chế
Giáo viên cần nghiên cứu kỹ bài soạn và theo thực tế của lớp, để soạn các tình huống có thể sảy ra trong các bài tập hoặc các câu hỏi khó, câu hỏi dễ hiểu lầm Tránh các câu hỏi chung chung Chuẩn bị tốt các kết quả ở bài tập cũng như các câu trả lời khó mà giáo viên phải tính toán Hạn chế học sinh hỏi những câu hỏi không đi vào trọng tâm bài
- Sử dụng thiết bị, đồ dùng còn nhiều hạn chế
Cần nhiều đồ dùng phong phú, đa dạng sử dụng đúng lúc, hợp lý, sinh động
Vì đồ dùng, thiết bị là phương tiện trực quan là cơ sở để hình thành kiến thức mới Không nạm dụng đồ dùng, thiết bị và hình thức
- Thường mất thời gian so với kế hoạch giảng dạy.
Người dự giờ chỉ ra các hoạt động nào còn mất thời gian, phần nào giáo viên còn nói nhiều hay phương pháp nào đó chưa khoa học như: phương pháp học của học sinh và nề nếp lớp học, công tác chuẩn bị của giáo viên chưa tốt, chưa có các tình huống sư phạm phù hợp nên dẫn đến mất thời gian Giáo viên cần phải chuẩn
bị các câu hỏi và các kết quả tốt và phân bổ thời gian cụ thể cho các hoạt động Nói chung phải làm chủ hoàn toàn một tiết dạy
c) Lĩnh vực thái độ sư phạm:
- Tác phong sư phạm chưa hẳn chuẩn mực, chưa gần gũi, ân cần với học sinh
nhiều trong học tập, vui chơi …
Trong khi giảng dạy người giáo viên cần phải để ý đến thái độ học sinh để có thái độ nghiêm khắc, mềm mại sao cho phù hợp, tránh cáu gắt hay đại khái với học sinh quá dẫn đến tính chất thầy trò xa lạ không ân cần, thân mật, và gần gũi Giáo viên thấy được việc làm của mình để có thái độ phù hợp trong giảng dạy cũng như trong giao tiếp đời thường
- Việc giúp đỡ học sinh khó khăn trong học tập để phát triển năng lực học tập còn một số hạn chế Thường là giáo viên ít quan tâm đến học sinh yếu
Vì thế yêu cầu giáo viên cần tìm hiểu rõ những khó khăn của các em có phương pháp riêng như: ra bài tập, câu hỏi, phiếu giao việc ở lớp, ở nhà phù hợp Tạo điều kiện tốt nhất trong lớp để các em có điều kiện học tập và cùng học tập, vui chơi với bạn bè Không có những mặc cảm bị phân biệt trong quan hệ và qua học tập cũng vui chơi Phải phối hợp với gia đình thường xuyên để giáo dục thêm Tạo điều kiện gần gũi thăm hỏi và động viên các em về tinh thần, vật chất
d) Lĩnh vực hiệu quả:
- Tiến trình tiết dạy chưa nhẹ nhàng, chưa tự nhiên Thường dạy theo một thói quen, chưa linh hoạt
Trang 6Giáo viên cần uyển chuyển phù hợp theo các hoạt động và các bước cũng như các tình huống đã chuẩn bị sẵn Cần nói và làm, theo dõi, kiểm tra lúc nào cho phù hợp Không cáu gắt, nói to hoặc chê bai học sinh Đối với học sinh, giáo viên cần tạo cho các em biết nghe, biết nói, biết hoạt động chỗ nào và biết mình phải làm gì?
và có thái độ đúng đắn trong học tập
- Học sinh chưa tích cực, chủ động tham gia vào bài học
Vào bài giảng thường giáo viên ít chú ý đển ý thức học sinh học tập dưới lớp
Vì thế giáo viên cần xây dựng tốt quy chế lớp, cách thức học nhóm và đôi bạn học tập, quan tâm nhiều tới học sinh yếu, học sinh có vấn đề về đạo đức Sắp xếp chỗ ngồi học
sinh phù hợp Ngoài ra cần có những mô hình, đồ dùng trực quan sinh động Tạo điều kiện sao cho mỗi học sinh có đủ sách vở và đồ dùng học tập, cần chủ động một số trò chơi sáng tạo giải trí thích hợp
- Học sinh vận dụng kiến thức, kỹ năng cơ bản vào thực hành còn nhiều hạn chế
Cần làm cho giáo viên thấy cần phải xác định kiến thức cơ bản của mỗi bài học
và các kỹ năng trong mỗi tiết học của học sinh ở phần nào? Chỗ nào?
