Đưa ra những luận cứ khoa học, giải pháp mang tính trước mắt và lâu dài, cũng như hướng sửa đổi các quy định của pháp luật để hoàn thiện pháp luật về giá trị pháp lý của văn bản công chứ
Trang 1Giá trị pháp lý của văn bản công chứng
Đỗ Đức Hiển
Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn Thạc sĩ ngành : Luật; Mã số : 60 38 01 03 Người hướng dẫn : PGS TS Nguyễn Minh Mẫn
Năm bảo vệ : 2013
Abstract : Làm rõ và có hệ thống hơn cơ sở lý luận về giá trị pháp lý của văn bản
công chứng Phân tích nội dung, đánh giá thực trạng pháp luật về giá trị pháp lý của văn bản công chứng, những bất cập, hạn chế, nhất là trong việc áp dụng pháp luật trên thực tế còn nhiều vướng mắc, chưa phù hợp Đưa ra những luận cứ khoa học, giải pháp mang tính trước mắt và lâu dài, cũng như hướng sửa đổi các quy định của pháp luật để hoàn thiện pháp luật về giá trị pháp lý của văn bản công chứng: Nâng cao nhận thức về công chứng; Hoàn thiện quy định của Luật Công chứng về giá trị văn bản công chứng; Xây dựng và hoàn thiện cơ chế bảo đảm giá trị thi hành của văn bản công chứng
Keywords: Văn bản công chứng; Công chứng; Giá trị pháp lý; Pháp luật Việt Nam Content
Trang 2MỤC LỤC
Trang
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG CHỨNG, VĂN
7
1.1 Nguồn gốc, khái niệm và đặc điểm của công chứng 7 1.1.1 Nguồn gốc và các hệ thống công chứng trên thế giới 7
1.2 Khái niệm và đặc điểm của văn bản công chứng 27
1.2.2 Đặc điểm của văn bản công chứng 31
Chương 2: GIÁ TRỊ PHÁP LÝ CỦA VĂN BẢN CÔNG CHỨNG VÀ
THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM
38
2.1 Một số vấn đề chung về giá trị pháp lý của văn bản công chứng 38 2.1.1 Giá trị chứng cứ không phải chứng minh của văn bản công chứng 38 2.1.2 Về giá trị thi hành của văn bản công chứng 43 2.2 Sự hình thành và phát triển của pháp luật Việt Nam về giá trị
pháp lý của văn bản công chứng
46
2.2.1 Về giá trị pháp lý của văn bản công chứng trong các văn bản
pháp luật ở giai đoạn trước khi Luật Công chứng được ban hành
46
2.2.2 Về giá trị pháp lý của văn bản công chứng trong Luật Công
chứng và các văn bản có liên quan
50
Trang 32.3.2 Về quy định pháp luật về giá trị pháp lý của văn bản công chứng 56 2.3.3 Về cơ chế, thủ tục bảo đảm thực thi quy định về giá trị thi
hành của văn bản công chứng
61
2.3.4 Về một số quy định pháp luật có liên quan tác động tới giá trị
pháp lý của văn bản công chứng
64
Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC QUY
ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ GIÁ TRỊ PHÁP LÝ CỦA
73
3.2 Về các giải pháp hoàn thiện pháp luật về giá trị văn bản công chứng 78 3.2.1 Nâng cao nhận thức về công chứng 78 3.2.2 Về hoàn thiện quy định của Luật Công chứng về giá trị văn
bản công chứng
80
3.2.3 Xây dựng và hoàn thiện cơ chế bảo đảm giá trị thi hành của
văn bản công chứng
83
3.2.4 Về các vấn đề có liên quan, tác động đến giá trị pháp lý của
văn bản công chứng
85
Trang 4DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Tư pháp (1987), Thông tư số 574/QLTPK ngày 10/10 về công tác
công chứng nhà nước, Hà Nội
2 Bộ Tư pháp (1987), Thông tư số 858/QLTPK ngày 15/10 về hướng dẫn
thực hiện các việc công chứng, Hà Nội
3 Bộ Tư pháp (1993), Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng và hoàn thiện tổ
chức và hoạt động công chứng ở Việt Nam, Đề tài khoa học cấp bộ, Mã
số: 92-98-224, Hà Nội
4 Bộ Tư pháp (2001), Thông tư số 03/2001/TP-CC ngày 14/3 hướng dẫn thi
hành Nghị định 75/2000/NĐ-CP ngày 08/12/2000 của Chính phủ về công chứng, chứng thực, Hà Nội
5 Bộ Tư pháp (2008), Thông tư số 03/2008/TP-CC ngày 25/8 hướng dẫn thi
hành một số điều của Nghị định số 79/2007/NĐ-CP ngày 18/5/2007 của Chính phủ về cấp bản sao từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng nhận chữ ký, Hà Nội
6 Bộ Tư pháp (2010), Tài liệu phục vụ Hội nghị sơ kết 2 năm thực hiện
Luật Công chứng và Nghị định 79/NĐ-CP, Hà Nội
7 Bộ Tư pháp (2013), Báo cáo tổng kết 5 năm thi hành Luật Công chứng và
Nghị định số 79/2007/NĐ-CP của Chính phủ về chứng thực bản sao từ bản chính sổ gốc, cấp bản sao từ sổ gốc và chứng thực chữ ký, Hà Nội
