Khi đun nóng hỗn hợp gồm rượu etylic, axit axetic và một ít H2SO4 đặc làm xúc tác để thực hiện phản ứng este hoáA. Khi đun nóng hỗn hợp các đồng phân của axit C3H7-COOH với hỗn hợp các
Trang 1Cơ bản - Phản ứng este hóa – Điều chế este (Đề 1)
Bài 1 Phản ứng este hóa giữa ancol etylic và axit axetic tạo thành sản phẩm có tên gọi là
A Axyl etylat.
B Axetyl etylat.
C Etyl axetat.
D Metyl axetat.
Bài 2 Este được tạo thành từ axit no, đơn chức và ancol no, đơn chức có công thức cấu tạo
là
A CnH2n+1COOCmH2m-1
B CnH2n+1COOCmH2m+1.
C CnH2n-1COOCmH2m-1.
D CnH2n-1COOCmH2m+1.
Bài 3 Trong số các Este mạch hở C4H6O2:
HCOO-CH=CH-CH3 (1) HCOO-CH2-CH=CH2 (2)
HCOO-C(CH3)=CH2 (3) CH3COO-CH=CH2 (4)
CH2=CH-COO-CH3 (5)
Các este có thể điều chế trực tiếp từ axit và ancol là:
A (2) và (4).
B (2) và (5).
C (1) và (3).
D (3) và (4).
Bài 4 Các este có công thức C4H6O2 được tạo ra từ axit và ancol tương ứng có thể có công
thức cấu tạo như thế nào ?
A CH2=CH-COO-CH3; CH3COO-CH=CH2; H-COO-CH2-CH=CH2.
B CH2=CH-COO-CH3; CH3COO-CH=CH2; H-COO-CH2-CH=CH2; H-COO-CH=CH-CH3.
C CH2=CH-COO-CH3; CH3COO-CH=CH2; H-COO-CH2-CH=CH2; H-COO-CH=CH-CH3;
H-COO- C(CH3)=CH2
D CH2=CH-COO-CH3; H-COO-CH2-CH=CH2.
Bài 5 Este được tạo ra từ axit axetic và ancol nào sau đây có mùi chuối chín ?
A 2-metylpropanol.
B 2-metylbutanol.
C 3-metylbutanol.
D 2,3-đimetylbutanol.
Bài 6 Phenyl axetat được điều chế bằng phản ứng giữa
A phenol với axit axetic.
B phenol với axetan anđehit.
Trang 2C phenol với axeton.
D phenol với anhiđrit axetic.
Bài 7 Dãy hoá chất nào sau đây cần sử dụng để điều chế được benzyl axetat ?
A axit benzoic và ancol metylic.
B phenol, axit axetic và axit sunfuric đặc.
C phenol và anhiđrit axetic.
D ancol benzylic và axit axetic.
Bài 8 Khi đun nóng hỗn hợp gồm rượu etylic, axit axetic và một ít H2SO4 đặc làm xúc tác
để thực hiện phản ứng este hoá Sau phản ứng, làm nguội hỗn hợp, thêm nước vào, hãy cho biết hiện tượng nào xảy ra
A hỗn hợp thu được tách thành 3 lớp.
B hỗn hợp thu được tách làm 4 lớp.
C hỗn hợp thu được là đồng nhất.
D hỗn hợp thu được tách làm 2 lớp.
Bài 9 Khi đun nóng hỗn hợp các đồng phân của axit C3H7-COOH với hỗn hợp các đồng
phân của ancol C4H9-OH (có mặt H2SO4 đặc) thì số este tối đa thu được là:
A 4.
B 6.
C 8.
D 10.
Bài 10 Chất thơm P thuộc loại este có công thức phân tử C8H8O2 Chất P không được điều
chế từ phản ứng của axit và ancol tương ứng, đồng thời không có khả năng phản ứng trang gương Công thức cấu tạo thu gọn của P là công thức nào ?
A C6H5-COO-CH3.
B CH3COO-C6H5.
C H-COO-CH2-C6H5.
D H-COO-C6H4-CH3.