Các biện pháp trên đã tác động tốt đến công tác giảng dạy ngay ở cuối học kỳ 100% giáo viên đã áp dụng các biện pháp trên, để đưa vào bài giảng một cách có hệ thống, nhẹ nhàng, thiết thực Giáo viên đã làm chủ được giờ dạy như: thời gian, đồ dùng và trang thiết bị, các tình huống sư phạm, biết quan tâm tới các đối tượng học sinh, làm cho các em tích cực, chủ động và sáng tạo trong học tập Học sinh chủ động tiếp thu bài tốt hơn
III/ KẾT QUẢ VÀ VIỆC PHỔ BIẾN ỨNG DỤNG VÀ THỰC TẾ:
1 KẾT QUẢ:
* SỐ LIỆU:
- Trước khi áp dụng có:
Tổng số tiết đã dự giờ là: 51 tiết trong đó có
1 tiết tốt 7 tiết khá 26 tiết đạt yêu cầu 17 tiết chưa đạt yêu cầu
- Sau khi áp dụng có:
Tổng số tiết đã dự giờ là: 47 tiết trong đó có
12 tiết tốt 27 tiết khá 8 tiết đạt yêu cầu
* NHỮNG BIỂU HIỆN VÀ TÁC DỤNG CỤ THỂ:
100% giáo viên tích cực chủ động áp dụng sau khi được nhận xét giờ dạy nên
đã làm chủ hoàn toàn giờ dạy Thể hiện cụ thể như sau: Đảm bảo thời gian, chủ động tốt các tình huống sư phạm, quan tâm đến các đối tượng học sinh, nội dung bài dạy đã có hệ thống Áp dụng các phương pháp tích cực, chủ động, sáng tạo cho học sinh Tiết dạy diễn ra tự nhiên, nhẹ nhàng Nề nếp lớp học có hệ thống hơn Học sinh tích cực, chủ động trong học tập Phương pháp học tập nhóm và đôi bạn có tiến bộ rõ rệt, mọi học sinh đều được tham gia học
2 VIỆC PHỔ BIẾN ỨNG DỤNG VÀ THỰC TẾ:
Trang 7Các biện pháp này đã được nhân rộng đến toàn trường, mỗi cán bộ, giáo viên đều hiểu và nắm được và đã áp dụng tích cực trong hoạt động giáo dục Tôi thiết nghĩ các biện pháp này ngày càng được phát triển thì không lâu nữa trường Tiểu học Khánh Hải 3 chúng tôi chất lượng giảng dạy của giáo viên và kết quả học tập của học sinh sẽ có chất lượng ngày một khả quan hơn
Xin chân thành cảm ơn !
Người thực hiện
Trần Văn Viện
PHẦN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài: Nâng cao chất lượng đội ngũ qua dư giờ
Tên tác giả: Trần Văn Viện
- Đặt vấn đề
- Biện pháp
- Kết quả phổ biến ứng dụng
- Tính khoa học
- Tính sáng tạo
- Đặt vấn đề
- Biện pháp
- Kết quả phổ biến ứng dụng
- Tính khoa học
- Tính sáng tạo
Xếp loại
chung………
Ngày …tháng …năm 20……
Hiệu trưởng
Xếp loại chung ………
Ngày …tháng …năm 20……
Trưởng phòng
SỞ GD&ĐT CÀ MAU
- Đặt vấn đề
- Biện pháp
- Kết quả phổ biến ứng dụng
- Tính khoa học
Trang 8- Tính sáng tạo
Xếp loại chung: ………
Ngày …tháng …năm 20……
Giám đốc