Cao trình đáy chân kè ...
Trang 1Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u và k t qu
trong lu n v n là hoàn toàn đúng v i th c t và ch a đ c công b trong các công
trình tr c đây T t c các trích d n đã đ c ghi rõ ngu n g c
Hà N i, ngày 23 tháng 04 n m 2015
Tác gi lu n v n
V Th Hoài
Trang 2c u ng d ng lý thuy t đ tin c y đ đánh giá r i ro và tính toán thi t k cho kè Phú a - t nh Phú Yên” tác gi đã hoàn thành theo đúng n i dung c a đ c ng
nghiên c u, đ c H i đ ng Khoa h c và ào t o c a tr ng i h c Th y L i phê duy t Lu n v n đ c th c hi n v i m c đích nghiên c u ng d ng lý thuy t đ tin
c y trong thi t k t i u h th ng phòng ch ng l
có đ c k t qu nh ngày hôm nay, tác gi xin bày t lòng bi t n sâu
s c t i TS ng Kim H nh B môn Công ngh & qu n lý xây d ng, các th y cô giáo chuyên nghành - Tr ng i h c Th y l i đã t n tình h ng d n, ch b o và đóng góp các ý ki n quý báu trong su t quá trình th c hi n lu n v n
Tác gi xin g i l i c m n chân thành t i lãnh đ o tr ng i h c Th y L i, Phòng ào t o đ i h c và sau đ i h c, khoa Công trình và các th y cô đã tham gia
gi ng d y trong th i gian qua, đã t o đi u ki n thu n l i đ tác gi có th hoàn thành khóa h c và Lu n v n c a mình
Cu i cùng, tác gi xin g i l i c m n t i gia đình, b n bè, đ ng nghi p
nh ng ng i đã đ ng viên, t o đi u ki n cho tác gi trong su t quá trình h c t p và nghiên c u v a qua
Trong quá trình th c hi n lu n v n, do th i gian và ki n th c còn h n ch nên ch c ch n không th tránh kh i nh ng sai sót Vì v y, tác gi r t mong nh n
đ c s đóng góp ý ki n c a th y cô, đ ng nghi p đ giúp tác gi hoàn thi n v m t
Trang 3M C L C
M U 1
1 Tính c p thi t c a đ tài 1
2 M c đích c a đ tài 2
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2
4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u 2
5 K t qu đ t đ c 2
CH NG 1 T NG QUAN V NG D NG LÝ THUY T TIN C Y VÀ XÂY D NG KÈ 3
1.1 Lý thuy t đ tin c y trong an toàn công trình trên th gi i và Vi t Nam 3
1.1.1 Trên th gi i 3
1.1.2 T i Vi t Nam 5
1.2 Các công trình b o v b 7
1.2.1 Công trình b o v b sông 7
1.2.2 Công trình b o v b bi n 8
1.3 Ph ng pháp thi t k truy n th ng 9
1.3.1 Ph ng pháp ng su t cho phép 9
1.3.2 Ph ng pháp tính theo h s an toàn 10
1.3.3 Ph ng pháp tính theo tr ng thái gi i h n 10
1.4 Ph ng pháp thi t k ng u nhiên 10
1.5 K t lu n ch ng 1 11
CH NG 2 LÝ THUY T TIN C Y VÀ PHÂN TÍCH R I RO TRONG THI T K H TH NG PHÒNG CH NG L 13
2.1 Phân tích r i ro do l l t 14
2.2 Phân tích đ tin c y c a thành ph n h th ng 16
2.3 C s toán h c c a ph ng pháp ng u nhiên 18
2.3.1 Tính toán c p đ I 18
2.3.2 Tính toán c p đ II 19
2.3.3 Tính toán c p đ III 24
2.4 Các bài toán trong thi t k ng u nhiên công trình phòng ch ng l 25
2.4.1 Bài toán 1 – ánh giá an toàn c a h th ng đê 25
2.4.2 Bài toán 2: T i u tiêu chu n an toàn theo quan đi m kinh t 33
2.5 K t lu n ch ng 2 36
Trang 4CH NG 3 ÁNH GIÁ AN TOÀN H TH NG PHÒNG CH NG L VÀ
HUY N ÔNG HÒA, PHÚ YÊN 37
3.1 M t s đ c đi m chính v khu v c xây d ng kè Phú a 37
3.1.1 V trí đ a lý 37
3.1.2 i u ki n đ a hình 37
3.1.3 c đi m khí h u 38
3.1.4 Tình hình m ng l i quan tr c 38
3.1.5 c di m Khí t ng n m 2009 39
3.1.6 Tình hình dân sinh kinh t - Kinh t Xã h i huy n ông Hòa theo th ng kê n m 2009 39
3.1.7 M t s đánh giá hi n tr ng v khu v c xây d ng kè Phú a 40
3.2 Mô t h th ng kè Phú a 41
3.3 Tính toán cao trình đ nh đê theo thi t k truy n th ng 43
3.3.1 Cao trình đ nh kè 44
3.3.2.Cao trình đ nh chân kè 44
3.3.3 Cao trình đáy chân kè 44
3.4 Xác đ nh cao trình đ nh đê h p lý theo lý thuy t đ tin c y 45
3.4.1 Bài toán 1 – ánh giá an toàn h th ng đê hi n t i 45
3.4.2 Bài toán 2 – Xác đ nh cao trình đ nh kè h p lý theo ph ng pháp lý thuy t đ tin c y 59
K T LU N VÀ KI N NGH 68
1 Nh ng k t qu đ t đ c 68
2 Nh ng t n t i 68
3 Ki n ngh 69
4 H ng ti p t c nghiên c u 69
TÀI LI U THAM KH O 71
Trang 5DANH M C B NG
B ng 2 1– ng kính (cm) t ng đ ng c a đ t sét 30
B ng 2 2 - H s không đ u c a l u t c n: 30
B ng 3 1- Danh sách bi n ng u nhiên theo c ch ch y tràn đ nh đê: 45
B ng 3 2 - Xác su t x y ra s c c a c ch ch y tràn 46
B ng 3 3 - Danh sách bi n ng u nhiên theo c ch m t n đ nh mái b o v 47
B ng 3 4- Xác su t x y ra s c c a c ch m t n đ nh KCBV mái 48
B ng 3 5- Danh sách bi n ng u nhiên theo c ch m t n đ nh mái b o v 49
B ng 3 6 - Xác su t s c và h s nh h ng c ch m t n đ nh mái b o v 49
B ng 3.7 - Các bi n ng u nhiên c a c ch xói ng m, đ y tr i cho o n 1 51
B ng 3 8 - Xác su t x y ra s c và nh h ng c a các bi n ng u nhiênđ n c ch xói ng m 52
B ng 3 9 - Xác su t x y ra s c và nh h ng c a các bi n ng u nhiênđ n c ch đ y tr i 53