Bài 11 Hỗn hợp gồm ancol đơn chức và axit đơn chức bị este hóa hoàn toàn thu đựơc một
este Đốt cháy hoàn toàn 0,11 gam este này thì thu được 0,22 gam CO2 và 0,09 gam H2O Vậy công thức phân tử của ancol và axit có thể là công thức nào cho dưới đây ?
A CH4O và C2H4O2.
B C2H6O và C2H4O2.
C C2H6O và CH2O2.
D C2H6O và C3H6O2.
Bài 12 Đun nóng 6,0 gam CH3COOH với 6,0 gam C2H5OH (có H2SO4 xúc tác, hiệu suất
phản ứng este hóa bằng 50%) Khối lượng este tạo ra là
A 4,2 gam.
B 4,4 gam.
Trang 3C 7,8 gam.
D 5,3 gam.
Bài 13 Cho 23 gam C2H5OH tác dụng với 24 gam CH3COOH (xúc tác H2SO4 đặc) với hiệu
suất phản ứng 60% Khối lượng este thu được là:
A 21,12 gam.
B 26,4 gam.
C 22 gam.
D 23,76 gam.
Bài 14 Đun nóng axit axetic với isoamylic (CH3)2CH-CH2CH2OH có H2SO4 đặc xúc tác thu
được isoamyl axetat (dầu chuối) Tính lượng dầu chuối thu được từ 132,35 gam axit axetic đung nóng với 200 gam ancol isoamylic (Biết hiệu suất phản ứng đạt 68%)
A 97,5 gam.
B 195,0 gam.
C 292,5 gam.
D 159,0 gam.
Bài 15 Tính khối lượng este metyl metacrylat thu được khi đun nóng 215 gam axit
metacrylic với 100 gam ancol metylic Giả thiết phản ứng hóa este đạt hiệu suất 60%
A 125 gam.
B 150 gam.
C 175 gam.
D 200 gam.
Bài 16 Đốt cháy hoàn toàn 7,3 gam một axit no, đa chức mạch hở thu được 0,3 mol CO2 và
0,25 mol H2O Cho 0,2 mol axit trên tác dụng với ancol etylic dư có xúc tác H2SO4 đặc Khối lượng este thu được là (giả sử hiệu suất phản ứng đạt 100%)
A 37,5 gam.
B 28,6 gam.
C 34,7 gam.
D 40,4 gam.
Bài 17 Cho 0,1 mol glixerol phản ứng với 0,15 axit axetic có xúc tác H2SO4 đặc, thu được
m gam este X (không chứa chức khác) với hiệu suất phản ứng là 80% Giá trị m là:
A 8,72.
B 14,02.
C 13,10.
D 10,9.
Bài 18 Cho 0,1 mol glixerol phản ứng với 0,15 mol axit acrylic có H2SO4 đặc với hiệu suất
là 60% thu được m gam este X Giá trị của m là
A 9,72.
B 8,16.
Trang 4C 7,62.
D 6,56.
Bài 19 Khi cho 45,6 gam anhiđric axetic tác dụng với 64,8 gam p-crezol thu được bao nhiêu
gam este nếu hiệu suất của phản ứng đạt 80% ?
A 82,23 gam.
B 83,32 gam.
C 60 gam.
D 53,64 gam.
Bài 20 Đun nóng 6,0 gam CH3COOH với 9,2 gam C2H5OH (có H2SO4 làm xúc tác, hiệu
suất phản ứng este hoá bằng 50%) Khối lượng este tạo thành là
A 8,8 gam.
B 6,0 gam.
C 5,2 gam.
D 4,4 gam.