8 Chính phủ (1945), Sắc lệnh số 59/SL ngày 15/11 của Chủ tịch Chính phủ
lâm thời Việt Nam dân chủ cộng hòa về ấn định thể lệ việc thị thực các giấy tờ, Hà Nội
9 Chính phủ (1945), Sắc lệnh số 85/SL của Chủ tịch nước Việt Nam dân
chủ cộng hòa ngày 29/02 ban hành thể lệ trước bạ về các việc mua bán,
Trang 511 Chính phủ (2000), Nghị định số 75/2000/NĐ-CP ngày 08/12 về công
chứng, chứng thực, Hà Nội
12 Chính phủ (2001), Chỉ thị số 01/2001/CT-TTg ngày 05/3 của Thủ tướng
Chính phủ về việc triển khai thực hiện Nghị định 75/2000/NĐ-CP ngày 08/12/2000, Hà Nội
13 Chính phủ (2001), Nghị định số 70/2001/NĐ-CP ngày 30/10 quy định chi
tiết thi hành Luật Hôn nhân và gia đình, Hà Nội
14 Chính phủ (2002), Chỉ thị số 10/2002/CT-TTg ngày 19/3 của Thủ tướng
Chính phủ về việc triển khai Nghị quyết 08/NQ-TW của Bộ Chính trị, Hà Nội
15 Chính phủ (2004), Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10 hướng dẫn
thi hành Luật Đất đai 2003, Hà Nội
16 Chính phủ (2006), Nghị định số 163/2006/NĐ-CP ngày 29/12 về giao
dịch bảo đảm, Hà Nội
17 Chính phủ (2007), Nghị định số 79/2007/NĐ-CP ngày 18/5 về cấp bản sao
từ sổ gốc, chứng thực bản sao từ bản chính, chứng nhận chữ ký, Hà Nội
18 Chính phủ (2008), Nghị định số 02/2008/NĐ-CP ngày 14/01 quy định chi
tiết thi hành một số điều của Luật Công chứng, Hà Nội
19 Chính phủ (2012), Nghị định số 11/2012/NĐ-CP ngày 22/02 về sửa
đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 163/2006/NĐ-CP về giao dịch bảo đảm, Hà Nội
20 Ngô Cường (2003), "Giá trị văn bản công chứng trong tố tụng của Tòa
án", Hội thảo khoa học: Đổi mới tổ chức và hoạt động công chứng trong
điều kiện cải cách hành chính ở Việt Nam, Bộ Tư pháp tổ chức, Hà Nội
21 Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ VI, Nxb Sự thật, Hà Nội
22 Đảng Cộng sản Việt Nam (1995), Văn kiện Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp
hành Trung ương khóa VII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
23 Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp
hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
Trang 624 Đảng Cộng sản Việt Nam (1999), Văn kiện Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp
hành Trung ương khóa VIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
25 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 08/NQ-TW ngày 02/01
của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, Hà Nội
26 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 48/NQ-TW ngày 24/05
của Bộ Chính trị về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2010, Hà Nội
27 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6
của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội
28 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
29 Lê Thị Phương Hoa (2005), Xã hội hóa công chứng ở Việt Nam hiện nay,
Luận văn thạc sĩ Luật học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội
30 Hội đồng Bộ trưởng (1991), Nghị định số 45/HĐBT ngày 27/2 về tổ chức
và hoạt động công chứng nhà nước, Hà Nội
31 Hội đồng Nhà nước (1990), Pháp lệnh Lãnh sự, Hà Nội
32 Lê Khả (2003), "Một số ý kiến về đổi mới tổ chức và hoạt động của cơ
quan công chứng", Báo Pháp luật, ngày 18/02, tr 3
33 Đặng Văn Khanh (2000), Những vấn đề lý luận và thực tiễn trong việc
xác định phạm vi, nội dung, hành vi công chứng và giá trị pháp lý của văn bản công chứng ở nước ta hiện nay, Luận án tiến sĩ Luật học, Viện
Nhà nước và Pháp luật, Hà Nội
34 Đặng Văn Khanh (2003), "Mô hình dịch vụ công trong hoạt động công chứng trên địa bàn thành phố Hà Nội, thực trạng và những vấn đề đặt ra",
Hội thảo khoa học: Đổi mới tổ chức và hoạt động công chứng trong điều
Trang 736 V.I Lênin (1976), Toàn tập, tập 30, Nxb Tiến bộ, Matxcơva
37 Phạm Văn Lợi (2004), Công chứng, chứng thực ở Việt Nam, thực trạng
và định hướng phát triển", Dân chủ và pháp luật, (7), tr 16-20
38 Nhà Pháp luật Việt - Pháp (1998), Bộ luật Dân sự của Cộng hòa Pháp,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
39 Nhà Pháp luật Việt - Pháp (2005), Tổ chức và hoạt động của ngành công
chứng, của Gerard Kaeufling, (Tài liệu dịch), Hà Nội.