B ng 3 10 - Các bi n ng u nhiên c a c ch m t n đ nh mái đê 54
B ng 3 11 - H s n đ nh mái kè 55
B ng 3 12 - Xác su t x y ra s c c a c ch m t n đ nh mái kè 56
B ng 3 13 – Các h s chi phí nâng c p đ n v c a kè Phú a 59
B ng 3 14 – Quan h gi a t n su t đ m b o phòng l và chi phí nâng c p kè 60
B ng 3 15– Quan h gi a t n su t đ m b o phòng l và chi phí q.lý v n hành 61
B ng 3 16 – Quan h gi a t n su t đ m b o phòng l và chi phí đ u t 62
B ng 3 17 – S li u th ng kê v thi t h i kinh t do l l t t i huy n ông Hòa 62
B ng 3 18 – Quan h gi a t n su t đ m b o phòng l t ng chi phí đ u t , chi phí r i ro và t ng chi phí c a h th ng 65
Trang 6DANH M C HÌNH
Hình 2 1- S đ quá trình phân tích r i ro [6]. 16
Hình 2 2 - Hàm tin c y bi u di n trong m t ph ng RS [6]. 17
Hình 2 3 - nh ngh a xác su t x y ra s c và ch s đ tin c y [6] 18
Hình 2 4 - C ch xói ng m/đ y tr i [8] 31
Hình 2 5 – Ph ng pháp xác đ nh đi m t i u thi t k v kinh t 35
Hình 3 1 - Khu v c xây d ng kè 37
Hình 3 2 - S h a khu v c xây d ng kè 42
Hình 3 3 - S đ cây s c h th ng phòng l huy n ông Hòa, Phú Yên 43
Hình 3 4 - Phân ph i MNL d a trên s li u đo đ c theo BESTFIT 46
Hình 3 5 - nh h ng c a các bi n ng u nhiên đ n xác su t x y ra s c c a c ch ch y tràn 46
Hình 3 6 - nh h ng c a các bi n ng u nhiên đ n c ch m t n đ nh KCBV mái 48
Hình 3 7 - nh h ng c a các bi n ng u nhiên đ n c ch xói chân 50
Hình 3 8 - nh h ng c a các bi n ng u nhiên đ n c ch xói ng m 52
Hình 3 9 - nh h ng c a các bi n ng u nhiên đ n c ch đ y tr i 53
Hình 3 10 - Tr ng h p 1 - Công trình v a thi công xong, m c n c sông là m c n c ki t MNK= -2,5m 55
Hình 3 11- Tr ng h p 2 - M c n c rút t MNL =5m xu ng m c n c =3.5m trong m t ngày 56
Hình 3 12 - M t c t đ i di n tuy n phòng ch ng l 59
Hình 3 13- Xác đ nh giá tr thi t h i do l l t 63
Hình 3 14 - Quan h gi a t n su t đ m b o phòng l P f v i Chi phí r i ro kinh t R pf và T ng chi phí nâng c p c a h th ng Ctot 66
Trang 8E(M) : Chi phí duy tu b o d ng kh d hàng n m;
E(D) : Thi t h i có th trong tr ng h p l x y ra;
T : Th i đo n quy ho ch (tu i th công trình), n m
Trang 9M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Các vùng châu th sông th ng là các vùng đ c thiên nhiên u đãi: đ t đai màu m , g n ngu n n c, đ a hình b ng ph ng thu n l i cho s t p trung phát tri n kinh t xã h i c a con ng i Vì th h u h t các thành ph l n, các trung tâm kinh
t , các khu công nghi p, các vùng nông nghi p t p trung t i đây Tuy v y các vùng này hàng n m cùng th ng xuyên b đe d a b i nguy c ng p l t do n c l t các
h th ng sông T i nhi u vùng Vi t Nam, nhi u n m g n đây l l t đã x y ra và
đã gây thi t h i r t l n đ n con ng i tài s n, nh h ng l n đ n quá trình phát tri n kinh t và n đ nh xã h i
Sông Bánh Lái là m t đo n c a con sông Bàn Th ch d c sông th ng ngu n r t l n 750/00, sau đó ch y qua vùng đ ng b ng đ d c ch còn 20/00 Sông Bánh Lái có di n tích không l n, nh ng sông n m c nh dãy núi cao đón gió mùa ông B c, nên thu c vùng có l ng m a d i dào ch sau vùng núi cao l u v c sông Hinh, l i n m sát bi n nên hay x y ra nh ng tr n l riêng bi t ngay trong mùa khô
i n hình là tr n l l ch s n m 2009 v a qua đã gây thi t h i không ít v ng i và
c a cho khu v c hai bên b sông
Hi n nay trong tính toán thi t k đ u d a vào các tiêu chu n, quy ph m hi n hành đ xác đ nh quy mô, c p công trình t đó tính toán và xác đ nh các h s an toàn, thông s thi t k cho công trình, ch a xét đ n tính t ng th c a m t h th ng hoàn chnh, ch a xem xét c c b đ có gi i pháp đánh giá s an toàn cho công trình Tuy nhiên, ph ng pháp thi t k công trình theo lý thuy t đ tin c y và phân tích
r i ro có nhi u u đi m và gi i quy t đ c t ng th bài toán này
ng d ng lý thuy t đ tin c y trong thi t k công trình xây d ng nói chung
và công trình th y l i nói riêng hi n đang ph bi n và là xu th chung trên th gi i
Vi t Nam nghiên c u ng d ng lý thuy t này trong thi t k công trình đang
nh ng b c đ u Tr c nh ng nh h ng b t l i c a các bi n hình th i ti t và di n
bi n b t th ng c a thiên tai do hi n t ng B KH, c ng v i yêu c u đ m b o đ an toàn cao h n c a các vùng b o v nh m ph c v phát tri n b n v ng kinh t - xã
h i, vi c nghiên c u phát tri n ng d ng lý thuy t đ tin c y trong thi t k t i u h
th ng phòng ch ng bão, l và d a trên c s đó xây d ng lên b tiêu chí đánh giá
Trang 10an toàn theo lý thuy t đ tin trong đi u ki n Vi t Nam th i đi m hi n t i và t ng lai là vô cùng c n thi t
2 M c đích c a đ tài
- Xây d ng đ c ph ng pháp đánh giá an toàn h th ng đê sông theo lý thuy t
đ tin c y;
- Thi t l p đ c các bài toán m u trong phân tích đ tin c y, đánh giá an toàn, đ