Bài 21 Đun sôi hỗn hợp X gồm 12 gam CH3COOH và 11,5 gam ancol etylic với H2SO4 làm
xúc tác đến khi phản ứng kết thúc thu được 11,44 gam este Tính hiệu suất phản ứng este hóa
A 50%
B 52%
C 65%
D 66,67%
Bài 22 Cho phản ứng este hóa giữa 3 gam axit axetic và 3,22 gam ancol etylic thu được
3,52 gam este Hiệu suất của phản ứng este hóa trên là:
A 65%
B 72%
C 80%
D 75%
Bài 23 Đun 12 gam axit axetic với một lượng dư ancol etylic (có H2SO4 đặc xúc tác) Đến
khi phản ứng kết thúc thu được 11 gam este Hiệu suất phản ứng este hóa là
A 70%
B 75%
C 62,5%
D 50%
Bài 24 Đun một lượng dư axit axetic với 13,80 gam ancol etylic (có axit H2SO4 đặc làm xúc
tác) Đến khi phản ứng dừng lại thu được 11,0 gam este Hiệu suất của phản ứng este hóa là bao nhiêu ?
A 75,0%
B 62,5%
Trang 5C 60,0%
D 41,67%
Bài 25 Đun 12,00 gam axit axetic với 13,80 gam ancol etylic (có axit H2SO4 đặc làm xúc
tác) Đến khi phản ứng dừng lại thu được 11,00 gam este Hiệu suất của phản ứng este hoá là
A 75,0%.
B 62,5%.
C 60,0%
D 41,67%.
Bài 26 Cho 6 gam axit axetic tác dụng với 9,2 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc, đun
nóng) Sau phản ứng thu được 4,4 gam este Hiệu suất của phản ứng este hóa là
A 75%
B 25%
C 50%
D 55%
Bài 27 Cho 12 gam axit axetic tác dụng với 4,6 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc, đun
nóng) Sau phản ứng thu được 6,6 gam este Hiệu suất của phản ứng este hóa là
A 75%
B 25%
C 50%
D 55%
Bài 28 Hỗn hợp X gồm axit fomic và axit axetic (tỉ lệ mol 1 : 1) Lấy 6,36 gam X tác dụng
với 6,9 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4) thu được 7,776 gam hỗn hợp este, hiệu suất của các phản ứng este hoá bằng nhau Hiệu suất của phản ứng este hoá là
A 64%.
B 80%
C 75%
D 70%
Bài 29 Cho 45 gam axit axetic phản ứng với 69 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc), đun
nóng, thu được 41,25 gam etyl axetat Hiệu suất của phản ứng este hoá là
A 62,50%
B 50,00%
C 40,00%
D 31,25%
Bài 30 Thực hiện phản ứng este hóa giữa m gam etanol với m gam axit acrylic (xt H2SO4
đặc), người ta thu được m gam este Vậy hiệu suất phản ứng este hóa là:
A 81,3%.
B 72,0%.
C 46,0%.
Trang 6D 66,7%.
Bài 31 Este đơn chức mạch hở X thu được từ phản ứng este hóa giữa ancol Y và axit hữu cơ
Z (xúc tác H2SO4 đặc, to) Đốt cháy hoàn toàn 4,3 gam X thu được 0,2 mol CO2 và 0,15 mol H2O Số CTCT có thể có của X là
A 2
B 3
C 4
D 5
Bài 32 Đốt cháy a gam C2H5OH thì thu được 0,2 mol CO2 Đốt b gam CH3COOH thu được
0,2 mol CO2 Cho a gam C2H5OH tác dụng với b gam CH3COOH có xúc tác H2SO4 đặc (H = 100%) Khối lượng este thu được là
A 4,4 gam.
B 8,8 gam.
C 10,6 gam.
D 12,2 gam.
Bài 33 Đốt hoàn toàn m gam ancol etylic được 0,2 mol CO2 Đốt cháy hoàn toàn p gam axit
axetic được 0,2 mol CO2 Khi thực hiện phản ứng este hoá giữa m gam ancol etylic với p gam axit axetic (có H2SO4 đặc làm xúc tác, hiệu suất 80%) thu được bao nhiêu gam este?
A 7,04.
B 8,8.
C 14,08.
D 17,6.
