Ẩn dụ

→ Bác với Người Cha có những phẩm chất giống nhau: Tuổi tác Tình thương yêu con Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm.. Ghi nhớ:Ẩn

Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Nhân hoá là gì ? Nêu các kiểu nhân hóa

Núi cao chi lắm núi Núi cao chi lắm núi ơi ?

→ Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người

Tieáng vieät

Tiết 95: Ẩn dụ

I Ẩn dụ là gì?

1 Tìm hiểu ví dụ:

Trong khổ thơ dưới đây, cụm từ người Cha

được dùng để chỉ ai ? Vì sao có thể ví như vậy ?

Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm.

(Minh Huệ)

→ Bác với Người Cha có những phẩm chất giống nhau: Tuổi tác

Tình thương yêu con

Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương

Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm.

(Minh Huệ)

Người Cha: chỉ Bác Hồ

2 Ghi nhớ:

Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Câu hỏi thảo luận:

Cách nói:

a Người Cha mái tóc bạc

(Minh Huệ)

và cách nói so sánh:

b Bác Hồ như người cha

Giống và khác nhau như thế nào ?

sự việc khác có nét tương đồng

- Không có vế A (ẩn vế A)

- Gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng.

II.Các kiểu ẩn dụ:

1.Tìm hiểu ví dụ:

Các từ in đậm dưới đây được dùng để chỉ những hiện tượng hoặc

sự vật nào ? Vì sao có thể ví như vậy ?

Về thăm nhà Bác làng Sen,

Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng

(Nguyễn Đức Mậu)

“thắp”: chỉ sự “nở hoa”

 “nở hoa” được ví với hành động “ thắp”

vì: chúng giống nhau về cách thức thực hiện.

Về thăm nhà Bác làng Sen,

Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng

(Nguyễn Đức Mậu)

→ Ẩn dụ cách thức

- lửa hồng: chỉ “màu đỏ” của hoa râm bụt.

 “màu đỏ” được ví với “lửa hồng”

vì: hai sự vật trên có hình thức tương đồng

Về thăm nhà Bác làng Sen,

Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng

(Nguyễn Đức Mậu)

→ Ẩn dụ hình thức

2 Cách dùng từ trong cụm từ in đậm dưới đây có gì đặc biệt

so với cách nói thông thường ?

“Chao ôi, trông con sông, vui như thấy nắng giòn tan sau kì mưa dầm, vui như nối lại chiêm bao đứt quãng”

Từ những ví dụ đã phân tích ở các phần I và

II, hãy nêu một số kiểu tương đồng giữa các

sự vật, hiện tượng thường được sử dụng để tạo phép ẩn dụ ?

III Luyện tập.

Bài 1: So sánh đặc điểm và tác dụng của ba cách diễn đạt sau đây:

Bác Hồ như Người cha

Đốt lửa cho anh nằm

Người Cha mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm

- Cách 1:

- Cách 2:

- Cách 3:

Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm

Nhóm 1: a/ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây (Tục ngữ)

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

(Viễn Phương)

Bài tập 2: Thảo luận nhóm

Tìm các ẩn dụ trong những ví dụ dưới đây Nêu lên nét tương đồng giữa các sự vật, hiện tượng được so sánh ngầm với nhau:

a/ Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

c) Thuyền về có nhớ bến chăng ?

Bến thì một dạ

khăng khăng đợi thuyền

Bài 3 : Tìm ẩn dụ chuyển đổi cảm giác và nêu tác dụng của ẩn dụ ấy trong việc miêu tả sự vật hiện t ợng.

a) Buổi sáng, mọi ng ời đổ ra đ ờng Ai cũng muốn ngẩng

lên cho thấy mùi hồi chín chảy qua mặt (Tụ Hoài)

c) Ngoài thềm rơi chiếc lỏ đa

Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiờng (Trần Đăng Khoa)

vật, mùi vị của quê h ơng

Gợi tả khụng gian tĩnh lặng, thể hiện cảm nhận tinh tế,

mỏng

chảy

1 Thế nào là ẩn dụ ?

2 Nêu các kiểu ẩn dụ thường gặp ?

Câu thơ sau đây thuộc kiểu ẩn dụ nào ?

“Một tiếng chim kêu sáng cả rừng” (Khương Hữu Dụng)

Bài mới:

đời đầu tiên, Sông nước Cà Mau, Bức tranh của em gái tôi,

Vượt thác, Buổi học cuối cùng, Đêm nay Bác không ngủ)

chuẩn bị cho bài kiểm tra phần văn học vào tiết 97, thứ 4

- Rèn luyện chính tả (tập chép): Buổi học cuối cùng (từ: Tuy

nhiên, thầy vẫn đủ can đảm đến lớn lao đến thế).