r i ro và m c đ m b o an toàn áp d ng cho h th ng đê sông;
- ng d ng nghiên c u cho h th ng kè Phú a, ;
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
Nghiên c u phát tri n ng d ng lý thuy t đ tin c y trong đánh giá an toàn
h th ng kè Phú a – B B c sông Bánh Lái huy n ông Hòa, t nh Phú Yên và đ a
ra ki n ngh đ đ a t n su t thi t k đ m b o t i u theo quan đi m kinh t
4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u
- ng d ng lý thuy t đ tin c y và phân tích r i ro;
- Nghiên c u các tài li u trong và ngoài n c v phát tri n ng d ng lý thuy t đ tin c y trong thi t k t i u h th ng công trình đ c bi t là h th ng đê sông;
- K th a các k t qu nghiên c u liên quan t i h th ng đê sông
t nh Phú Yên nói riêng và vùng h th ng đê sông trên c n c nói chung
Trang 11CH NG 1 T NG QUAN V NG D NG LÝ THUY T TIN C Y VÀ
XÂY D NG KÈ 1.1 Lý thuy t đ tin c y trong an toàn công trình trên th gi i và Vi t Nam
Vi t Nam có h th ng sông ngòi dày đ c và b bi n kéo dài t B c vào Nam,
vì v y h th ng đê và các công trình b o v b đóng m t vai trò c c k quan tr ng trong vi c phòng ch ng, gi m nh thiên tai, b o v an toàn cho các trung tâm v n hóa, chính tr , kinh t , các vùng dân c r ng l n tr i dài theo các tri n sông, các vùng duyên h i c a c n c
Trong nh ng n m g n đây, trên th gi i nguy c thiên tai nói chung và l l t nói riêng có xu th gia t ng đáng k v t n su t xu t hi n và m c đ nh h ng t i Các s ki n thiên tai l l t g n đây mang tính l ch s ph i k đ n nh : New Orleans, M 2005; Anh Qu c và ông Âu (2007), Bangladesh và khu v c Nam Á (2007), Pakistan (2008), và g n đây nh t là th m h a l l t l ch s t i khu v c th
đô Bang Kok c a Thái Lan (2011) L l t đã gây ra nh ng thi t h i n ng n v con
ng i và tài s n Vì v y vi c gi m thi u r i ro do l l t hi n nay đ c đ c bi t quan tâm t i nhi u qu c gia trên th gi i
1.1.1 Trên th gi i
M t s các d u n khoa h c và các ch ng trình nghiên c u tiêu bi u ngoài
n c liên quan đ n an toàn phòng ch ng l l t và an toàn đê đi u, phát tri n ng
d ng lý thuy t đ tin c y trong an toàn h th ng, an toàn công trình có th k đ n
nh sau:
Hà Lan: Là qu c gia đi đ u trong công tác phòng ch ng l Hà Lan liên t c
đ u t nghiên c u và đi đ u trong KHCN thu c l nh v c này Lý thuy t đ tin c y
đã đ c đ a vào ng d ng thi t k các h p ph n quan tr ng c a các ch ng trình
ng b ng (Deltaplan) t nh ng n m 70 Lý thuy t đ tin c y ti p t c đ c phát tri n và m r ng ng d ng liên t c và tr thành các môn h c b t bu c trong kh i ngành k thu t xây d ng t nh ng n m 1985 Tiêu chu n thi t k theo lý thuy t đ tin c y đ c c p nh t vào các n m 1990, 1995 và 2000 D án VNK đ c th c hi n
Trang 12t 2001 đ n 2003 b i Vi n nghiên c u chi n l c PNO, Vi n Th y L c Delft Hydraulics và tr ng i h c Công ngh Delft v i m c tiêu nghiên c u c p nh t công ngh tính toán, nghiên c u ph ng pháp mô ph ng an toàn các h th ng đê theo lý thuy t đ tin c y v i sai s r t nh và đ tin c y cao K t qu d án là các tiêu chí đ tin c y đ c c p nh t trong tiêu chu n thi t k Ti p theo, D án VNK2 (2007-2010) và SBW (2008-2011) đ c th c hi n b i cùng nhóm nghiên c u nêu trên Các d án này t p trung nghiên c u nâng cao đ chính xác c a các mô hình
mô ph ng ng u nhiên t i tr ng và đ b n c a các công trình phòng ch ng l , đ u vào quan tr ng c a bài toán phân tích đ tin c y công trình Ngoài ra, v n đ nh
h ng chi u dài c a h th ng đê trong đánh giá an toàn c ng đ c nghiên c u k
Mô hình thi t k 3 chi u (3D) theo lý thuy t đ tin c y đ c đ a ra Tiêu chu n r i
ro l l t đ c rà soát và c p nh t l i theo các quan đi m v cá nhân, c ng đ ng, kinh t và k đ n các giá tr khác không quy v ti n đ c nh v n hóa, l ch s , môi
tr ng vv
Anh Qu c và Châu Âu: K th a và phát tri n các nghiên c u c a Hà Lan
v n d ng theo các đ c đi m chung và riêng c a các qu c gia trong khu v c D án
“Reliability of Flood Defences and Intergrated Flood Risk Management”, tên vi t
mô hình đánh giá an toan, thi t k h th ng t i u, các mô hình ph ng thi t h i do
ng p l t đ c phát tri n và ki m nghi m thông qua ng d ng th nghi m t i các
qu c gia Các mô hình k t h p Nhóm gi i pháp 1 & 2 đ c phát tri n đ áp d ng cho các qu c gia thành viên Các qu c gia đi đ n th ng nh t chung xây d ng và cùng s d ng h th ng tiêu chu n đánh giá an toàn đê đi u và phòng ch ng l t bão
M và Canada: Hai qu c gia này đã phát tri n ng d ng lý thuy t đ tin c y trong an toàn đ p, đ c bi t là áp d ng cho đ p cao t nh ng n m 90 H th ng tiêu
Trang 13chu n đã đ c chuy n đ i hoàn toàn t tiêu chu n an toàn truy n th ng (theo
ph ng pháp h s an toàn) sang ph ng pháp an toàn theo đ tin c y cho phép [ ] Tiêu bi u v ng d ng toàn di n tiêu chuân thi t k theo đ tin c y g n đây t i M