Bài 34 Chia hỗn hợp M gồm x mol ancol etylic và y mol axit axetic (x > y) thành hai phần
bằng nhau
- Phần 1: Cho tác dụng với Na dư thu được 5,6 lít H2 (ở đktc)
- Phần 2: Đun nóng với H2SO4 đặc tới phản ứng hoàn toàn được 8,8 gam este
Giả sử các phản ứng xảy ra hoàn toàn Giá trị của x và y là
A x = 0,4 ; y = 0,1.
B x = 0,8 ; y = 0,2.
C x = 0,3 ; y = 0,2.
D x = 0,6 ; y = 0,4.
Bài 35 Đun sôi hỗn hợp X gồm 9,0 gam axit axetic và 6,21 gam ancol etylic với H2SO4 đặc
làm xúc tác đến khi kết thúc phản ứng thu được 7,92 gam etyl axetat Hiệu suất của phản ứng este hóa là
A 60,0%.
B 61,97%.
C 63,31%.
D 66,67%.
Trang 7Bài 36 Đun nóng 24 gam axit axetic với lượng dư ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc), thu
được 26,4 gam este Hiệu suất của phản ứng este hóa là
A 75%
B 44%
C 55%
D 60%
Bài 37 Cho 0,1 mol axit đơn chức X phản ứng với 0,15 mol ancol đơn chức Y thu được 4,5
gam este với hiệu suất 75% Tên gọi của este là
A Metyl fomat
B Metyl axetat
C Etyl axetat
D Metyl propionat
Bài 38 Cho 0,1 mol C3H5(OH)3 phản ứng với axit đơn chức có H2SO4 (H% = 60%) thu
được 15,24 gam este X CTCT của axit đó là
A HCOOH
B CH3COOH
C C2H5COOH
D CH2=CH-COOH
Bài 39 Đun 9,2 gam glixerin và 9 gam CH3COOH có xúc tác thu được m gam sản phẩm
hữu cơ E chứa một loại nhóm chức Biết hiệu suất phản ứng bằng 60% Giá trị của m là
A 8,76
B 9,64
C 7,54
D 6,54
Bài 40 Trộn 18 gam axit axetic với 23 gam ancol etylic rồi đun nóng một thời gian Sau khi
để nguội hỗn hợp và tách este thì được hỗn hợp chất lỏng X Cho toàn bộ X tác dụng với Na
dư thu đc 6,72 lit H2 (dktc) Số gam este tạo ra là
A 8.8g
B 17.6g
C 26.4g
D 44g
Bài 41 Cho 9 gam axit axetic phản ứng với 13,8 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4 đặc), đun
nóng, thu được 8,25 gam etyl axetat Hiệu suất của phản ứng este hoá là
A 50,00%.
B 62,50%.
C 40,00%.
D 31,25%.
Trang 8Bài 42 Cho 0,3 mol axit CH3COOH phản ứng với 0,2 mol ancol đơn chức X thu được 15
gam este với hiệu suất phản ứng 75% Vậy công thức của este là:
A CH3COOCH3
B CH3COOCH=CH-CH3
C CH3COOCH2CH=CH2
D CH3COOC2H5
Bài 43 Chia 11,52 gam hỗn hợp X gồm axit axetic và ancol etylic thành hai phần bằng
nhau Cho phần một tác dụng với Na dư thu được 1,232 lít H2 (đktc) Đun phần hai với H2SO4 đặc thu được m gam este với hiệu suất 80% Giá trị của m là
A 3,520.
B 4,400.
C 4,224.
D 5,280.
Bài 44 Cho hợp chất p-HO-C6H4-CH2OH tác dụng với lượng dư axit axetic có H2SO4 đặc
làm xúc tác, đun nóng Giả thiết phản ứng xảy ra hoàn toàn Vậy sản phẩm tạo ra là:
A CH3-COO-C6H4-CH2OH
B HO-C6H4-CH2OOC-CH3
C CH3-COO-C6H4-CH2OOC-CH3
D Hỗn hợp gồm tất cả các chất trên
Bài 45 Đun nóng hỗn hợp axit oxalic với hỗn hợp metanol, etanol (có mặt H2SO4 đặc làm
xúc tác) có thể thu được tối đa bao nhiêu hợp chất chứa chức este là:
A 3
B 4
C 5
D 6
Bài 46 Cho axit salixylic (X) (axit o-hiđroxibenzoic) phản ứng với metanol có H2SO4 đặc
xúc tác thu được metyl salixylat (Y) dùng làm thuốc giảm đau Cho 0,1 mol Y phản ứng với dung dịch NaOH dư Số mol NaOH đã tham gia phản ứng là
A 0,1.