40 Nhà Pháp luật Việt - Pháp (2006), Về công chứng, của Michel Cordier,
(Tài liệu dịch), Hà Nội
41 Nhà Pháp luật Việt - Pháp (2006), Văn bản công chứng ở Pháp, của Jean
Paul DECORPS, (Tài liệu dịch), Hà Nội
42 Nhà Pháp luật Việt - Pháp (2011), Nghề công chứng ở Campuchia đối
chiếu kinh nghiệm của các nước Pháp ngữ, của Neuve Socheata, Tài liệu
Hội thảo khu vực - kinh nghiệm các nước pháp ngữ về các nghề bổ trợ tư pháp, (Tài liệu dịch), Hà Nội
43 Quốc hội (2000), Bộ luật Hình sự, Hà Nội
44 Quốc hội (2000), Luật Hôn nhân và gia đình, Hà Nội
45 Quốc hội (2003), Luật Đất đai, Hà Nội
46 Quốc hội (2004), Bộ luật Tố tụng dân sự, Hà Nội
47 Quốc hội (2005), Luật Nhà ở, Hà Nội
48 Quốc hội (2005), Luật Doanh nghiệp, Hà Nội
49 Quốc hội (2005), Luật Thương mại, Hà Nội
50 Quốc hội (2005), Bộ luật Dân sự, Hà Nội
51 Quốc hội (2006), Luật Công chứng, Hà Nội
52 Đinh Dũng Sỹ (2003), "Một số vấn đề về đổi mới tổ chức và hoạt động công chứng trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam", Hội thảo khoa học:
Đổi mới tổ chức và hoạt động công chứng trong điều kiện cải cách hành chính ở Việt Nam, Bộ Tư pháp tổ chức, Hà Nội
Trang 853 Tuấn Đạo Thanh (2012), Pháp luật công chứng, những vấn đề lý luận và
thực tiễn, Nxb Tư pháp, Hà Nội
54 Trần Thất (2003), "Xã hội hóa hoạt động công chứng một số vấn đề lý luận
và thực tiễn", Hội thảo khoa học: Đổi mới tổ chức và hoạt động công chứng
trong điều kiện cải cách hành chính ở Việt Nam, Bộ Tư pháp tổ chức, Hà Nội
55 Trường Đại học Luật Hà Nội (2003), Giáo trình Lý luận Nhà nước và
pháp luật, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
56 Nguyễn Văn Toàn (2004), Công chứng Việt Nam trong nền kinh tế thị
trường theo mô hình công chứng Latinh, Luận văn thạc sĩ, bảo vệ tại Cộng
hòa Pháp
57 Văn phòng Chính phủ (2012), Thông báo kết luận của Thủ tướng Chính
phủ Nguyễn Tấn Dũng về lộ trình thực thi phương án đơn giản hóa bãi bỏ yêu cầu bắt buộc công chứng hợp đồng về nhà ở và quyền sử dụng đất,
Hà Nội
58 Viện châu Á - Thái Bình Dương, Viện Khoa học xã hội Việt Nam (1991),
Trung Quốc trên đường cải cách, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội
59 Viện Khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp (2005), "Công chứng Việt Nam trong nền kinh tế thị trường hướng theo mô hình công chứng Latinh",
Thông tin Khoa học pháp lý, (Số chuyên đề)
60 Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp (1993), Cơ sở lý luận và
thực tiễn xây dựng và hoàn thiện tổ chức và hoạt động công chứng ở Việt Nam, Đề tài khoa học, mã số 92-98-224, Hà Nội
61 Viện Nghiên cứu khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp (1998), "Pháp luật của
một số nước Đông Âu trong quá trình chuyển đổi cơ chế", Thông tin
Khoa học pháp lý, (Số chuyên đề)
Trang 964 Vụ Hành chính tư pháp - Bộ Tư pháp (2005), Luật về công chứng của
một số nước và một số tài liệu tham khảo khác, (Tài liệu dịch tham
khảo), Hà Nội
65 Vụ Công tác lập pháp (2004), Những vấn đề cơ bản của Bộ luật Tố tụng
dân sự, Nxb Tư pháp, Hà Nội
TIẾNG ANH
66 Tom Halliwell (2000), The Notary, a short history