là d án thi t k , quy ho ch h th ng phòng ch ng l b o v vùng New Orleans v i
đ tin c y cho phép c a h th ng [ ]=4.2
Nga và Trung Qu c: ã ng d ng lý thuy t đ tin c y trong đ nh l ng an toàn công trình thông qua các tiêu chu n k thu t b ng đ tin c y cho phép [ ] ng
d ng ch y u đ c tri n khai trong công tác thi t k đ p dâng.Trung Qu c kh ng
ch đ tin c y c a m t s k t c u c th b ng nh ng giá tr đ tin c y c đ nh Ví d
đ tin c y c a k t c u bê tông c t thép 3,6 ≤ ≤ 4,2 Nga dùng đ tin c y đ đi u
ch nh m t s h s trong thi t k nh h s v t t i v.v Các tiêu chu n qu n lý r i
ro và đánh giá an toàn công trình phòng ch ng l nh đê đi u, h đ p đã đ c xây
d ng và áp d ng trong 5 n m tr l i đây
Thành ph n quan tr ng trong đánh giá an toàn công trình theo lý thuy t đ tin c y là xác đ nh xác su t x y ra ng p l t Pf Giá tr này th hi n kh n ng x y ra
s c h th ng công trình ch ng l nh các h th ng đê, đ p Nó liên quan tr c ti p
đ n đ an toàn hay m c đ m b o c a m t công trình, h th ng công trình liên quan
đ n các c ch phá h ng riêng bi t đ c mô t là các xác su t x y ra s c có liên quan đ n các c ch phá h ng công trình
1.1.2 T i Vi t Nam
Ti p c n v i thi t k ng u nhiên và phân tích r i ro trong l nh v c công trình xây d ng đ i v i Vi t Nam đây còn là m t cách ti p c n m i Cho đ n nay, Vi t Nam, các h th ng th y l i đã và đang đ c thi t k theo ph ng pháp truy n
th ng M t s các nghiên c u m i g n đây ng d ng lý thuy t đ tin c y trong l nh
v c th y l i c ng m i ch thu đ c m c đ các lu n v n ti n s và th c s v các
v n đ nh : “Probabilistic Design of Coastal Flood Defences in Viet Nam – Thi t
k ng u nhiên h th ng phòng l b bi n Vi t Nam” [8]; “ Nghiên c u xây d ng
ph ng pháp đánh giá ch t l ng h th ng công trình th y nông theo lý thuy t đ
Trang 14tin c y trong đi u ki n Vi t Nam”, “ Phân tích n đ nh c a m t s tuy n đê thu c
h th ng sông H ng và sông Thái Bình”, “ Thi t k xác su t và phân tích r i ro cho
đê sông u ng – ng b ng châu th sông H ng Vi t nam”, “ Nghiên c u đ n
đ nh mái d c đê đ p” [10] Các nghiên c u trên là ti n đ thu n l i cho vi c nghiên
c u áp d ng lý thuy t đ tin c y và phân tích r i ro vào bài toán đánh giá an toàn cho công trình th y l i và h th ng th y l i c a Vi t Nam nói chung và kè Phú a-
b B c sông Bánh Lái – Huy n ông Hòa – T nh Phú Yên nói riêng
đánh giá m t cách t ng quan v công tác đê đi u và v n đ an toàn phòng
ch ng l l t hi n t i Vi t Nam có th trích d n m t s đi m đ c nêu rõ trong
“Chi n l c qu c gia phòng ch ng và gi m nh thiên tai đ n n m 2020” nh sau:
- Vi t Nam n m trong vùng nhi t đ i gió mùa, m t trong n m bão c a khu
v c châu Á - Thái Bình D ng, th ng xuyên ph i đ i m t v i các lo i hình thiên tai, nhi u nh t là l và bão
- Trong nh ng n m qua, thiên tai x y ra kh p các khu v c trên c n c gây
ra nhi u t n th t v ng i, tài s n, các c s h t ng v kinh t , v n hóa, xã h i, tác
đ ng x u đ n môi tr ng Trong 10 n m g n đây (1997-2006) thiên tai đã làm ch t,
m t tích g n 7500 ng i, thi t h i c tính chi m kho ng 1,5% GDP Do tác đ ng
c a bi n đ i khí h u toàn c u, Vi t Nam n m trong nhóm n c ch u nh h ng nh t
c a n c bi n dâng và các tác đ ng khác làm cho thiên tai ngày càng gia t ng v quy mô c ng nh chu k l p l i và khó l ng
- Trong nhi u th p k , đ u t c a nhà n c và công s c c a nhân dân đã t o nên h th ng c s h t ng phòng, ch ng và gi m nh thiên tai t ng đ i đ ng b trên các vùng H th ng đê sông đê bi n dài trên 4.500 km, các h ch a n c l n
ph c v c t gi m l , đi u ti t n c, phát đi n đã c n b n đ nh hình trên nh ng l u
v c sông l n Các công trình th y l i giao thông, xây d ng các khu dân c v t l , tránh l , công trình ch ng s t l , các khu neo đ u tàu thuy n tránh bão, h th ng
c nh báo d báo, thông tin liên l c, c u h c u n n
Trang 15- T ng c ng h p tác qu c t có t m quan tr ng v phòng, ch ng và gi m
nh thiên tai Vi t Nam đã tích c c tham gia và có đóng góp vào các di n đàn và cam k t qu c t và khu v c v phòng ch ng và gi m nh r i ro thiên tai và bi n đ i khí h u nh Khung hành đ ng Hyogo, Ngh đ nh th Kyoto, Th a thu n chung Asean v h p tác ng phó tr c th m h a C ng đ ng qu c t đã giúp đ Vi t Nam đào t o ngu n nhân l c, chuy n giao công ngh , kinh nghi m, nâng cao nh n th c
c ng đ ng, xây d ng các mô hình trình di n, đ c bi t là các d án ODA giành cho các công trình phòng, ch ng và gi m nh thiên tai, các d án ODA không hoàn l i cho các ngành các đ a ph ng đã đem l i hi u qu r t thi t th c