B 0,2.
C 0,3.
D 0,05.
Bài 47 Dãy hoá chất nào sau đây cần sử dụng để điều chế được benzyl axetat?
A axit benzoic và ancol metylic
B phenol, axit axetic và axit sunfuric đặc.
C phenol và anhiđrit axetic.
D ancol benzylic và axit axetic.
Trang 9Bài 48 Cho etanđiol tác dụng với axit fomic và axit axetic thu được tối đa bao nhiêu hợp
chất có chứa nhóm chức este?
A 2
B 4
C 5
D 6
Bài 49 Cho 10 gam hỗn hợp 2 axit HCOOH và CH3COOH trung hoà vừa đủ 190 ml dung
dịch NaOH 1M Nếu cho 10 gam hỗn hợp trên tác dụng với 9,2 gam rượu etylic có xúc tác H2SO4 Hiệu suất phản ứng là 90% Lượng este thu được là
A 14,632 gam.
B 17 gam.
C 13,788 gam.
D 15 gam.
Bài 50 Hỗn hợp X gồm CH3OH và C2H5OH có cùng số mol Lấy 4,29 gam X tác dụng với
7,2 gam CH3COOH (có H2SO4 đặc xúc tác) thu được m gam hỗn hợp este (hiệu suất phản ứng este hóa đều bằng 50%) Giá trị m là
A 9,720
B 4,455
C 8,910
D 4,860
LỜI GIẢI CHI TIẾT
Câu 1: Đáp án C
CH COOH C H OH+ ƒ CH COOC H +H O
Như vậy, este có tên là etyl axetat
Câu 2: Đáp án B
Gọi axit no đơn chức là CnH2n+1COOH, ancol no, đơn chức là CmH2m+1OH
Như vậy công thức este là C H n 2n+1COOC H m 2m+1
Câu 3: Đáp án B
Các este có thể điều chế trực tiếp từ axit và ancol các este có gốc RCOO liên kết với nguyên
tử Cacbon no
Như vậy, có 2 chất là (2) và (5) thỏa mãn
Câu 4: Đáp án D
Trang 10Các đồng phân thỏa mãn
HCOOCH CH CH
CH CHCOOCH
=
=
Câu 5: Đáp án C
Este có mùi chuối chín là isoamyl axetat
CH CH CH CH CH OOCCH
Như vậy, tên ancol là 3-metylbutanol
Câu 6: Đáp án D
Phản ứng: (CH CO O C H OH3 )2 + 6 5 →CH COOC H3 6 5+CH COOH3
Câu 7: Đáp án D
Để điều chế benzyl axetat cần phản ứng este hóa của ancol benzylic và axit axetic
Câu 8: Đáp án D
Hỗn hợp sẽ tác làm 2 lớp, lớp ở trên không tan trong nước là este, lớp thứ 2 gồm rượu dư, axit dư và nước
Câu 9: Đáp án C
C H COOH có 2 đồng phân; C H OH4 9 có 4 đồng phân
=> số este tối đa thu được: 2.4 = 8
Câu 10: Đáp án B
Loại A do có thể điều chế từ C6H5COOH và CH3OH
Loại C và D do chất này có khả năng tráng gương
B đúng do chỉ có thể điều chế được chất này bằng phản ứng (CH3CO)2O với C6H5OH
Câu 11: Đáp án B
2 2
0,005
CO H O
n n
Như vậy, công thức axit và ancol có thể là CH3COOH và C2H5OH
Câu 12: Đáp án B