th gi i là h ng ra bi n, các thành ph l n t p trung ven bi n, phát tri n tài nguyên bi n, du l ch và giao thông th y Do đó, h th ng đê và đ c bi t các công trình b o v b có vai trò h t s c quan tr ng, ngoài nhi m v b o v dân c và các
c s h t ng, còn có nhi m v t o ra các đi m du l ch ngh d ng, c nh quan thiên nhiên t i đ p, t o ra các vùng trú n cho tàu thuy n, b o v c ng khi có bão
Do đ c đi m tác d ng c a dòng ch y và sóng gió lên công trình, th ng phân
bi t các công trình b o v b sông và công trình b o v b bi n
Trang 16+ Các lo i kè mái
+ Các đ p m hàn đ lái dòng ch y trong sông đi theo h ng xác đ nh
+ Các m hàn m m đ c làm phên và c c hay bãi cây chìm đ đi u khi n bùn cát đáy, gây b i, ch ng xói b và chân d c
+ Các h th ng lái dòng đ c bi t (ví d h th ng lái dòng Potapop) đ h ng dòng ch y m t vào c a l y n c, xói trôi bãi b i, b o v các đo n b xung y u…
Do tác d ng c a sóng gió, gi i h n trên c a kè ph i xét đ n t h p b t l i c a sóng gió và th y tri u, trong đó k c đ dâng cao c a m c n c do gió bão
Trang 17ê m hàn c ng nh đ p m hàn b sông, đ c xây d ng nhô ra kh i b
đ c n sóng và h n ch các dòng ven có tính xâm th c Lo i này không thích h p
v i b có bãi tho i và r ng
ê d c đ t khúc xa b : Thích h p v i các b có bãi tho i và r ng Khi có đê
đ c đ t song song v i b , và cách b m t kho ng nh t đ nh (xác đ nh theo đi u ki n kinh t - k thu t) ê đ c b trí g m các quãng li n và đ t xen k , các quãng li n có
th làm cao h n m t n c (đê n i) ho c chìm d i n c (đê ng m gi m sóng)
Trang 18m t nhóm các h s an toàn mang đ c tr ng th ng kê: h s t h p t i tr ng nc, h
s đi u ki n làm vi c m, h s tin c y Kn, h s l ch t i n, h s an toàn v v t li u KVL Nhóm các h s này thay th cho m t h s an toàn chung K Ph ng pháp này phân làm 2 nhóm tính toán là theo tr ng thái gi i h n th nh t và tr ng thái gi i
ho c mô hình mô ph ng t ng ng Tính toán xác su t phá h ng c a m t b ph n
k t c u ho c c a công trình đ c d a trên hàm đ tin c y c a t ng c ch phá h ng
[8] C s lý thuy t và ng d ng c a ph ng pháp thi t k ng u nhiên tác gi đi sâu vào phân tích và nghiên c u trong ch ng 2
Trang 19đe d a v tính m ng gây nên tình tr ng b t n đ nh trong c ng đ ng dân c Hi n
t ng xói l chân, s t l b ti p t c x y ra nhi u khu v c, n u kh ng ch đ c quá trình xói l thì h n ch quá trình xói l ti p di n phía h l u, gi đ c th sông
và làm t ng kh n ng thoát l nhanh c a sông.Vì th kè b o v b ch ng xói l đóng vai trò quan tr ng trong n n kinh t qu c dân và đ i s ng c a nhân dân
T ng quan đ c các ph ng pháp đánh giá n đ nh công trình trong h th ng
đó là: Ph ng pháp ng su t cho phép, ph ng pháp h s an toàn, ph ng pháp
tr ng thái gi i h n và ph ng pháp lý thuy t đ tin c y T cái nhìn t ng quan đó có
nh ng nh n đ nh, phân tích u nh c đi m c a t ng ph ng pháp này
M c tiêu c a lu n v n chính là nghiên c u kh c ph c các khi m khuy t c a
ph ng pháp tính truy n th ng, b ng cách d a trên áp d ng các ph ng pháp xác
su t c a lý thuy t đ tin c y đ đánh giá và t đó nâng cao ch t l ng nh mong
mu n c a các công trình xây d ng trong đi u ki n Vi t Nam ó c ng là xu h ng phát tri n hi n nay trên th gi i nh m góp ph n nâng cao n ng su t nông nghi p,
Trang 20hi u qu cao (t c là ki m soát đ c ch t l ng công trình và c a h th ng theo đ tin c y) mà còn có th h tr cho vi c l p và so sánh các ph ng án tu s a, nâng
c p các công trình th y l i đang khai thác
Trang 21CH NG 2 LÝ THUY T TIN C Y VÀ PHÂN TÍCH R I RO TRONG
đ c T i nhi u n i trên th gi i, vi c thi t k đê, kè bi n c ng nh đê sông đ c
d a vào khái ni m “m c n c ng v i t n su t thi t k ” i v i đê bi n m c n c này xác đ nh d a trên các s li u th ng kê và đ c g i là m c n c thi t k , xác
đ nh d a trên m t t n su t thi t k hay t n su t su t hi n [6]
T n su t xu t hi n c a m c n c thi t k đ c thành l p đ dùng áp d ng
r ng rãi nh là m t tiêu chu n an toàn cho vùng đ c b o v b i đê, nó đ c xây
d ng c n c vào xác su t x y ra ng p l t Tuy nhiên, đi u này ch đúng cho nh ng
tr ng h p lý thuy t khi mà s c đê x y ra do nguyên nhân l v t quá m c n c thi t k , nó không thích h p khi s c khác x y ra ng v i tr ng h p m c n c l
c a toàn h th ng công trình và h h ng h th ng công trình đ c coi là s t h p
ng u nhiên h h ng c a các thành ph n thu c h th ng theo các c ch phá h ng có
th có Xác su t x y ra s c c a h th ng công trình có liên quan m t thi t v i t n
su t v t quá c a t i tr ng tác đ ng Tuy nhiên, hai khái ni m không đ ng nh t và
không thay th đ c cho nhau [6]
Trong tr ng h p t t c các nguyên nhân x y ra h h ng đê có th li t kê và xác su t x y ra t ng h h ng đó có th ch c ch n đ c xác đ nh thì v nguyên t c
có th xác đ nh đ c xác su t x y ra ng p l t Do hi n t i các tính toán này ch a
Trang 22ch a th th c hi n ng d ng d dàng trong thi t k , vì v y thi t k đê hi n t i v n xác đ nh t n su t thi t k (t n su t v t quá c a các thông s t i tr ng chính) d a
theo t n su t ch p nh n x y ra ng p l t) [6]
C n c vào các v n đ nêu trên, xác su t xu t hi n các thông s t i tr ng chính đ c xây d ng trong tiêu chu n thi t k và đ c ch n làm tiêu chu n đánh giá an toàn phòng ch ng l l t T i Vi t Nam, t n su t m c n c thi t k vào kho ng 1/20 đ n 1/100, t n su t thi t k l u l ng (đ i v i đê sông) kho ng t 1/50
đên 1/1000, giá tr này ph thu c m c đ quan tr ng c a khu v c đ c b o v [6]
Theo ý t ng c a ph ng pháp lu n nêu trên, ng i ta hoàn toàn có th đ a
ra m t ph ng pháp ti p c n m i trong thi t k công trình v i ý t ng “C n xem xét v m c đ có th xây d ng tiêu chu n an toàn công trình c n c vào phân tích
r i ro c a t t c các y u t liên quan” ây chính là lý do c b n cho s phát tri n
"Thi t k công trình theo lý thuy t ng u nhiên và phân tích đ tin c y" [6]
2.1 Phân tích r i ro do l l t
Theo các báo cáo nghiên c u v gi i pháp gi m thi u r i ro trong phòng tránh l l t và thiên tai c a các n c tiên ti n nh c, Hà Lan, Nh t, Anh Qu c và
M , đ nh ngh a t ng quát nh t v r i ro do l l t và thiên tai đ c các t ch c khoa
h c qu c t công nh n và hi n đang đ c các qu c gia áp d ng r ng rãi nh sau:
R i ro= (Xác su t x y ra ng p l t) × (H u qu c a ng p l t) (1)
gi m thi u r i ro do l l t, nhi u qu c gia đã th c hi n vi c v n d ng đ nh ngh a trên b ng s k t h p hai nhóm gi i pháp chính:
1) Nhóm gi i pháp 1- ch ng l : Gi m xác su t x y ra ng p l t, b ng các bi n
pháp nâng cao an toàn c a các h th ng phòng ch ng l l t nh gia t ng đ
b n, c ng c và nâng c p các tuy n đê, đ p và h th ng công trình phòng
ch ng l ;
2) Nhóm gi i pháp 2- phòng tránh l : Gi m thi u h u qu thi t h i khi có
nguy c ng p l t x y ra, b ng các bi n pháp m m nh l p k ho ch ng phó
Trang 23kh n c p, c u h , c u n n k p th i; quy ho ch s d ng đ t, s d ng không gian h p lý, t ng c ng tính chính xác c a h th ng d báo và c nh b o s m;
b o hi m l l t vv
Theo xu th chung trên th gi i, v n đ an toàn phòng ch ng l và an toàn h th ng
đê sông hi n nay đ c hi u theo ngh a r ng liên quan đ n các khía c nh sau:
- H th ng đê sông: Bao g m hai thành ph n chính:
i) Các tuy n đê, đo n đê t o thành “vòng b o v khép kín” cho m t khu
v c dân c / vùng đ c b o v ; ii) Vùng đ c b o v b i h th ng đê
- An toàn h th ng đê: bao g m An toàn n đ nh tuy n đê, đo n đê và an
toàn phòng l c a vùng đ c b o v
Nh v y, đánh giá an toàn h th ng đê s bao g m vi c đánh giá an toàn n
đ nh c a vòng đê và vi c đánh giá v s phù h p c a m c đ m b o phòng l hi n
t i c a vùng b o v mà tuy n đê mang l i Vi c đánh giá này có th th c hi n đ c
m t cách th u đáo thông qua v n d ng đ nh ngh a t ng quát r i ro nêu trên v i tiêu chí đ t ra là: r i ro ti m tàng do l đe d a vùng b o v là nh nh t có th (1)
đánh giá đúng m c r i ro l l t ng v i m i k ch b n k t h p hai nhóm gi i pháp trên, vi c xác đ nh và mô ph ng các thành ph n trong đ nh ngh a (1) là đ c
Trang 24S đ ti p c n t ng quát đ đánh giá, phân tích r i ro ng d ng cho h th ng phòng
Trang 25Vi c tính toán xác su t phá h ng c a m t thành ph n đ c d a trên hàm tin
c y c a t ng c ch phá h ng Hàm tin c y Z đ c thi t l p c n c vào tr ng thái
gi i h n t ng ng v i c ch phá h ng đang xem xét và là hàm c a nhi u bi n và tham s ng u nhiên Theo đó, Z<0 đ c coi là có h h ng x y ra và h h ng không
S
Trang 26Hình 2 3 - nh ngh a xác su t x y ra s c và ch s đ tin c y [6]
i m n m trong mi n s c v i m t đ xác su t l n nh t đ c coi là đi m thi t k Thông th ng đi m này n m trên đ ng biên s c i m thi t k đóng vai trò quan tr ng trong c l ng xác su t x y ra s c
2.3 C s toán h c c a ph ng pháp ng u nhiên
2.3.1 Tính toán c p đ I
M t cách t ng quát, hi n nay các thi t k đ c d a vào các tiêu chu n và
h ng d n thi t k Trong đó các thông s đ b n đ c gia gi m b ng các h s đ c
tr ng, các thông s t i tr ng đ c gia t ng b ng các h s t i tr ng Th hi n theo công th c 2.2:
S
R S R
Trang 27Các giá tr đ c tr ng c a thông s đ b n và t i tr ng đ c tính theo công
th c 2.3:
S S S
R R R k S
k R
σµ
σµ
R R R R R R
V S
V R
βαµβσαµ
βαµβσαµ
+
=+
=
+
=+
S S S
R R
R R R
V k
V S
S
V
V k R
*
*
βαγ
βα
S R
R R
σσ
σα
đ nh g n đúng các giá tr xác su t x y ra s c , quá trình tuy n tính hóa toán h c các ph ng trình liên quan c n đ c th c hi n
Trang 28Tùy thu c d ng hàm tin c y và phân b các bi n ng u nhiên c b n mà các
tr ng h p tính toán c p đ này bao g m:
+ Tr ng h p (1): Hàm tin c y tuy n tính v i các bi n ng u nhiên c
b n phân b chu n;
+ Tr ng h p (2): Hàm tin c y phi tuy n;