0,1.0,5.88 4, 4
axit ancol
este
m
Câu 13: Đáp án A
Trang 113 0, 4; 2 5 0,5
0, 4.0,6.(59 29) 21,12
CH COOH C H OH
este
m
=> Đáp án A
Câu 14: Đáp án B
Phương trình phản ứng:
(CH3)2CH-CH2CH2OH + CH3COOH ↔CH3COOCH2CH2CH(CH3)2 + H2O
Do nancol isoamylic =
200
88 > nCH3COOH =
132,35
→ meste =
132,35
60 × 0,68 × 130 = 195 gam Đáp án B
Câu 15: Đáp án B
Có:
axit ancol
n = <n =
215
.100.0,6 150( ) 86
este
Câu 16: Đáp án D
7,3 0, 25.2 0,3.12
0, 2 16
O
Giả sử có n nhóm COOH
2 2
2 4
2
7,3
0, 2 : (2 )
axit CO H O
X
n
n
n
−
Khối lượng este thu được: m = 0,2.(29 + 44 + 14.4 + 44 + 29) = 40,4
=> Đáp án D
Câu 17: Đáp án A
Trang 123 5( )3 3 3 ( 3 )3 3 5 3 2
0,15
3
C H OH CH COOH CH COO C H H O
Chọn A
Câu 18: Đáp án C
Do thu được este nên phản ứng theo tỉ lệ 1:3
Glixerol + 3 axit acrylic ƒ Este + H2O
Như vậy, hiệu suất tính theo axit acrylic
0,15
3
X
m
Câu 19: Đáp án D
3 2
38
85
0,6
38
.(59 76 15).0,8 53,64
85
CH CO O
crezol
este
CH CO O CH C H OH CH COOC H CH CH COOH n
n
m
ƒ
=> Đáp án D
Câu 20: Đáp án D
3
2 5
0,1
0, 2
0,1.0,5.88 4, 4
CH COOH
C H OH
CH COOH C H OH CH COOC H H O
n
n
m
=
ƒ
=> Đáp án D
Câu 21: Đáp án C
3 2 5 ( )
12
60
11, 44
17.6
CH COOH C H OH este axit
CH COOC H lt
Chọn C
Câu 22: Đáp án C
Trang 132 5
3,52
0, 44 88
0,05
0,07
0,04
80%
0,05
muoi
CH COOH
C H OH
CH COOH C H OH CH COOC H H O
n
n
n
H
=
ƒ
=> Đáp án C
Câu 23: Đáp án C
3
11
0,125
88
0, 2
0,125
62,5%
0, 2
muoi
CH COOH
CH COOH C H OH CH COOC H H O
n
n
H
=
ƒ
=> Đáp án C
Câu 24: Đáp án D
2 5
11
0,125
88
0,3
0,125
41, 67%
0,3
muoi
C H OH
CH COOH C H OH CH COOC H H O
n
n
H
=
ƒ
=> Đáp án D
Câu 25: Đáp án B
3 2 5 ( )
12
60
11
17,6
CH COOH C H OH este axit
CH COOC H lt
Chọn B
Câu 26: Đáp án C
Trang 142 5
4, 4
0,05
88
0,1
0, 2
0,05
50%
0,1
muoi
CH COOH
C H OH
CH COOH C H OH CH COOC H H O
n
n
n
H
=
ƒ
=> Đáp án C
Câu 27: Đáp án A
3
2 5
41, 25
0,075 88
0, 2
0,1
0,075
75%
0,1
muoi
CH COOH
C H OH
CH COOH C H OH CH COOC H H O
n
n
n
H
=
ƒ
=> Đáp án A
Câu 28: Đáp án B
3
2 5
2 5 ( )
46 60
2 6,36
53
7,776
9,72
HCOOH CH COOH
X C H OH este axit
RCOOC H lt
+
Chọn B
Câu 29: Đáp án A
3
2 5
41, 25
0, 46875 88
0,75
1,5
0, 46875
62,6%
0,75
muoi
CH COOH
C H OH
CH COOH C H OH CH COOC H H O
n
n
n
H
=
ƒ
=> Đáp án A
Câu 30: Đáp án B