+ Tr ng h p (3): Các bi n c b n không phân b chu n;
a
1 21
j i j
i
),(
σ
Các bi n ng u nhiên c b n X1, X2, …, Xn tuân theo lu t phân b chu n thì Z
c ng là hàm phân b chu n Xác su t Z<0 đ c xác đ nh thông qua hàm phân b tiêu chu n:
=
<
z z z
z Z
P
σ
µσ
µ
0)
0
(2) * Tr ng h p (2) - Hàm tin c y phi tuy n:
Trang 29Tr ng h p hàm tin c y là hàm phi tuy n c a m t s bi n c b n đ c l p có phân b chu n thì hàm này s không phân b chu n Có th s d ng ph ng pháp khai tri n Taylor (l y 2 s h ng đ u tiên c a đa th c) đ xác đ nh hàm tin c y Z g n đúng Bi u th c g n đúng có d ng 2.10
) )(
( )
( )
g X
g X g
∂
∂ +
( )
g
i −
∂
∂ +
0
0 0
=
=
n i
X i
z
i X n
z z
i
i
X X g
X X
X
g X
g
σσ
µσ
µ
N u hàm tin c y đ c tuy n tính hóa t i đi m X (µX , µX , , µX n)
2 1
2 1
X X X X
X X X
i n n
X g
g
σµµµ
µµµ
Qua bi u th c 2.13 nh n th y r ng vi c tính toán giá tr g n đúng c a β thông qua tuy n tính hóa hàm tin c y ph thu c vào vi c l a ch n đi m tuy n tính hóa c a hàm Nh ng theo Hasofer và Lind thì ch s đ tin c y không ph thu c vào hàm tin c y có ph i là hàm tuy n tính không Vì v y, c n tuy n tính hóa hàm Z
Trang 30t i đúng đi m thi t k (đi m thi t k là đi m n m trên biên s c v i kho ng cách
đ n g c t a đ là ng n nh t) Có nhi u ph ng pháp đ tìm đi m thi t k thông qua quá trình l p, nh ng có hai ph ng pháp th ng dùng là ph ng pháp gi i tích và
*
X X
U f U f
βα
- Ph ng pháp th hai không c n chu n hóa hàm tin c y thành hàm c a các
bi n tiêu chu n Giá tr β đ c tính theo bi u th c 2.13 v i hàm tin c y đ c tuy n tính hóa t i m t đi m Sau đó dùng giá tr này đ xác đ nh đi m m i mà t i đó hàm tin c y là tuy n tính
Tr ng h p này giá tr αi đ c tính theo công th c 2.17:
( ) ( )
( )
z
X i
n j
X j
X i
X g X
σ
σσ
σα
Trang 31X i i i
(2.18)
* Tr ng h p (3) – Các bi n c s không tuân theo lu t phân b chu n:
N u bài toán liên quan đ n các bi n c s ng u ngiên không phân b chu n thì hàm tin c y c ng không phân b chu n có th áp d ng đ c ph ng pháp
g n đúng c p đ II thì c n ph i bi n đ i các bi n c s này thành các bi n c s phân b chu n Khi đó bi u th c 2.19 sau ph i th a mãn t i đi m thi t k :
U X
U = Φ− X ; * 1{ ( )* }
U F
X
x
x X
X X
f
X X
F
σ
µϕ
* '
*
* 1
'
X
X X
X F X
X f
X F
σµ
ϕσ
Trang 32T h ph ng trình 2.22 cho th y, đ l ch chu n và trung bình giá tr x p x
c a hàm phân b chu n ph thu c vào giá tr c a X t i đi m thi t k Do đó, trong quá trình tính toán l p đi m thi t k và ch s đ tin c y c n ph i tính luôn giá tr
m i c a σ’x ,µ’x t i m i b c:
* Tr ng h p (4) – Các bi n ng u nhiên c s ph thu c:
N u các bi n ng u nhiên c s là ph thu c thì chúng ph i đ c bi n đ i sang d ng bi n đ c l p N u t n t i m t hàm liên h th hi n s ph thu c gi a các
bi n thì có th rút g n các bi n trong hàm tin c y Trong nhi u tr ng h p không xác đ nh đ c chính xác m i liên h gi a các bi n, khi đó c n thi t ph i bi u di n
b ng các m i t ng quan th ng kê Trong nh ng tr ng h p nh v y, các bi n c
s có th bi n đ i đ c Ph ng pháp bi n đ i t ng quát đ c s d ng r ng rãi là Rosenblatt – Tranformation
N n t ng c a ph ng pháp tính toán xác su t x y ra s c c p đ III là mô
ph ng toán h c các kho ng t p h p con xác su t liên quan đ n s c
Z S R
P Z
V nguyên t c tích phân này đ c xác đ nh b ng ph ng pháp gi i tích,
nh ng đ i v i các bài toán k thu t b ng cách này r t h n ch Vì v y, gi i pháp thông th ng là tính toán s d ng các ph ng pháp s Có hai ph ng pháp đ c
s d ng nhi u là ph ng pháp tích phân s và ph ng pháp Monte Carlo
Trang 33Trong Lu n v n này tác gi áp d ng c p đ II, t c là s d ng m t s
ph ng pháp x p x và bài toán đ c tuy n tính hóa, hàm m t đ xác su t c a các
bi n ng u nhiên đ c thay th b ng hàm m t đ tuân theo lu t phân ph i chu n K t
qu xác đ nh xác su t x y ra s c c a h th ng c ng nh xác su t c a t ng c ch
x y ra s c đ c xác đ nh g n đúng
2.4 Các bài toán trong thi t k ng u nhiên công trình phòng ch ng l
Theo [6] h th ng công trình phòng l g m nhi u thành ph n h p thành h
th ng khép kín đ b o v các vùng đ t, khu dân c M c đ an toàn b o v ph thu c vào tiêu chu n an toàn khi thi t k và xây d ng h th ng này Các m c đ khác nhau c a tiêu chu n an toàn đ c quy đ nh c th trong các tiêu chu n ngành, tiêu chu n qu c gia và đ c ng d ng trong công tác thi t k
Các v n đ c n quan tâm đ i v i m t h th ng công trình b o v b và phòng ch ng l bao g m:
1) Hi n t i vùng đ c b o v có an toàn hay không?
2) M c đ an toàn hi n t i có đ an toàn hay không? N u không, c n nâng
c p m c đ an toàn cho vùng đ c b o v t i m c đ nào?
3) V i m c đ an toàn cho vùng đ c b o v đ c xác đ nh thì các thành
ph n h th ng đ c thi t k nh th nào đ đ m b o t i u?
Trong Lu n v n này tác gi xây d ng hai bài toán m u đ áp d ng cho vùng nghiên c u là h th ng phòng ch ng l kè Phú a – B B c sông Bánh Lái huy n ông Hòa – t nh Phú Yên nh sau:
1) Bài toán 1: ánh giá an toàn h th ng đê hi n t i;
2) Bài toán 2: Xác đ nh tiêu chu n an toàn c a h th ng theo quan đi m t i
u v kinh t
2.4.1 Bài toán 1 – ánh giá an toàn c a h th ng đê
Bài toán th nh t có th đ c tr l i thông qua vi c xác đ nh xác su t h
h ng c a t ng thành ph n h th ng, c a toàn h th ng và xác su t x y ra ng p l t
Vi c xác đ nh xác su t h h ng c a t ng thành ph n h th ng, c a toàn h th ng và
Trang 34xác su t x y ra ng p l t có th đ c th c hi n m t cách chính xác b ng ph ng pháp ti p c n theo lý thuy t ng u nhiên và phân tích đ tin c y
i v i c h th ng phòng l đê sông và đê c a sông, các c ch phá h ng
5) H h ng k t c u b o v mái, đ nh đê – xói thân đê;
6) Xói chân phía sông v t gi i h n cho phép;
Sau đây tác gi s phân tích m t s c ch m t n đ nh an toàn chính v i các
Trang 352.4.1.2 C ch m t n đ nh c u ki n b o v mái:
D i tác d ng c a đi u ki n biên th y đ ng l c h c, k t c u b o v mái đê,
kè có th b m t n đ nh M t trong nh ng nguyên nhân chính gây nên c ch phá
+ tR – Chi u dày c a k t c u mái b o v đê sông;
+ tS – Chi u dày KCBV c n thi t đ m b o đi u ki n n đ nh;
Ta có th xây d ng hàm tin c y cho t ng d ng k t c u b o v mái đê sông nh sau:
a i v i k t c u b o v mái đê là đá lát khan
Chi u dày t tính theo công th c sau:
3 1
H
L m
H K
H
L m
H K
b i v i k t c u b o v mái đê sông là t m lát bê tông trên mái nghiêng
Chi u dày có th xác đ nh theo công th c sau:
Bm
L H
t
γ
γη
−
=
Trong đó:
Trang 36t – Chi u dày t m b n bê tông, m;
– h s , đ i v i b n khe h l y 0,075; đ i v i tr ng h p trên là b n khe
h , d i là b n kín khe, l y 0,10
H – Chi u cao sóng tính toán, m, l y H1%;
b – Kh i l ng c a kh i ph , kN/m3
; – Kh i l ng riêng c a n c, kN/m3
;
Ls – Chi u dài sóng, m;
B – Chi u dài c nh t m b n theo h ng vuông góc v i đ ng mép n c;
m – h s mái, m= cotg , v i là góc mái nghiêng v i mái b
Khi đó hàm tin c y cho c ch m t n đ nh mái b o v có th vi t thành:
Bm
L H
t Z
b
γη
−
−
=
Chi u dày m t t m còn có th xác đ nh t n đ nh ch ng n i;
T m có kích th c c nh hình vuông lt ≤5m, khi có t ng l c ng c liên t c và có
m ch h , tính theo công th c c a M.Lupinski:
m
m l
H c
t
s b
2 1 )
1 (
1
−
=
γ
H s c l y b ng t 1,25÷1,5 tùy theo c p công trình;
Khi đó hàm tin c y cho c ch m t n đ nh mái b o v có th vi t thành:
m
m l
H c
t Z
s b
R
2 1 )
1 (
1
L a H k
t=
Khi đó hàm tin c y cho c ch m t n đ nh mái b o v có th vi t thành:
Trang 37s R
ml
L a H k t
Z = −
2.4.1.3 C ch xói chân đê:
i v i đê sông hàm tin c y c a c ch này đ c vi t nh sau:
* Trong đó:
+ ht– Chi u sâu b o v c a k t c u chân đê;
+ hx– Chi u sâu h xói d ki n tr c chân đê
sâu h xói c c b vùng sát đáy chân công trình có th tính nh sau:
n
c
cp p
B
V
V h
V0: L u t c cho phép không xói đáy; m/s;
n – H s có liên quan đ n hình d ng l ng th chân kè, th ng l y n=1/4;
Nh v y hàm tin c y trong tr ng h p dòng ch y song song v i b đ c vi t thành:
t
V
V h
h Z
+ Tr ng h p dòng ch y xiên góc v i b :
d g
m
V tg h
j
1223
2
2
−+
Trang 38Dung tr ng khô (kN/m 3 )
1
H B
Q
V j
Trong đó:
B1: Chi u r ng bãi, kho ng cách t mép đ n chân d c (m);
Q1: ph n l u l ng thi t k thông qua bãi, (m3
/s);
H1: đ sâu trên bãi;
: h s phân b không đ u c a l u t c, tra b ng 2.2 theo góc ;
×
Q g m
tg
30 ) 1 (
4 1
2 23
2 2 2 1 2 1
2 1
ηα
i v i tr ng h p lòng d n không có bãi, Vj tính theo công th c:
Trang 39p j
W W
Q V
Wp- Di n tích ngang lòng sông sau khi thu h p;
Hàm tin c y trong tr ng h p dòng ch y xiên góc v i b và lòng d n không có bãi
m
tg
p
30 1
2 23
2 2 2
α
2.4.1.4 C ch xói ng m, đ y tr i:
C ch này x y ra khi l p đ t bên d i n n đê b r a trôi do dòng th m d n
đ n s s p đ c a thân đê Nguyên nhân x y ra c ch này là do có m t hay nhi u
l p đ t n n ti p xúc tr c ti p v i môi tr ng n c có s chênh l ch c t n c u tiên là s su t hi n đ y tr i n n đê phía h l u, ti p theo là s phát tri n dòng ch y
ng m c a v t li u n n đê Xói ng m x y ra khi s xói mòn v t li u n n đê do dòng
th m t ng, làm cho các h t cát thu c l p đ t n n đê liên t c di chuy n v phía h
l u Quá trình ti p di n trong m t th i gian s d n đ n s su t hi n dòng ch y cát
d i n n đê, gây r ng n n đê, đe d a s an toàn c a thân đê C ch xói ng m/đ y
tr i th hi n trên Hình 2.4 sau:
Hình 2 4 - C ch xói ng m/đ y tr i [8]
Trang 40C ch xói ng m x y ra khi nó đ ng th i th a mãn hai đi u ki n:
- i u ki n (2) đ c xét theo tiêu chu n Blight hay Sellmeijer:
* Theo Blight hàm tin c y c a c ch xói ng m có d ng 2.29:
H c
L m
* Trong đó:
+ Lt = L’ + L2 + B + d (xem Hình 2.4);
+ c = cB – H ng s ph thu c vào lo i đ t theo Blight;
+ ∆H – Chênh l ch m c n c tr c và sau đê;
+ m – Thông s mô hình, đ tính toán s phân tán theo kinh nghi m